Hôm nay,  

Biển Trí Tuệ

22/11/200800:00:00(Xem: 7863)
BIỂN TRÍ TUỆ
Nguyên tác: Đức Đạt Lai Lạt Ma       
Chuyển ngữ: HT.Thích Trí Chơn
Trích từ cuốn sách: "Ocean of Wisdom"
Thông điệp của tôi là khuyên các bạn làm việc lành, thực hiện tình thương và lòng từ bi. Những việc phước đức này rất hữu ích cho cuộc sống hằng ngày của chúng ta và cũng cho toàn thể xã hội con người. Sự thực hành các thiện tính ấy rất quan trọng.
Đi tới đâu, tôi luôn luôn khuyên mọi người nên yêu thương và có lòng từ bi đối với những kẻ khác. Từ quan điểm này, tôi tập trung mọi khả năng tu hành và thiền định v.v.. cho sự phát triển tâm từ bi. Đây là điều căn bản của giáo lý đức Phật.
Lòng đại bi là nguồn gốc của mọi tín ngưỡng. Dù bạn có đức tin tôn giáo và luân hồi hay không, thì không một người nào mà không đề cao và tán dương tình thương và lòng từ bi.
Ngay lúc vừa mới ra chào đời, các bạn đã nhận sự chăm sóc và thương yêu của cha mẹ chúng ta. Và sau này trong cuộc sống, khi quý vị ốm đau hay già nua, chúng ta vẫn cần đến sự chăm sóc và giúp đỡ của những kẻ khác. Ngay từ đầu cho đến cuối đời chúng ta luôn luôn nương nhờ vào tình thương của mọi người, tại sao trong cuộc sống các bạn lại chẳng quan tâm thương xót đến những người xung quanh.
Nếu người nào có thái độ khiêm nhường, đức hạnh của kẻ đó sẽ được tăng trưởng lên. Trong khi người có tính tự cao, họ sanh tâm ganh ghét, sân hận và khinh miệt những kẻ khác. Do đó mà mọi người sống trong xã hội đều thiếu hạnh phúc.
Một trong những đức tính căn bản của con người là tình thương và lòng từ bi. Chúng là nền tảng của tình anh em, chị em ruột thịt và cội nguồn của tâm an lạc.
Với tâm giận dữ và hận thù, lòng người không bao giờ có sự bình an. Tất cả các tôn giáo khác biệt đều có chung điều căn bản này. Các tín ngưỡng lớn trên thế giới đều xây dựng trên tình huynh đệ.
Những ai có lòng tốt và thương yêu quý vị đều là cha mẹ của chúng ta. Các bạn có thể phát triển tình thương này bằng cách tự nhận mình như là thành viên của một gia đình con người trong thế giới phụ thuộc, nương nhờ vào những kẻ khác vì lợi ích và hạnh phúc của tất cả chúng sanh. Nếu các bạn có tấm lòng từ bi, quý vị sẽ chinh phục được nhiều bạn bè, và trong lòng cảm thấy tràn đầy hạnh phúc hơn. Nếu chúng ta ích kỷ với sự hướng dẫn của trí tuệ, các bạn sẽ nhận thấy rõ sự cần thiết của tình thương yêu những kẻ khác, gần lẫn xa và ngay cả đến kẻ thù của quý vị. Đây là con đường mở rộng tình thương. Chính kẻ thù là người đã dạy chúng ta thực hành đạo đức của lòng bao dung và từ bi.
