Hôm nay,  

Sổ Tay Thượng Đỉnh

01/04/200900:00:00(Xem: 8665)

Sổ Tay Thượng Đỉnh
Nguyễn Xuân Nghĩa

Các Chuyển Động Vĩ Đại... hay Dại Dột
Tuần này, thế giới chứng kiến một chuỗi những cuộc gặp gỡ của các lãnh tụ giàu, mạnh hoặc ngang ngược nhất thế giới - một biến cố hy hữu.
Thời điểm là ở giữa hai cơn khủng hoảng kinh tế tài chánh và an ninh; địa điểm là một khu vực đang bị căng mỏng và dìm sâu là Âu Châu; tác nhân trong cuộc là Hoa Kỳ, các nước Âu Châu, Liên bang Nga, Iran, Turkey, A Phú Hãn, Trung Quốc, Ấn Độ, v.v... Trong một chuỗi dài những hội nghị này, người ta có 12 cuộc họp "thượng đỉnh", giữa ít nhất là hai nguyên thủ của các quốc gia liên hệ. Nếu không theo dõi kỹ và hiểu ra bối cảnh của các vấn đề được bàn cãi, người ta có thể rút tỉa kết luận sai, hoặc không lường trước được hậu quả.
KINH TẾ và G20
Các quốc gia trên thế giới đều đang bị khủng hoảng vì sự suy sụp của hệ thống tài chánh và suy thoái của sinh hoạt kinh tế.
Nhóm G20 quy tụ Liên hiệp Âu Châu và 19 quốc gia có sản lượng kinh tế cao nhất, theo thứ tự ABC bằng Anh ngữ là Argentina, Úc, Brazil, Canada, Trung Quốc, Pháp, Đức, Ấn Độ, Nam Dương, Ý, Nhật, Mexico, Nga, Saudi Arabia, Nam Phi, Nam Hàn, Turkey, Anh và Hoa Kỳ. Sau thượng đỉnh ngày 15 tháng 11 năm ngoái tại thủ đô Hoa Kỳ, G20 sẽ họp thượng đỉnh tại London để đối phó với vấn đề kinh tế nay vẫn chưa thuyên giảm, và đối chiếu hoặc phối hợp các kế hoạch cấp cứu.
Thượng đỉnh được Anh triệu tập tại Âu Châu và Thủ tướng Anh Gordon Brown mời thêm Thủ tướng Thái - không thuộc nhóm G20- vì Thái Lan đang là Chủ tịch luân phiên của Hiệp hội các Quốc gia Đông Nam Á ASEAN. Cộng hoà Tiệp đang là Chủ tịch luân phiên của Âu Châu nên cũng tham dự thượng đỉnh, dù nội các đã đổ... một phần vì Mỹ!
Trước khi vào hội nghị, người ta đã thấy tranh luận nổi lên giữa hai bờ Đại tây dương. Hoa Kỳ đề nghị và cổ võ giải pháp tăng chi để kích thích kinh tế và gặp sự phản đối rất mạnh của Đức, Pháp hay Tiệp (và đa số quốc gia khác). Ít nhiều đồng ý với giải pháp tăng chi của Tổng thống Barack Obama thì chỉ có Thủ tướng Anh. Đấy là một vấn đề cho Tổng thống Obama.
Trong các nước Âu Châu, Pháp là quốc gia ồn ào nhất. Tổng thống Nicolas Sarkozy còn hăm dọa... tẩy chay thượng đỉnh nếu trong nghị trình, G20 không thảo luận về việc cải tổ cơ chế tài chánh ngân hàng, là điều Hoa Kỳ vẫn chưa hoàn tất sau sáu tháng xoay trở! Một vấn đề thứ hai! Lồng trong những dị biệt ấy, một vấn đề chìm bỗng thành nổi cộm: các nước Âu Châu chỉ mong Hoa Kỳ sớm phục hồi, thị trường Mỹ tiếp tục nhập cảng hàng hoá của họ. Đấy là giải pháp tốt đẹp nhất, hơn là tăng chi như Obama đã làm ở nhà - trước sự ngơ ngác của dân Mỹ.
Giữa mấy trận xa luân chiến Âu-Mỹ, một vụ đối đầu có tính chất vừa kinh tế vừa chiến lược sẽ xảy ra giữa Mỹ và Đức, giữa Tổng thống Obama và Thủ tướng Angela Merkel. Đấy là sự kiện nên theo dõi và có thể có hậu quả lâu dài trong quan hệ giữa hai bờ Đại tây dương.
HOA KỲ và ÂU CHÂU
Ra khỏi khuôn khổ kinh tế của G20, các cuộc gặp gỡ ở cấp thượng đỉnh còn đáng chú ý ở hai ngày hội nghị (mùng năm và mùng sáu) tại Praha của Cộng hoà Tiệp giữa lãnh đạo Hoa Kỳ và Âu Châu.
Dưới kỷ nguyên George W. Bush, Âu Châu than phiền là Hoa Kỳ ngang ngược quyết định đơn phương nên nồng nhiệt ủng hộ Barack Obama trong cuộc tranh cử năm ngoái. Bây giờ, Obama là.. Bush. Âu Châu không vui vì Bush tham khảo thì ít mà đòi hòi thì nhiều nên mới đặt kỳ vọng vào Obama.
Họ mong là Obama sẽ tham khảo nhiều hơn, như ông đã hứa hẹn khi tranh cử, và sẽ đòi hỏi ít hơn - giả dụ như đòi hỏi Âu Châu quyết liệt hơn và cáng đáng thêm trách nhiệm chống khủng bố (nay đã được Chính quyền Obama đổi tên thành "tai họa do con người gây ra"!) hoặc các thành viên Âu Châu của Minh ước NATO tăng viện cho chiến trường A Phú Hãn.


