Hôm nay,  

Theo Dòng Thời Gian

02/04/200900:00:00(Xem: 6961)

THEO DÒNG THỜI GIAN
Ca sĩ nghiệp dư Ngọc Lan, tháng 3-2009. Hai vợ chồng tác giả chậm bước bên nhau, 2005 Montreal.


Thuyền nhân Nguyễn Thượng Chánh
(Tiếp theo bài Đất Lành Chim Đậu)


Nhớ hồi 29 năm về trước lúc còn chân ướt chân ráo mới đến định cư tại cái xứ đất lạnh tình nồng nầy…
Mình thấy cái gì mình cũng ham hết. Ôi thôi! nào là bơ, nào là sữa, nào là kẹo, bánh, thịt thà đủ thứ hết…sao mà nó ê hề nhiều quá xá cỡ thợ mộc.
 Để bù đắp lại những ngày thèm khát thiếu thốn lúc còn ở bên nhà, hầu như tuần nào mình cũng nhậu nhẹt lu bù. Ăn cái gì cũng thấy ngon hết. Thịt heo mua cả ký về để nguyên da và mỡ cho nó béo, bỏ vô nồi luộc chín, đem ra xắt mỏng cuốn bánh tráng rau sống chấm mắm nêm hay mắm ruốc ăn sao mà thấy nó ngon quá trời quá đất. Bia thì mua cả thùng cả két, uống hết chai nầy thì khui chai khác. Thuốc hút thì mỗi ngày một gói và toàn là thứ nặng không hà, hút thả cửa. Chè đậu nước cốt dừa, bánh trái, đồ ngọt nữa…lúc nào cũng đầy ấp cả tủ lạnh, ăn mệt nghỉ.
 Đôi khi cũng đổi món cho đỡ ngán, khi thì thịt bò nhúng dấm, khi thì đổ bánh xèo hay chiên chả giò rồi hú bạn bè lại nhà làm một chầu càng hong ai nấy đều ngất ngư hết. Có khi thì cháo vịt, cháo lòng. Có lúc muốn cho tiện cho lẹ thì xẹt xuống phố Tàu mua bậy một con vịt quay hoặc đôi ba kí thịt heo quay và phá lấu đem về thù tạc. Tuần này nhậu ở nhà mình, tuần khác thì nhậu ở nhà tụi nó. Mùa hè thì làm barbecue, thịt gà hoặc sườn ướp sả và ngũ vị hương, nướng lên thơm phức cả làng cả xóm. Toàn là chuyện đớp hít không hà.
Mà cũng ngộ, lúc đó mình ăn uống thả cửa, chẳng cần e dè kiêng cữ gì hết như bây giờ. Cholesterol, mỡ dầu, đường, muối mình coi như nơ pa chẳng làm cho mình lo âu run sợ chút nào hết.
Mà mình cũng chẳng thèm quan tâm đến nó làm chi cho mất công.
Mình mới có 37 tuổi hà, chưa đến nỗi nào gọi là già cả. Mình còn phong độ, máy còn tốt còn chạy ngon lành tội gì mà không hưởng thụ chút đỉnh cho nó sướng.
Mình nghĩ rằng ba cái chuyện bệnh hoạn là chuyện của người khác chớ đâu phải là chuyện của mình, hơi sức đâu mà lo cho mệt. Ngày nay nghĩ lại thấy hết hồn hết vía...
Rồi thì hai vợ chồng phải đi học lại để mong có được một tương lai tươi sáng hơn, chớ hổng lẽ suốt đời làm lao động hoài hay sao". Cũng may là nhờ ở cái xứ tuyết giá này, nhà nước có chánh sách nâng đỡ sinh viên nghèo khó cho nên mỗi năm mình được cấp cho vài xấp gọi là học bổng, rồi còn được quyền vay mượn nhà băng thêm chút đỉnh nữa để sống cầm hơi. Khi ra trường nhớ trả lại và đóng thuế luôn thể cho tiện...
Trong bốn năm dài đăng đẳng đầy nhọc nhằn, khó khăn, thử thách, trần ai lai khổ, vừa học vừa cày ngày cày đêm, vừa nuôi hai đứa nhỏ, nhưng cũng nhờ phước đức ông bà để lại và may mắn nên rồi cuối cùng rồi cũng xong như ý nguyện. Hai vợ chồng đều trở lại nghề cũ của mình ngày xưa. Cũng đỡ khổ phần nào!.
Mấy năm gần đây có phong trào karaoke mà có người còn gọi là ca ra thì ô kê, bà xã xúi tui tham gia cho vui với người ta, chớ ở nhà ra vô gặp mặt nhau hoài sinh bực bội và dám xực nhau bất tử lắm, mà toàn là chuyện gì đâu lãng xẹt lãng nhách không hà...
Thú thiệt với các bạn là từ hồi cha sanh mẹ đẻ tới giờ, tui nào có biết hát xướng gì đâu. Thôi thì cũng được, biểu sao là tui nghe vậy cho nó yên vì sách có câu “nhứt Vợ, nhì Trời, thứ ba là Em vợ” phải không ông anh"
