Hôm nay,  

New York

04/03/201100:00:00(Xem: 14290)
New York

new_york_bai_ms_phan_phuoc_lanh-large-contentHình ảnh New York.

Mục sư Tiến sĩ Christian Phan Phước Lành
(Trong loạt bài: Những Thành Phố Lớn Của Hoa Kỳ Tôi Đã Đi Qua.)
Khi còn thơ ấu, tôi hằng mơ ước được một lần đến thăm New York, thành phố lớn nhất Hoa Kỳ. New York không chỉ là thành phố hàng đầu của Hoa Kỳ, nhưng cũng là một trong những thành phố hàng đầu của thế giới. Chỉ riêng GDP, năm 2008, thành phố này đã đạt đến con số khoảng 1.466 tỷ đô-la, hơn gấp đôi tổng GDP cùng năm của năm thành phố lớn vùng Đông Nam Á (Singapore, Manila, Bangkok, Jakarta và Saigon) cộng lại, ngang bằng với một nước công nghiệp phát triển như Nam Hàn hay Canada.
Niềm mơ ước đó đã trở thành sự thật sau khi tôi tốt nghiệp Đại Chủng Viện và được đến vùng Washington D.C để quản nhiệm Nhà Thờ. New York nằm phía bắc của Thủ đô Hoa-Thịnh-Đốn độ chừng 204 dặm (328 km). Được cơ hội hiếm có này, tôi đã vài lần lái xe từ D.C đi thăm thành phố có những ngôi nhà cao ngất trời này.
VỊ THẾ
Nếu bạn thích những tòa nhà cao ngất trời thì New York là thành phố mà bạn phải đến thăm. New York còn là trung tâm thương mại, tài chánh, văn hóa, nghệ thuật, thời trang, nghiên cứu, giáo dục và nhiều lãnh vực khác. Tại thành phố này cũng có trụ sở của Liên Hiệp Quốc.
Thành phố New York có khoảng 8.4 triệu dân, chia sẻ với nhau trên một mảnh đất thật nhỏ khoảng 305 dặm vuông (790 km2). Vùng Đô Thị (New York Metropolitan) có dân số đông nhất Hoa Kỳ, trên 19 triệu (theo thống kê 2010). Bị chia cắt bởi những con sông, New York Metropolitan được phân ra làm năm địa hạt (boroughs) theo trật tự từ Bắc xuống Nam: Bronx, Manhattan, Queens, Brooklyn và Staten Island.
- Bronx. Nằm phía Bắc New York, trực thuộc quận Bronx, có dân số 1.364.566 người. Đây là chiếc nôi của nhạc Rap và Hip hop. Tại đây cũng có Vận Động Trường Yankee.
- Manhattan. Nằm ngay trong quận New York, có dân số 1.606.275 người. Đa phần các trung tâm thương mại nằm tại đây. Manhattan cũng được chia ra làm ba phần: hạ phố (downtown), trung phố (midtown) và thượng phố (uptown).
- Queens. Nằm trong quận Queens, có dân số là 2.256.576 người, là quận có đa văn hóa nhất Hoa Kỳ. Tại đây giải U.S Tennis Open cũng được tổ chức hằng năm.
- Brooklyn. Nằm trong quận Kings, có dân số là 2.511.408 người. Tại đây có lối kiến trúc rất đặc thù.
- Staten Island. Nằm trong quận Richmond, có 475.014 dân. Hòn đảo này nối kết với Brooklyn bằng chiếc cầu Verrazano-Narrows và Manhattan qua những chiếc phà Staten Island Ferry.
LỊCH SỬ HÌNH THÀNH
Năm 1524, Giovanni da Verrazzano, nhà thám hiểm Người Ý, khám phá ra vùng đất New York. Lúc bấy giờ nơi đây có khoảng 5.000 thổ dân Lenape, nghĩa là “một dân tộc,” sinh sống. Năm 1625, dân cư tại đây, đa phần là người Hà-lan, thành hình và phát triển vùng này thành thị xã New Amsterdam. Đến năm 1664, thị xã New Amsterdam thuộc dưới quyền của Người Anh và được đổi tên là New York. Tên gọi New York được đặt sau khi vua Charles Đệ Nhị của Vương Quốc Anh tặng vùng đất này cho người em của mình tên là Duck of York. Từ năm 1785 đến 1790, New York là thủ đô của Hoa Kỳ và thành phố này trở nên thành phố lớn nhất kể từ năm 1790.
new_york_bai_ms_phan_phuoc_lanh__1_-large-contentDU LỊCH
New York có phong cảnh Trời ban rất đẹp, ngập tràn sông nước. Những quan cảnh mà khách du lịch thường hay đến thăm như:
- Những Ngôi Thánh Đường nổi tiếng ở New York. St. Patrick’s Cathedral nằm trên Đại lộ 5th giữa đường 50th & 51st, Saint John the Divine tọa lạc tại 1047 Amsterdam Avenue góc đường 112th, Saint Paul Chapel tọa lạc tại 209 Broadway giữa đường Fulton và Vesey đối diện hướng đông của World Trade Center, Trinity Church tọa lạc tại 74 Trinity Place, gần Broadway và Wall Street.