Ngược lại, dù ôn hoà và mềm mỏng hơn, Obama cũng yêu cầu là nếu Mỹ tham khảo ý kiến nhiều hơn thì Âu Châu cũng nên yểm trợ nhiều hơn cho A Phú Hãn. Ngộ nhận giữa đôi bên đang được công khai hoá! Và công khai hoá giữa một thời điểm cực kỳ ngặt nghèo.
Quan hệ Âu-Mỹ đang bị xô lệch bởi một quốc gia đệ tam là Liên bang Nga sau khi Nga tấn công Georgia và bắt bí Ukraine bằng khí đốt, qua đó gây sức ép với các nước tiêu thụ khí đốt của Nga.
Các nước Âu Châu mới - Trung và Đông Âu vừa thoát khỏi chế độ Xô viết hai chục năm trước - thì trông đợi vào tình liên đới của Âu Châu cũ sau khi họ đã là thành viên của Liên hiệp Âu Châu và Minh ước NATO. Tình liên đới ấy gặp hai trở ngại: 1) Âu Châu mới bị khủng hoảng tài chánh nặng và có thể sẽ kéo đổ kinh tế Tây Âu đang bị suy trầm nặng, và 2) sức ép rất nặng của Nga về năng lượng và nguyên nhiên vật liệu.
Khi thấy lãnh tụ các nước Pháp hay Đức lại tỏ ý hoà hoãn với Liên bang Nga, và tình liên đới giữa Âu Châu với nhau có giới hạn, thì các nước Âu Châu chỉ còn trông chờ vào Hoa Kỳ. Vào sức mạnh bảo vệ của Minh ước NATO. Nhưng Hoa Kỳ nay lại do Obama lãnh đạo và yêu cầu họ.. chịu khó thoả hiệp vì nước Mỹ đang cần đàm phán với Liên bang Nga.
HOA KỲ và LIÊN BANG NGA
Ngay sau khi nhậm chức, Tổng thống Obama đã gửi thư và bắn ra tín hiệu giảng hoà với lãnh đạo Liên bang Nga: sẵn sàng đình hoãn kế hoạch thiết lập lá chắn chiến lược ballistic missile defense BMD (tại Ba Lan và Cộng hoà Tiệp) nếu Nga gây sức ép với Iran.
Mật thư đó liền bị Nga tiết lộ với lời cự tuyệt!
Trước khi vào thượng đỉnh Nga Mỹ và gặp Obama vào ngày mùng một tại London, Tổng thống Dmitri Medvedev đã dàn trận qua bài diễn văn đọc ngày Chủ Nhật 29: Nga sẽ nói chuyện về Iran lồng trong cuộc đàm phán về một vấn đề rộng lớn hơn. Đó là hệ thống hỏa tiễn chống phi đạn (anti-ballistic missile defense ABM).
Trận thế của Liên bang Nga có nhiều bậc từ thấp đến cao:
Thứ nhất, chuyện Iran là quá quan trọng để đem ra mặc cả! Muốn Nga bỏ rơi đồng minh tại Tehran thì Mỹ phải trả giá cao hơn... Thứ hai, vấn đề không phải là lá chắn BMD tại Ba Lan hay Cộng hoà Tiệp mà là toàn bộ hệ thống phòng thủ bằng hỏa tiễn chống phi đạn của Mỹ (trong khuôn khổ Minh ước NATO). Nói cho dễ hiểu, Hoa Kỳ sẽ không lập hệ thống phòng thủ để bảo vệ Ba Lan, Tiệp, các nước Đông Âu và chấm dứt luôn việc bảo vệ ban nước Cộng hoà Baltic (Latvia, Lithuania và Estonia). Thứ ba, nếu đã bàn về hệ thống ABM của Mỹ thì nên bàn luôn về việc phối hợp Nga-Mỹ để kiểm soát hệ thống này.
Nghĩa là Nga đòi ngồi vào trong pháo đài để học hỏi kỹ thuật và cách tổ chức phòng thủ của Mỹ!
Tổng thống Obama có mót nói chuyện với Nga về Iran - hay chuyện tiếp vận cho chiến trường A Phú Hãn - đến nỗi bẻ gãy luôn mũi nhọn của NATO hay không" Nếu gật đầu, ông sẽ khai tử Minh ước này khi NATO ăn mừng 60 tuổi!
Khi ấy, các thành viên Âu Châu của NATO có lý do gì yểm trợ Hoa Kỳ tại A Phú Hãn không" Khi ấy, Âu Châu có vỡ đôi không, nếu các nước Đông Âu và Trung Âu từ vùng biển Baltic phía Bắc tới khi vực Balkan và Hắc hải phía Nam đề bị Hoa Kỳ thả nổi cho bay về quỹ đạo Nga"
Và nếu Iran được tự tung tự tác nhờ cái thế của Nga, việc các Giáo chủ Tehran sẽ có võ khí nguyên tử là điều tất yếu. Khi ấy, Israel, khối Á Rập Hồi giáo Sunni và Turkey sẽ phản ứng ra sao"
Những câu hỏi ấy càng khiến người ta chú ý đến việc ông Obama sẽ thăm viếng Turkey vào hai ngày sáu và bảy... Một đề mục cực kỳ hấp dẫn!
***
Ngần ấy vấn đề trình bày trong một bối cảnh rất khái quát có thể giúp ta hiểu ra tầm quan trọng của các thượng đỉnh tuần này. May ra thì sẽ hiểu rõ hơn những phát biểu hay kế luận sau mỗi cuộc gặp gỡ. Đây là ta chưa nói về Pakistan, vụ khủng bố vừa xảy ra tại Lahore, về Ấn Độ, Trung Quốc, Nhật Bản hoặc trò chơi nổi của Bắc Hàn là sẽ thử nghiệm hoả tiễn Đại pháo đồng hạng hai, ngay bên lề thượng đỉnh!
Cột báo này sẽ cố gắng theo dõi những diễn biến đó trong mấy ngày tới...

