Hôm nay,  

Nghẽn Đường Và Nghẽn Mạch

11/09/201000:00:00(Xem: 6258)

Nghẽn Đường Và Nghẽn Mạch

Tưởng Năng Tiến
Ở trang 83, trong cuốn Hai mươi năm miền Nam 1955–1975 (Tiếng Quê Hương xuất bản năm 2010) Nguyễn Văn Lục ghi: “Vào những năm đầu của chính thể ông Diệm, có thể đi suốt ngày đêm từ Cà Mau đến Bến Hải một cách an toàn.” Qua trang 231, tác giả thêm: “Tóm lại, ổn định an ninh và phát triển giáo dục là hai thực tế miền Nam đã đạt được ngay thời gian đầu của chế độ Đệ nhất Cộng hoà.” Tới trang 489, ông viết tiếp: “Đây là những ngày miền Nam bừng lên một không khí đượm nhiều hứng khởi.”
Ông Nguyễn Văn Lục không phải là người đầu tiên, và cũng không phải là người duy nhất, đã khẳng định những điều như thế. Có vị còn nằng nặc thêm rằng sở dĩ miền Nam được sống trong cảnh thanh bình (“bốn bề phẳng lặng hai kinh vững vàng”) là nhờ vào sự anh minh của Ngô Tổng thống.
Tuy sinh trưởng ở miền Nam nhưng vì sinh sau đẻ muộn nên tôi không dám nói ra (hay) nói vô gì ráo, về những sự kiện vừa nêu. Biết thì thưa thốt, không biết dựa cột mà nghe. Tui vừa nghe, vừa không khỏi (trộm) nghĩ là ông Diệm không những đã hay mà còn… hên dữ lắm. Và hên (e) mới là chủ yếu!
Những người nắm quyền bính ở miền Nam, thời Đệ nhị Cộng Hoà (ông Khánh, ông Kỳ, ông Thiệu, hay ông Khiêm… gì đó) đều là những kẻ tài mỏng, và đức bạc. Họ không hay, và cũng không hên – như người tiền nhiệm.
Coi: Ngày 20 tháng 12 năm 1960 Mặt trận Giải phóng miền Nam mới được nặn xong. Hai tháng sau, ngày 15 tháng 2 năm 1961, Giải phóng Quân mới ra đời.
Trước đó, đám phù thủy ở Hà Nội đâu đã kịp xua âm binh vào quậy phá miền Nam. Do đó, những năm đầu của chế độ ông Diệm, an bình là phải!
Trận Ấp Bắc xẩy ra vào tháng Giêng năm 1963, với hàng trăm binh sĩ (của cả hai bên) bị thương vong. Từ đó, chuyện “có thể đi suốt ngày đêm từ Cà Mau đến Bến Hải một cách an toàn” – kể như – đã… xa như dĩ vãng!
Nói chi xa xôi, chỉ riêng tình trạng Quốc lộ 20, khi tôi vừa lớn, cũng đã lôi thôi và nhiêu khê lắm. Khi thì bị đào đường, lúc thì bị đắp mô.
Mô, thường khi, giản dị chỉ là mấy cành cây lớn chăng ngang, với lá cờ Mặt trận bên trên, và vài trái lựu đạn (gài) bên dưới. Chỉ có vậy thôi nhưng đủ để tạo ra một đoàn xe dài vài cây số đứng chờ, chờ cho đến khi lính Quốc gia đến phá mô (xong) mới có thể tiếp tục cuộc hành trình.
