Hôm nay,  

Đá Vào Rọ Cua

09/08/200800:00:00(Xem: 15583)
Ai Ép Ai Trong Vụ Georgia"

Mặt lạnh như tiền, Thủ tướng Vladimir Putin của Liên bang Nga đã tham dự lễ khai mạc Thế vận hội Bắc Kinh với món quà trong túi cho chủ nhà, và một cú nháy mắt cho Tổng thống Bush.

Đúng lúc Thế vận hội khai mạc, Nga mặc nhiên khai chiến tại Georgia khi đưa các đơn vị thiết giáp và pháo binh vượt qua đường hầm Roki từ Bắc Ossetia tiến vào Nam Ossetia, trong lãnh thổ Georgia. Tại Bắc Kinh, đời bỗng mất vui vì thế giới giật mình với biến cố đó trong khu vực Caucasus của Âu Châu. Ở nhà, Tổng thống Dmitri Medvedev tuyên bố thẳng thừng tại Moscow, rằng nước Nga đã từng và luôn luôn bảo vệ an ninh cho người dân trong vùng Caucasus. Diễn tả cho chính xác, đây là vùng ảnh hưởng nằm trong quỹ đạo của Liên bang Xô viết cũ và Liên bang Nga ngày nay. Vùng cấm địa, không cho đá bậy!

Đấy là cú nháy mắt cho Tổng thống Bush, vì Hoa Kỳ yểm trợ Georgia từ nhiều năm nay. Tháng Tư vừa qua, ông Bush còn vận động - mà chưa xong - để xứ này trở thành hội viên của Minh ước Bắc Đại Tây dương NATO. Ly kỳ hơn thế, Hoa Kỳ hiện có một ngàn quân đang huấn luyện các đơn vị Georgia về kỹ thuật bảo an trước khi các đơn vị này được gửi qua yểm trợ chiến trường Iraq và Afghanistan!

Ta đang nhìn vào một cái rọ cua, chưa biết cua nào sẽ cắp cua nào, và con nào sẽ gãy càng...

Hãy mở rọ cua ra, hoặc ngó vô tấm bản đồ của khu vực nhiễu nhương này.

Georgia là quê hương của Stalin. Sau khi Đế quốc Nga tan rã vì cách mạng cộng sản năm  1917, Georgia trở thành một nước Cộng hoà Dân chủ, từ 1918 đến 1921; rồi Cộng hoà Xã hội Chủ nghĩa Xô viết, một nước Cộng hoà trong - và của - Liên bang Xô viết, từ 1921 đến 1991. Cựu Ngoại trưởng Liên Xô thời Mikhail Gorbachev là Eduard Shevardnadze là người Georgia, sau là Tổng thống khi xứ này giành lại độc lập, thành Cộng hoà Georgia từ cuối năm 1991.

Kể từ đấy, Georgia chuyển hoà dần theo chế độ dân chủ và ngả theo Âu Châu với sự yểm trợ của Hoa Kỳ. Sinh năm 1967, đương kim Tổng thống Georgia, Mikheil Saakashvili là người tốt nghiệp đại học Koa Kỳ, đã khởi xướng cuộc Cách mạng Hồng để chấm dứt chế độ độc tài và bất lực của Shevardnadze vào năm 2003. Kể từ đấy, Georgia tiến về hướng Tây và trở thành quốc gia Tây phương giáp giới với Liên bang Nga.

Nhưng Georgia tiến về hướng Tây trong tinh thần. Chứ về thể xác và địa dư, xứ này vẫn nằm trong vùng ảnh hưởng của Nga và lãnh thổ bị phân hoá vì hai lực lượng ly khai, do Nga nuôi nấng và xúi giục. Từ hướng Tây, bên bờ Hắc hải, có vùng tự trị Abkhazia với cư dân đòi độc lập và được Nga tiếp xúc qua cửa ải Kodori. Tại hướng Đông-Bắc, có vùng Nam Ossetia (South Ossetia) cũng đòi độc lập để sát nhập với Bắc Ossetia thành một quốc gia thống nhất, trong vòng tay của Nga.

Hai khu vực tự trị này đã gây nhiều khó khăn cho Georgia và thực tế đã đòi tuyên bố độc lập với sự hỗ trợ của Nga khiến chiến tranh và phá hoại liên tục xảy ra từ 1992. Georgia càng ngả về thể chế dân chủ Tây phương, Moscow càng dùng Abkhazia và Nam Ossetia làm hai cái neo kéo xứ này về quá khứ, trở thành vùng phiên trấn của Nga thay vì là mũi nhọn dân chủ của Tây phương. Hay là tấm áo giáp của Minh ước NATO. Từ đầu năm nay, Georgia càng có hy vọng gia nhập NATO thì Nga càng công khai yểm trợ các lực lượng ly khai để gây rồi cho Georgia.

