Hôm nay,  

Hạnh Phúc Là Bầu Cử

05/11/200800:00:00(Xem: 5832)

Hạnh Phúc Là Bầu Cử

Trần Khải

Hạnh phúc là những gì chúng ta có thể nhìn thấy được bằng mắt và nghe được bằng tai: khi bật máy truyền hình buổi sáng Thứ Ba 4-11-2008, ngày bầu cử đầy tính lịch sử của Hoa Kỳ, nhìn khuôn mặt người đi bầu, nghe lời các xướng ngôn viên tường trình các bản tin từ nhiều tiểu bang. Và hạnh phúc cũng là những gì có thể sờ được: hãy nhìn những cử tri đang cầm tập sách hướng dẫn bầu cử, cách họ lật từng trang xem, cách họ đăm chiêu suy nghĩ khi tới các dòng chữ nào đó… Hạnh phúc đã trở thành là cái gì đang bay lơ lửng ngoài phố, có thể hít thở được và xúc chạm vào người chúng ta: hôm nay Hoa Kỳ bầu cử Tổng Thống.

Không thể nào nói khác hơn được: hạnh phúc là khi bầu cử đa đảng, khi người dân tự do ứng cử, tranh cử và bầu phiếu. Không thể nào nhìn khác hơn được: hạnh phúc hiện ra rạng rỡ trên khuôn mặt nhiều triệu dân Hoa Kỳ, khi họ đứng xếp hàng chờ vào phòng phiếu, nhiều nơi xếp hàng chờ đợi dài ra tận các góc phố. Và có nơi, hàng hàng người da đen đứng chờ, tay cầm lá phiếu trong khi nước mắt chảy ra ràn rụa: lần đầu tiên, họ có một ứng cử viên Tổng Thống da đen để bầu lên.

Trong khi ứng viên Dân Chủ Barack Obama hy vọng trở thành Tổng Thống da đen đầu tiên, sau 2 năm vận động tranh cử,  ứng viên Cộng Hòa John McCain hy vọng ngựa về ngược giờ chót. Ước tính đã có khoảng một phần ba cử tri bầu sớm, bầu phiếu khiếm diện qua bưu điện, nhưng trên màn ảnh truyền hình còn cho thấy ở nhiều tiểu bang Miền Đông cử tri xếp hàng dài ra xa tận nhiều góc phố. Lựa chọn nào của họ  cũng đều mang tính lịch sử.  Hoặc là một Obama, 47 tuổi, thượng nghị sĩ nhiệm kỳ đầu ơ Illinois sẽ vào Bạch Oc, và cũng là một biểu tượng cho khối dân da đen rời bỏ mặc cảm nhiều trăm năm nhược tiểu. Hoặc là một McCain 72 tuổi, tóc trắng như bông, từng có năm năm rưỡi là tù binh ở Hỏa Lò, Hà Nội, là người đòi hỏi nhân quyền không mệt mỏi nhưng đã giúp gỡ các rào cản ngoại giao với nhà nước CSVN, và là người có ơn lớn với hàng chục ngàn gia đình sĩ quan VNCH cựu tù cải tạo sau 1975 khi giúp họ định cư sang Hoa Kỳ; và nếu McCain thắng cử, sẽ lần đầu tiên Hoa Kỳ có nữ Phó Tổng Thống, cũng là một dấu mốc lịch sử bất kể là nhiều hội phụ nữ cho rằng bà Sarah Palin thực ra là khuôn mặt của nhà thờ, chứ không phải khuôn mặt nữ quyền.

Lịch sử đang hiển hiện như thế đó. Trước mắt chúng ta, âm vang bên tai chúng ta, và hít thở được trong lồng ngực chúng ta. Hạnh phúc là được bầu cử đa đảng như thế đó.