Cuối tuần, hễ có bạn bè nào hú là tui chở bả đi liền bất kể mưa gió bão bùng hay tuyết rơi ngập lối. Có lẽ nhờ tánh như vậy nên bả thương tui lắm chưa dám buông tui ra.
Hồi tui mới 25 tuổi lúc vừa mới ra trường, còn con trai nheo nhẽo chưa có vợ con gì hết, một thầy tử vi khá nổi tiếng ở trong đường hẻm miệt Cầu Ông Lãnh xéo rạp Ciné Cathay có nói là cung cư thê của tui đóng nơi cung mạng.
Ổng nói đó là lá số rất tốt, cậu mà có cung cư thê ở mạng thì sung sướng lắm, khỏe lắm khỏi lo gì hết. Mọi chuyện mọi thứ được vợ nắm vợ lo hết còn hơn cả mẹ lo cho con nữa, duy chỉ có một trở ngại nho nhỏ là thỉnh thoảng phải chịu nhức nhối cái lỗ nhĩ một chút. Mà cũng hổng sao. Ai lo thì người đó mệt, miễn sao tui “phẻ” là được rồi.
 Ngược lại, bạn bè tui thì le lưỡi và tụi nó có vẻ lo ngại dùm cho tui. Tụi nó còn nói là tui tới số, đời tui kể như tiêu tán đường rồi.
Mà lạ thiệt, ngày nay ngẫm nghĩ lại thì hình như phần đông bạn bè của tui đứa nào đứa nấy cũng đều có cái số giống như tui hết ráo hết trọi chớ đâu phải chỉ riêng có mỗi một mình tui thôi sao đâu...Ai cũng vậy mà thôi. Tui cảm thấy được an ủi phần nào!.
 Tui lại đoán mò đại là có lẽ đa số 90% bọn đàn ông con trai mình chắc đều có số cung cư thê hết ráo hết trọi.
Mà tui cũng hên ghê mới có được một bà xã như vậy, biết lo trong lo ngoài nhờ vậy cuộc đời tui cũng đỡ khổ phần nào, nếu không thì nát bét hết...
Nhớ hồi những năm 78-79, lúc cuộc đời hai đứa đang trên đà xuống dốc thảm thương vì những chuyến vượt biên bất thành, hết hai lần nằm khám, thì từ ngôi vị một dược sĩ chủ nhân và đúng theo chủ trương lao động là vinh quang, lang thang là chết đói hay nói là ở tù của nhà nước, bà xã tui đã can đảm nhảy phóc xuống một cách tỉnh bơ làm một cô bán xôi, bán cà phê (hổng phải cà phê ôm đâu) trên vỉa hè sát bên tiệm thuốc Tây cũ của mình mà lúc bấy giờ thì nó đã lọt vào tay người khác.
Cũng có nhiều lúc, phường khóm cũng gởi người đến dò la tư tưởng, nói xa nói gần như sao chị là dược sĩ mà hổng chịu xin đi làm trong ngành nghề của mình mà lại đi bán cà phê làm chi cho phí…Đó, dân miền Nam của chúng tôi là như thế đó, hoàn cảnh nào tụi tui cũng sống được hết, hổng cần phải cầu cạnh xin xỏ ai hết. Lao động trí óc tụi tôi làm được, lúc cần thì thì lao động chân tay cũng coi như pha chẳng sợ gì.
 Nghề bán xôi cũng được bả đem theo qua Thái Lan trong thời gian tạm cư tại trại tị nạn Laem Sing. Sau nầy có mấy người bạn đã gặp lại tụi nầy ở bên đây và họ có nhắc lại chuyện hồi năm xửa năm xưa lúc còn ở trại tị nạn, mỗi sáng họ mua xôi vì tội nghiệp, thương hại và cũng vì muốn ủng hộ giúp đỡ vợ chồng tụi nầy, “chớ xôi của chị nấu ăn sao nhão nhoẹt, có khi thì khen khét, có khi thì xừng xực sống nhăn, ăn vừa ngán ngược, vừa nuốt không vô chán thấy mẹ”.
 Mà họ nói cũng đúng thôi, vì có đủ củi lửa đâu mà nấu cho chín cho ngon được. Có khi đang nấu ngoài sân thì trời lại trút mưa xuống bất tử, củi lửa ướt mẹ nó hết, khiên nồi vô ra ba lần bốn lược thì làm sao mà xôi chín cho được.
 Khi lên đến trại Thái Lan thì mình không còn một chỉ, hay một đồng xu dính túi vì bị mấy thằng hải tặc chiếu cố quá kỹ lúc còn lênh đênh ngoài biển.
Nhờ bà xã chịu khó tảo tần như thế nên mỗi ngày mình mới có chút tiền còm để mua vài thùng nước tắm cho hai đứa nhỏ, cũng như để mình mới có thể ngồi quán cóc gần ngoài cổng trại mà nhâm nhi ly cà phê đắng, phì phà điếu Samit và dệt mộng cho tương lai…