Tháng 11 năm ngoái, khi Hoa Kỳ và Âu châu yểm trợ dân Albania tại Kosovo tách rời khỏi Cộng hoà Serbia và tiến tới độc lập vào đầu năm nay, Moscow cho biết là Nga sẽ có phản ứng. Lý do là các nước Cộng hoà Ukraine, Georgia hay Serbia mà tiến dần tới chế độ dân chủ, sẽ gia nhập Liên hiệp Âu châu và có khi là thành viên của NATO, thì Liên bang Nga thấy mình như là con cua bị lột yếm. Hở hang trống trải quá!


Đấy là đại thể khái quát của cục diện rắc rối này, một di sản lâu đời của sự nhiễu nhương Âu Châu và cái đai độc tài của chế độ Xô viết.

Dù không mạnh, quân lực Georgia thừa sức tiến vào Nam Ossetia để dẹp êm mầm mống ly khai và phá hoại. Cho tới ngày mùng bảy, Georgia mới chỉ đưa vào một số lữ đoàn tác chiến, chứ không hẳn là một lực lượng chiếm đóng lâu dài. Nhưng, khi Nga tung quân vào Nam Ossetia để bảo vệ "nền độc lập" của cư dân tại đây, Georgia vẫn không là đối thủ. Và quả nhiên là đã cầu cứu Hoa Kỳ, sau khi nêu vấn đề trước Liên hiệp quốc vào mấy ngày qua. Mà vì sao tình hình bỗng đột biến như vậy"

Muốn hiểu ra, ta lại phải ngó vào tấm lịch...

Mỗi khi Georgia tiến một bước về hướng Tây, tình hình Abkhazia và Nam Ossetia lại căng thẳng, vì có sự hà hơi tiếp sức của Nga. Lần cuối là vào đầu Tháng Tư, khi tại Thượng đỉnh NATO tại Bucharest, Bush ủng hộ việc đón nhận Ukraine và Georgia vào NATO trước sự phản đối của Nga. Lập tức, Georgia bị Nga khiêu khích - máy bay bị phi cơ Nga bắn hạ - nên trả đũa bằng cách chấm dứt đàm phàm với Moscow về việc Nga gia nhập Tổ chức Thương mại Thế giới WTO. Hãy thử tưởng tượng xem, quê hương của Stalin và Shevardnadze lại cấm cửa nước Nga vào WTO!

Cuối cùng thì hai cường quốc Âu Châu là Đức và Pháp đề nghị tạm hoãn cứt xét việc Georgia vào NATO, vì nhiều lý cớ... Cuối năm nay, NATO mới xét lại hồ sơ này. Từ giờ đến đó, Hoa Kỳ mắc bận bầu cử, ông Bush bị đảng Dân chủ cột tay, thời điểm quá thuận lợi để bỗng nhiên các lực lượng ly khai tại Abkhazia rồi Nam Ossetia tung đòn quậy phá.

Chính quyền của Tổng thống Saakshvili đồng ý và đã thực tế đàm phán với cả Moscow và lực lượng ly khai, nhưng tình hình bỗng thêm căng thẳng từ đầu tháng Tám. Cuối cùng thì Georgia phải đưa quân vào Nam Ossetia. Một là Georgia bị mắc bẫy trong cái thế vừa đánh vừa đàm; hai là lực lượng ly khai tại Nam Ossetia bỗng lo sợ là sẽ bị Moscow bỏ rơi khi hoà giải với Georgia nên chơi trò phá bĩnh; ba là vì Nga muốn nhân cơ hội nhấn tới để bắt bí Âu châu và Hoa Kỳ...

Người ta chưa thể biết hết được sự thật - đang xoay chuyển từng ngày từng giờ ở tại chỗ - hoặc những toan tính của các phe liên hệ.