Cũng có khi cầu hay cống bị giật mìn. Nếu là cầu lớn, thời gian nghẽn đường có thể kéo dài đến vài hôm.
Cảnh nghẽn xe trông cũng vui (thôi) nhưng hậu quả thì không. Giá cả rau quả ở Sài Gòn tăng vụt. Cùng lúc, nhiều nông dân ở Đà Lạt phải lâm vào cảnh khốn cùng. Nông phẩm của họ thu hoạch xong không đưa được đến nơi tiêu thụ, và cũng không biết… đổ đi đâu cho hết!
Hệ thống đường sắt cũng đã bị quân Giải phóng tháo gỡ, và trở thành bất khiển dụng, từ lâu. Còn phuơng tiện hàng không thì chỉ có thể chuyên chở một số hành khách, cũng như rau quả (giới hạn) cho những người giầu có.
Sự bất ổn và xáo trộn không chỉ xẩy ra ở Quốc lộ 20, và cũng không chỉ giới hạn trong lãnh vực giao thông/vận tải. Miền Nam không cách nào giữ gìn được hàng chục ngàn cầu cống trên toàn lãnh thổ, cũng không bảo vệ được dân chúng và những viên chức ở những xã ấp xa xôi – sau khi ấp chiến lược bị tháo gỡ. Họ có thể bị sách nhiễu, khủng bố hay thủ tiêu (dễ dàng) vào đêm tối.
Với thời gian, đô thị cũng trở nên bất an không kém vì những hoạt động khủng bố của biệt động thành. Nay plastic đặt nổ ở chỗ này, mai đạn pháo rơi vào chỗ nọ. Hầm trú ẩn, bằng bao cát, được làm ngay trong phòng khách của nhà dân giữa Thủ đô. Và cũng giữa Sài Gòn, bất cứ ai (chính khách, sinh viên, nhà báo…) cũng đều có thể bị ám sát bởi đặc công.
Trong thời chiến, mọi chiến thuật đã được nhà đương cuộc Hà Nội tận dụng để đạt được chiến thắng. Cứu cánh có thể biện minh cho phương tiện, cho dù là… hạ tiện!
Tâm trạng hoang mang và lo sợ của người dân miền Nam, khi phải thường trực đối diện với mọi hình thức khủng bố kéo dài từ năm này sang năm khác – chắc chắn – đã góp phần không nhỏ cho việc kết thúc cuộc chiến (nhanh chóng và bất ngờ) vào ngày 30 tháng 4 năm 1975. Ngay hồi đầu tháng Ba, dân quân nhiều nơi ở vùng địch tạm chiếm đã hốt hoảng tháo chạy – trước khi kịp thấy bóng dáng của những đoàn quân giải phóng.
Hơn ba mươi lăm năm, sau ngày đất nước hoà bình và thống nhất, sáng hôm mùng 4 tháng 9 năm 2010, tôi dụi mắt (đến mấy lần) khi đọc những dòng chữ sau – trên diễn đàn talawas:
“Nối tiếp vào danh sách các trang mạng và blog bị tin tặc tấn công từ giữa tháng Tám, những nạn nhân mới nhất của tin tặc là:


- Trang Đối Thoại: bị tấn công ngày 02/9/2010, nay đã chuyển sang địa chỉ mới: www.doithoaionline.net.
- Blog Lê Diễn Đức: bị tấn công ngày 04/9/2010, hiện treo Sinh Tử Lệnh.
- Blog Anhbasg: bị tấn công nhiều đợt, hiện treo Sinh Tử Lệnh, nhưng hiện còn một phiên bản tại: http://anhbasg.wordpress.com/.
Cho đến nay, các trang mạng và blog bị xóa hẳn, hoặc chưa có địa chỉ mới, hoặc chưa được phục hồi là:
- Thông Luận: Vẫn tiếp tục bị cảnh báo nhiễm virus;
- Free Lê Công Định: Bị xóa hẳn, nhưng đã được thay thế bằng trang Dân Làm Báo: http://danlambao.wordpress.com/;
- Thông tấn xã Vàng Anh.
Các trang Dân Luận và X-Cafe đã trở lại hoạt động bình thường ít ngày sau khi bị tấn công, Tiền Vệ đã lấy lại được tên miền cũng sau ít ngày, Đàn Chim Việt bị mất tên miền, chuyển sang địa chỉ mới: www.danchimviet.info, talawas đã được khôi phục và sắp trở về nhà cũ, tiếp tục hoạt động tại ngôi nhà tạm trú với địa chỉ truy cập chính thức www.talawas.orgnhư thường lệ.”
Ủa, sao mà y chang như một bản tin báo chí (về tình hình an ninh cầu đường) của miền Nam, vào thời chiến vậy cà" Coi: cầu này vừa bị đánh sập, đoạn đường kia mới bị đắp mô, quốc lộ nọ đã được khai thông, liên tỉnh lộ X… tuy sắp được khôi phục nhưng vẫn còn ở trong tình trạng nghẽn xe!
Sự khác biệt bây giờ chỉ là vai trò của đặc công đã được thay thế bởi tin tặc, và mục tiêu là làm nghẽn mạch, chứ không phải nghẽn đường – như thưở xa xưa nữa!
Trước khi từ trần – vào năm 1997 – bác sĩ Nguyễn Khắc Viện đã đề cập đến “một cuộc kháng chiến mới.” Trong cuộc chiến mới này, rõ ràng, dân làng Ba Đình vẫn sử dụng chiến thuật và vũ khí (y như) cũ: du kích và khủng bố!
Nói nào ngay thì chiến thuật và vũ khí nào cũng tốt (thôi) miễn là mang lại chiến thắng. Cứu cánh luôn luôn có thể biện minh cho phương tiện, cho dù là… hạ tiện! Câu hỏi đặt ra là cách đánh du kích và khủng bố (“đương đại”) liệu có mang lại những thành quả mà nhà đương cuộc Hà Nội mong muốn hay không"
Đợt tổng công kích vào những trang mạng vừa qua, xem ra, không đạt được những thành tích vẻ vang gì cho lắm. Gài mìn, phá sập cầu, làm nghẽn đường… có thể làm xáo trộn sinh hoạt xã hội, gây thiệt hại về kinh tế, và khiến cho dân chúng sống trong vùng địch tạm chiếm phải sống trong tình trạng hoang mang hay lo sợ. Còn cài mã độc, chiếm tên miền, hay gây ra cảnh nghẽn mạch… thì không thể tạo ra sự bất ổn hay thiệt hại gì đáng kể, và cũng không gây hoang mang hay lo sợ gì hết trơn hết trọi – cho bất cứ ai!
Sau “ba ngày đóng cửa”, Dân Luận thản nhiên trở lại với thái độ “khinh bạc” và xem thường (đối phương) thấy rõ:
“Đột nhập và phá hoại các trang web ‘lề trái’ có thể giúp các anh trì hoãn được vài ba ngày, nhưng chắc chắn không thể đảo ngược được tiến trình tiến bộ của cả một dân tộc dưới sự hỗ trợ của công nghệ thông tin. Chúng tôi giữ vững niềm tin rằng sự thật và chính nghĩa sẽ chiến thắng giả dối và bạo lực. Thời điểm mà các anh sẽ phải thừa nhận mình đã sai có lẽ cũng sắp tới rồi, hãy cùng chờ xem!”
Đã thế, tính liên đới của cư dân mạng còn được phát huy mạnh mẽ sau khi bị tấn công. Họ xích lại gần nhau hơn, và cũng nhận biết rõ ràng hơn vị thế cũng như vai trò của mình trong “cuộc kháng chiến mới” này – theo như quan điểm của Blog Dân Làm Báo:
“Chúng ta là một phần của talawas, X-cafe, Dân Luận, của Đàn Chim Việt, Thông Luận, Tiền Vệ… nơi mà cả một hệ thống với những con người máy, vô cảm, nhắm mắt theo lệnh cấp trên, ngày đêm rình rập để phá rối, phá hoại, tấn công và đánh sập.
Không phải chỉ đơn giản một trang nhà bị tấn công. Chính mỗi người chúng ta, những bạn đọc, những người dân đang bị tấn công. Chính chúng ta đang bị bịt mồm, bịt mắt, bịt tai. Chính chúng ta đang bị cướp mất cơ hội tìm hiểu, trình bày, góp ý, phê bình, đóng góp vào sự phát triển của đất nước bằng sự quan tâm, trí tuệ và lòng nhiệt thành của chúng ta mà những trang nhà thông tin này đã tạo một diễn đàn chung cho tất cả.”
Đánh lén hay khủng bố, nghĩ cho cùng, là chiến thuật và vũ khí của kẻ yếu, ở thế hạ phong. Khi quyết định tuyên chiến, đối đầu, và gây hấn với cả một dân tộc – bất kể thành phần xã hội, tín ngưỡng, hay nguồn gốc sắc tộc… – nhà đương cuộc Hà Nội đã lựa (hay lọt) vào cái thế hạ phong, do chính họ tạo ra.
Tưởng Năng Tiến
9/2010
(Việt Báo trân trọng cảm ơn tác giả Tưởng Năng Tiến đã chia sẻ bài trên. Độc giả có thể tìm đọc thêm nhiều bài khác cùng tác giả trên trang blog: http://tuongnangtien.wordpress.com)