Thầy bói nói đúng quá, có bả mình cũng đỡ thiệt. Xin cám ơn má xấp nhỏ một cái nghe cưng!
Vợ chồng già như bình rượu hiếm, như gừng càng già càng cay. Càng già, càng cũ thì càng quý có phải vậy không các anh các chị"
Coi vậy mà tui đã đụng bả được hơn 34 năm rồi…34 năm mặn nồng sương gió, vui buồn, thăng trầm sướng khổ đều có nhau. Bây giờ thì hai đứa sắp sửa bước vào ngưỡng cửa thất thập cổ lai hy.
Không biết hai đứa có còn đủ sức để có thể tiếp tục đi nốt đoạn đời còn lại hay không"
Dòng thời gian lặng lẽ trôi qua trong một kiếp người. Lẹ thiệt!
Sau đó thì phong trào karaoke tàn rụi và được thay thế bằng phong trào keyboard, có nghĩa là nhạc sống có nhạc sĩ đờn cho “ca sĩ” hát. Có một cái ngồ ngộ là phần đông các “ca sĩ” đều sồn sồn và đã lên chức bà hết ráo, bà ngoại, bà nội hay là bà “mộng chè” gì đó. Các buổi văn nghệ thường được tổ chức ở nhà hàng Tàu. Trước là ăn nhậu đớp hít, sau là ca hát và nhảy nhót cho giãn gân giãn cốt cho khỏe và cũng có lẽ là để níu kéo lại thời gian.
 Đây là một sắc thái văn nghệ đặc biệt của một nhóm người có tuổi và vui đời ở Montreal. Hát cho vui, cho đời thêm hương, cho quên phiền muộn và nhất là để quên mình già. Có bạn còn gọi nhóm người nầy là nhóm YAMAHA.
 Đây cũng là dịp để các bà các chị ăn diện ỏn a ỏn ẻn làm đẹp trước mọi người. Trên sân khấu ai hát thì cứ việc hát, còn phía dưới thì từng cặp ôm nhau xà nẹo, lã lướt theo nhịp điệu Tango, khi thì rầm rập bước tới bước lui theo nhịp điệu Cha Cha Cha và đôi khi thì rất cuồng nhiệt cà giựt cà giựt uốn éo theo nhịp Twist, Disco hay Techno v.v...Chịu chơi hết cỡ không thua gì bọn trẻ.
 Có cái ngộ cần nói thêm là ít khi thấy các cháu tham dự với tía má hoặc với các bác các chú của chúng nó. Ở các bàn thì thiên hạ cứ tự nhiên ăn uống nói chuyện rần rần rào rào rất ư là vui vẻ.
Mỗi lần bà xã tui bước lên sân khấu thì tui biết bả run lắm và bụng chắc đánh lô tô loạn xạ, còn tui cũng không khá hơn gì. Tui thầm vái ông Địa cho bả hát cho suôn sẻ và đừng có thé lên, đừng có tắc tiếng, đừng có hát trật đường rầy bất tử quê xệ mất mặt bầu cua lắm. Bả hát được thì tui mừng hết lớn. Bả vừa hát xong là tui thở một cái phào nhẹ nhõm. Thấy cũng vui vui.
 Nhìn ngắm các bà chị duyên dáng trong những tà áo dài sặc sỡ, thước tha, dịu dàng như những cô gái đôi mươi lòng tui cũng thấy tươi mát lại được đôi chút.
 Những lúc rảnh rỗi, tui thường viết báo chùa, dạy khôn thiên hạ về cách ăn uống sao cho đúng phép dưỡng sinh. Tui chỉ cóp lại những gì các nhà khoa học đã nói.
Tui chỉ muốn chia sẻ các hiểu biết với mọi người mà thôi. Chắc các bạn nghĩ rằng là tui ngon lành lắm sao" Tui cũng như các bạn mà thôi.
Có bạn còn trách tui “đọc các bài ông Chánh viết riết rồi mình không dám ăn cái gì hết”. Ối cha! thật là oan cho tui biết mấy. Trong những buổi tiệc, có bạn còn cắc cớ rình rập coi tui ăn những gì không đúng như lời tôi viết để bắt giò bắt cẳng, để sửa lưng tôi chơi. Khổ tui lắm!
 Tui cũng sợ bệnh sợ chết như mọi người vậy, nhưng với những món khoái khẩu đôi khi tui cũng không nhịn thèm được.
 Bà xã tui thường hay mỉa mai là coi chừng biết đâu ông dám ngõm trước người ta lắm, ở đó mà làm thầy đời thiên hạ. Tui cũng không biết sao mà trả lời cho ổn với bả được. Chuyện nầy trời kêu ai nấy dạ chớ biết đâu mà nói.
