Hôm nay,  

Bài Học Iran

14/10/200900:00:00(Xem: 8121)

Bài Học Iran

Đào Như
Hôm thứ Năm ngày 1-10-2009, đại diên nguyên tử năng Hoa kỳ cùng với đại diện của các nước: Pháp, Đức, Nga, Anh, Trung Quốc tham dự cuộc đàm phán với đại diện Iran tại Geneva- Switzerland với mục đích thuyết phục Iran ngừng chương trình thử nghiệm chế tạo vũ khí hạt nhân. Cuộc đàm phán tạm chấm dứt trong cùng ngày và có nhiều khả năng sẽ tiếp tục trong một ngày gần đây. Hiện tại nội dung cuộc đàm phán theo yêu cầu cả hai phe khoan tiết lộ. Tin giờ chót lại cho hay có cuộc gặp gỡ song phương tại Geneva, giữa trưởng phái đoàn Mỹ, cũng là Thứ trưởng Ngoại giao Hoa kỳ, ông William Burns và trưởng phái đoàn Iran, ông Saeed Jalili. Nội dung của cuộc gặp gỡ chưa được tiết lộ. Nhưng Tổng thống Mỹ, Barack Obama, xem chừng lạc quan ông cho những cuộc gặp gỡ này là những diễn tiến tích cực-constructive beginning. Tuy nhiên Tổng thống Obama thúc đẩy Iran nên mở cửa cho Phái Bộ Nguyên Tử Năng, IAEA, của LHQ vào khám xét trung tâm tinh luyện uranium của Iran càng sớm càng tốt và ông cũng không quên cảnh báo Iran rằng sự chờ đợi của Hoa kỳ không phải là không có giới hạn.
Cuộc đàm phán 2 phe 7 bên và cuộc đàm phán song phương này là kết quả tất nhiên sau hai ngày liên tiếp thử nghiệm thành công phi đạn tầm gần và tầm xa của Iran trong tuần qua. Cuộc thử nghiệm này bị cộng đồng quốc tế lên án gay gắt. Dù vậy, Iran vẫn không chùng bước, Phó Tổng thống, kiêm Tổng Giám Đốc cơ quan nguyên tử năng Iran, Ali Akbar Salahi, cũng không ngần ngại nếu không muốn nói là thách đố cộng đồng quốc tế bằng cách công khai sự thật về Trung Tâm Tinh luyện Uranium của Iran vừa bi tiết lộ:
“Trung tâm này đã được thiết lập từ lâu, tại một vùng chân đồi được bảo vệ chống với bất cứ cuộc không kích nào. Chính vì lý do đó mà trung tâm này được xây cất bên cạnh một căn cứ quân sự với mục tiêu bảo vệ an toàn cho các cơ sở hạt nhân và không phải tốn kém thêm công sức để thiết lập hệ thống phòng thủ mới.”.
Như vậy là Iran kiên quyết giữ vững lập trường không từ bỏ quyền được tinh chế uranium, nguyên liệu chính để sản xuất nguyên tử năng cũng như vũ khí hạt nhân của họ.
Trong hiện tình chưa ai biết ngày nào những buổi đàm phán sẽ tái nhóm và diễn tiến về sau sẽ như thế nào" Nhưng dựa trên những lần phát biểu trong tuần qua của cả hai phe xem chừng Iran thế nào cũng phải để cho phái bộ AIAE của LHQ vào khám xét trung tâm tinh luyện Uranium của họ, và họ sẽ không giấu diếm kế hoạch và những thành quả đã đạt được của chương trình tinh luyện uranium. Có điều chắc chắn nhất là Iran sẽ dứt khoác từ chối lời yêu cầu của LHQ là họ phải ngưng ngay chương trình tinh luyện uranium, vì họ cho rằng đó là quyền của dân tộc Iran, chế tạo năng lượng và vũ khí hạt nhân để bảo vệ đất nước Iran. Nếu việc ấy xảy ra, và rất có thể xảy ra hơn 90%, lúc đó thì Mỹ và LHQ phản ứng và đối phó như thế nào" Đó là câu trả lời mà cộng đồng quốc tế (trong đó có cả Iran) muốn biết.