Chiến tranh phát sinh từ sự thất bại, thiếu hiểu biết giữa con người với nhau. Thay vì tổ chức hội họp chính trị thượng đỉnh, tại sao các gia đình không tổ chức một cuộc đi chơi ăn uống ngoài trời trong lúc trẻ con chơi đùa để chia xẻ, tìm hiểu và thông cảm lẫn nhau"
Thời xưa, chiến tranh xảy ra, con người đối mặt chém giết nhau. Người chiến thắng nơi trận địa trực tiếp thấy máu đổ và sự đau khổ của kẻ thù bị đánh bại. Ngày nay, thực là khủng khiếp, con người ngồi trong văn phòng chỉ cần bấm nút và có thể sát hại hàng triệu người trong nháy mắt, nhưng không bao giờ thấy được thảm họa chết chóc do họ gây ra. Sự cơ giới hóa chiến tranh và cuộc khủng hoảng tranh chấp giữa con người đã tạo ra cũng như làm tăng thêm sự đe dọa thường xuyên đến nền hòa bình thế giới.
Chúng ta biết rằng khi xảy ra một cuộc chiến tranh nguyên tử thì không có kẻ nào chiến thắng, vì không một ai còn sống sót. Làm sao chúng ta không sợ hãi khi nghĩ tưởng đến sự tận diệt bất nhân và tàn ác như thế" Hành động hủy bỏ nguyên nhân gây ra sự tận diệt cho chính chúng ta khi quý vị biết rõ căn nguyên đó cũng như các bạn vừa có thì giờ lẫn phương tiện để thực hiện điều ấy, phải chăng đó không là việc thực tế đáng làm hay sao" Chúng ta thường không thể khắc phục được các vấn đề khó khăn của chúng ta, bởi vì quý vị không rõ nguyên nhân hoặc giả các bạn biết rõ nguồn gốc nhưng chúng ta không có phương tiện để giải quyết sự khó khăn đó. Nhưng đây không phải là trường hợp đối với sự đe dọa tận diệt của một cuộc chiến tranh nguyên tử.
Thực vậy, sự nguy hiểm lớn lao nhất mà nhân loại và mọi người trên hành tinh này đang phải đối phó là mối đe dọa về sự hủy diệt của một cuộc chiến tranh nguyên tử. Tôi không cần nói rõ về sự nguy hiểm này nhưng tôi muốn gửi lời kêu gọi đến các nhà lãnh đạo của mọi thế lực nguyên tử, những người đang nắm trong tay họ vận mạng tương lai của thế giới ; đến các nhà khoa học và kỹ thuật đang tiếp tục tạo ra những khí giới hủy diệt tàn khốc này, và kêu gọi tất cả các dân tộc, những người đang ở vị thế có thể tạo ảnh hưởng đối với các nhà lãnh đạo của họ: Tôi mong họ thực hành và bắt đầu hành động nhằm hướng đến sự loại bỏ cùng hủy diệt các vũ khí nguyên tử.
Tôi luôn luôn tin rằng sự quyết tâm của con người và chân lý cuối cùng sẽ chiến thắng sự đàn áp và bạo động. Ngày nay nhiều biến đổi trọng đại đang xảy ra khắp nơi trên thế giới gây ảnh hưởng sâu xa đến tương lai của chúng ta, toàn thể nhân loại và quả đất mà các bạn đang sinh sống. Sự cải đổi can đảm của các nhà lãnh đạo trên thế giới đã giúp giải quyết dễ dàng một cách tốt đẹp các cuộc khủng hoảng của nhân loại. Có hy vọng cho nền hòa bình cùng các vấn đề thế giới liên quan đến môi sinh và con người nhiều hơn trước đây.

Các tín đồ Thiên Chúa và Phật Giáo trên căn bản đều chia xẻ chung một giáo lý và mục đích. Hiện nay thế giới trở nên ngày càng nhỏ hơn nhờ vào các phương tiện truyền thông tiến bộ và khoa học kỹ thuật. Với sự phát triển đó, các nền văn hóa và tôn giáo khác biệt ngày càng gần gũi với nhau hơn. Điều này, tôi nghĩ rất tốt. Nếu chúng ta hiểu biết nhau về các phương cách sống, lối suy nghĩ, triết lý và tôn giáo sai biệt, sẽ góp phần giúp các bạn thông cảm và thương yêu nhau. Do hiểu biết nhau, chúng ta sẽ kính trọng lẫn nhau. Nhờ vậy quý vị sẽ phát triển sự hòa hợp chân thật và khả năng đoàn kết hợp tác làm việc. Và tôi luôn luôn tin rằng sự phát triển tâm linh đặc biệt này là điều rất quan trọng đối với nhân loại.