Tuy nói vậy, nhưng bả cũng là người hợp tác ít nhiều với tôi trong vấn đề viết lách nầy nọ…
Chúng ta đều cùng chung một hoàn cảnh ly hương cả. Tuổi đời chồng chất trên dưới 6-7 bó rồi, cũng ba chìm bảy nổi tám cái linh đinh trong cuộc sống. Có ai dám tự hào là mình chưa thấm mệt đâu! Lục phủ ngũ tạng đều xìu yếu hết.
Có ai mà không có vấn đề sức khoẻ nầy nọ, không đường cao thì cũng có mỡ cao, áp huyết không cao thì cũng phải có đau chỗ nầy nhức chỗ nọ, lực bất tùng tâm. Đầu óc thì quên trước nhớ sau, để đâu quên đó, lơ thơ lẩn thẩn, lẩm ca lẩm cẩm, nói đi nói lại...
Có khi lúc đang lái xe ngon lành, thấy đèn xanh thì mắc chứng gì mình thắng lại, còn đèn đỏ thì mình lại chạy phon phon tỉnh queo sau đó mới hết hồn hết vía.
 Tình trạng nầy càng dễ xảy ra nếu bên lỗ tai còn phải bị nghe “còm măn te” về đủ thứ chuyện. Đầu óc mình chỉ program để có thể làm mỗi lần một việc mà thôi. Rồi còn phải tìm cách đối phó chuyện bên nầy, giải quyết chuyện bên kia, chuyện con, chuyện cái và cả chuyện bệnh chuyện hoạn, v.v…tùm lum tà la. Ôi thôi mệt lắm.
 Có nhiều người bạn của mình đã đứt bóng rồi vì bệnh cancer hay tai biến mạch máu não, v.v...Nhiều người khác thì rét quá và có lẽ buồn đời, buồn vợ buồn con nên bắt đầu lo tu mà quên sống kiếp nầy, lo thiền để chuẩn bị cho kiếp mai sau hoặc để cho “chuyến đi” sắp tới của mình được dễ dàng thanh thản hơn"
 Ai cũng đã có vé đi về cả rồi và chỉ cần điền thêm ngày tháng vào là xong.
 Riêng tui thì vẫn còn…ham vui, còn nặng mùi trần gian thế tục và có lẽ vì căn duyên chưa tới nên chưa tu, chưa làm như họ được.
Mỗi một năm sống thêm được một tuổi là mừng thêm một năm bonus mà Trời, Phật, Chúa đã ban tặng cho mình.
 Thôi thì số mình ra sao thì mình phải chịu như vậy. Than thân trách phận cũng chẳng đi đến đâu. Cứ vui sống với phút giây hiện tại. Nhưng tui biết là tui không còn được như hồi ba bốn chục năm về trước nữa, mình đang bước dần vào ngưỡng cửa của tuổi già rồi.
 Đó là sự thật!. Sanh, lão, bệnh, tử không ai có thể tránh khỏi được hết! Nhưng có một điều chắc chắn là mình có thể cải thiện được sức khỏe bằng cách…ăn uống cho cẩn thận, điều độ, nhứt là đối với các chất đường, mỡ và muối. Năng hoạt động, tập thể dục, đi bộ, tập Tài Chi, khí công, aerobic, yoga, bớt rượu, bỏ thuốc, bớt café, sống chừng mực, biết tha thứ, không cố chấp, biết buông xả bớt, nên quẳng gánh lo đi và vui sống với tất cả mọi người cũng như với con với cháu...
  Dòng thời gian lặng lẽ trôi qua. Lẹ thiệt! Mới đây mà tui đã xa rời quê hương được 29 năm rồi,…29 năm thật sự sống trong không khí tự do trên một đất nước Canada rộng lớn đầy lòng nhân ái, một đất tạm dung cho hằng triệu người khốn khổ đến từ khắp các miền đau thương trên thế giới.
 Xứ lạnh mà tình nồng. Đất lành thì chim đậu.
Hai đứa con của tui nay đã lớn khôn, tự lập và đã tung cánh tự bay được rồi. Hy vọng cuộc đời của chúng sẽ được tươi sáng trên phần đất quê hương thứ hai nầy.
Thế hệ thứ ba đang tiếp nối…
Mong rằng chúng sẽ không bao giờ quên nguồn gốc của mình là Việt Nam.
Tui đã đạt được ước nguyện và rất tự hào mình là một thuyền nhân, một boat people, chứng nhân một giai đoạn đau thương của lịch sử Việt Nam.
Giờ đây, nhà chỉ còn hai vợ chồng sớm tối hủ hỉ bên nhau và tay trong tay, hai ta cùng chậm bước trong khoảng đời còn lại để mà cùng già bên nhau./.
Montreal, tháng tư, 2009.