Có nhiều biện pháp có thể chúng ta tạm thời nêu lên:
- Tổng thống Obama có thể ra lệnh dội bom thường hay bom nguyên tử tiêu diệt toàn bộ kế hoạch chế tạo vũ khí hạt nhân của Iran. Nghĩa là dùng khả năng vũ khí hạt nhân sẵn có của Mỹ để tiêu diệt khả năng vũ khí hạt nhân của kẻ khác mặc dầu nó chỉ là một giấc mơ chưa phải là một hiện thực" Tổng thống Obama ắt phải thấy sự mâu thuẫn lớn lao và nghiêm trong trong quyết định đó. Hơn nữa quyết định dội bom để tiêu diệt Iran trong lúc này, chắc chắn gặp sự phản đối của LHQ. Theo điều lệ của LHQ không bao giờ chấp nhận một quốc gia nào tiêu diệt một quốc gia khác chỉ vì lý do quá xa vời chưa phải là thực tế.. Không lẽ Tổng thống Obama lại bước theo vết xe đổ của ông Bush, nghĩa là sẽ đơn phương hành động dôi bom Iran bất kể sự phản đối của cộng đồng quốc tế và LHQ như ông Bush đã đơn phương tấn công Iraq và treo cổ Saddam Hussein, tổng thống của xứ này"  Đó là chưa kể nếu làm như vậy thì Tổng thống Obama vô tình trở thành công cụ của Netanyahu trong giấc mơ của Do thái tiêu diệt cho bằng được Iran. Và bài học lịch sử thế giới còn đó, nhân loại, nhất là dân tộc da vàng Á châu đã nhìn về nước Mỹ như thế nào sau khi Mỹ đã tận diệt Nhật Bản bằng hai quả bom nguyên tử ở Hiroshima và Nagazaki.        


- LHQ hay Mỹ có thể ra lệnh cấm vận Iran toàn bộ. Bài học cấm vận Iraq vào những năm 90 vẫn còn đó. Làm sao cấm thiên hạ không được ‘khát’ dầu thô của Iran như thế giới đã thấy trong việc cấm vận Iraq, vẫn có nhiều quốc gia lén lút mua dầu thô của Iraq lên hàng chục tỷ Mỹ kim. Hơn nữa bên cạnh Iran có Dubai, một vùng đất nước tạo nên được do sự đầu tư quốc tế, chỉ biết có business, không có chính trị, tôn giáo, một cánh cửa bỏ ngõ cho việc thông thương mậu dịch giữa Iran với thế giới bên ngoài.
- Dùng khả năng nguyên tử Do thái để tiêu diệt Iran chăng" Trước hết là Do thái không bao giờ dám làm chuyện đó mặc dầu Do thái thủ đắc vũ khí hạt nhân và bom nguyên tử từ những năm 60 của thế kỷ trước. Ngoài muôn vàn khó khăn về khả năng vũ khí hạt nhân sẵn có của Do thái quá ít, quả nhỏ để có thể tiêu diệt toàn bộ Iran, đó là chưa nói đến muôn vàn khó khăn khác trong chiến lược, chiến thuật với sự chống trả mãnh liệt của Iran và toàn bộ khối Á Rập. Không bao giờ Do thái dám lao đầu vào cuộc chiến tự sát như vậy.
Và chúng ta cũng không hy vọng về Ngũ cường: Đức, Nga, Pháp, Anh, Trung Quốc, cũng như cộng đồng quốc tế họ chỉ đứng sau Hoa kỳ hô hào và thúc đẩy. Thật sư tất cả quí vị này đều có quan hệ không ít thì nhiều về vấn đề mậu dịch dầu thô với Iran.
Như vậy, theo nhà bình luận thời sự Blake Hounshell thì sự tiết lộ về việc tinh chế Uranium của Iran không tạo nên áp lực nào cho chính quốc gia này mà chính là cho ông Obama. Nó bắt buộc ông Obama phải hành động, phải ra tay mới hy vọng có kết quả tốt, mà khả năng hiện tại của ông Obama chưa cho phép, như chúng ta thấy ở trên. Do đó, hy vọng Tổng thống Obama và cộng đồng quốc tế sẽ thanh toán vấn đề Iran bằng cách thừa nhận hiện trạng nguyên tử năng của Iran và sẽ giúp đỡ Iran phát triển và chuyển hướng nguyên tử năng của xứ này vào việc sản xuất năng lượng nguyên tử phục vụ hòa bình như chính phủ Hoa Kỳ đã giải quyết vấn đề nguyên tử năng với Ấn Độ, trong chuyến viếng thăm New Delhi của Ngoại trưởng Hillary Clinton hồi đầu tháng Bảy vừa qua.
