Hôm nay,  

Sổ Tay Thượng Đỉnh

01/04/200900:00:00(Xem: 8647)

Sổ Tay Thượng Đỉnh
Nguyễn Xuân Nghĩa

Các Chuyển Động Vĩ Đại... hay Dại Dột
Tuần này, thế giới chứng kiến một chuỗi những cuộc gặp gỡ của các lãnh tụ giàu, mạnh hoặc ngang ngược nhất thế giới - một biến cố hy hữu.
Thời điểm là ở giữa hai cơn khủng hoảng kinh tế tài chánh và an ninh; địa điểm là một khu vực đang bị căng mỏng và dìm sâu là Âu Châu; tác nhân trong cuộc là Hoa Kỳ, các nước Âu Châu, Liên bang Nga, Iran, Turkey, A Phú Hãn, Trung Quốc, Ấn Độ, v.v... Trong một chuỗi dài những hội nghị này, người ta có 12 cuộc họp "thượng đỉnh", giữa ít nhất là hai nguyên thủ của các quốc gia liên hệ. Nếu không theo dõi kỹ và hiểu ra bối cảnh của các vấn đề được bàn cãi, người ta có thể rút tỉa kết luận sai, hoặc không lường trước được hậu quả.
KINH TẾ và G20
Các quốc gia trên thế giới đều đang bị khủng hoảng vì sự suy sụp của hệ thống tài chánh và suy thoái của sinh hoạt kinh tế.
Nhóm G20 quy tụ Liên hiệp Âu Châu và 19 quốc gia có sản lượng kinh tế cao nhất, theo thứ tự ABC bằng Anh ngữ là Argentina, Úc, Brazil, Canada, Trung Quốc, Pháp, Đức, Ấn Độ, Nam Dương, Ý, Nhật, Mexico, Nga, Saudi Arabia, Nam Phi, Nam Hàn, Turkey, Anh và Hoa Kỳ. Sau thượng đỉnh ngày 15 tháng 11 năm ngoái tại thủ đô Hoa Kỳ, G20 sẽ họp thượng đỉnh tại London để đối phó với vấn đề kinh tế nay vẫn chưa thuyên giảm, và đối chiếu hoặc phối hợp các kế hoạch cấp cứu.
Thượng đỉnh được Anh triệu tập tại Âu Châu và Thủ tướng Anh Gordon Brown mời thêm Thủ tướng Thái - không thuộc nhóm G20- vì Thái Lan đang là Chủ tịch luân phiên của Hiệp hội các Quốc gia Đông Nam Á ASEAN. Cộng hoà Tiệp đang là Chủ tịch luân phiên của Âu Châu nên cũng tham dự thượng đỉnh, dù nội các đã đổ... một phần vì Mỹ!
Trước khi vào hội nghị, người ta đã thấy tranh luận nổi lên giữa hai bờ Đại tây dương. Hoa Kỳ đề nghị và cổ võ giải pháp tăng chi để kích thích kinh tế và gặp sự phản đối rất mạnh của Đức, Pháp hay Tiệp (và đa số quốc gia khác). Ít nhiều đồng ý với giải pháp tăng chi của Tổng thống Barack Obama thì chỉ có Thủ tướng Anh. Đấy là một vấn đề cho Tổng thống Obama.
Trong các nước Âu Châu, Pháp là quốc gia ồn ào nhất. Tổng thống Nicolas Sarkozy còn hăm dọa... tẩy chay thượng đỉnh nếu trong nghị trình, G20 không thảo luận về việc cải tổ cơ chế tài chánh ngân hàng, là điều Hoa Kỳ vẫn chưa hoàn tất sau sáu tháng xoay trở! Một vấn đề thứ hai! Lồng trong những dị biệt ấy, một vấn đề chìm bỗng thành nổi cộm: các nước Âu Châu chỉ mong Hoa Kỳ sớm phục hồi, thị trường Mỹ tiếp tục nhập cảng hàng hoá của họ. Đấy là giải pháp tốt đẹp nhất, hơn là tăng chi như Obama đã làm ở nhà - trước sự ngơ ngác của dân Mỹ.
Giữa mấy trận xa luân chiến Âu-Mỹ, một vụ đối đầu có tính chất vừa kinh tế vừa chiến lược sẽ xảy ra giữa Mỹ và Đức, giữa Tổng thống Obama và Thủ tướng Angela Merkel. Đấy là sự kiện nên theo dõi và có thể có hậu quả lâu dài trong quan hệ giữa hai bờ Đại tây dương.
HOA KỲ và ÂU CHÂU
Ra khỏi khuôn khổ kinh tế của G20, các cuộc gặp gỡ ở cấp thượng đỉnh còn đáng chú ý ở hai ngày hội nghị (mùng năm và mùng sáu) tại Praha của Cộng hoà Tiệp giữa lãnh đạo Hoa Kỳ và Âu Châu.
Dưới kỷ nguyên George W. Bush, Âu Châu than phiền là Hoa Kỳ ngang ngược quyết định đơn phương nên nồng nhiệt ủng hộ Barack Obama trong cuộc tranh cử năm ngoái. Bây giờ, Obama là.. Bush. Âu Châu không vui vì Bush tham khảo thì ít mà đòi hòi thì nhiều nên mới đặt kỳ vọng vào Obama.
Họ mong là Obama sẽ tham khảo nhiều hơn, như ông đã hứa hẹn khi tranh cử, và sẽ đòi hỏi ít hơn - giả dụ như đòi hỏi Âu Châu quyết liệt hơn và cáng đáng thêm trách nhiệm chống khủng bố (nay đã được Chính quyền Obama đổi tên thành "tai họa do con người gây ra"!) hoặc các thành viên Âu Châu của Minh ước NATO tăng viện cho chiến trường A Phú Hãn.