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
)
Từ lâu trong chính trị Mỹ vẫn tồn tại một quy tắc bất thành văn, khi thì nói lên to rõ “chúng ta tốt đẹp hơn như thế này,” hoặc có khi chỉ thì thầm, nhẹ nhàng, rằng đảng Dân Chủ không nên sa vào bùn lầy. Nhiều thập niên qua, “quy tắc” này đã định hình cả vận động tranh cử lẫn cách cầm quyền lãnh đạo. Tổng thống Barack Obama, bằng sự điềm tĩnh, được xem là bậc thầy về nghệ thuật này, ngay cả khi Donald Trump mở màn thuyết âm mưu “giấy khai sinh giả.” Tổng thống Joe Biden cũng vậy. Ông lèo lái đất nước sau đại dịch bằng chiến lược đặt niềm tin vào sự văn minh, đoàn kết, tin rằng lời kêu gọi phẩm giá có thể giữ thăng bằng cho con thuyền trong cơn chao đảo vì sóng dữ.
Trong nhiều tháng qua, các tài khoản chính thức của Bạch Ốc và Bộ Nội An trên mạng X liên tục tung ra hình ảnh và video (meme) dị hợm: từ ảnh ghép kèm âm thanh chế giễu, những đoạn đăng kiểu TikTok, cho đến tranh vẽ bằng trí tuệ nhân tạo. Đây không phải trò vui của vài nhân viên rảnh rỗi, mà là một chiến dịch có chủ ý, lặp đi lặp lại, như muốn răn: ai mới thực sự được coi là người Mỹ. Trang NPR ngày 18 tháng 8 nhận định: “Các tài khoản chính thức của chính quyền Trump đang khai thác đủ kiểu meme, hình ảnh AI với giọng điệu đầy thách thức trong các bài đăng trên mạng xã hội.”
Trước khi quay lại cùng cuộc họp song phương giữa Trump và Putin tại Alaska, hãy quay lại những cuộc họp giữa Donald Trump và lãnh tụ Bắc Hàn Kim Jong Un trong nhiệm kỳ đầu của Donald Trump. Lần đầu tiên, một đương kim tổng thống Hoa Kỳ đã hạ mình sang Châu Á đến ba lần, lần đầu tại Singapore, rồi Việt Nam và cuối cùng ngay tại khu phi quân sự giữa Nam-Bắc Hàn, để gặp và nâng cao vị thế một tay "Chí Phèo" cộng sản mặt sữa nhưng khét tiếng độc ác lên vị thế chính thức ngang hàng với Hoa Kỳ trên chính trường quốc tế.
Trong căn phòng trắng, lổm chổm những mảng phù điêu mạ vàng trên trần nhà và tường, một người đàn ông mảnh khảnh, nhanh nhẹn bước ra giới thiệu trước ống kính báo chí món quà đặc biệt ông cố ý mang theo tặng Tổng thống Donald Trump. Đó là lần hiếm hoi CEO của hãng Apple, Tim Cook, xuất hiện trong trang phục sơ mi cà vạt vest đen. Ngay cả trong những lần ra mắt sản phẩm iPhone mới hàng năm, vốn được xem là sự kiện quan trọng bật nhất của Apple, người ta cũng không thấy Cook phải bó mình trong bộ lễ phục trịnh trọng như vậy. Tim Cook đã mang đến cho các tín đồ của trái táo một sự bất ngờ, giống như 15 năm trước, ông xuất hiện trên tạp chí Out ở vị trí đầu bảng xếp hạng Power 50, một danh sách xếp hạng những cá nhân đồng tính nam và đồng tính nữ có ảnh hưởng nhất vào thời điểm đó.