Nhìn vấn đề từ gốc độ Iran, ta thấy Iran họ vẫn có lý do chính đáng của họ ngay cả việc tinh luyên uranium của họ nhầm mục đích chế tạo vũ khí hạt nhân để bảo vệ sư sống còn dân tộc họ. Vì lý do chân chính ấy mà Iran nhất quyết không ký vào hiệp ước NPT của LHQ trước đây. Hơn thế nữa tại sao Mỹ và các quốc gia Tây phương giúp đỡ và cung cấp vũ khí hạt nhân cho Do Thái, đặt mối đe dọa nguyên tử trên đầu trên cổ của khối Á Rập trong suốt hơn 3 thập kỷ qua, hà cớ gì  Hoa Kỳ và Tây phương và bây giờ cả Trung Quốc nữa, cố tâm ngăn chận không cho Iran phát triển vũ khí hạt nhân để tự bảo vệ mình ngay cả để giải phóng khối Á Rập ra khỏi mối đe dọa nguyên tử của Do Thái, Iran vẫn có lý. Nguyên Tổng thống thống Mỹ George W. Bush đã gọi Iran, Cuba, Bắc Triều tiên là Trục Ma Quỉ. Nhưng hiện nay dưới chế độ chính trị tiến bộ cởi mở của Tổng thống Obama, Mỹ trong tương lai gần đây sẽ dỡ bỏ cấm vận Cuba, đầu tư thương mại song phương sẽ bắt đầu và sẽ nâng cấp quan hệ ngoại giao với Cuba lên hàng đại sứ. Với Bắc Triều Tiên, Tổng thống Obama đã xoay chiều quan hệ ngoại giao 180 độ. Cuộc đàm phán song phương giữa Bình nhưỡng và Washington đẵ thật sự bắt đầu. Chính phủ Hoa kỳ đang thực sự thúc đẩy thành lập Liên Triều nhằm thống nhất Triều Tiên trong một tương lai không xa. Thậm chí bộ Ngoại giao Hoa kỳ đã bỏ rơi tên gọi Nam Hàn, Đại Hàn…chỉ dùng Nam Triều Tiên, Bắc Triều Tiên  khi nói về bán đảo Triều Tiên. Có phải chăng được Hoa kỳ và thế giới trọng nễ như thế là nhờ Bắc Triều tiên đã thành công to trong hai lần thử nghiệm bom hạt nhân. Hiện tại Bắc Triều Tiên đang đòi hỏi Hoa Kỳ và cộng đồng quốc tế phải nhìn nhận họ như là quốc gia thứ chín có đầy đủ trang bị vũ khí hạt nhân. Có phải chăng nhìn vào tấm gương của Bắc Triều Tiên mà Iran quyết tâm sẽ tinh luyện uranium để chế tạo cho bằng được vũ khí hạt nhân, bom hạt nhân để bảo vệ đất nước, dân tộc Iran, để được sự trọng nễ của thế giới. Với ý nghĩ này, phải công bằng mà nói Iran có lý do chính đáng của họ trong tham vọng đắc thủ vũ khí hạt nhân.
Là người Việt Nam, ta nghĩ thế nào trước sự ngoan cường của Iran, của Bắc Triều Tiên" Chưa phải là muộn ta phải nghĩ đến việc đầu tư trí tuệ của ta trong việc tinh luyện vũ khí hầu để chống trả hữu hiệu mộng bá quyền của Hán tộc, để bảo vệ và hồi phục sự vẹn toàn lãnh thổ lãnh hải và bầu trời của tổ quốc, để thế giới nễ trọng ta hơn./.
Đào Như
Bác sĩ Đào Trọng Thể
[email protected]
October 1st 2009

Trong kho tàng ngụ ngôn Aesop có hai câu chuyện. Một chuyện kể về cậu bé chăn cừu thích lấy nỗi sợ của cả làng ra làm trò đùa. Cậu nhiều lần hét to “Sói! Sói!” để lừa người lớn chạy hộc tốc lên đồi, rồi bỏ về, bực bội vì bị lừa. Đến một ngày nọ, sói thật xuất hiện, cậu kêu cứu đến khản cổ mà không còn ai buồn chạy lên đồi cứu giúp, khiến đàn cừu của cậu bị sói vồ sạch. Chuyện thứ hai kể về một con sói thật kiên nhẫn. Ngày này qua ngày khác, nó lảng vảng đến gần đàn cừu. Lúc đầu, người chăn cừu cảnh giác, luôn tay xua đuổi nó. Nhưng sói chỉ đứng xa, trông hiền hòa, không vồ con nào. Lâu dần, chàng chăn cừu quen thuộc với sự hiện diện của Sói, cho đến khi bóng dáng con vật trở nên một phần của phong cảnh xung quanh đàn cừu. Tới một hôm bận việc, anh cả tin đến mức gửi luôn đàn cừu cho sói “trông hộ”. Tối về, chuồng chỉ còn vài con sót lại.
