Điều Tra Tổng Thống Bush"
Vũ Linh
...đại cường Cờ Hoa đang noi theo gương dân chủ kiểu Phi Châu...
Thượng nghị sĩ Dân Chủ của tiểu bang Vermont, ông Patrich Leahy, Chủ Tịch Ủy Ban Tư Pháp Thượng Viện vừa chính thức yêu cầu thành lập một Ủy Ban Chân Lý (Truth Commission) để điều tra cựu TT Bush và các viên chức chính quyền Cộng Hòa.
Theo ông Leahy, Ủy Ban gồm các thành phần “trung lập” không phe nhóm, lập ra với mục đích tìm hiểu chính quyền Bush đã làm những gì, vi phạm những luật lệ nào, đặc biệt trong hai vấn đề “nghe lén điện thoại và đọc lén điện thư” và “tra tấn tù tại trại Guantanamo”. Mục đích theo ông Leahy là rút kinh nghiệm để các tổng thống tương lai phải cẩn trọng và tôn trọng luật pháp hơn. Ông cũng nhấn mạnh ủy ban không có mục đích truy tố bất cứ ai. Thế nhưng ông cũng từ chối xác nhận là sẽ không truy tố ai hết.
Ông Leahy cũng viện dẫn tiền lệ của Ủy Ban Điều Tra của Thượng Nghị Sĩ Dân Chủ Frank Church hồi cuối thập niên 70 đã cứu xét những “lạm dụng” của CIA. Hàng trăm viên chức chính quyền Nixon, cũng như các viên chức cao cấp của FBI và CIA, đã bị lôi ra trước quốc hội hạch tội trong mấy năm trời. Nhiều người phải khai phá sản vì tiền mướn luật sư để bảo vệ hay làm cố vấn.
Điều ông Leahy không nhắc đến là tuy Ủy Ban Điều Tra Frank Church không truy tố ai ra tòa, nhưng đã đưa đến tê liệt hoàn toàn hệ thống thu thập tin tức của FBI và CIA. Cuộc tấn công khủng bố 9/11 thành công mỹ mãn một phần lớn do sự tê liệt của các cơ quan này. Tổ chức cấp tiến cực đoan tranh đấu cho nhân quyền ACLU vội vã hoan hô ngay ý kiến của TNS Leahy. Đằng sau là sự cổ võ của nhiều trí thức và nhà báo cực tả.
Dân biểu John Conyers nghe được, cũng vội vã tán thành hết lòng. Từ mấy năm nay ông Conyers của đảng Dân Chủ, Chủ Tịch Ủy Ban Tư Pháp Hạ Viện, đã tìm mọi cách để phát động thủ tục "đàn hặc" (impeach) nhằm bãi chức TT Bush, mà không thành công.
Với sự cổ võ của hai ông chủ tịch Ủy Ban Tư Pháp của hai viện, cùng với việc đảng Dân Chủ nắm đa số kiểm soát tuyệt đối tại cả hai viện, có thể đề nghị này sẽ thành sự thật. TT Bush và các cộng sự viên cao cấp có thể sẽ bị lôi ra trước Quốc Hội điều trần, và bị quy trách về nhiều chuyện chứ không giới hạn trong hai vụ mà ông Leahy nêu ra.
***
Nước Mỹ là nước thượng tôn luật pháp, trong quan niệm không ai, kể cả tổng thống, có quyền vi phạm luật.
Chỉ vì vi phạm luật là tìm cách khỏa lấp một vụ nghe lén vớ vẩn ở Watergate, mà TT Nixon bị đàn hặc và phải từ chức dù ông đã thực hiện được những thành tích lớn như chấm dứt chiến tranh Việt Nam giúp cho Mỹ thoát ra khỏi hố thẳm Việt Nam, mở liên lạc ngoại giao với Trung Quốc, đào xâu hố chia rẽ giữa Nga-Tầu, củng cố thế chiến lược của Mỹ và Do Thái tại Trung Đông, chấm dứt chế độ quân dịch, thành lập Cơ Quan Bảo Vệ Môi Sinh (Environment Protection Agency), …
Trên căn bản đó, không ai, kể cả TT Bush, có thể được miễn truy xét. Và đề nghị “tìm hiểu” của TNS Leahy không phải là không chính đáng.