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
)
Việc nhà hoạt động dân chủ Trần Huỳnh Duy Thức được nhà cầm quyền Việt Nam trả tự do trước thời hạn có lẽ là một trong những vấn đề đã được nội các chính quyền Biden-Harris quan tâm và vận động từ năm 2021.
Đối với triết gia Immanuel Kant, lời nói dối là “cái ác bẩm sinh sâu xa trong bản chất con người” và cần phải tránh xa ngay cả khi đó là vấn đề sống còn1. Trong tác phẩm “Deciphering Lies”, Bettina Stangneth, 2017, viết rằng: “Trong số những lý do khiến người ta nói dối vì điều đó có thể giúp họ che giấu bản thân, ẩn náu và tránh xa những người xâm phạm vùng an toàn của họ.” Stangneth cho biết thêm, “cũng không khôn ngoan khi thả trẻ em ra thế giới mà không biết rằng người khác có thể nói dối chúng.” The Wasghington Post, ban kiểm tra sự thật, cho biết: Trong bốn năm làm tổng thống thứ 45, từ 2017-2021, đến cuối nhiệm kỳ, Trump đã tích lũy 30.573 lời nói dối trong suốt nhiệm kỳ tổng thống - trung bình khoảng 21 lời tuyên bố sai lầm mỗi ngày. Từ khi thua cuộc tái ứng cử vào tay tổng thống Joe Biden cho đến giờ này, tranh cử với bà Harris, ông Trump càng gia tăng khẩu phần nói dối, phong phú đến mức độ không thể đếm cho chính xác.
Câu chuyện hoang tưởng “di dân ăn thịt chó, mèo” của Donald Trump và JD Vance gây ra nỗi sợ hãi, tạo ra nhiều kích động tiêu cực, vì nó được nói ra trước 81 triệu dân Mỹ, từ một cựu tổng thống. Những lời vô căn cứ tràn đầy định kiến và thù hận đó như một bệ phóng cho con tàu “Kỳ Thị” bay vút vào không gian của thế kỷ 21, thả ra những làn khói độc. Nó như một căn bệnh trầm kha tiềm ẩn lâu ngày, nay đúng thời đúng khắc nên phát tán và lan xa. Nói như thế có nghĩa, con tàu “Kỳ Thị” này, căn bệnh này, vốn đã có từ rất lâu đời. Nó âm ỉ, tích tụ, dồn nén theo thời gian, chực chờ đến ngày bùng nổ. Một tuần qua, người Haiti, là nạn nhân của cơn bùng phát này. Gần nửa thế kỷ trước, và cho đến tận nay, là cộng đồng người gốc Việt.
Sự trỗi dậy của những nhóm cực hữu đang làm sống lại làn sóng kỳ thị chủng tộc, một căn bệnh trầm kha chưa bao giờ thực sự chấm dứt ở Hoa Kỳ. Để thực hiện những chương trình nghị sự của mình, những người theo chủ nghĩa thượng tôn da trắng đã thực hiện nhiều chiến lược, chiến thuật khác nhau. Trong những năm gần đây, nhiều nhà hoạt động đã cảnh báo các nhóm cực hữu đang cố sử dụng nền tảng giáo dục làm công cụ để bảo vệ chủ nghĩa phân biệt chủng tộc. Một bài viết trên trang mạng lithub.com của tác giả Jason Stanley đã phân tích sâu sắc về đề tài này.
