Hôm nay,  

Sổ Tay Thượng Đỉnh

01/04/200900:00:00(Xem: 8652)

Sổ Tay Thượng Đỉnh
Nguyễn Xuân Nghĩa

Các Chuyển Động Vĩ Đại... hay Dại Dột
Tuần này, thế giới chứng kiến một chuỗi những cuộc gặp gỡ của các lãnh tụ giàu, mạnh hoặc ngang ngược nhất thế giới - một biến cố hy hữu.
Thời điểm là ở giữa hai cơn khủng hoảng kinh tế tài chánh và an ninh; địa điểm là một khu vực đang bị căng mỏng và dìm sâu là Âu Châu; tác nhân trong cuộc là Hoa Kỳ, các nước Âu Châu, Liên bang Nga, Iran, Turkey, A Phú Hãn, Trung Quốc, Ấn Độ, v.v... Trong một chuỗi dài những hội nghị này, người ta có 12 cuộc họp "thượng đỉnh", giữa ít nhất là hai nguyên thủ của các quốc gia liên hệ. Nếu không theo dõi kỹ và hiểu ra bối cảnh của các vấn đề được bàn cãi, người ta có thể rút tỉa kết luận sai, hoặc không lường trước được hậu quả.
KINH TẾ và G20
Các quốc gia trên thế giới đều đang bị khủng hoảng vì sự suy sụp của hệ thống tài chánh và suy thoái của sinh hoạt kinh tế.
Nhóm G20 quy tụ Liên hiệp Âu Châu và 19 quốc gia có sản lượng kinh tế cao nhất, theo thứ tự ABC bằng Anh ngữ là Argentina, Úc, Brazil, Canada, Trung Quốc, Pháp, Đức, Ấn Độ, Nam Dương, Ý, Nhật, Mexico, Nga, Saudi Arabia, Nam Phi, Nam Hàn, Turkey, Anh và Hoa Kỳ. Sau thượng đỉnh ngày 15 tháng 11 năm ngoái tại thủ đô Hoa Kỳ, G20 sẽ họp thượng đỉnh tại London để đối phó với vấn đề kinh tế nay vẫn chưa thuyên giảm, và đối chiếu hoặc phối hợp các kế hoạch cấp cứu.
Thượng đỉnh được Anh triệu tập tại Âu Châu và Thủ tướng Anh Gordon Brown mời thêm Thủ tướng Thái - không thuộc nhóm G20- vì Thái Lan đang là Chủ tịch luân phiên của Hiệp hội các Quốc gia Đông Nam Á ASEAN. Cộng hoà Tiệp đang là Chủ tịch luân phiên của Âu Châu nên cũng tham dự thượng đỉnh, dù nội các đã đổ... một phần vì Mỹ!
Trước khi vào hội nghị, người ta đã thấy tranh luận nổi lên giữa hai bờ Đại tây dương. Hoa Kỳ đề nghị và cổ võ giải pháp tăng chi để kích thích kinh tế và gặp sự phản đối rất mạnh của Đức, Pháp hay Tiệp (và đa số quốc gia khác). Ít nhiều đồng ý với giải pháp tăng chi của Tổng thống Barack Obama thì chỉ có Thủ tướng Anh. Đấy là một vấn đề cho Tổng thống Obama.
Trong các nước Âu Châu, Pháp là quốc gia ồn ào nhất. Tổng thống Nicolas Sarkozy còn hăm dọa... tẩy chay thượng đỉnh nếu trong nghị trình, G20 không thảo luận về việc cải tổ cơ chế tài chánh ngân hàng, là điều Hoa Kỳ vẫn chưa hoàn tất sau sáu tháng xoay trở! Một vấn đề thứ hai! Lồng trong những dị biệt ấy, một vấn đề chìm bỗng thành nổi cộm: các nước Âu Châu chỉ mong Hoa Kỳ sớm phục hồi, thị trường Mỹ tiếp tục nhập cảng hàng hoá của họ. Đấy là giải pháp tốt đẹp nhất, hơn là tăng chi như Obama đã làm ở nhà - trước sự ngơ ngác của dân Mỹ.
Giữa mấy trận xa luân chiến Âu-Mỹ, một vụ đối đầu có tính chất vừa kinh tế vừa chiến lược sẽ xảy ra giữa Mỹ và Đức, giữa Tổng thống Obama và Thủ tướng Angela Merkel. Đấy là sự kiện nên theo dõi và có thể có hậu quả lâu dài trong quan hệ giữa hai bờ Đại tây dương.
HOA KỲ và ÂU CHÂU
Ra khỏi khuôn khổ kinh tế của G20, các cuộc gặp gỡ ở cấp thượng đỉnh còn đáng chú ý ở hai ngày hội nghị (mùng năm và mùng sáu) tại Praha của Cộng hoà Tiệp giữa lãnh đạo Hoa Kỳ và Âu Châu.
Dưới kỷ nguyên George W. Bush, Âu Châu than phiền là Hoa Kỳ ngang ngược quyết định đơn phương nên nồng nhiệt ủng hộ Barack Obama trong cuộc tranh cử năm ngoái. Bây giờ, Obama là.. Bush. Âu Châu không vui vì Bush tham khảo thì ít mà đòi hòi thì nhiều nên mới đặt kỳ vọng vào Obama.
Họ mong là Obama sẽ tham khảo nhiều hơn, như ông đã hứa hẹn khi tranh cử, và sẽ đòi hỏi ít hơn - giả dụ như đòi hỏi Âu Châu quyết liệt hơn và cáng đáng thêm trách nhiệm chống khủng bố (nay đã được Chính quyền Obama đổi tên thành "tai họa do con người gây ra"!) hoặc các thành viên Âu Châu của Minh ước NATO tăng viện cho chiến trường A Phú Hãn.