Hoa Kỳ đã bước sang tuần thứ ba của chiến tranh Iran. Mười ba binh sĩ Mỹ đã tử trận. Hàng ngàn thường dân Iran, bao gồm cả trẻ em, đã bỏ mạng. Các cuộc không kích liên tục diễn ra trên bầu trời Trung Đông, bất kể đó là trường học hay bệnh viện.
Ngay lối vào khu vực triển lãm tranh theo chủ nghĩa hiện thực lãng mạn ở bảo tàng Chrysler Museum of Art, Norfolk, Virginia, là bức tranh Washington Crossing the Delaware (ca. 1856–1871) của họa sĩ người Mỹ, George Caleb Bingham (1822–1979). Bức tranh này mô tả một thời khắc lịch sử của nước Mỹ trong thời lập quốc, nổi tiếng trong American Revolutionary War – Cuộc Cách Mạng Mỹ. Được vẽ vào năm 1871, tác phẩm Washington Crossing the Delaware tả cảnh George Washington cùng các binh sĩ của ông vượt qua sông Delaware vào năm 1776 (theo lịch sử là đêm 25-26/12/1776). Họa sĩ Bingham vẽ bức tranh này năm 1856, tức nhiều thập niên sau khi Cách Mạng Mỹ kết thúc, trong thời kỳ người Mỹ đang nghiền ngẫm về bản sắc quốc gia sau thời kỳ nội chiến. Trong suốt nhiều năm, bức tranh này nằm trong tình trạng dang dở, và phải đến tận mười tám năm sau kể từ khi bắt đầu thực hiện, nó mới thực sự được hoàn thiện.
Hai chính trị gia tham dự buổi bàn thảo lịch sử. Một theo bảo thủ. Một theo cấp tiến. Chính trị gia bảo thủ: Liên Hiệp Quốc hôm nay đông như lễ đăng quang của một hoàng đế mới. Tôi có mặt vì muốn nghe lời thật – từ một người đang làm tổng thống, và một kẻ từng dạy các ông vua cách không bị giết. Tôi tin: quyền lực là bản năng, đạo đức là trang sức. Chính trị gia cấp tiến: Tôi đến vì tò mò: thế kỷ 21 có còn chỗ cho triết lý của thế kỷ 16? Hay chỉ còn những bản sao mệt mỏi của lòng tham? Tôi mang sổ tay, anh ta mang cờ quốc gia.
Chế độ Cộng Sản Việt Nam vừa cho tiến hành cuộc bầu cử Quốc hội vào ngày 15 tháng Ba năm 2026. Xét về hình thức, họ vẫn tiếp tục duy trì một nghi thức chính trị quen thuộc đã tồn tại nhiều thập niên. Tuy nhiên, nếu đặt sự kiện này dưới góc nhìn pháp lý và so sánh với các chuẩn mực bầu cử tự do được công nhận rộng rãi trong luật quốc tế, thì nhiều vấn đề hạn chế lại tiếp tục bộc lộ. Những vấn đề đó không chỉ liên quan đến cách thức tổ chức bầu cử, mà còn liên quan đến bản chất pháp lý của quyền bầu cử, quyền ứng cử và nguyên tắc đại diện trong một cơ quan lập pháp. Theo các tiêu chuẩn quốc tế về bầu cử dân chủ, đặc biệt được ghi nhận trong International Covenant on Civil and Political Rights (ICCPR) – Công ước mà Việt Nam đã phê chuẩn – rằng mọi công dân phải có quyền tham gia vào việc quản lý đất nước thông qua các đại diện được bầu ra bằng các cuộc bầu cử định kỳ, tự do, công bằng và bằng bỏ phiếu kín.