Bất kể kết quả như thế nào, sau ngày bầu cử này, nước Mỹ sẽ trở nên một đất nước khác, hoàn toàn không thể như trước. Bất kể là McCain có thắng cử và Obama thất cử, một kỷ nguyên mới đang hiển lộ trước mắt chúng ta và đang được thế giới chứng kiến: một chàng tuổi trẻ da đen đã vượt lên hàng trăm triệu người khác và đang đứng ở ngưỡng cửa Bạch Oc, nơi sẽ biến đổi và điều hướng lịch sử cả của Hoa Kỳ và thế giới. Có chế độ nào dân chủ và bình đẳng thực sự như  thế không" Có chế độ nào "dân chủ hơn cả triệu lần" so với nền dân chủ đa đảng Hoa Kỳ như thế không" Có đất nước nào mà nỗi hạnh phúc của người dân có thể nhìn được, có thể nghe được, có thể hít thở xúc chạm được và trào ra thành những dòng nước mắt như tại Hoa Kỳ thế này không"

Tôi ước mơ quê nhà Việt Nam mình có ngày sẽ được hưởng các hạnh phúc đơn giản này. Một hạnh phúc cực kỳ đơn giản: cứ mỗi 4 năm, người dân lại có quyền đi bầu để quyết định xem nên chọn ai làm người ngồi ghế cao nhất nước, và quyết định xem có nên cho các lãnh đạo cũ về vườn đuổi gà hay không.

Hãy nhìn xem những cuộc thi Thế Vận, nơi chọn ra những vận động viên xuất sắc nhất địa cầu, nơi đó huy chương sẽ trao cho người chạy nhanh nhất, bơi nhanh nhất, và vân vân. Hãy nhìn xem khán giả chờ đợi, vui mừng, hoan hô và nhảy múa khi nhìn thấy các đường bóng xuất sắc thi tài trên đấu trường Thế Vận.

Hãy nhìn xem những cuộc bầu cử tại Hoa Kỳ, nơi mỗi 4 năm lại cho người dân chọn ra các nhà lãnh đạo được tin cậy là phục vụ quyền lợi người dân, nơi tòa nhà Bạch Oc sẽ trao cho người được tin tưởng là có tài năng hướng dẫn cả nước Hoa Kỳ tới nơi bình an, ấm no và hạnh phúc. Hãy nhìn xem cử tri Mỹ hạnh phúc, ca hát và khóc ràn rụa khi đứng xếp hàng chờ vào phòng phiếu để chọn ra người mình tin cậy, người mình hy vọng là giữ gìn việc làm cho dân Mỹ, và giữ an bình cho cõi bờ.

Quê nhà Việt Nam mình cần một Thế Vận như thế. Quê nhà Việt Nam mình cần một cuộc Bầu Cử Đa Đảng thực sự như thế.

Hãy để cho người dân được hưỡng những hạnh phúc này. Không phải là để "xin ơn đảng" hay để xin bất kỳ ai. Nhưng vì đây là quyền lợi thực sự của từng người dân. Là hạnh phúc thực sự. Tại sao có những người lại nỡ cướp đi của người dân niềm hạnh phúc này" Hỡi những Thế Vận của đồng bào tôi, bao giờ sẽ tới"

In Trang
Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
)
Trang đầuTrang trước567891011Trang sauTrang cuối

Trên mạng gần đây lan truyền một bức tranh chuỗi tiến hóa ngược nhại kiểu Banksy - vẽ hình ảnh tiến hóa quen thuộc từ khỉ tiến tới người, nhưng đến giữa chặng đường, một gương mặt ai cũng nhận ra quay lưng đi ngược lại về phía khỉ. Cái dáng ngoảnh đầu ấy khiến tôi chạnh lòng nghĩ đến hình ảnh nước Mỹ hôm nay. Giữa thế kỷ XXI, lẽ ra phải tiếp tục đi tới, nhưng thay vì mở rộng tự do học thuật – ngọn nguồn của sáng tạo – chúng ta lại thấy những dấu hiệu nước Mỹ thoái lui theo một quỹ đạo lạ lùng: thử nghiệm một kiểu “tiến hóa ngược”.