Ngược lại, dù ôn hoà và mềm mỏng hơn, Obama cũng yêu cầu là nếu Mỹ tham khảo ý kiến nhiều hơn thì Âu Châu cũng nên yểm trợ nhiều hơn cho A Phú Hãn. Ngộ nhận giữa đôi bên đang được công khai hoá! Và công khai hoá giữa một thời điểm cực kỳ ngặt nghèo.
Quan hệ Âu-Mỹ đang bị xô lệch bởi một quốc gia đệ tam là Liên bang Nga sau khi Nga tấn công Georgia và bắt bí Ukraine bằng khí đốt, qua đó gây sức ép với các nước tiêu thụ khí đốt của Nga.
Các nước Âu Châu mới - Trung và Đông Âu vừa thoát khỏi chế độ Xô viết hai chục năm trước - thì trông đợi vào tình liên đới của Âu Châu cũ sau khi họ đã là thành viên của Liên hiệp Âu Châu và Minh ước NATO. Tình liên đới ấy gặp hai trở ngại: 1) Âu Châu mới bị khủng hoảng tài chánh nặng và có thể sẽ kéo đổ kinh tế Tây Âu đang bị suy trầm nặng, và 2) sức ép rất nặng của Nga về năng lượng và nguyên nhiên vật liệu.
Khi thấy lãnh tụ các nước Pháp hay Đức lại tỏ ý hoà hoãn với Liên bang Nga, và tình liên đới giữa Âu Châu với nhau có giới hạn, thì các nước Âu Châu chỉ còn trông chờ vào Hoa Kỳ. Vào sức mạnh bảo vệ của Minh ước NATO. Nhưng Hoa Kỳ nay lại do Obama lãnh đạo và yêu cầu họ.. chịu khó thoả hiệp vì nước Mỹ đang cần đàm phán với Liên bang Nga.
HOA KỲ và LIÊN BANG NGA
Ngay sau khi nhậm chức, Tổng thống Obama đã gửi thư và bắn ra tín hiệu giảng hoà với lãnh đạo Liên bang Nga: sẵn sàng đình hoãn kế hoạch thiết lập lá chắn chiến lược ballistic missile defense BMD (tại Ba Lan và Cộng hoà Tiệp) nếu Nga gây sức ép với Iran.
Mật thư đó liền bị Nga tiết lộ với lời cự tuyệt!
Trước khi vào thượng đỉnh Nga Mỹ và gặp Obama vào ngày mùng một tại London, Tổng thống Dmitri Medvedev đã dàn trận qua bài diễn văn đọc ngày Chủ Nhật 29: Nga sẽ nói chuyện về Iran lồng trong cuộc đàm phán về một vấn đề rộng lớn hơn. Đó là hệ thống hỏa tiễn chống phi đạn (anti-ballistic missile defense ABM).
Trận thế của Liên bang Nga có nhiều bậc từ thấp đến cao:
Thứ nhất, chuyện Iran là quá quan trọng để đem ra mặc cả! Muốn Nga bỏ rơi đồng minh tại Tehran thì Mỹ phải trả giá cao hơn... Thứ hai, vấn đề không phải là lá chắn BMD tại Ba Lan hay Cộng hoà Tiệp mà là toàn bộ hệ thống phòng thủ bằng hỏa tiễn chống phi đạn của Mỹ (trong khuôn khổ Minh ước NATO). Nói cho dễ hiểu, Hoa Kỳ sẽ không lập hệ thống phòng thủ để bảo vệ Ba Lan, Tiệp, các nước Đông Âu và chấm dứt luôn việc bảo vệ ban nước Cộng hoà Baltic (Latvia, Lithuania và Estonia). Thứ ba, nếu đã bàn về hệ thống ABM của Mỹ thì nên bàn luôn về việc phối hợp Nga-Mỹ để kiểm soát hệ thống này.
Nghĩa là Nga đòi ngồi vào trong pháo đài để học hỏi kỹ thuật và cách tổ chức phòng thủ của Mỹ!
Tổng thống Obama có mót nói chuyện với Nga về Iran - hay chuyện tiếp vận cho chiến trường A Phú Hãn - đến nỗi bẻ gãy luôn mũi nhọn của NATO hay không" Nếu gật đầu, ông sẽ khai tử Minh ước này khi NATO ăn mừng 60 tuổi!
Khi ấy, các thành viên Âu Châu của NATO có lý do gì yểm trợ Hoa Kỳ tại A Phú Hãn không" Khi ấy, Âu Châu có vỡ đôi không, nếu các nước Đông Âu và Trung Âu từ vùng biển Baltic phía Bắc tới khi vực Balkan và Hắc hải phía Nam đề bị Hoa Kỳ thả nổi cho bay về quỹ đạo Nga"
Và nếu Iran được tự tung tự tác nhờ cái thế của Nga, việc các Giáo chủ Tehran sẽ có võ khí nguyên tử là điều tất yếu. Khi ấy, Israel, khối Á Rập Hồi giáo Sunni và Turkey sẽ phản ứng ra sao"
Những câu hỏi ấy càng khiến người ta chú ý đến việc ông Obama sẽ thăm viếng Turkey vào hai ngày sáu và bảy... Một đề mục cực kỳ hấp dẫn!
***
Ngần ấy vấn đề trình bày trong một bối cảnh rất khái quát có thể giúp ta hiểu ra tầm quan trọng của các thượng đỉnh tuần này. May ra thì sẽ hiểu rõ hơn những phát biểu hay kế luận sau mỗi cuộc gặp gỡ. Đây là ta chưa nói về Pakistan, vụ khủng bố vừa xảy ra tại Lahore, về Ấn Độ, Trung Quốc, Nhật Bản hoặc trò chơi nổi của Bắc Hàn là sẽ thử nghiệm hoả tiễn Đại pháo đồng hạng hai, ngay bên lề thượng đỉnh!
Cột báo này sẽ cố gắng theo dõi những diễn biến đó trong mấy ngày tới...