Trong những tháng qua, thảm họa đói của người Palestine ở dải Gaza đã làm thế giới rúng động. Tin tức về trẻ em Palestine bị bắn chết trong khi cố len lỏi tới rào sắt để nhận thức ăn viện trợ được truyền đi; nhiều người đặt câu hỏi về lương tri của những kẻ tổ chức “công tác nhân đạo” này (công ty Gaza Humanitarian Foundation do chính phủ Trump hậu thuẫn). UN ước tính có khoảng 1,400 người Palestine đã chết khi tìm cách nhận thực phẩm cứu trợ. Vào tháng 12 năm 2023, Nam Phi đã đệ đơn kiện Israel lên Tòa án Công lý Quốc tế (ICJ) cáo buộc quốc gia này phạm tội diệt chủng ở Gaza. Một số quốc gia khác tham gia hoặc bày tỏ sự ủng hộ đối với vụ kiện, bao gồm: Nicaragua, Bỉ, Colombia, Thổ Nhĩ Kỳ, Libya, Ai Cập, Maldives, Mexico, Ireland, Chile Palestine…
Trí nhớ của một cộng đồng không chỉ mất đi khi thời gian làm phai mờ, mà có khi có bàn tay cố tình tháo gỡ. Không cần nhiều bút mực, chỉ cần bỏ vài dòng, thay một chữ, hoặc xóa một đoạn – câu chuyện lập tức đổi nghĩa. Lịch sử hiện đại đã nhiều lần chứng kiến điều đó. Năm 1933, chính quyền Quốc xã Đức đốt sách giữa quảng trường, thay lại giáo trình, đặt viện bảo tàng và văn khố dưới quyền Bộ Tuyên Giám. Joseph Goebbels nói: “Chúng ta không muốn người dân sử dụng cái đầu. Chúng ta muốn họ hành xử theo cảm tính.” Tám thập niên sau, ở một góc khác của địa cầu, những bản thảo của Trương Vĩnh Ký – người khai sáng nền quốc ngữ Việt – bị loại khỏi thư viện vì bị gán là “tay sai thực dân”. Sau 1975, chính quyền cộng sản xét duyệt văn hóa trên toàn quốc: các tác phẩm học thuật bị cấm; bị đốt, tên tuổi các học giả và nhà văn miền Nam biến mất khỏi mọi tiến trình văn hóa. Tại Hoa Kỳ ngày nay, sự thật không bị đấu tố – nhưng bị biên tập lại.
Ông X. Nguyễn bị trục xuất vào sáng sớm của một ngày trong tháng Tư. Cuối ngày hôm đó, vào lúc 5 giờ chiều, cô K. Nguyễn bay về Sài Gòn. Cô đến phi trường Tân Sơn Nhứt sau chuyến bay trục xuất anh cô khoảng một ngày.“Khi đến Tân Sơn Nhứt, họ đưa anh tôi và mấy người bị trục xuất một lối đi đặc biệt để vào nơi làm thủ tục hải quan. Họ phỏng vấn, lăn tay, làm giấy tờ. Rồi họ đọc tên từng người, nếu có thân nhân, họ sẽ dắt ra cổng, bàn giao lại cho người nhà. Với ai không có thân nhân, nhưng có tên trong danh sách của Ba Lô Project (BLP) thì tình nguyện viên của nhóm sẽ nhận. BLP cho mỗi người một ba lô, trong đó có những vật dụng cá nhân cần thiết, một điện thoại có sim sẵn và $50”, cô K. kể.