Ngược lại, dù ôn hoà và mềm mỏng hơn, Obama cũng yêu cầu là nếu Mỹ tham khảo ý kiến nhiều hơn thì Âu Châu cũng nên yểm trợ nhiều hơn cho A Phú Hãn. Ngộ nhận giữa đôi bên đang được công khai hoá! Và công khai hoá giữa một thời điểm cực kỳ ngặt nghèo.
Quan hệ Âu-Mỹ đang bị xô lệch bởi một quốc gia đệ tam là Liên bang Nga sau khi Nga tấn công Georgia và bắt bí Ukraine bằng khí đốt, qua đó gây sức ép với các nước tiêu thụ khí đốt của Nga.
Các nước Âu Châu mới - Trung và Đông Âu vừa thoát khỏi chế độ Xô viết hai chục năm trước - thì trông đợi vào tình liên đới của Âu Châu cũ sau khi họ đã là thành viên của Liên hiệp Âu Châu và Minh ước NATO. Tình liên đới ấy gặp hai trở ngại: 1) Âu Châu mới bị khủng hoảng tài chánh nặng và có thể sẽ kéo đổ kinh tế Tây Âu đang bị suy trầm nặng, và 2) sức ép rất nặng của Nga về năng lượng và nguyên nhiên vật liệu.
Khi thấy lãnh tụ các nước Pháp hay Đức lại tỏ ý hoà hoãn với Liên bang Nga, và tình liên đới giữa Âu Châu với nhau có giới hạn, thì các nước Âu Châu chỉ còn trông chờ vào Hoa Kỳ. Vào sức mạnh bảo vệ của Minh ước NATO. Nhưng Hoa Kỳ nay lại do Obama lãnh đạo và yêu cầu họ.. chịu khó thoả hiệp vì nước Mỹ đang cần đàm phán với Liên bang Nga.
HOA KỲ và LIÊN BANG NGA
Ngay sau khi nhậm chức, Tổng thống Obama đã gửi thư và bắn ra tín hiệu giảng hoà với lãnh đạo Liên bang Nga: sẵn sàng đình hoãn kế hoạch thiết lập lá chắn chiến lược ballistic missile defense BMD (tại Ba Lan và Cộng hoà Tiệp) nếu Nga gây sức ép với Iran.
Mật thư đó liền bị Nga tiết lộ với lời cự tuyệt!
Trước khi vào thượng đỉnh Nga Mỹ và gặp Obama vào ngày mùng một tại London, Tổng thống Dmitri Medvedev đã dàn trận qua bài diễn văn đọc ngày Chủ Nhật 29: Nga sẽ nói chuyện về Iran lồng trong cuộc đàm phán về một vấn đề rộng lớn hơn. Đó là hệ thống hỏa tiễn chống phi đạn (anti-ballistic missile defense ABM).
Trận thế của Liên bang Nga có nhiều bậc từ thấp đến cao:
Thứ nhất, chuyện Iran là quá quan trọng để đem ra mặc cả! Muốn Nga bỏ rơi đồng minh tại Tehran thì Mỹ phải trả giá cao hơn... Thứ hai, vấn đề không phải là lá chắn BMD tại Ba Lan hay Cộng hoà Tiệp mà là toàn bộ hệ thống phòng thủ bằng hỏa tiễn chống phi đạn của Mỹ (trong khuôn khổ Minh ước NATO). Nói cho dễ hiểu, Hoa Kỳ sẽ không lập hệ thống phòng thủ để bảo vệ Ba Lan, Tiệp, các nước Đông Âu và chấm dứt luôn việc bảo vệ ban nước Cộng hoà Baltic (Latvia, Lithuania và Estonia). Thứ ba, nếu đã bàn về hệ thống ABM của Mỹ thì nên bàn luôn về việc phối hợp Nga-Mỹ để kiểm soát hệ thống này.
Nghĩa là Nga đòi ngồi vào trong pháo đài để học hỏi kỹ thuật và cách tổ chức phòng thủ của Mỹ!
Tổng thống Obama có mót nói chuyện với Nga về Iran - hay chuyện tiếp vận cho chiến trường A Phú Hãn - đến nỗi bẻ gãy luôn mũi nhọn của NATO hay không" Nếu gật đầu, ông sẽ khai tử Minh ước này khi NATO ăn mừng 60 tuổi!
Khi ấy, các thành viên Âu Châu của NATO có lý do gì yểm trợ Hoa Kỳ tại A Phú Hãn không" Khi ấy, Âu Châu có vỡ đôi không, nếu các nước Đông Âu và Trung Âu từ vùng biển Baltic phía Bắc tới khi vực Balkan và Hắc hải phía Nam đề bị Hoa Kỳ thả nổi cho bay về quỹ đạo Nga"
Và nếu Iran được tự tung tự tác nhờ cái thế của Nga, việc các Giáo chủ Tehran sẽ có võ khí nguyên tử là điều tất yếu. Khi ấy, Israel, khối Á Rập Hồi giáo Sunni và Turkey sẽ phản ứng ra sao"
Những câu hỏi ấy càng khiến người ta chú ý đến việc ông Obama sẽ thăm viếng Turkey vào hai ngày sáu và bảy... Một đề mục cực kỳ hấp dẫn!
***
Ngần ấy vấn đề trình bày trong một bối cảnh rất khái quát có thể giúp ta hiểu ra tầm quan trọng của các thượng đỉnh tuần này. May ra thì sẽ hiểu rõ hơn những phát biểu hay kế luận sau mỗi cuộc gặp gỡ. Đây là ta chưa nói về Pakistan, vụ khủng bố vừa xảy ra tại Lahore, về Ấn Độ, Trung Quốc, Nhật Bản hoặc trò chơi nổi của Bắc Hàn là sẽ thử nghiệm hoả tiễn Đại pháo đồng hạng hai, ngay bên lề thượng đỉnh!
Cột báo này sẽ cố gắng theo dõi những diễn biến đó trong mấy ngày tới...