Nhưng, nhiều phần là Georgia sẽ bị thất thế vì cả Âu Châu - nhất là Đức - lẫn Hoa Kỳ, đều không muốn lãnh thêm một vụ khủng hoảng khi đã có quá nhiều vấn đề. Liên bang Nga có thể tiếp vận võ khí để hà hơi tiếp sức cho Iran chẳng hạn... Huống hồ, từ Thế chiến II đến nay, các nước Âu châu chưa khi nào dám hy sinh an ninh của mình để bảo vệ độc lập hay tự do của một xứ khác. Đó là chức năng truyền thống của Mỹ. Mà Georgia vẫn chưa là thành viên của NATO để được Minh ước này bảo vệ, dưới sự điều động của Hoa Kỳ.

Tuy nhiên, sự tình không nhất thiết sẽ xảy ra như vậy.

Tất cả các nước Cộng hòa xưa kia nằm trong quỹ đạo Liên Xô ngày nay đang theo dõi vụ này để xem Tây phương dân chủ - nhất là Liên hiệp Âu châu - sẽ phản ứng ra sao. Georgia có thể bị ức hiếp và các đơn vị phải rút khỏi Nam Ossetia vì Kỵ binh Hoa Kỳ bị vướng chân ở nơi khác và vì dư luận Mỹ còn tìm hiểu xem Georgia nằm ở đâu. Nhưng, ngay trong giả thuyết bi đát nhất cho Georgia, là Abkhazia và Nam Ossetia bị xé khỏi bản đồ Georgia trước sự thụ động của Âu Châu và Hoa Kỳ, chưa chắc Liên bang Nga đã thắng lớn, vì quy luật "dứt dây động rừng".

Vì trong Liên bang Nga, không thiếu gì sắc tộc hay địa phương cũng đang muốn tự trị hay đòi ly khai, như Chechnya, Dagestan hay Inghusetia.

Vladimir Putin có thể lạnh lùng đá vào rọ cua và đi một nước cờ sáng trong khi nước Mỹ còn tối mò vì chuyện bầu cử. Nhưng có khi người kế nhiệm ông là Dmitri Medvedev lại bị cua cắp. Hãy chờ xem!

In Trang
Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
)
Trang đầuTrang trước15161718192021Trang sauTrang cuối

Thông qua những sắc lệnh hành pháp vượt quyền hạn, tổng thống Trump cùng tỉ phú Elon Musk đã không ngừng tấn công vào những nền tảng cơ bản nhất của thể chế dân chủ Hoa Kỳ: nguyên tắc tam quyền phân lập, quyền bình đẳng về giới tính, xóa bỏ Tu Chính Án 14 của Hiến Pháp (người sinh ra ở Mỹ sẽ đương nhiên trở thành công dân Mỹ). Để đối phó, nhiều chính quyền tiểu bang, các tổ chức cộng đồng, tổ chức phi lợi nhuận… đã đệ nhiều đơn kiện liên bang để phản đối các chính sách độc đoán của chính quyền mới. Một số chính sách của Trump đã bị tòa án liên bang tạm dừng, ít nhất là tạm thời.

Nhiều người Việt các tiểu bang khác, khi tới thăm Quận Cam, bước vào Phước Lộc Thọ, sẽ kinh ngạc khi thấy hàng loạt áo dài sản xuất từ Việt Nam được may khéo, kiểu dáng tân kỳ, bán chỉ có 10 USD một áo. Rẻ kinh khủng, nhưng đồng bào mình ở quê nhà sống nhờ như thế. Rồi tới những món hàng nghệ thuật như đồ gốm sứ, vòng tay, tràng hạt, nón lá, đồ chơi trẻ em... đều bán rất rẻ. Chúng ta thắc mắc tại sao lại rẻ như thế. Hẳn nhiên, khi vào Phố Tàu Los Angeles, bạn cũng sẽ có những kinh ngạc tương tự với áo sường sám và các món tương tự từ nhiều thị trấn Hoa Lục. Nếu có chiến tranh thương mại giữa Hoa Kỳ và Trung Quốc, tất cả những hàng hóa trong Phố Tàu Los Angeles sẽ tăng giá, và tại Phước Lộc Thọ, hy vọng, sẽ giữ giá y nguyên, nếu các nguyên vật liệu Việt Nam sản xuất không phải mua từ Hoa Lục. Tuy nhiên, sẽ tới lúc, khi đọc các bản báo cáo về bất quân bình thương mại, Tổng Thống Donald Trump trong cơn phẫn nộ thường trực bỗng nhiên thấy rằng cần áp thuế quan trên hàng Việt Nam.