Không ai biết trước rằng việc gì sẽ xảy ra trong vài mươi năm hay thế kỷ sắp tới, hậu quả tai hại như thế nào ; chẳng hạn, sự phá rừng có thể gây ảnh hưởng không tốt đến thời tiết, đất đai và bão lụt v.v..
Chúng ta đang đối phó với nhiều vấn đề bởi lẽ con người chỉ nghĩ đến quyền lợi ích kỷ, lo kiếm tiền, chứ không quan tâm đến lợi ích chung của cộng đồng. Quý vị cũng chẳng nghĩ tới ảnh hưởng lâu dài của quả đất đối với con người. Nếu thế hệ hôm nay các bạn không biết rõ sự việc ấy, thế hệ tương lai chúng ta sẽ không thể đối phó được với những vấn đề đó.
Dưới ánh sáng mặt trời, mọi người chúng ta đã quy tụ kết hợp lại cùng nhau chung sống với nhiều tiếng nói, kiểu ăn mặc và ngay cả tín ngưỡng khác biệt. Tuy nhiên, tất cả quý vị đều là con người, và mọi người chúng ta ai cũng nghĩ đến bản ngã "cái ta" của mình, cũng như đều giống nhau muốn có hạnh phúc và không thích khổ đau.
Nhưng căn bản có hai loại hạnh phúc và đau khổ: hạnh phúc về thể xác và tinh thần cũng như đau khổ về tinh thần và thể xác. Sự tiến bộ vật chất nhằm mục đích có được hạnh phúc mà nó cần nương tựa vào thân thể này và muốn khống chế sự đau khổ nó cũng phải tùy thuộc vào xác thân của chúng ta. Tuy nhiên phải chăng thực là điều khó khăn để chúng ta có thể dứt trừ những khổ đau bằng các phương tiện ngoại giới " Và như vậy có sự khác biệt lớn lao giữa hành động đi tìm hạnh phúc nương vào thế giới vật chất bên ngoài và hạnh phúc bắt nguồn từ ý nghĩ nội tâm của chính mình. Mặc dù căn bản của nỗi khổ đều giống nhau, nhưng vẫn có sự sai khác trong phương cách thể nghiệm sự khổ đau ấy, tùy thuộc vào thái độ của chúng ta.
Một cái tâm từ bi, một tấm lòng vị tha và những tình cảm yêu thương - các thiện tánh này là quan trọng nhất. Nếu thiếu lòng từ bi, quý vị khó thành công trong cuộc đời. Không riêng các bạn mà ngay cả họ hàng thân quyến, con cái và những người láng giềng của chúng ta cũng thiếu hạnh phúc. Thêm nữa, từ quốc gia, đại lục này đến quốc gia lục địa khác, tâm của mọi người đều trở nên bị xáo trộn, buồn phiền, không có an lạc. Nhưng trái lại, nếu quí vị có một thái độ thiện cảm, lòng từ bi và tâm hồn vị tha thì các bạn cảm thấy hạnh phúc. Cho nên trong xã hội con người, tình thương, lòng từ bi và nhân ái là các đức tính quan trọng nhất. Chúng thực sự là những điều hữu ích và rất cần thiết trong đời sống của mọi người. Do vậy mà chúng ta cần nỗ lực tích cực phát triển các thiện tính quý báu này.