Từ khi Tối Cao Pháp Viện lật đổ Roe v. Wade, chúng ta đều biết câu chuyện không dừng lại ở đó. “Để tiểu bang tự quyết” chỉ là cái cớ. Và Texas, tiểu bang bảo thủ dẫn đầu, vừa chứng minh điều đó bằng một luật mới: trao cho bất kỳ ai quyền săn lùng và kiện những người dính dáng tới thuốc phá thai. Texas vốn đã có một trong những lệnh cấm khắc nghiệt nhất: phá thai bị cấm hoàn toàn, trừ vài ca y tế khẩn cấp. Không ngoại lệ cho thai dị tật chết non. Không ngoại lệ cho hiếp dâm. Không ngoại lệ cho loạn luân. Thế nên, nhiều phụ nữ Texas chỉ còn con đường tìm đến thuốc phá thai qua mạng, thường từ những nhà cung cấp ở ngoài tiểu bang. Luật mới nhắm thẳng vào cánh cửa mong manh ấy.

Suốt 250 năm, người Mỹ đồng ý rằng cai trị bởi một người duy nhất là sai lầm, rằng chính quyền liên bang vốn cồng kềnh, kém hiệu quả. Lẽ ra hai điều ấy đủ để ngăn một cá nhân cai trị bằng mệnh lệnh từ Bạch Ốc. Nhưng Trump đang làm đúng điều đó: đưa quân vào thành phố, áp thuế quan, can thiệp vào ngân hàng trung ương, chen vào quyền sở hữu công ty, gieo nỗi sợ để buộc dân chúng cúi đầu. Quyền lực bao trùm, nhưng không được lòng dân. Tỉ lệ chấp thuận của ông âm 14 điểm, chỉ nhỉnh hơn chút so với Joe Biden sau cuộc tranh luận thảm hại năm ngoái. Khi ấy chẳng ai lo ông Biden “quá mạnh”. Vậy tại sao Trump, dù bị đa số phản đối, vẫn dễ dàng thắng thế?

Có bao giờ bạn nói một điều rõ ràng như ban ngày, rồi nghe người khác nhắc lại với nghĩa hoàn toàn khác? Bạn viết xuống một hàng chữ, tin rằng ý mình còn nguyên, thế mà khi quay lại, nó biến thành điều bạn chưa từng nghĩ đến – kiểu như soi gương mà thấy bóng mình méo mó, không phải bị hiểu lầm, mà bị người ta cố ý dựng chuyện. Chữ nghĩa, rơi vào tay kẻ cố ý xuyên tạc, chẳng khác gì tấm gương vỡ. Mỗi mảnh gương phản chiếu một phần, nhưng người ta vẫn đem mảnh vỡ đó làm bằng chứng cho toàn bộ bức tranh. Một câu, một đoạn, một khẩu hiệu – xé khỏi bối cảnh trở nên lệch lạc – hóa thành thứ vũ khí đâm ngược lại chính ý nghĩa ban đầu. Câu chuyện của đạo diễn Trấn Thành gần đây là một minh họa. Anh chỉ viết đôi dòng thương tiếc chia buồn với sự ra đi của nghệ sĩ đàn bầu Phạm Đức Thành. Vậy thôi. Thế mà lập tức bị chụp mũ, bêu riếu, bị gọi “3 que,” “khát nước,” “Cali con.” Người ta diễn giải đủ kiểu, vẽ ra đủ cáo buộc: từ tội mê văn hóa Việt Nam Cộng Hòa đến tội phản quốc.

Sau thất bại trước đối thủ đảng Dân Chủ Joe Biden trong cuộc bầu cử tổng thống năm 2020, nội các “gia đình trị” của Donald Trump gần như biến mất khỏi chính trường. Các đồng minh không thể có cùng tiếng nói với Trump, nhất là sau vụ bạo loạn Quốc Hội Jan 06. Duy nhất một người vẫn một lòng trung thành không bỏ rơi Trump, đó chính là Stephen Miller. Nhiệm kỳ hai của Trump, người được cho là có quyền lực hơn trong vòng tròn thân cận của Trump, hơn cả JD Vance, chẳng ai khác hơn chính là Stephen Miller. Để tạo ra những ảnh hưởng chính trong chính quyền Trump hôm nay, Miller đã có một đường dài chuẩn bị, khôn ngoan và nhẫn nại.