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
)
Tiễn 2024, thế giới sẽ chào đón một năm mới 2025 mang theo cả bóng tối lẫn ánh sáng. Các cuộc xung đột, sự phân cực chính trị và những rủi ro khôn lường là lời nhắc nhở về sự bất ổn của thời đại. Nhưng đồng thời, khả năng phục hồi kinh tế, sự phát triển công nghệ, tinh thần hợp tác quốc tế, hơi thở và sự sống còn bất khuất của từng người mẹ, từng đứa trẻ vực dậy và vươn lên từ những đống gạch vụn đổ nát ở Ukraine, ở Gaza, ở Syria… cũng là cảm hứng và hy vọng cho tương lai nhân loại. Nhà văn Albert Camus đã viết: “Giữa mùa đông lạnh giá nhất, tôi tìm thấy, trong mình, một mùa hè bất khả chiến bại.”* Thế giới năm 2025, với tất cả những hỗn loạn, vẫn mang đến cơ hội để con người vượt qua và xây dựng một cuộc sống tốt đẹp, tử tế hơn. Đó cũng là lời chúc chân thành cuối năm của toàn ban biên tập Việt Báo gửi đến quý độc giả: một năm 2025 tràn trề cơ hội và hy vọng.
Trong ba năm học gần đây, PEN America đã ghi nhận hàng loạt trường hợp cấm sách xảy ra trên toàn nước Mỹ, đặc biệt trong các trường công lập. Những nỗ lực xóa bỏ một số câu chuyện và bản sắc khỏi thư viện trường học không chỉ gia tăng mà còn trở thành dấu hiệu của một sự chuyển đổi lớn hơn, đặt ra câu hỏi nghiêm trọng về tương lai của giáo dục công lập. Việc kiểm duyệt này phản ánh một xu hướng đáng lo ngại: sự tập trung vào việc kiểm soát nội dung văn hóa và giáo dục, thay vì khuyến khích học sinh tiếp cận kiến thức đa chiều.
Syria đang sống trong một bước ngoặt lịch sử sau khi chế độ độc tài sụp đổ nhanh chóng và Bashar al-Assad trốn sang Nga để tị nạn. Các nhóm nổi dậy chiến thắng đang cố gắng duy trì trật tự công cộng và thảo luận về các kịch bản cho tương lai. Lòng dân hân hoan về một khởi đầu mới đầy hứa hẹn pha trộn với những lo âu vì tương lai đất nước còn đầy bất trắc. Trong 54 năm qua, chế độ Assad đã cai trị đất nước như một tài sản riêng của gia đình và bảo vệ cho chế độ trường tồn là khẩu hiệu chung của giới thân cận.
Các số liệu gần đây cho thấy những thách thức mà nhà lãnh đạo Trung Quốc phải đối mặt để phục hồi kinh tế cho năm 2025, khi quan hệ thương mại với thị trường xuất khẩu lớn nhất của Trung Quốc có thể xấu đi cùng lúc mức tiêu thụ trong nước vẫn sụt giảm. Và thật sự thì nền kinh tế Trung Quốc tệ đến mức nào? Việc đặt câu hỏi này ngày càng trở nên hợp lý khi Trung Quốc đang đối mặt với tình trạng sản xuất trì trễ và tiền tệ mất giá kéo dài trong những năm gần đây. Đặc biệt, chính quyền Bắc Kinh dường như không muốn công khai toàn bộ thực trạng.