Với sự hiểu biết căn bản rằng toàn thể nhân loại đều là anh chị em ruột thịt, chúng ta có thể tán dương sự hữu ích của các tôn giáo, chủ nghĩa và ý thức hệ khác biệt nhằm đáp ứng nhu cầu của những cá nhân hay nhóm người không có chung cùng một chí hướng và ước nguyện. Chẳng hạn, có người thích hợp với chủ thuyết này, kẻ nọ lại hâm mộ nền văn hóa hay tín ngưỡng kia. Mỗi người có quyền chọn lựa một lý tưởng và nếp sống tâm linh mà mình ưa thích nhất. Đây là việc làm của cá nhân được đặt nền tảng trên sự hiểu biết sâu xa mọi người khác đều là anh chị em bà con với nhau.
Chúng ta nên chia xẻ tình người và thương yêu lẫn nhau. Cùng lúc các bạn cần chấp nhận rộng rãi tất cả mọi chủ thuyết và tư tưởng hệ nhằm mục đích giải quyết các vấn đề khó khăn của nhân loại. Một tổ quốc, một quốc gia, một chủ nghĩa và một tôn giáo hoàn toàn chưa đủ. Thực là điều hữu ích khi chúng ta có nhiều đường hướng, ý tưởng và chủ trương sai khác trên nhận thức về sự đồng nhất và giống nhau căn bản của con người. Rồi quý vị có thể nỗ lực hợp tác để giải quyết các cuộc khủng hoảng trên toàn thế giới của nhân loại. Xã hội con người đang phải đối phó với các vấn đề khó khăn như sự phát triển kinh tế, khủng hoảng năng lượng, ngăn cách giữa các nước giàu và nghèo cũng như những vấn đề thuộc khoa địa chính trị (geopolitical problems) có thể giải quyết nếu chúng ta biết thông cảm, kính trọng lẫn nhau và chia xẻ những khó khăn cùng sự đau khổ để hợp tác giúp đỡ cho nhau.
Là con người, các bạn phải đối đầu với sự chết, già nua và bệnh tật cũng như các thiên tai bão lụt mà chúng ta không kiểm soát được. Quý vị nên trực diện đối phó, chứ không thể lẫn tránh. Nhưng các nỗi khổ đau này chưa đủ hay sao mà chúng ta còn tạo thêm nhiều khó khăn phiền não khác cho cộng đồng nhân loại như sự tranh chấp về chủ nghĩa, tôn giáo, hay ý thức hệ v.v...Thực là vô ích và đáng buồn ! Hàng trăm nghìn người đã khổ đau vì các điều bất hạnh đó. Chúng ta có thể tránh được tình trạng thiếu an lạc trên nếu các bạn biết thông cảm, chấp nhận mọi tư tưởng khác biệt và chia xẻ sự đồng nhất giống nhau của con người.
 (còn tiếp)

Có những hành động mà tần suất và cường độ kỳ lạ của nó tăng dần theo thời gian, tỷ lệ thuận với sự phá hủy xã hội và cả sinh mạng, nhưng cộng đồng chung quanh vẫn im lặng, thì vấn đề không còn ở người thể hiện nữa. Nó đã trở thành cáo buộc chung cho sự “im lặng của bầy cừu.” Những hành vi thất thường cùng các phát ngôn cực đoan, bạo lực, gần như không thể kiểm soát, của Donald Trump trong thời gian gần đây đã thổi bùng lên cuộc tranh luận dai dẳng. Những bài phát biểu của Tổng thống Donald Trump ngày càng dài, tăm tối và lan man. Từ bài diễn văn thông điệp liên bang cho đến những lần trả lời báo giới. Trump có thể trôi từ chủ đề này sang chủ đề khác, từ nhập cư sang cối xay gió, cá mập, giá cổ phiếu, rồi đến câu chuyện cây bút Sharpie. Bất kỳ buổi họp báo nào, Trump cũng có thể trở thành “spotlight.”