Giữa lúc chính quyền mới của Tổng thống Donald Trump ngày càng mạnh tay thực hiện chính sách trục xuất di dân không giấy tờ, thì trong làn sóng ủng hộ, tỏ rõ sự vui mừng ấy, có rất nhiều người Việt máu đỏ da vàng. Bất kể họ là ai, đến Mỹ thời điểm nào, hình như họ quên mất câu chuyện bắt đầu từ 50 năm trước, về những người Việt tị nạn đầu tiên đã đặt chân lên nước Mỹ, cũng mang trên mình căn cước “di dân bất hợp pháp.”

Từ ngày chính thức nhậm chức, 20 tháng Giêng, 2025, chính quyền của Trump hoạt động rất năng nổ, chai sâm banh bật nút, rượu trào ra, sắc lệnh hành chánh trào ra, kế hoạch mới trào ra, thay đổi trào ra, tin đồn trào ra, vân vân, và những ly sâm banh cụng nhau leng keng rồi nốc cạn. Tuy nhiên, còn quá sớm, quá mới để có thể cảm nhận kết quả tốt hay xấu. Một số đông đang chờ đợi chính quyền Trump làm những điều để Mỹ nhảy vọt về kinh tế. Tiền ra nhín rịn, tiền vào ào ào, Cậu Sam trở nên giàu có. Cậu giàu, cháu có nhờ được không?

Theo khoa học về thần kinh, tình yêu được tạo ra bởi một số hóa chất trong não bộ. Thí dụ, khi chúng ta gặp ai đó đặc biệt với mình, các hormone như dopamine và norepinephrine sẽ kích thích phản ứng dẫn đến sự khen thưởng trong não bộ, khiến chúng ta muốn gặp người đó nhiều lần nữa, cũng giống như khi nếm thử món gì đó thấy ngon miệng, chúng ta thường sẽ thèm được ăn thêm.

Hay hay dở, bạn bè của chúng ta trước đây đều thực sự là người, hỉ nộ ái ố gì cũng đối đãi nhau trong giới hạn tốt xấu của con người. Nhưng bây giờ thì bạn có thể… hơn là người. “Bạn”, nhưng lại phong tỏa thông tin hay kiểm duyệt nhau, như thể chính quyền. “Bạn” nhưng, theo từng thái độ chính trị, có thể trục xuất, cấm vận hay tuyên chiến với nhau, hung hăng và sắt máu, như thể Anh, Nga, Pháp, Mỹ hay Tàu.

Doanh nhân Donald Trump đã khởi xướng trào lưu dân tuý và hai lần thắng cử tổng thống. Ngay khi xuất hiện lần đầu tiên trên chính trường để vận động tranh cử năm 2016, Trump không có tham vọng thu tóm quyền lãnh đạo Đảng Cộng hoà trong ý tưởng thù địch, mặc dù thể hiện nhiều quan điểm chống đối gay gắt. Ngược lại, ngày nay, "chủ thuyết Trump" chế ngự toàn diện mọi sinh hoạt của đất nước. Thực ra, khi nhìn lại hoạt động của Đảng trong thời hiện đại, đây là kết quả của một tiến trình dài nhằm tái định hình chiến lược bảo thủ mà Đảng đã đề ra vào những năm 1960.

“Tôi đã cố gắng rất nhiều để trở thành một di dân tốt của đất nước Hoa Kỳ. Tôi phục vụ trong quân đội. Tôi học cao học. Tôi làm việc cho chính phủ liên bang. Tôi luôn cố gắng làm tốt công việc của mình trong 15 năm qua. Nay, tôi, chúng tôi, đang hoang mang về những chính sách không rõ ràng, không biết từ ai. Thậm chí, sếp lớn nhất của cơ quan chúng tôi phải tổ chức cuộc họp để trấn an nhân viên về những email của OPM gửi ra gần đây kêu gọi chúng tôi nên tự động nghỉ việc để nhận tám tháng lương. Họ không khuyến khích chúng tôi trả lời những email như thế. Trên một diễn đàn của Fed, mọi người từ lo lắng, sợ hãi, cho đến bây giờ thì tất cả đều đồng ý sẽ chiến đấu đến cùng.”