Nhìn ở bề ngoài thì ông Benjamin Netanyahu, Thủ tướng Do Thái, đang làm cái việc của Tổng thống Việt Nam Cộng Hòa (VNCH) Nguyễn Văn Thiệu từng làm với cuộc bầu cử Tổng thống Mỹ 1968. Năm đó ông Thiệu bị cáo buộc là hành động để đảng Dân Chủ thua đảng Cộng Hòa còn bây giờ thì, xem ra, ông Netanyahu lại đang tháu cáy với nước cờ tương tự tuy nhiên bản chất hai vấn đề hoàn toàn khác nhau.
Khi còn tại chức, không ít lần, T.T Nguyễn Xuân Phúc đã khiến cho dân tình hoang mang hay bối rối khi nghe những câu chữ rất lạ kỳ: “Quảng Ninh là đầu tàu kinh tế của cả nước’, ‘Vĩnh Phúc sẽ vươn lên trở thành đầu tàu kinh tế của cả nước’, ‘Long An phải trở thành đầu tàu kinh tế của cả nước’, ‘Hải Phòng là đầu tàu quan trọng của cả nước’, ‘Bình Dương phải là đầu tàu phát triển kinh tế mạnh nhất của cả nước …”
Nhưng 64 năm sau (1960-2024), đảng đã thoái hóa, biến chất. Đảng viên thì tham nhũng, suy thoái đạo đức, lối sống tự diễn biến và tự chuyển hóa, bài bác Chủ nghĩa Mác-Lênin và cả “tư tưởng Hồ Chí Minh” nữa...
Một tuần sau, sau khi dư luận nổi sóng về phát biểu của thiếu niên Chu Ngọc Quang Vinh (“tôi coi đảng như một thế lực xấu chỉ biết lừa gạt dân”) tạm lắng – hôm 7 tháng 9 vừa qua – nhà văn Phạm Đình Trọng kết luận: “Sự việc cho thấy người dân, nhất là thế hệ trẻ đã có nhận thức sâu sắc về pháp luật, có ý thức về sự có mặt của cá nhân trong cuộc đời, trong xã hội”.
Nội dung phát biểu của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm ngày 27/08/2024 về đường lối khóa đảng XIV cho thấy ông không dám đi ra khỏi quỹ đạo một người Cộng sản bảo thủ để được tồn tại...
Kamala nhắc lại Donald Trump đã cảm ơn Tổng Thống Tập Cận Bình về những gì ông ta đã làm trong thời gian đại dịch COVID. Bà nhớ cả nội dung Trump đã viết trên Twitter: “Thank you, President Xi” và đọc lại cho chục triệu người dân Mỹ đang xem màn hình. “Khi chúng ta biết rằng Tập Cận Bình phải chịu trách nhiệm vì không cung cấp và cung cấp không đầy đủ cho chúng ta sự minh bạch về nguồn gốc của COVID.” Kamala nhắc lại cả việc Donald Trump đã mời Taliban đến David Camp, “là một nơi có ý nghĩa lịch sử đối với chúng ta, với tư cách là những người Mỹ, một nơi mà chúng ta tôn vinh tầm quan trọng của ngoại giao Hoa Kỳ, nơi chúng ta mời và tiếp đón các nhà lãnh đạo thế giới được kính trọng. Và cựu tổng thống này với tư cách là tổng thống đã mời họ đến David Camp vì ông ta, một lần nữa, không biết tầm quan trọng và trách nhiệm của tổng thống Hoa Kỳ. Và điều này quay trở lại vấn đề ông ta đã liên tục hạ thấp và coi thường các quân nhân của chúng ta, những người lính đã hy sinh...