Xin nói ngay cho khỏi mất công nghiêm mặt: đây không phải bài thần học, cũng chẳng phải sớ tâu lên Vatican, lại càng không phải bản tự kiểm của ban vận động tranh cử nào. Đây chỉ là một mẩu tạp ghi nhỏ, viết trong lúc thiên hạ đang cãi nhau đỏ mặt và người viết đang nghe một câu hát quen thuộc: Yêu tôi hay yêu đàn? Hay hợp thời hơn: Yêu Trump hay Yêu Ngài?
Theo một bài phân tích đăng trên The Conversation ngày 13 tháng 4 năm 2026, thất bại bầu cử của Viktor Orbán tại Hung Gia Lợi không chỉ khép lại 16 năm cầm quyền của một chính thể ngày càng thiên về độc đoán, mà còn vang dội ra ngoài biên giới nước này, từ Mạc Tư Khoa đến Hoa Thịnh Đốn, như một lời cảnh cáo đối với thứ chính trị đặt trên chia rẽ, bất mãn và chủ nghĩa dân tộc cực đoan.
Diễn biến chính trị gần đây tại Việt Nam đang đặt ra một vấn đề nền tảng của mọi nhà nước hiện đại, rằng quyền lực chính trị quyền lực đang được kiểm soát bằng cơ chế nào? Và liệu còn tồn tại bất kỳ không gian nào cho việc kiểm soát đó hay không? Sau Đại hội đảng Cộng Sản, việc Tô Lâm trở thành Tổng Bí thư, rồi mới đây, tiếp tục được Quốc hội bầu kiêm nhiệm thêm chức vụ Chủ tịch nước, không đơn thuần là một sự sắp xếp nhân sự. Mà đây là một bước dịch chuyển mang tính nền tảng, làm thay đổi hoàn toàn cách thức vận hành quyền lực trong hệ thống chính trị Việt Nam theo chiều hướng đầy rủi ro. Nếu nhìn bề ngoài, đây có thể được diễn giải như một bước tăng hiệu quả lãnh đạo. Nhưng dưới lăng kính chính trị học, đó là một bước tiến rõ rệt của quá trình tập trung quyền lực. Khi hai vị trí vốn đại diện cho hai trục quyền lực, gồm đảng và nhà nước được hợp nhất vào một cá nhân, thì câu chuyện không còn là phân công nữa, mà là hội tụ quyền lực vào một điểm gần như tuyệt đối.
Tháng Tư đến, như sự chờ đợi hàng năm từ một thế giới đang oằn mình chống chọi với những vết thương do chiến tranh tàn khốc gây ra. Họ mong mỏi dù chỉ vài ngày, vài giờ ngắn ngủi, không có tiếng súng, bom rơi, đạn nổ, để thật sự được hít thở không khí hòa bình, nhất là vào dịp Lễ Phục Sinh – một mùa lễ tràn đầy thông điệp của hy vọng. Thế nhưng có những âm thanh lạc điệu, chói tai đã len lỏi vào niềm vui thiêng liêng nhất của người Kitô giáo vào buổi sáng ngày Chúa Nhật Phục Sinh, 5/4/2026. Âm thanh đó khiến bất kỳ ai nghe thấy cũng sững sờ.
Ngay trước khi tối hậu thư của Mỹ gởi cho Iran hết hạn, Mỹ và Iran đã đồng ý về một lệnh ngừng bắn tạm thời cùng kế hoạch đàm phán cho một hòa ước dài hạn. Công luận và giới chính trị trên toàn thế giới thở phào nhẹ nhõm khi một thảm họa nhân đạo quy mô lớn đã được tránh khỏi, và nền văn minh rực rỡ của Iran không bị phá hủy như những lời đe dọa trước đó. Một niềm hy vọng mong manh về hòa bình cho Iran đã được nhen nhúm. Tuy nhiên, các chuyên gia cảnh báo rằng không nên kỳ vọng quá mức...