Đầu tháng 8 năm 2025, Tổng thống Donald Trump đã ký một mệnh lệnh đặc biệt, chỉ đạo các cơ quan hữu trách lập kế hoạch đưa quân đội Hoa Kỳ đi trấn áp các tổ chức tội phạm ở Mỹ Latinh. Khoảng hai tuần sau, mệnh lệnh đã thành hiện thực. Ba khu trục hạm có gắn phi đạn viễn khiển (guided-missile destroyers) của Hoa Kỳ đã được khai triển tới vùng biển Venezuela, đảm trách việc chặn giữ các chuyến hàng ma túy.

Một góc khuôn viên của Đồi Capitol sáng Thứ Tư là những câu chuyện tưởng đã bị chôn vùi, nay được kể ra trong sự run rẩy, xúc động và cả nước mắt. Trước hàng chục ống kính truyền thông chiếu trực tiếp trên toàn quốc, khoảng mười người phụ nữ lần lượt kể ra câu chuyện của chính mình – nạn nhân của Jeffrey Epstein, tỷ phú tội phạm tình dục và buôn bán mại dâm trẻ vị thành niên. Ngày đó, những phụ nữ này chỉ vừa 16, 18 tuổi, nhỏ nhất là Marina Lacerda, 14 tuổi.

Ở đời, chẳng có ngai vàng nào là miễn phí. Muốn hỏi cưới công chúa thì phải có sính lễ. Làm gì có chuyện đi tay không mà cuỗm được gái đẹp — trừ trường hợp dùng quyền lực bẩn thỉu cưỡng hiếp gái tơ (nghe quen quen). Muốn làm đàng anh đàng chị không thể vừa keo kiệt vừa đòi được người ta kính nể. Quy luật xưa nay không đổi ăn khế thì phải trả vàng. Ngai vàng toàn cầu cũng vậy -- không chỉ làm bằng vàng, mà còn bằng chi phí, lời hứa, và trên hết, là sự tín nhiệm.

Tháng Năm, 2024, trong phiên tòa xét xử bị cáo, tức cựu Tổng thống Donald Trump, liên quan các khoản chi phí cho nữ diễn viên phim khiêu dâm Stormy Daniels dưới dạng tiền bịt miệng, có một cựu công tố viên, bộ trưởng tư pháp từ Flordia đến tòa New York. Bà ngồi bên dưới theo dõi để ủng hộ Trump. Đó là Pam Bondi. Sau khi bồi thẩm đoàn phán quyết Trump có tội trong 34 tội danh, Bondi đã xuất hiện trên Fox News, cùng với Kash Patel, phát biểu rằng “một niềm tin rất lớn đã bị mất vào hệ thống tư pháp tối nay.” Bà còn nói thêm: “Người dân Mỹ đã nhìn thấu điều đó.”

Chiều thứ Sáu, chúng tôi ăn trưa với một người bạn mới ở Huntington Beach. Không biết vì men bia hay vì chọn quán giữa một thành phố “đỏ”, câu chuyện đang nhẹ nhàng bỗng rẽ thẳng vào chính trường. Nhắc đến những gì xảy ra kể từ ngày tổng thống Trump nắm quyền sinh sát, cô bạn tôi đề cập đến vật giá leo thang, vừa lạm phát vừa thuế quan, kinh tế bất ổn, đời sống bất an… Anh bạn mới của chúng tôi nghe đến đây lên tiếng cắt lời: “Dẫu có thế, so với nhiều người, nhiều xứ khác, người Mỹ vẫn còn đang sống trong may mắn. Và chúng ta nên biết ơn điều đó.” Anh khiến tôi liên tưởng đến thuyết “dân túy tàn bạo”, được Jay Kuo nhắc đến trong bài báo mới đăng của Ông trên Substack tuần qua.
Trang đầuTrang trước567891011Trang sauTrang cuối
VB Podcast