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
)
Ăn mặc đẹp là nói về thời trang. Lịch sử “thời trang cao cấp” thuộc về truyền thống của Pháp: Haute couture từ thế kỷ 17. Đến thế kỷ 19, ngành thời trang cao cấp đã phát triển thành một phương tiện kích thích tăng trưởng trong nền kinh tế Pháp. Trong thời gian này, các nhà tạo mốt như Dior, Chanel và Balenciaga đã được thành lập. Tuy nhiên, vào thế kỷ 20, ngành thời trang cao cấp ở Pháp đã mất đi phần lớn sự huyền bí của mình và phải đối mặt với sự cạnh tranh ngày càng tăng từ các thị trường quốc tế khác, đặc biệt là ở Ý và Hoa Kỳ. Sự thành công của bối cảnh thời trang quốc tế và tiềm năng lợi nhuận đã thu hút sự chú ý của các tập đoàn hàng xa xỉ, được tiên phong bởi ông trùm kinh doanh người Pháp và người sáng lập LVMH Bernard Arnault vào năm 1987. Ngày nay, các tập đoàn này vẫn tiếp tục duy trì hoạt động lịch sử của các nhà thời trang xa xỉ thông qua việc bổ nhiệm các giám đốc sáng tạo, những người diễn giải và chỉ đạo triết lý thiết kế của thương hiệu.
Chiều Thứ Sáu cuối cùng của Tháng Năm 2025, tỷ phú nhất thế giới Elon Musk, người đứng đầu Bộ Hiệu Quả Chính Phủ (DOGE) bước vào Phòng Bầu Dục. Musk đội nón kết đen có chữ MAGA, mặc áo thun đen có chữ “The Dogefather,” vest đen, đứng kế Tổng thống Trump – chỗ đứng quen thuộc của Musk từ khi Trump tái đắc cử. Hình truyền thông từ Phòng Bầu Dục đưa đi cho thấy, thỉnh thoảng, đôi mắt của Elon Musk nhắm nghiền với vết bầm trên mắt phải chưa tan, đầu lắc lư, lắc lư. Không biết là ông ta đang tận hưởng không khí phủ đầy vàng của Bạch Cung hay tâm hồn đang…phiêu diêu ở Sao Hỏa? Đó là ngày cuối cùng được cho là ngày làm việc của Musk trong Tòa Bạch Ốc, theo cách chính quyền Trump thông báo.
Dù cụm từ này mới phổ biến trong thế kỷ 21, DEI thực ra là một là chương mới trong hành trình dài kiến tạo một xã hội công bằng của nước Mỹ. Các giá trị mà DEI hướng tới đã từng được khẳng định trong các văn kiện lập quốc, và tiếp tục được củng cố thông qua những cột mốc quan trọng như Đạo Luật Dân Quyền năm 1964, các Chính Sách Nâng Đỡ Người Thiểu Số, cùng những phong trào đấu tranh vì công bằng sắc tộc, bình đẳng giới, quyền lợi người tàn tật, cựu quân nhân và di dân
Trong lịch sử cuộc chiến Việt Nam, Đảng Cộng sản Việt Nam đã nhân danh dân tộc để lãnh đạo toàn diện công cuộc đấu tranh giành độc lập và cuối cùng thống nhất đất nước vào năm 1975. Sau 50 năm, đất nước đang chuyển mình sang một kỷ nguyên mới và Đảng vẫn còn tiếp tục độc quyền quyết định vận mệnh cho dân tộc. Trong bối cảnh mới tất nhiên đất nước có nhiều triển vọng mới. Thực ra, từ lâu, đã có hai lập luận về vai trò của Đảng đã được thảo luận.
Ngày 18 Tháng Năm 2025, báo điện tử Tuổi Trẻ đưa tin ông Phạm Minh Chính (thủ tướng nước Việt Nam) hướng dẫn Bộ Nội vụ Việt Nam chuẩn bị phát động phong trào toàn dân thi đua làm giàu, đóng góp, xây dựng, bảo vệ đất nước. Phong trào thi đua này dựa trên nội dung trọng tâm, cốt lõi của nghị quyết 68 của Bộ Chính trị Việt Nam về phát triển kinh tế tư nhân và kế hoạch thực hiện nghị quyết này.