Ngày xưa bên bờ sông Dịch Thủy nước Triệu, có một con bạng (sò) leo lên bờ mở to miệng nằm phơi nắng, con duật (cò) bay ngang liền sà xuống mổ lấy hạt ngọc trai. Con sò kẹp chặt lấy mỏ cò, đôi bên giằng co không ai chịu nhường ai. Đúng lúc ấy ngư ông đi qua, thản nhiên thò tay bắt cả hai vào rọ. Từ đó có câu “bạng duật tương trì, ngư ông đắc lợi”, nêu cảnh hai bên tranh chấp, tiêu diệt lẫn nhau, còn kẻ thứ ba ung dung thò tay hưởng lời. Trong cuộc chiến Iran hôm nay, Trump dùng sức mạnh hỏa lực và lời đe dọa tiêu diệt để ép đối phương, tưởng rằng chỉ cần ra tay siết cổ là có thể buộc thiên hạ phải khuất phục. Nhưng thế cục không vận hành đơn giản như vậy. Hai bên càng đối đầu, càng tự làm tổn hao sức lực, còn những nước đứng ngoài lại có cơ hội tranh thủ trục lợi. Người hiểu thời cuộc nhìn không khó đoán ra rằng trên bàn cờ này, bàn tay thứ ba đang chờ thâu tóm là ai.
Ngưng bắn, dĩ nhiên, vẫn hơn là không ngưng bắn. Phải nói điều này trước, và nói cho rõ. Bom đã thôi rơi xuống Iran. Tàu bè lại qua lại. Những người lẽ ra phải chết thì còn sống. Ai từng có mặt trong một vùng chiến sự đều biết: khi súng im tiếng, bầu trời không còn gào thét, chim lại bay, trẻ con lại nói ngoài đường, thì đó là một điều gần như thiêng liêng. Nhưng ngưng bắn không phải hòa bình. Và cuộc ngưng bắn này, nếu giữ được, có thể đã phải mua bằng một giá chiến lược rất đắt. Nếu mục tiêu chính của cuộc chiến là chấm dứt, hay ít ra làm suy yếu hẳn mối đe dọa từ chế độ Iran, thì sự thật khó nghe nhất lại là sự thật đơn giản nhất: Iran vẫn còn số uranium có độ tinh khiết rất cao. Và Iran cũng đã cho thấy họ có thể biến eo biển Hormuz, một trong những thủy lộ quan trọng nhất thế giới, thành một món hàng mặc cả mà không ai có thể làm ngơ.
Kể từ ngày 28/2, Mỹ và Israel đã tiến hành các cuộc tấn công Iran và ngày càng gia tăng cường độ với mục tiêu nhằm kết thúc chiến sự càng sớm càng tốt, đồng thời làm suy yếu hoặc lật đổ chế độ thần quyền. Hai mục tiêu chính được Trump công bố là phá hủy chương trình vũ khí hạt nhân và chấm dứt sự cai trị của giới giáo sĩ Hồi giáo...
Tình hình giữa Hoa Kỳ và Iran vào tháng 4 năm 2026 cho thấy sự tương tác phức tạp giữa các áp lực quân sự, ngoại giao và chính trị trong nước. Trong những tuần gần đây, đã xảy ra việc cách chức các lãnh đạo quân sự cấp cao của Mỹ — bao gồm Tổng Tham mưu trưởng Lục quân, Tướng Randy George, cùng hai vị tướng khác — như một phần của cuộc cải tổ rộng lớn ảnh hưởng đến hơn một chục sĩ quan cấp cao. Đồng thời, Tổng thống Donald Trump đã sử dụng những lời lẽ ngày càng thô tục và mang tính khiêu khích đối với Iran. Tổng thể, những diễn biến này phản ánh một chiến lược rộng hơn, trong đó đàm phán cưỡng ép đã chạm đến giới hạn, khiến khả năng leo thang quân sự và chuẩn bị cho các chiến dịch trên bộ quy mô hạn chế trở nên ngày càng cao.
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.