In Trang
Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
)
Trang đầuTrang trước99100101102103104105Trang sauTrang cuối

Tờ New York Times dẫn lời một giáo sư đại học Berkeley về giáo dục và chính sách công là Bruce Fuller phát biểu rằng, "Newsom đã làm trước tổng thống Biden ba năm nếu nói về chính sách giúp đỡ các gia đình. Bất cứ những phụ huynh hay người ông bà nào ủng hộ việc bãi nhiệm là đang bỏ phiếu chống lại quyền lợi của chính họ". Hay có thể nói thêm rằng, họ đang chống lại những chính sách an sinh và y tế mà họ đang được thụ hưởng, những sự đầu tư vào giáo dục, vào công ăn việc làm cho chính con cái họ.

Bỉnh bút Thái Thanh (Tạp Chí Luật Khoa) kết luận: “ Trong đại dịch lần này hay các đợt khủng hoảng không thể biết trước trong tương lai, tôn giáo có thể trở thành một bàn tay vững chắc để trợ giúp, nâng đỡ tinh thần của người dân. Và điều đó chỉ thành hiện thực khi nhà nước tháo bỏ các chính sách kiểm soát khắc nghiệt dành cho các tổ chức tôn giáo.” Tôi thì (trộm) nghĩ khác, bi quan hơn thế: “Điều đó chỉ thành hiện thực” khi chế độ hiện hành ngưng hiện hữu. Đảng tắt thở thì cuộc đời mới thở (NCT).

Sau khi các nước ngoài rút quân ra khỏi Afghanistan, lực lượng Hồi giáo cực đoan Taliban đã lên nắm quyền. Ngay trong lễ mừng chiến thắng, Taliban lo ráo riết chuẩn bị thành lập chính phủ và thành phần các nhân vật tham gia có thể được công bố trong thời gian tới. Nhưng có nhiều suy đoán cho là trong nội các mới nữ giời sẽ có ít và nắm giử các chức vụ khiêm nhường, điều chắc chắn đặc biệt nhất là những người đã phục vụ trong chế độ củ sẽ không còn được trọng dụng. Nhưng vụ đánh bom tại phi trường Kabul hôm 26/8 khiến cho ít nhất 180 người thiệt mạng, trong đó có 13 binh sĩ Mỹ cho thấy một sự thật khác hẳn: Tổ chức "Nhà nước Hồi giáo" (IS) chủ động khủng bố và đã lên tiếng nhận trách nhiệm. Mỹ đã đáp trả bằng các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái ở tỉnh Nangarhar, miền đông Afghanistan, và kết quả là nhà lảnh đạo IS trong "Tỉnh Khorasan" (IS-K) đã bị giết.

TÓM TẮT Thị trường hữu hiệu vì tổng hợp mọi quyết định trong xã hội để đạt đến mức giá chung phù hợp nhất với các dữ kiện đang có (efficient market theory.) Ngược lại nếu giá cả do nhà nước đơn phương quyết định sẽ sai lệch. Giá cả trong thị trường, giống như bãi đấu thầu, không phải lúc nào cũng hợp lý do mỗi người dự đoán giá sẽ còn tăng hay giảm. Tâm lý hùa theo đám đông và tên khờ cuối cùng (Last Fool Theory) rất tai hại trong Kinh Tế Hành Vi (Behavioral Economics) Kinh Tế Phức Tạp (Complexity Economics) tìm hiểu những tác động từ bên ngoài như đại dịch, chiến tranh, phát minh…lên nền kinh tế.

Trước những nghi ngại “Hoa Kỳ có còn là đồng minh đáng tin cậy hay không?” thì chúng ta có thể khẳng định rằng Mỹ hay bất kỳ quốc gia nào trong khối tự do đều vẫn là những người bạn đồng hành tốt trong hành trình đi tìm tự do và canh tân đất nước, miễn là chúng ta không quên những bài học đã nêu để phát huy tiềm năng của chính mình, bảo vệ quyền lợi quốc gia, và đạt tới mục tiêu tự do, ấm no, hạnh phúc cho dân tộc.

Bằng chứng: ”Sự bùng phát mạnh của làn sóng Covid-19 lần thứ tư cùng với các đợt giãn cách liên tiếp khiến hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp (DN) bị ảnh hưởng nặng nề, đặc biệt là các địa phương phía Nam. Theo Hệ thống thông tin đăng ký doanh nghiệp quốc gia, Cục Quản lý đăng ký kinh doanh, Bộ Kế hoạch và Đầu tư, số doanh nghiệp rút lui khỏi thị trường trong 8/2021 là 85,5 nghìn doanh nghiệp, tăng 24,2% so với cùng kỳ năm 2020.