Nhưng thực tế chính trị lại hơi khác. Và do đó đề nghị của ông Leahy có khá nhiều vấn đề.
Tuy ông Leahy chỉ đề nghị thành lập một ủy ban để “tìm hiểu” và khẳng định ủy ban không có mục đích truy tố ai, nhưng không cần phải là nhà thông thái chúng ta cũng hiểu được “tìm hiểu” chỉ là bước đầu. Cái ủy ban này chắc sẽ giữ lời hứa, không truy tố ai hết. Nhưng không có gì cản trở ủy ban này ra phán quyết kết án chính quyền Bush, rồi bước kế tiếp sẽ là sự thành lập một ủy ban khác để truy tố ông và các cộng sự viên ra tòa.
Việc thành lập một Ủy Ban Chân Lý này làm người ta liên tưởng ngay đến các Ủy Ban Chân Lý đã được thành lập trước đây tại Nam Phi và Rwanda.
***
Tại Nam Phi, sau khi chính quyền da trắng kỳ thị da đen bị rớt đài và TT da đen Nelson Mandela lên nắm quyền, ông đã thành lập ngay một Ủy Ban Chân Lý để truy cứu các hành vi kỳ thị của các chính quyền da trắng trước. Hàng loạt các viên chức bị tố giác đã vi phạm nhân quyền của thiểu số da đen, đàn áp, bắt nhốt, hành hạ hay thậm chí giết chết họ, trong thời dân da trắng nắm quyền.
Tại Rwanda, năm 1994, khối bộ lạc đa số Hutu đã mở chiến dịch quy mô giết bộ lạc thiểu số Tutsi. Hơn nửa triệu người đã bị thảm sát, phần lớn bằng dao rừng, giáo mác, hay phóng hỏa đốt sống. Hành vi man rợ chỉ được chấm dứt sau khi Liên Hiệp Quốc gửi quân qua can thiệp (trong khi TT Clinton lạnh cẳng làm ngơ, để rồi sau khi tình hình ổn định xong xuôi, chạy qua Rwanda “xin lỗi”!)
Chính phủ mới sau đó đã thành lập một Ủy Ban Chân Lý và hàng trăm viên chức can dự vào cuộc thảm sát đã bị bắt ra tòa. Những viên chức cao cấp nhất cũng đã bị đưa ra Tòa Án Quốc Tế. tại The Hague (Hòa Lan) và Nairobi (Kenya).
Cho đến nay, cả hai “Ủy Ban Chân Lý” trên vẫn còn hoạt động và đang truy lùng các người bị tình nghi can dự.
***
Việc ông Leahy đề nghị thành lập ủy ban lấy tên là Ủy Ban Chân Lý là hành động lộ liễu cố tình nhắc nhở và gắn liền các quyết định của chính quyền Bush với những vụ thảm sát ghê gớm và man rợ nhất của lịch sử nhân loại tại Phi Châu. Khó ai có thể nghĩ thiện chí và ý định chỉ muốn “tìm hiểu” của ông Leahy là sự thật.
Đề nghị điều tra các vụ tra tấn tù nhân tại trại tù Guantanamo cũng rõ ràng tréo cẳng ngỗng với lời tuyên bố gần đây của Bộ Trưởng Tư Pháp của TT Obama.
Ông Eric Holder, sau khi viếng thăm trại Guantanamo đã tuyên bố là ông không thấy có bằng chứng gì là đã có tra tấn tù khủng bố ở đấy, trái lại ông nhận thấy họ được đối đãi rất tử tế và nhân đạo. Khi điều trần trước Thượng viện để được phê chuẩn làm Bộ trưởng, ông Holder cũng nói rằng "không thể truy tố về hình sự những khác biệt về chánh sách" khiến phe tả trong đảng Dân Chủ của ông khó chịu không ít!