Kính chào quý vị,

Tôi là Derek Trần, dân biểu đại diện Địa Hạt 45, và thật là một vinh dự lớn lao khi được đứng nơi đây hôm nay, giữa những tiếng nói, những câu chuyện, và những tâm hồn đã góp phần tạo nên diện mạo văn học của cộng đồng người Mỹ gốc Việt trong suốt một phần tư thế kỷ qua.
Hai mươi lăm năm! Một cột mốc bạc! Một cột mốc không chỉ đánh dấu thời gian trôi qua, mà còn ghi nhận sức bền bỉ của một giấc mơ. Hôm nay, chúng ta kỷ niệm 25 năm Giải Viết Về Nước Mỹ của nhật báo Việt Báo.

Khi những người sáng lập giải thưởng này lần đầu tiên ngồi lại bàn thảo, họ đã hiểu một điều rất căn bản rằng: Kinh nghiệm tỵ nạn, hành trình nhập cư, những phức tạp, gian nan, và sự thành công mỹ mãn trong hành trình trở thành người Mỹ gốc Việt – tất cả cần được ghi lại. Một hành trình ý nghĩa không những cần nhân chứng, mà cần cả những người viết để ghi nhận và bảo tồn. Họ không chỉ tạo ra một cuộc thi; họ đã và đang xây dựng một kho lưu trữ. Họ thắp lên một ngọn hải đăng cho thế hệ sau để chuyển hóa tổn thương thành chứng tích, sự im lặng thành lời ca, và cuộc sống lưu vong thành sự hội nhập.

Trong những ngày đầu ấy, văn học Hoa Kỳ thường chưa phản ánh đầy đủ sự phong phú và đa dạng về kinh nghiệm của chúng ta. Giải thưởng Viết Về Nước Mỹ thực sự đã lấp đầy khoảng trống đó bằng sự ghi nhận và khích lệ vô số tác giả, những người đã cầm bút và cùng viết nên một thông điệp mạnh mẽ: “Chúng ta đang hiện diện nơi đây. Trải nghiệm của chúng ta là quan trọng. Và nước Mỹ của chúng ta là thế đó.”


Suốt 25 năm qua, giải thưởng này không chỉ vinh danh tài năng mà dựng nên một cộng đồng và tạo thành một truyền thống.
Những cây bút được tôn vinh hôm nay không chỉ mô tả nước Mỹ; họ định nghĩa nó. Họ mở rộng giới hạn của nước Mỹ, làm phong phú văn hóa của nước Mỹ, và khắc sâu tâm hồn của nước Mỹ. Qua đôi mắt họ, chúng ta nhìn thấy một nước Mỹ tinh tế hơn, nhân ái hơn, và sau cùng, chân thật hơn.

Xin được nhắn gửi đến các tác giả góp mặt từ bao thế hệ để chia sẻ tấm chân tình trên các bài viết, chúng tôi trân trọng cảm ơn sự can đảm của quý vị. Can đảm không chỉ là vượt qua biến cố của lịch sử; can đảm còn là việc ngồi trước trang giấy trắng, đối diện với chính mình, lục lọi ký ức đau thương sâu đậm, và gửi tặng trải nghiệm đó đến tha nhân. Quý vị là những người gìn giữ ký ức tập thể và là những người dẫn đường cho tương lai văn hóa Việt tại Hoa Kỳ.

Với Việt Báo: Xin trân trọng cảm ơn tầm nhìn, tâm huyết, và sự duy trì bền bỉ giải thưởng này suốt một phần tư thế kỷ.
Khi hướng đến 25 năm tới, chúng ta hãy tiếp tục khích lệ thế hệ kế tiếp—những blogger, thi sĩ, tiểu thuyết gia, nhà phê bình, nhà văn trẻ—để họ tìm thấy tiếng nói của chính mình và kể lại sự thật của họ, dù đó là thử thách hay niềm vui. Bởi văn chương không phải là một thứ xa xỉ; đó là sự cần thiết. Đó là cách chúng ta chữa lành, cách chúng ta ghi nhớ, và là cách chúng ta tìm thấy nơi chốn của mình một cách trọn vẹn.

Xin cảm ơn quý vị.

NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.