Kính chào quý vị,

Tôi là Derek Trần, dân biểu đại diện Địa Hạt 45, và thật là một vinh dự lớn lao khi được đứng nơi đây hôm nay, giữa những tiếng nói, những câu chuyện, và những tâm hồn đã góp phần tạo nên diện mạo văn học của cộng đồng người Mỹ gốc Việt trong suốt một phần tư thế kỷ qua.
Hai mươi lăm năm! Một cột mốc bạc! Một cột mốc không chỉ đánh dấu thời gian trôi qua, mà còn ghi nhận sức bền bỉ của một giấc mơ. Hôm nay, chúng ta kỷ niệm 25 năm Giải Viết Về Nước Mỹ của nhật báo Việt Báo.

Khi những người sáng lập giải thưởng này lần đầu tiên ngồi lại bàn thảo, họ đã hiểu một điều rất căn bản rằng: Kinh nghiệm tỵ nạn, hành trình nhập cư, những phức tạp, gian nan, và sự thành công mỹ mãn trong hành trình trở thành người Mỹ gốc Việt – tất cả cần được ghi lại. Một hành trình ý nghĩa không những cần nhân chứng, mà cần cả những người viết để ghi nhận và bảo tồn. Họ không chỉ tạo ra một cuộc thi; họ đã và đang xây dựng một kho lưu trữ. Họ thắp lên một ngọn hải đăng cho thế hệ sau để chuyển hóa tổn thương thành chứng tích, sự im lặng thành lời ca, và cuộc sống lưu vong thành sự hội nhập.

Trong những ngày đầu ấy, văn học Hoa Kỳ thường chưa phản ánh đầy đủ sự phong phú và đa dạng về kinh nghiệm của chúng ta. Giải thưởng Viết Về Nước Mỹ thực sự đã lấp đầy khoảng trống đó bằng sự ghi nhận và khích lệ vô số tác giả, những người đã cầm bút và cùng viết nên một thông điệp mạnh mẽ: “Chúng ta đang hiện diện nơi đây. Trải nghiệm của chúng ta là quan trọng. Và nước Mỹ của chúng ta là thế đó.”


Suốt 25 năm qua, giải thưởng này không chỉ vinh danh tài năng mà dựng nên một cộng đồng và tạo thành một truyền thống.
Những cây bút được tôn vinh hôm nay không chỉ mô tả nước Mỹ; họ định nghĩa nó. Họ mở rộng giới hạn của nước Mỹ, làm phong phú văn hóa của nước Mỹ, và khắc sâu tâm hồn của nước Mỹ. Qua đôi mắt họ, chúng ta nhìn thấy một nước Mỹ tinh tế hơn, nhân ái hơn, và sau cùng, chân thật hơn.

Xin được nhắn gửi đến các tác giả góp mặt từ bao thế hệ để chia sẻ tấm chân tình trên các bài viết, chúng tôi trân trọng cảm ơn sự can đảm của quý vị. Can đảm không chỉ là vượt qua biến cố của lịch sử; can đảm còn là việc ngồi trước trang giấy trắng, đối diện với chính mình, lục lọi ký ức đau thương sâu đậm, và gửi tặng trải nghiệm đó đến tha nhân. Quý vị là những người gìn giữ ký ức tập thể và là những người dẫn đường cho tương lai văn hóa Việt tại Hoa Kỳ.

Với Việt Báo: Xin trân trọng cảm ơn tầm nhìn, tâm huyết, và sự duy trì bền bỉ giải thưởng này suốt một phần tư thế kỷ.
Khi hướng đến 25 năm tới, chúng ta hãy tiếp tục khích lệ thế hệ kế tiếp—những blogger, thi sĩ, tiểu thuyết gia, nhà phê bình, nhà văn trẻ—để họ tìm thấy tiếng nói của chính mình và kể lại sự thật của họ, dù đó là thử thách hay niềm vui. Bởi văn chương không phải là một thứ xa xỉ; đó là sự cần thiết. Đó là cách chúng ta chữa lành, cách chúng ta ghi nhớ, và là cách chúng ta tìm thấy nơi chốn của mình một cách trọn vẹn.

Xin cảm ơn quý vị.

NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.