Chiều ngày Thứ Ba 17/12, tòa án New York kết án Luigi Mangione 11 tội danh, bao gồm tội giết người cấp độ 1, hai tội giết người cấp độ 2 cùng các tội danh khác về vũ khí và làm giả danh tính. Theo bản cáo trạng, một bồi thẩm đoàn ở Manhattan đã truy tố Mangione về tội giết người cấp độ hai là tội khủng bố. Tòa đã kết tội hành động của Luigi Mangione – một hành động nổi loạn khó có thể bào chữa dù đó là tiếng kêu cuối cùng của tuyệt vọng.
Ngay từ thời điểm này, cho dù chưa chính thức bước vào Tòa Bạch Ốc, tổng thống đắc cử Donald Trump đã hứa hẹn một chiến dịch bài trừ di dân lớn nhất lịch sử Mỹ. Những cuộc kiểm soát, bắt bớ, trục xuất di dân dự kiến sẽ diễn ra với qui mô lớn trong vài năm tới. Nhiều sắc dân nhập cư ở Mỹ sẽ phải lo lắng, nhưng cộng đồng chịu ảnh hưởng nặng nề nhất sẽ là cộng đồng di dân gốc Mỹ Latin. Lời hứa này đang làm hài lòng những người Mỹ xem dân nhập cư là kẻ cướp đi việc làm và quyền lợi của mình. Rất đông trong số này thuộc các cộng đồng di dân, trong đó có cộng đồng gốc Việt. Tuy nhiên, có bao nhiêu người thấy được toàn cảnh ảnh hưởng của những chính sách bài trừ di dân đến nền kinh tế và xã hội Hoa Kỳ?
Trong tài liệu của Thư Viện Quốc Hội ghi rằng, nguồn gốc của quyền ân xá trong Hiến Pháp Hoa Kỳ đến từ lịch sử Anh quốc. Quyền ân xá xuất hiện lần đầu tiên dưới thời trị vì của Vua Ine xứ Wessex vào thế kỷ thứ bảy. Mặc dù tình trạng lạm dụng quyền ân xá ngày càng tăng theo thời gian, dẫn đến những hạn chế sau đó, nhưng quyền ân xá vẫn tồn tại trong suốt thời kỳ thuộc địa của Mỹ.
Tôi cộng tác với tuần báo Trẻ (tờ báo có nhiều ấn bản nhất tại Hoa Kỳ) gần hai chục năm qua. Sự gắn bó lâu dài này không chỉ vì tấm lòng yêu nghề (và thái độ thân thiện cởi mở) của ban biên tập mà còn vì chút tình riêng. Mỗi tuần Trẻ đều dành hẳn một trang báo, để trân trọng giới thiệu đến độc giả hai ba vị thương phế binh (Việt Nam Cộng Hòa) đang sống trong cảnh rất ngặt nghèo ở quê nhà. Nhìn hình ảnh đồng đội của mình đang ngồi trên xe lăn, hay nằm thoi thóp trong một gian nhà tồi tàn nào đó – lắm lúc – tôi không khỏi băn khoăn tự hỏi: “Liệu có còn ai nhớ đến những kẻ đã từng vì đời mà đi không vậy?
Đến đây thì như nước vỡ bờ, hầu như tất cả chúng tôi cùng lao mình vào cuộc. Kẻ bênh cũng sôi nổi không kém người chỉ trích. Buổi gặp mặt của chúng tôi hôm ấy, đương nhiên, đã không tránh được nhiều căng thẳng. Riêng tôi, cho đến giờ vẫn khá ngạc nhiên trước sự phản đối mạnh mẽ mà ông Biden phải gặp phải trong quyết định ân xá con trai Hunter Biden. Điều gì đã khiến mọi người có phản ứng mãnh liệt như vậy? Tôi đi tìm câu trả lời...
Kể từ năm 2011 nội chiến đã bắt đầu bộc phát tại Syria và kết quả cuối cùng là chế độ độc tài của Tổng thống Bashar al-Assad đã bị Liên minh Hồi giáo do Hayat Tahrir Al-Sham (HTS) lãnh đạo lật đổ vào ngày 8/12...