Mặc dù rõ ràng là Hoa Kỳ có thể điều hành công việc ra khỏi Afghanistan tốt đẹp hơn, nhưng thảm kịch xảy ra vào tháng này đã kéo dài trong 20 năm. Ngay từ đầu, Mỹ và các đồng minh đã chấp nhận - và không bao giờ xem lại - một chiến lược xây dựng nhà nước từ trên xuống dưới luôn được xem là thất bại như do định mệnh đã an bài. Hoa Kỳ đã xâm chiếm Afghanistan 20 năm trước với hy vọng tái thiết đất nước, nay đã trở thành một tai họa cho thế giới và chính người dân của họ. Trước đợt tăng quân năm 2009, Tướng Stanley McChrystal giải thích, mục tiêu là “chính phủ Afghanistan kiểm soát toàn vẹn lãnh thổ để hỗ trợ ổn định khu vực và ngăn chặn việc sử dụng này cho chủ nghĩa khủng bố quốc tế.“ Hiện nay, với việc thiệt mạng hơn 100.000 và thất thoát khoảng 2 nghìn tỷ đô la, tất cả nước Mỹ phải thể hiện cho nỗ lực của mình là cảnh của một cuộc tranh giành tuyệt vọng để chạy ra khỏi đất nước trong tháng này - một sự sụp đổ nhục nhã gợi nhớ đến sự sụp đổ của Sài Gòn năm 1975. Điều sai lầ

Gặp gỡ và nói chuyện nhiều với những người thông dịch viên Afghanistan, tôi mới hiểu thêm rất nhiều về dân tộc họ và biết rằng chính phủ Afghanistan là một chính phủ tham nhũng lan tràn từ cấp thấp cho đến cấp cao, mức độ nào họ cũng có thể ăn hối lộ được, chỉ có người dân thấp cổ bé miệng là khổ. Người Mỹ biết rất rõ nhưng vẫn không làm gì hết. Bản thân chúng tôi khi ra vào đất nước này, cũng phải đóng cho những nhân viên hải quan đủ thứ tiền, mà phải bằng tiền đô la Mỹ, mệnh giá 100 đồng mới tinh, cũ hoặc dính 1 vết mực, họ không nhận và không chịu ký giấy và đóng mộc. Nói để thấy rằng chúng ta, người Mỹ, hy sinh tiền bạc, xương máu cho họ, thật không đáng chút nào. Rút ra khỏi đất nước này là đúng và là một việc phải làm ngay.

Cứ tới cuối tuần, dân Tây réo nhau xuống đường biểu tình chống chương trình chích ngừa dịch vũ hán và, tiếp theo, chống biện pháp kiểm soát có chích hay không bằng «thông hành y tế» (pass-sanitaire), tờ giấy có dấu hiệu đã chích ngừa của Cơ quan Bảo hiểm sức khỏe cấp qua Cơ quan tổ chức chích hoặc y sĩ gia đình hay dược sĩ.

Đầu năm 70, bạn đồng minh Huê kỳ quyết định bỏ rơi VNCH, không thực hiện cam kết rút quân, Việt-nam hóa chiến tranh, mặc nhiên giao Miền nam cho Hà nội. Ngày 30/04/75, quân Bắt Việt tiến vào Sài gòn, ngỡ ngàng. Dân chúng hoảng loạn bỏ chạy. Nhưng 14 năm sau thất bại nhục nhã ở Việt nam, bức tường Bá-linh bổng sụp đổ, kéo theo cộng sản Liên xô xuống hố, giúp Huê kỳ kết thúc cuộc chiến tranh lạnh làm kẻ chiến thắng.
Trang đầuTrang trước99100101102103104105Trang sauTrang cuối
VB Podcast