Ngày 1 tháng 5 năm 2025, Tổng Thống Hoa Kỳ Donald Trump trong lúc ban hành sắc lệnh hành pháp thành lập Ủy Ban Tổng Thống Về Tự Do Tôn Giáo đã nói rằng, “Họ nói tách rời nhà thờ và nhà nước… Tôi nói, ‘Được rồi, hãy quên chuyện đó một lần đi’,” theo bản tin của Politico được đăng trên trang www.politico.com cho biết. Lời phát biểu của TT Trump đã mở ra sự tranh luận về sự tách biệt giữa nhà thờ và nhà nước mà vốn được Hiến Pháp Hoa Kỳ công nhận trong bối cảnh Tòa Bạch Ốc gia tăng sự nhiệt tình đối với Thiên Chúa Giáo, theo Politico. TT Trump ngày càng dựa vào đức tin Thiên Chúa Giáo qua việc thiết lập Văn Phòng Đức Tin Bạch Ốc tại phòng West Wing, mời các mục sư vào Phòng Bầu Dục và trong các cuộc họp Nội Các, và ban hành các sắc lệnh hành pháp để xóa bỏ “khuynh hướng chống Thiên Chúa Giáo” trong chính quyền. Mối quan hệ giữa tôn giáo và chính trị xưa nay vốn phức tạp.
Hermann Rorschach là một bác sĩ tâm thần và nhà phân tâm học. Ông nổi tiếng về phát minh ra một bài kiểm tra tâm lý qua những hình ảnh tạo ra ngẫu nhiên từ các vết mực (inkblot.) Một người được yêu cầu mô tả những gì họ nhìn thấy trong hình ảnh do những vết mực không rõ ràng kết thành. Bác sĩ Rorschach tin rằng những hình ảnh được tạo nên từ vết mực có thể bộc lộ đặc trưng bí mật trong hành vi lẫn tình cảm của con người. Bài trắc nghiệm khách quan này thường xuất hiện trong văn hóa đại chúng và thường được mô tả như một cách để tiết lộ những suy nghĩ, động cơ hoặc mong muốn vô thức của một người.
Quyền lực là khả năng khiến người khác làm những gì bạn muốn. Điều đó có thể được thực hiện bằng cách cưỡng ép ("gậy gộc"), thanh toán ("cà rốt") và thu hút ("mật ong"). Hai phương pháp đầu tiên là dạng quyền lực cứng, trong khi lực thu hút là quyền lực mềm. Quyền lực mềm phát triển từ văn hóa của một quốc gia, các giá trị chính trị và chính sách đối ngoại của nó. Trong ngắn hạn, quyền lực cứng thường vượt trội hơn quyền lực mềm. Nhưng về lâu dài, quyền lực mềm thường chiếm ưu thế. Joseph Stalin đã từng hỏi một cách chế giễu, "Đức Giáo hoàng có bao nhiêu sư đoàn?" Nhưng triều đại giáo hoàng vẫn tiếp tục cho đến ngày nay, trong khi Liên Xô của Stalin đã biến mất từ lâu.
Câu hỏi đó thằng nhỏ hỏi mỗi ngày mỗi ngày mỗi ngày, khi đói khát, khi bị đánh đập cấu nhéo, khi phơi trần ra dưới nắng mưa. Khi nó nằm trên mặt đường và kêu khóc khản giọng. Nó hỏi vào đám đông lướt qua nó, hỏi ai đó dừng chân cho nó (chính xác là cho những kẻ chăn dắt nó) chút tiền lẻ. Nó hỏi những kẻ bắt nó nằm lăn lóc kêu khóc trên đường để kiếm tiền, để nhởn nhơ ăn mòn tấm thân bé nhỏ non nớt của nó.
Một đứa trẻ chỉ nên có ba con búp bê, năm cây bút chì, giá trị chưa đến $20. Donald Trump có một phi cơ riêng sơn tên của ông ta trên đó. Với tư cách là tổng thống, hiện ông ta có hai chuyên cơ, Không Lực Một và một chiếc nhỏ hơn để phù hợp với những nơi có sân bay nhỏ, chưa kể chiếc trực thăng Marine One. Đó là ba chiếc phi cơ Trump sở hữu. Đó cũng là con số búp bê mà Trump đề nghị một đứa trẻ ở Mỹ nên có.