Kính chào quý vị,

Tôi là Derek Trần, dân biểu đại diện Địa Hạt 45, và thật là một vinh dự lớn lao khi được đứng nơi đây hôm nay, giữa những tiếng nói, những câu chuyện, và những tâm hồn đã góp phần tạo nên diện mạo văn học của cộng đồng người Mỹ gốc Việt trong suốt một phần tư thế kỷ qua.
Hai mươi lăm năm! Một cột mốc bạc! Một cột mốc không chỉ đánh dấu thời gian trôi qua, mà còn ghi nhận sức bền bỉ của một giấc mơ. Hôm nay, chúng ta kỷ niệm 25 năm Giải Viết Về Nước Mỹ của nhật báo Việt Báo.

Khi những người sáng lập giải thưởng này lần đầu tiên ngồi lại bàn thảo, họ đã hiểu một điều rất căn bản rằng: Kinh nghiệm tỵ nạn, hành trình nhập cư, những phức tạp, gian nan, và sự thành công mỹ mãn trong hành trình trở thành người Mỹ gốc Việt – tất cả cần được ghi lại. Một hành trình ý nghĩa không những cần nhân chứng, mà cần cả những người viết để ghi nhận và bảo tồn. Họ không chỉ tạo ra một cuộc thi; họ đã và đang xây dựng một kho lưu trữ. Họ thắp lên một ngọn hải đăng cho thế hệ sau để chuyển hóa tổn thương thành chứng tích, sự im lặng thành lời ca, và cuộc sống lưu vong thành sự hội nhập.

Trong những ngày đầu ấy, văn học Hoa Kỳ thường chưa phản ánh đầy đủ sự phong phú và đa dạng về kinh nghiệm của chúng ta. Giải thưởng Viết Về Nước Mỹ thực sự đã lấp đầy khoảng trống đó bằng sự ghi nhận và khích lệ vô số tác giả, những người đã cầm bút và cùng viết nên một thông điệp mạnh mẽ: “Chúng ta đang hiện diện nơi đây. Trải nghiệm của chúng ta là quan trọng. Và nước Mỹ của chúng ta là thế đó.”


Suốt 25 năm qua, giải thưởng này không chỉ vinh danh tài năng mà dựng nên một cộng đồng và tạo thành một truyền thống.
Những cây bút được tôn vinh hôm nay không chỉ mô tả nước Mỹ; họ định nghĩa nó. Họ mở rộng giới hạn của nước Mỹ, làm phong phú văn hóa của nước Mỹ, và khắc sâu tâm hồn của nước Mỹ. Qua đôi mắt họ, chúng ta nhìn thấy một nước Mỹ tinh tế hơn, nhân ái hơn, và sau cùng, chân thật hơn.

Xin được nhắn gửi đến các tác giả góp mặt từ bao thế hệ để chia sẻ tấm chân tình trên các bài viết, chúng tôi trân trọng cảm ơn sự can đảm của quý vị. Can đảm không chỉ là vượt qua biến cố của lịch sử; can đảm còn là việc ngồi trước trang giấy trắng, đối diện với chính mình, lục lọi ký ức đau thương sâu đậm, và gửi tặng trải nghiệm đó đến tha nhân. Quý vị là những người gìn giữ ký ức tập thể và là những người dẫn đường cho tương lai văn hóa Việt tại Hoa Kỳ.

Với Việt Báo: Xin trân trọng cảm ơn tầm nhìn, tâm huyết, và sự duy trì bền bỉ giải thưởng này suốt một phần tư thế kỷ.
Khi hướng đến 25 năm tới, chúng ta hãy tiếp tục khích lệ thế hệ kế tiếp—những blogger, thi sĩ, tiểu thuyết gia, nhà phê bình, nhà văn trẻ—để họ tìm thấy tiếng nói của chính mình và kể lại sự thật của họ, dù đó là thử thách hay niềm vui. Bởi văn chương không phải là một thứ xa xỉ; đó là sự cần thiết. Đó là cách chúng ta chữa lành, cách chúng ta ghi nhớ, và là cách chúng ta tìm thấy nơi chốn của mình một cách trọn vẹn.

Xin cảm ơn quý vị.

NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.