Kính chào quý vị,

Tôi là Derek Trần, dân biểu đại diện Địa Hạt 45, và thật là một vinh dự lớn lao khi được đứng nơi đây hôm nay, giữa những tiếng nói, những câu chuyện, và những tâm hồn đã góp phần tạo nên diện mạo văn học của cộng đồng người Mỹ gốc Việt trong suốt một phần tư thế kỷ qua.
Hai mươi lăm năm! Một cột mốc bạc! Một cột mốc không chỉ đánh dấu thời gian trôi qua, mà còn ghi nhận sức bền bỉ của một giấc mơ. Hôm nay, chúng ta kỷ niệm 25 năm Giải Viết Về Nước Mỹ của nhật báo Việt Báo.

Khi những người sáng lập giải thưởng này lần đầu tiên ngồi lại bàn thảo, họ đã hiểu một điều rất căn bản rằng: Kinh nghiệm tỵ nạn, hành trình nhập cư, những phức tạp, gian nan, và sự thành công mỹ mãn trong hành trình trở thành người Mỹ gốc Việt – tất cả cần được ghi lại. Một hành trình ý nghĩa không những cần nhân chứng, mà cần cả những người viết để ghi nhận và bảo tồn. Họ không chỉ tạo ra một cuộc thi; họ đã và đang xây dựng một kho lưu trữ. Họ thắp lên một ngọn hải đăng cho thế hệ sau để chuyển hóa tổn thương thành chứng tích, sự im lặng thành lời ca, và cuộc sống lưu vong thành sự hội nhập.

Trong những ngày đầu ấy, văn học Hoa Kỳ thường chưa phản ánh đầy đủ sự phong phú và đa dạng về kinh nghiệm của chúng ta. Giải thưởng Viết Về Nước Mỹ thực sự đã lấp đầy khoảng trống đó bằng sự ghi nhận và khích lệ vô số tác giả, những người đã cầm bút và cùng viết nên một thông điệp mạnh mẽ: “Chúng ta đang hiện diện nơi đây. Trải nghiệm của chúng ta là quan trọng. Và nước Mỹ của chúng ta là thế đó.”


Suốt 25 năm qua, giải thưởng này không chỉ vinh danh tài năng mà dựng nên một cộng đồng và tạo thành một truyền thống.
Những cây bút được tôn vinh hôm nay không chỉ mô tả nước Mỹ; họ định nghĩa nó. Họ mở rộng giới hạn của nước Mỹ, làm phong phú văn hóa của nước Mỹ, và khắc sâu tâm hồn của nước Mỹ. Qua đôi mắt họ, chúng ta nhìn thấy một nước Mỹ tinh tế hơn, nhân ái hơn, và sau cùng, chân thật hơn.

Xin được nhắn gửi đến các tác giả góp mặt từ bao thế hệ để chia sẻ tấm chân tình trên các bài viết, chúng tôi trân trọng cảm ơn sự can đảm của quý vị. Can đảm không chỉ là vượt qua biến cố của lịch sử; can đảm còn là việc ngồi trước trang giấy trắng, đối diện với chính mình, lục lọi ký ức đau thương sâu đậm, và gửi tặng trải nghiệm đó đến tha nhân. Quý vị là những người gìn giữ ký ức tập thể và là những người dẫn đường cho tương lai văn hóa Việt tại Hoa Kỳ.

Với Việt Báo: Xin trân trọng cảm ơn tầm nhìn, tâm huyết, và sự duy trì bền bỉ giải thưởng này suốt một phần tư thế kỷ.
Khi hướng đến 25 năm tới, chúng ta hãy tiếp tục khích lệ thế hệ kế tiếp—những blogger, thi sĩ, tiểu thuyết gia, nhà phê bình, nhà văn trẻ—để họ tìm thấy tiếng nói của chính mình và kể lại sự thật của họ, dù đó là thử thách hay niềm vui. Bởi văn chương không phải là một thứ xa xỉ; đó là sự cần thiết. Đó là cách chúng ta chữa lành, cách chúng ta ghi nhớ, và là cách chúng ta tìm thấy nơi chốn của mình một cách trọn vẹn.

Xin cảm ơn quý vị.

NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.