Tôi có một người bạn viết lách văn nghệ. Chị cho rằng mình có chút tài nghệ, đủ để khi cần móc túi lấy ra xài. Chị không viết đều. Chỉ viết khi thích – đôi khi chị viết gửi vài tạp chí mạng, có khi chỉ viết để đó, không gửi ai. Chị sống trên căn gác nhỏ, gọi đó là "giang sơn sáng tác" của riêng mình. Mỗi ngày chị dậy lúc gần trưa, pha ly cà phê nguội, rồi mở máy tính. Có bài chị viết ngay sau ngụm cà-phê đầu tiên – vài chục phút là xong – gửi đi ngay rồi gập máy, đi ngủ tiếp. Có bài để ba năm hôm, không sửa gì cả, gửi đi như vậy. Tôi hỏi: “Sao không đọc lại?” Chị nhún vai: Lúc viết là thật nhất. Sửa nhiều, mất hồn. Tôi hỏi tiếp: Không sợ thiếu sót? Chị cười, lấy ngón tay chỉ lên bức thư pháp trên tường:“Tri túc giả phú” (Biết đủ là đủ).
Kể từ khi Donald Trump tái đắc cử Tổng thống, giới sáng lập và đầu tư trong lĩnh vực công nghệ cao tại Thung lũng Silicon – gồm các tỷ phú như Elon Musk, Jeff Bezos và Mark Zuckerberg – đã được xem là những nhân vật có ảnh hưởng quan trọng đối với chính quyền mới. Họ xuất hiện trong lễ nhậm chức của Trump và nhanh chóng đóng vai trò chính trong việc định hình các chính sách "Làm cho nước Mỹ vĩ đại trở lại". Với niềm tin mãnh liệt vào tiềm năng của công nghệ hiện đại, những nhà lãnh đạo này tin rằng họ có thể vận hành nó trong khuôn khổ một nền kinh tế thị trường tự do. Họ cổ súy cho sự phát triển không giới hạn của một hình thái tư bản tự do tuyệt đối và công nghệ có thể giải quyết hầu hết các vấn đề xã hội và quốc gia. Trong tầm nhìn của các cá nhân tiên phong công nghệ, họ muốn có vai trò lãnh đạo trong việc xóa bỏ các thủ tục hành chính phức tạp của nhà nước phúc lợi. Đó là hai điều kiện tiên quyết để tăng tốc cho các tiến bộ xã hội,
Ba giờ sáng của một ngày giữa Tháng Tư, cả hệ thống điện và điện thoại trong trại giam Adelanto Detention Center (California) đồng loạt bị ngắt. Bóng tối phủ trùm khắp các khu vực. Nhân viên trại giam đi từng khu vực, gõ cửa từng phòng, gọi tên “những người được chọn.” Mỗi phòng một, hoặc hai người bị gọi tên. “Thu xếp đồ đạc của các anh” – lệnh được truyền đi vắn tắt, không giải thích. Ông X. Nguyễn, cư dân của Santa Ana, đến Mỹ từ năm 1990, là một trong những người bị đánh thức được lệnh phải thu dọn đồ đạc.Cùng với những người khác - không ai biết ai vì tất cả đèn đã tắt, trong bóng tối họ bị áp tải ra khỏi trại giam trong tình trạng tay bị còng, chân bị xích. Chỉ đến khi bước vào chiếc xe bít bùng, họ mới nhận ra nhau qua cùng tiếng Mẹ đẻ, mới biết mình không đơn độc – mà cùng những người khác cùng ngôn ngữ, cùng cố hương, cùng một chuyến đi không có ngày trở lại. “Họ đưa anh tôi và những người trên xe đến tòa nhà INS (Immigration and Naturalization Service) ở Los Angeles.