***
Điều đáng nói nữa là cả thượng nghị sĩ Leahy và dân biểu Conyers đều chứng minh rõ ràng là những người không một chút ôn hòa hay công bằng.
Năm 2001, một ngày trước khi bàn giao Tòa Bạch Ốc cho tân TT Bush, TT Clinton ký sắc lệnh ân xá 144 tội phạm (so với hơn một chục được TT Bush ân xá). Trong số này có ông Marc Rich là người bị tội, đang trốn tại nước ngoài. Trước đó bà vợ ông Rich đã đóng góp cả trăm ngàn đô cho quỹ xây thư viện Clinton. Một luật sư có thế giá và Thứ trưởng Tư Pháp đã dàn xếp chuyện xá tội ấy là ông Eric Holder.. đương kim Bộ trưởng Tư Pháp của Obama! Một số chính khách Cộng Hòa và báo chí kêu gọi điều tra để xem có phải ông Rich đã bỏ tiền mua chuộc sự ân xá của TT Clinton hay không.
Với tư cách thành viên Ủy Ban Tư Pháp Thượng Viện, ông Leahy lập tức bác bỏ ý kiến ấy. Ông cho rằng việc điều tra hành vi của một tổng thống mãn nhiệm không có tính cách trả thù và sẽ gây ra tiền lệ xấu, mỗi lần thay đổi tổng thống là lại đi truy lùng hành vi của tổng thống tiền nhiệm.
Từ xưa đến nay, chưa bao giờ có chuyện chính quyền mới truy cứu chính quyền mãn nhiệm. Ngay cả TT Nixon, sau khi từ chức, thì cũng đã được TT Ford ân xá và miễn truy tố mọi chuyện dù sau đó ông Ford bị mất điểm và th ất cử.
Bây giờ, ông Leahy đã hoàn toàn lật ngược lập luận một cách lộ liễu. Lật ngược theo kiểu chỉ có một chính trị gia mới làm được mà không cảm thấy nhột nhạt.
Ông Conyers là dân biểu da đen lãnh đạo khối dân biểu Dân Chủ trong vụ truy tố để truất nhiệm TT Clinton. Mặc dù tội của TT Clinton với cô Monica Lewinsky khá rõ ràng, nhưng ông Conyers một mực chống lại vụ điều tra và truy tố TT Clinton, cho rằng vụ này có tính cách “chính trị”, không có căn bản hành động, và chỉ xúc phạm uy quyền của tổng thống. Dĩ nhiên là theo ông Conyers, hành động của TT Clinton trong Phòng Bầu Dục với Monica chẳng có gì xúc phạm đến uy quyền hay uy danh của tổng thống cả. Đối với ông Conyers, “hút xì gà” theo kiểu ông Clinton và cô Monica là chuyện nhỏ, bình thường thôi.
Thật ra, TT Clinton không bị điều tra và truy tố vì có quan hệ tình dục bất chính với nhân viên tập sự Monica mà vì tội "man khai hữu thệ", đã thề trước toà là nói đúng sự thật mà sau đó lại khai gian. Ông chống chế rằng mình không khai gian mà chỉ có định nghĩa khác về "quan hệ tình dục". Ông là một luật sư có tài! Sau đó, ông vẫn thoát vì Thượng viện bác bỏ chuyện ấy, với nhiều lá phiếu của các Nghị sĩ Cộng Hoà.
Bây giờ thì Dân biểu Conyers lại nghĩ tổng thống Bush cần phải bị điều tra, truất phế và trừng trị để bảo vệ Hiến Pháp và uy quyền tổng thống. Sau khi những cố gắng truất nhiệm liên tục của ông thất bại thì ông đã nhẩy ngay vào hoan ngênh đề nghị của ông đồng chí Leahy.