Kính chào quý vị,

Tôi là Derek Trần, dân biểu đại diện Địa Hạt 45, và thật là một vinh dự lớn lao khi được đứng nơi đây hôm nay, giữa những tiếng nói, những câu chuyện, và những tâm hồn đã góp phần tạo nên diện mạo văn học của cộng đồng người Mỹ gốc Việt trong suốt một phần tư thế kỷ qua.
Hai mươi lăm năm! Một cột mốc bạc! Một cột mốc không chỉ đánh dấu thời gian trôi qua, mà còn ghi nhận sức bền bỉ của một giấc mơ. Hôm nay, chúng ta kỷ niệm 25 năm Giải Viết Về Nước Mỹ của nhật báo Việt Báo.

Khi những người sáng lập giải thưởng này lần đầu tiên ngồi lại bàn thảo, họ đã hiểu một điều rất căn bản rằng: Kinh nghiệm tỵ nạn, hành trình nhập cư, những phức tạp, gian nan, và sự thành công mỹ mãn trong hành trình trở thành người Mỹ gốc Việt – tất cả cần được ghi lại. Một hành trình ý nghĩa không những cần nhân chứng, mà cần cả những người viết để ghi nhận và bảo tồn. Họ không chỉ tạo ra một cuộc thi; họ đã và đang xây dựng một kho lưu trữ. Họ thắp lên một ngọn hải đăng cho thế hệ sau để chuyển hóa tổn thương thành chứng tích, sự im lặng thành lời ca, và cuộc sống lưu vong thành sự hội nhập.

Trong những ngày đầu ấy, văn học Hoa Kỳ thường chưa phản ánh đầy đủ sự phong phú và đa dạng về kinh nghiệm của chúng ta. Giải thưởng Viết Về Nước Mỹ thực sự đã lấp đầy khoảng trống đó bằng sự ghi nhận và khích lệ vô số tác giả, những người đã cầm bút và cùng viết nên một thông điệp mạnh mẽ: “Chúng ta đang hiện diện nơi đây. Trải nghiệm của chúng ta là quan trọng. Và nước Mỹ của chúng ta là thế đó.”


Suốt 25 năm qua, giải thưởng này không chỉ vinh danh tài năng mà dựng nên một cộng đồng và tạo thành một truyền thống.
Những cây bút được tôn vinh hôm nay không chỉ mô tả nước Mỹ; họ định nghĩa nó. Họ mở rộng giới hạn của nước Mỹ, làm phong phú văn hóa của nước Mỹ, và khắc sâu tâm hồn của nước Mỹ. Qua đôi mắt họ, chúng ta nhìn thấy một nước Mỹ tinh tế hơn, nhân ái hơn, và sau cùng, chân thật hơn.

Xin được nhắn gửi đến các tác giả góp mặt từ bao thế hệ để chia sẻ tấm chân tình trên các bài viết, chúng tôi trân trọng cảm ơn sự can đảm của quý vị. Can đảm không chỉ là vượt qua biến cố của lịch sử; can đảm còn là việc ngồi trước trang giấy trắng, đối diện với chính mình, lục lọi ký ức đau thương sâu đậm, và gửi tặng trải nghiệm đó đến tha nhân. Quý vị là những người gìn giữ ký ức tập thể và là những người dẫn đường cho tương lai văn hóa Việt tại Hoa Kỳ.

Với Việt Báo: Xin trân trọng cảm ơn tầm nhìn, tâm huyết, và sự duy trì bền bỉ giải thưởng này suốt một phần tư thế kỷ.
Khi hướng đến 25 năm tới, chúng ta hãy tiếp tục khích lệ thế hệ kế tiếp—những blogger, thi sĩ, tiểu thuyết gia, nhà phê bình, nhà văn trẻ—để họ tìm thấy tiếng nói của chính mình và kể lại sự thật của họ, dù đó là thử thách hay niềm vui. Bởi văn chương không phải là một thứ xa xỉ; đó là sự cần thiết. Đó là cách chúng ta chữa lành, cách chúng ta ghi nhớ, và là cách chúng ta tìm thấy nơi chốn của mình một cách trọn vẹn.

Xin cảm ơn quý vị.

NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.