Không ra tranh cử. Không được xác nhận chính thức. Cũng chẳng cầm một xu tiền lương từ chính phủ. Elon Musk, người giàu nhất thế giới, đã tuyên chiến với chính phủ liên bang Hoa Kỳ và, chỉ trong vài ngày, đã bắt đầu ra tay cắt giảm quy mô và ảnh hưởng của bộ máy chính quyền, đồng thời còn nắm được một số bí mật nhạy cảm nhất. Musk sử dụng mạng xã hội quyền lực của mình để định hướng dư luận, và không ngần ngại dọa dẫm rằng sẽ dùng khối tài sản khổng lồ của mình để hậu thuẫn cho đối thủ chính trị của bất kỳ ai dám chống đối.
Trang đầuTrang trước15161718192021Trang sauTrang cuối
VB Podcast



Kính chào quý vị,

Tôi là Derek Trần, dân biểu đại diện Địa Hạt 45, và thật là một vinh dự lớn lao khi được đứng nơi đây hôm nay, giữa những tiếng nói, những câu chuyện, và những tâm hồn đã góp phần tạo nên diện mạo văn học của cộng đồng người Mỹ gốc Việt trong suốt một phần tư thế kỷ qua.
Hai mươi lăm năm! Một cột mốc bạc! Một cột mốc không chỉ đánh dấu thời gian trôi qua, mà còn ghi nhận sức bền bỉ của một giấc mơ. Hôm nay, chúng ta kỷ niệm 25 năm Giải Viết Về Nước Mỹ của nhật báo Việt Báo.

Khi những người sáng lập giải thưởng này lần đầu tiên ngồi lại bàn thảo, họ đã hiểu một điều rất căn bản rằng: Kinh nghiệm tỵ nạn, hành trình nhập cư, những phức tạp, gian nan, và sự thành công mỹ mãn trong hành trình trở thành người Mỹ gốc Việt – tất cả cần được ghi lại. Một hành trình ý nghĩa không những cần nhân chứng, mà cần cả những người viết để ghi nhận và bảo tồn. Họ không chỉ tạo ra một cuộc thi; họ đã và đang xây dựng một kho lưu trữ. Họ thắp lên một ngọn hải đăng cho thế hệ sau để chuyển hóa tổn thương thành chứng tích, sự im lặng thành lời ca, và cuộc sống lưu vong thành sự hội nhập.

Trong những ngày đầu ấy, văn học Hoa Kỳ thường chưa phản ánh đầy đủ sự phong phú và đa dạng về kinh nghiệm của chúng ta. Giải thưởng Viết Về Nước Mỹ thực sự đã lấp đầy khoảng trống đó bằng sự ghi nhận và khích lệ vô số tác giả, những người đã cầm bút và cùng viết nên một thông điệp mạnh mẽ: “Chúng ta đang hiện diện nơi đây. Trải nghiệm của chúng ta là quan trọng. Và nước Mỹ của chúng ta là thế đó.”


Suốt 25 năm qua, giải thưởng này không chỉ vinh danh tài năng mà dựng nên một cộng đồng và tạo thành một truyền thống.
Những cây bút được tôn vinh hôm nay không chỉ mô tả nước Mỹ; họ định nghĩa nó. Họ mở rộng giới hạn của nước Mỹ, làm phong phú văn hóa của nước Mỹ, và khắc sâu tâm hồn của nước Mỹ. Qua đôi mắt họ, chúng ta nhìn thấy một nước Mỹ tinh tế hơn, nhân ái hơn, và sau cùng, chân thật hơn.

Xin được nhắn gửi đến các tác giả góp mặt từ bao thế hệ để chia sẻ tấm chân tình trên các bài viết, chúng tôi trân trọng cảm ơn sự can đảm của quý vị. Can đảm không chỉ là vượt qua biến cố của lịch sử; can đảm còn là việc ngồi trước trang giấy trắng, đối diện với chính mình, lục lọi ký ức đau thương sâu đậm, và gửi tặng trải nghiệm đó đến tha nhân. Quý vị là những người gìn giữ ký ức tập thể và là những người dẫn đường cho tương lai văn hóa Việt tại Hoa Kỳ.

Với Việt Báo: Xin trân trọng cảm ơn tầm nhìn, tâm huyết, và sự duy trì bền bỉ giải thưởng này suốt một phần tư thế kỷ.
Khi hướng đến 25 năm tới, chúng ta hãy tiếp tục khích lệ thế hệ kế tiếp—những blogger, thi sĩ, tiểu thuyết gia, nhà phê bình, nhà văn trẻ—để họ tìm thấy tiếng nói của chính mình và kể lại sự thật của họ, dù đó là thử thách hay niềm vui. Bởi văn chương không phải là một thứ xa xỉ; đó là sự cần thiết. Đó là cách chúng ta chữa lành, cách chúng ta ghi nhớ, và là cách chúng ta tìm thấy nơi chốn của mình một cách trọn vẹn.

Xin cảm ơn quý vị.

NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.