***
Có một điều đáng chú ý là đòi điều tra các vị tổng thống tiền nhiệm hình như là “thông lệ” của các vị dân cử Dân Chủ. Tất cả các vị tổng thống Cộng Hòa sau khi mãn nhiệm đều bị phe Dân Chủ đòi điều tra. Từ Nixon lạm quyền với chiến tranh Việt Nam và che giấu vụ Watergate, đến Ford qua vụ ân xá cho Nixon, rồi Reagan qua vụ trao đổi vũ khí Iran-Nicaragua, bây giờ đến Bush. Trong khi đó, phe Cộng Hòa chưa bao giờ đòi điều tra bất cứ một tổng thống Dân Chủ nào. Không phải vì các tổng thống Dân Chủ đều hoàn hảo, mà chỉ vì nguyên tắc của Cộng Hoà là không muốn truy tố các tổng thống đã mãn nhiệm.
Khi TT Bush mới nhậm chức, có nhiều dư luận đòi điều tra cựu TT Clinton về việc ân xá cho Marc Rich như trên đã nói. Nhưng TT Bush bác bỏ ngay ý kiến này.
Cái mâu thuẫn lớn trong vấn đề là những hành động của TT Bush, khác với các hành động của TT Clinton, không có lợi lộc gì cho cá nhân ông, mà chỉ là những hành động nhằm bảo vệ an toàn và mạng sống cho dân Mỹ chống khủng bố quá khích Hồi Giáo.
Nếu như TT Bush lem nhem tham nhũng, lấy tiền bỏ túi chẳng hạn, thì hành vi đó đáng bị truy cứu. Nhưng nếu là những quyết định về chính sách thì mọi sự truy tố sẽ chỉ đưa ra tiền lệ cực kỳ nguy hiểm cho tất cả các tổng thống tương lai. Cả TT Obama sau này cũng có thể bị một chính quyền Cộng Hòa truy tố vì khác biệt ý kiến về chính sách.
Đi xa hơn cá nhân ông Bush, cuộc điều tra sẽ không tránh được chuyện khui ra các phương pháp mạnh và bí mật chống khủng bố của Mỹ, và kẻ có lợi trước mắt chính là ông Osama Bin Laden và các nhóm khủng bố. Sau một loạt quyết định của TT Obama giải toả chính sách chống khủng bố của chính quyền trước, việc tiết lộ các bí mật ấy sẽ chỉ làm cho thiên hạ lo sợ sự hồi sinh của các nhóm khủng bố Hồi Giáo quá khích tại Mỹ.
Ông Leahy bảo đảm bí mật quân sự và an ninh sẽ được giữ mật. Nhưng không ai tin rằng các dân biểu nghị sĩ sẽ biết giữ bí mật. Bất cứ tin nào có lợi cho họ và có hại cho đối thủ chính trị luôn luôn được các vị dân cử tìm cách xì ra thật mau cho báo chí để dùng báo chí làm công cụ tác động vào dư luận.
Một yếu tố thứ hai rất đáng chú ý là sau khi điều tra và kết tội chính quyền cũ, chính quyền mới mặc nhiên cải sửa luật lệ theo kiểu "hồi hiệu" - retroactive, có hiệu lực ngược thời gian. Ngày xưa, dưới Chính quyền Bush thì nhân viên CIA hoặc binh lính Lực lượng Đặc biệt có thể thi hành nhiệm vụ khai thác tin tức tình báo theo một số quy định họ nghĩ là hợp pháp. Ngày nay, khi các quy định ấy được chính quyền mới bảo là sai thì nhân viên an ninh của Mỹ đã lỡ khai thác tù binh - nghi can khủng bố - đều có thể bị truy tố ra toà rồi phá sản vì án phí, sau đó là mất hết hưu bổng. Các nhân viên khác bèn thủ thân và không lấy rủi ro cho mình, nghĩa là bộ máy bảo vệ an ninh Hoa Kỳ bị tê liệt.
Vì ý thức được những mối nguy ấy nên chính TT Obama cũng đã có vẻ không hồ hởi với ý kiến truy cứu các quyết định của TT Bush.