Kính chào quý vị,

Tôi là Derek Trần, dân biểu đại diện Địa Hạt 45, và thật là một vinh dự lớn lao khi được đứng nơi đây hôm nay, giữa những tiếng nói, những câu chuyện, và những tâm hồn đã góp phần tạo nên diện mạo văn học của cộng đồng người Mỹ gốc Việt trong suốt một phần tư thế kỷ qua.
Hai mươi lăm năm! Một cột mốc bạc! Một cột mốc không chỉ đánh dấu thời gian trôi qua, mà còn ghi nhận sức bền bỉ của một giấc mơ. Hôm nay, chúng ta kỷ niệm 25 năm Giải Viết Về Nước Mỹ của nhật báo Việt Báo.

Khi những người sáng lập giải thưởng này lần đầu tiên ngồi lại bàn thảo, họ đã hiểu một điều rất căn bản rằng: Kinh nghiệm tỵ nạn, hành trình nhập cư, những phức tạp, gian nan, và sự thành công mỹ mãn trong hành trình trở thành người Mỹ gốc Việt – tất cả cần được ghi lại. Một hành trình ý nghĩa không những cần nhân chứng, mà cần cả những người viết để ghi nhận và bảo tồn. Họ không chỉ tạo ra một cuộc thi; họ đã và đang xây dựng một kho lưu trữ. Họ thắp lên một ngọn hải đăng cho thế hệ sau để chuyển hóa tổn thương thành chứng tích, sự im lặng thành lời ca, và cuộc sống lưu vong thành sự hội nhập.

Trong những ngày đầu ấy, văn học Hoa Kỳ thường chưa phản ánh đầy đủ sự phong phú và đa dạng về kinh nghiệm của chúng ta. Giải thưởng Viết Về Nước Mỹ thực sự đã lấp đầy khoảng trống đó bằng sự ghi nhận và khích lệ vô số tác giả, những người đã cầm bút và cùng viết nên một thông điệp mạnh mẽ: “Chúng ta đang hiện diện nơi đây. Trải nghiệm của chúng ta là quan trọng. Và nước Mỹ của chúng ta là thế đó.”


Suốt 25 năm qua, giải thưởng này không chỉ vinh danh tài năng mà dựng nên một cộng đồng và tạo thành một truyền thống.
Những cây bút được tôn vinh hôm nay không chỉ mô tả nước Mỹ; họ định nghĩa nó. Họ mở rộng giới hạn của nước Mỹ, làm phong phú văn hóa của nước Mỹ, và khắc sâu tâm hồn của nước Mỹ. Qua đôi mắt họ, chúng ta nhìn thấy một nước Mỹ tinh tế hơn, nhân ái hơn, và sau cùng, chân thật hơn.

Xin được nhắn gửi đến các tác giả góp mặt từ bao thế hệ để chia sẻ tấm chân tình trên các bài viết, chúng tôi trân trọng cảm ơn sự can đảm của quý vị. Can đảm không chỉ là vượt qua biến cố của lịch sử; can đảm còn là việc ngồi trước trang giấy trắng, đối diện với chính mình, lục lọi ký ức đau thương sâu đậm, và gửi tặng trải nghiệm đó đến tha nhân. Quý vị là những người gìn giữ ký ức tập thể và là những người dẫn đường cho tương lai văn hóa Việt tại Hoa Kỳ.

Với Việt Báo: Xin trân trọng cảm ơn tầm nhìn, tâm huyết, và sự duy trì bền bỉ giải thưởng này suốt một phần tư thế kỷ.
Khi hướng đến 25 năm tới, chúng ta hãy tiếp tục khích lệ thế hệ kế tiếp—những blogger, thi sĩ, tiểu thuyết gia, nhà phê bình, nhà văn trẻ—để họ tìm thấy tiếng nói của chính mình và kể lại sự thật của họ, dù đó là thử thách hay niềm vui. Bởi văn chương không phải là một thứ xa xỉ; đó là sự cần thiết. Đó là cách chúng ta chữa lành, cách chúng ta ghi nhớ, và là cách chúng ta tìm thấy nơi chốn của mình một cách trọn vẹn.

Xin cảm ơn quý vị.

NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.