Tại Diễn Đàn Kinh Tế Thế Giới ở Davos, Thụy Sĩ vào tháng 1 năm 2026, Tổng Thư Ký Liên Hiệp Quốc Antonio Guterres đã cảnh báo rằng pháp quyền ngày càng bị thay thế bởi “luật rừng,” trích lại theo bài viết “The Uncertainties of the New World Order Affect the Middle East” [Những Bất Ổn Của Trật Tự Thế Giới Mới Ảnh Hưởng Trung Đông] của Amal Mudallali. Lời cảnh báo của Tổng Thư Ký LHQ không phải bắt nguồn từ những suy diễn không thật mà là từ thực tế đang diễn ra trên thế giới hiện nay. Trật tự thế giới từ sau Thế Chiến Thứ Hai đã thay đổi nhiều lần vì sự cạnh tranh quyền lực trên thế giới của các siêu cường hay các liên minh khu vực. Nhưng nhờ lá chắn pháp quyền được thể hiện qua luật pháp quốc tế mà Mỹ là nước dẫn đầu xây dựng và duy trì nên suốt tám mươi năm qua thế giới đã có thể tương đối giữ được trật tự và sự ổn định để không rơi vào khủng hoảng nghiêm trọng. Tuy nhiên, mấy năm gần đây thế giới ngày càng bất ổn vì một vài cường quốc bất chấp luật pháp quốc tế đã dùng vũ lực quân sự
Phía Cửa Bắc chợ Bến Thành, có một người đàn ông mấy mươi năm qua rất quen thuộc với người Sài Gòn. Có thể người ta không biết tên ông là Tạ Hữu Ngọc, nhưng nhắc đến người thợ sửa giày ở chợ Bến Thành, người Sài Gòn sẽ nhớ ngay đến ông. Giới thương gia, nghệ sĩ thường mang những đôi giày sang trọng, đắt tiền, nhờ ông sửa lại, vừa chân, để họ tự tin sải bước. Đôi giày càng vừa chân, càng thoải mái, người ta càng tự tin bước đến vạch thành công. Thế mà ở trời Tây xa xôi, có một anh chàng, đã phải loay hoay sửa mãi đôi giày của mình, chỉ để…vừa chân một người khác.
Về Thụy Điển thăm nhà vài tuần, đi tàu điện, uống cà phê, lang thang qua những góc phố, vỉa hè. Nhìn cách xã hội ở đây vận hành, tôi nghĩ đến những cuộc tranh luận ồn ào vô căn cứ của người Việt ở Mỹ về “xã hội chủ nghĩa”. “Xã hội chủ nghĩa Bắc Âu” thực ra chẳng hề giống với thứ “xã hội chủ nghĩa” mà Việt Nam từng trải qua. Đây cũng không phải cái “xã hội chủ nghĩa” mà nhiều người Việt ở Mỹ thường mang ra chụp mũ trong những cuộc cãi vã chính trị. Ba khái niệm tưởng cùng tên, nhưng bản chất rất khác nhau. Chỉ là từ lâu chúng vẫn bị đánh đồng một sàng một cách vô tình hay cố ý.
Ngày 5.03.2026, Khalaf Ahmad Al Habtoor đã công bố một bức thư sắc bén và thẳng thừng (1) gửi tới Tổng thống Donald Trump liên quan đến Iran, cũng như tầm ảnh hưởng của Benjamin Netanyahu trong việc định hình chính sách của Mỹ. Mặc dù các chính phủ vùng Vịnh không công khai ủng hộ hay bác bỏ bức thư này, sự im lặng của họ đã được hiểu như một dấu hiệu cho thấy những mối quan ngại của Habtoor đang âm thầm cộng hưởng trong khu vực.
Ngày 8/10/2025, trang mạng xã hội White House đăng tấm ảnh của tổng thống, tay ôm chồng hồ sơ, bước đi khoan thai trong Bạch Cung dưới ánh nắng vàng nhẹ chiếu qua gương mặt, đủ để lộ vẻ đăm chiêu về một chiến lược “Make America Great Again.” Tấm hình nổi bật thêm với dòng chữ to “THE PEACE PRESIDENT.” Trong những tháng trước cuộc bầu cử tổng thống năm 2024, một lời hứa vang vọng khắp các tiểu bang “chiến trường”, lặp đi lặp lại trong các cuộc phỏng vấn trên truyền hình, tạo ra sự tin tưởng gần như tuyệt đối: “Tôi sẽ bảo đảm an toàn cho con gái, con trai của quý vị. Tôi vốn dĩ là tổng thống đầu tiên của nước Mỹ thời hiện đại không châm ngòi những cuộc chiến mới, ” ứng cử viên Donald Trump tuyên bố.
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.