Khi còn tranh cử thì ứng viên Obama tuyên bố chủ trương không chấp nhận truy cứu vì muốn lấy phiếu của khối độc lập và khối Cộng Hòa ôn hòa. Bây giờ đã nắm quyền và cần hậu thuẫn của các dân biểu và nghị sĩ Dân Chủ cực đoan trong quốc hội nên TT Obama đổi giọng, nói có thể cứu xét ý kiến này. Ông lửng lơ tuyên bố “không có ai ở trên luật pháp được”, ai muốn hiểu sao thì hiểu! Dĩ nhiên ông vẫn còn dè dặt, muốn đu dây. Vừa muốn chiều ý các đồng chí trong quốc hội mà ông rất cần, vừa sợ tạo tiền lệ là mai mốt chính mình sẽ lãnh đủ. Hơn nữa, chấp thuận cuộc điều tra này cũng có vẻ đi ngược lại chủ trương hòa đồng lưỡng đảng mà ông lớn tiếng cổ súy khi còn tranh cử.
***
Lại cũng không thể quên bây giờ cuộc chiến chống khủng bố là trách nhiệm của ông. Sơ hở tiết lộ các phương pháp chống khủng bố để rồi có chuyện gì xẩy ra thì ông sẽ lãnh đủ hậu quả.
Ngay trong đảng Dân Chủ cũng đã có nhiều tiếng nói dè dặt vì lo ngại loại hậu quả trên. Dù sao thì TT Obama cũng chỉ có thể khuyến cáo các ông chính khách Dân Chủ chứ không thể ngăn cấm được họ, nếu họ nhất quyết tiến tới.
Có nhiều hy vọng phe Dân Chủ sẽ đi đến quyết định “điều tra” TT Bush. Không phải vì muốn trừng trị hay bắt nhốt TT Bush, thực tế mà nói, họ không thể làm chuyện quá đáng này được.
Mà thật ra, tất cả chỉ là trò chơi chính trị kiểu Mỹ.
***
Họ sẽ xúc tiến các cuộc điều tra, điều trần, coi như là cơ hội bôi bác chỉ trích đối thủ Cộng Hòa ngõ hầu giành lấy ưu thế chính trị cho các cuộc bầu cử trong những năm 2010, 2012 tới. Kết quả không quan trọng, mà quan trọng là cơ hội được lên truyền hình, báo chí, cao giọng chỉ trích phe đối lập và tự đề cao mình.
Đi thêm một bước nữa, có thể một số viên chức Cộng Hòa sẽ bị quốc hội Dân Chủ truy tố ra tòa. Kết quả có bị trừng phạt hay ở tù hay không cũng không quan trọng. Quan trọng là chuyện báo chí sẽ tiếp tay đăng rùm beng là các lãnh tụ Cộng Hòa bị ra tòa. Uy tín của đảng Cộng Hòa sẽ sứt mẻ nặng.
Về lâu về dài, tình trạng được làm vua thua làm giặc này rất có hại cho các chính quyền, dù Cộng Hòa hay Dân Chủ. Nhưng dĩ nhiên các vị dân cử luôn luôn chỉ nhìn thấy cuộc bầu cử sắp tới và cái ghế của mình thôi. Những chuyện lâu dài và ảnh hưởng thế nào đến định chế chính trị hay an ninh của nước Mỹ là quá xa vời, hơi sức đâu mà lo bây giờ.
Vấn đề ở đây không phải là chống hay bảo vệ ông Bush, cổ võ hay ngăn chận mọi cuộc điều tra. Nhưng là nguyên tắc cho đúng. Thứ nhất nếu muốn điều tra thì không thể có chuyện tổng thống Cộng Hòa thì cần điều tra, tổng thống Dân Chủ thì miễn. Và nếu có điều tra thì điều tra thật, chứ không phải lấy cớ điều tra để bôi bác đối lập, tự ca tụng mình hầu lấy điểm chính trị và lấy phiếu sau này.
Nước Mỹ là đại cường, luôn tự cho mình là văn minh dân chủ tiến bộ đi trước thế giới. Nhưng qua việc thành lập Ủy Ban Chân Lý theo mô thức Nam Phi và Rwanda, người ta có cảm tưởng đại cường Cờ Hoa đang noi theo gương dân chủ kiểu Phi Châu. Triệu chứng của tiến bộ" Hay tụt hậu" (8-3-09)
Gửi ý kiến của bạn