- Đảo Ellis (Ellis Island). Đây là nơi có trại tạm cư chính dành cho các Di dân. Cơ sở này được sử dụng từ ngày 1/1/1892 đến ngày 12/11/1954. Có hơn 12 triệu Di dân đã tạm cư tại trại này để làm thủ tục di trú trước khi được định cư tại Hoa Kỳ.
- Tượng Tự Do (Statue of Liberty). Đây chỉ là biểu tượng tự do chớ không phải là thần tự do, vì khi nói đến thần người Việt thường thờ lạy hay van vái. Biểu tượng này được khánh thành vào ngày 28/10/1886 là nơi đã chào đón hàng triệu Di dân vượt Đại Tây Dương trên những con tàu đến Hoa Kỳ vào cuối thế kỷ 19 cho đến giữa thế kỷ 20.
- Quảng Trường Thời Đại (Times Square). Đây là một giao lộ chính ở Manhattan nối Đại lộ Broadway và Đại lộ Số bảy. Quảng trường này được đặt theo tên của báo New York Times từ năm 1904, khi tòa soạn của tờ báo này dọn về khu vực này, trước đó quảng trường có tên là Longacre Square.
- Trung Tâm Chứng Khoán & Tài Chánh Wall Street. Trung tâm tài chánh lớn nhất thế giới này nằm trên đường Wall Street bắt đầu từ Đại lộ Broadway đến Đường South.
- Đại học Columbia, Đại học New York và Đại học Rockefeller là các trường Đại học được xếp hạng 100 Trường Đại Học Đứng Đầu của thế giới
- The Empire State Building. Cao óc này cao 102 tầng, tọa lạc tại 305 Fifth Ave (góc 5th Avenue và West 34 Street).
- Rockefeller Center. Nằm trong khu midtown Manhattan, được xây dựng bởi gia đình nhà tỉ phí Rockefeller và được xếp vào di tích lịch sử quốc gia vào năm 1987.
- Vườn Hoa (New York Botanical Garden). Rộng 250 mẫu Mỹ (100 ha), có rất nhiều loại hoa quanh năm và hằng năm có gần 1 triệu du khách đến thăm.
NGƯỜI VIỆT Ở NEW YORK
Theo thống kê 2008, Cộng đồng người Việt tại New York khoảng 20.000 người, nhưng theo lãnh đạo cộng đồng cho rằng con số phải cao hơn. Thương mại chính của người Việt tại New York thường là các dịch vụ như: nhà hàng, tiệm tóc, tiệm nails, thẩm mỹ… Tại khu Brooklyn, thực khách có thể ghé tiệm bánh mì “Nhà Tôi” để thưởng thức những loại bánh mì có khẩu vị rất đặc biệt. Nếu ở Bronx thì phải đến ăn cả hai nhà hàng Cơm Tấm Ninh Kiều và Phở Sài Gòn nằm đối diện nhau trên cùng một đại lộ Jerome. Trường Việt Ngữ tại New York: NY Viet School, website: http://www.nyvietschool.org/home.
new_york_bai_ms_phan_phuoc_lanh__2_-large-contentBUỔI SÁNG KINH HOÀNG
Từ bên kia đại dương
Vô số chiếc thuyền
Đưa những người yêu chuộng tự do
Đến bến bờ New York.
Tiếng Mẹ mừng vui
Giọng Cha vang vọng
Liên tiếp la to
New York đây rồi…
Mở rộng
Vòng tay yêu thương
Ôm chầm đồng loại
Từ Tây Âu, Đông Âu
Và khắp cùng trái đất.
Người yêu người, nắm tay nhau
Xây dựng những ước mơ…
*
Nhưng sáng nay có ai ngờ,
New York
Trãi qua nỗi kinh hoàng.
Manhattan rúng động.
Ngút trời đầy tro bụi mịt mù.
Tòa nhà cao tầng
Bỗng chốc
Đổ xuống giữa thành đô.
Rạng bình minh hóa nên đêm tăm tối.
Tiếng thét, tiếng gào
Vang dội cả tâm linh.
Tiếng mẹ gọi con
Tiếng chồng gọi vợ
Quyện chặt vào nhau triệu tiếng khóc nghẹn ngào…
Phan Phước Lành - Sept 11/2001
TÀI LIỆU THAM KHẢO
Eisenstadt, Peter (2005). The Encyclopedia of New York State. Syracuse University Press. p. 1619.
Global City GDP Rankings 2008. Pricewaterhouse Coopers.
Phan, Christian (2010). Vietnamese American: Understanding Vietnamese People In The United State (1975-2010). Longwood, Fl: Xulon Press.
The U.S. Census 2010: Resident Population Data. Truy cập này 2/3/2011 tại http://2010.census.gov/2010census/data/apportionment-pop-text.php.

In Trang
Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
)
1234567Trang sauTrang cuối

Cuộc tấn công và bắt sống vợ chồng Tổng thống Nicolás Maduro ngay trên lãnh thổ Venezuela trong ngày cuối tuần đã trở thành một sự kiện chính trị thế giới hàng đầu khi bước vào năm mới 2026 này. Trong khi những đồng minh của Donald Trump ca ngợi và ủng hộ chiến dịch quân sự này thì ngược lại, một số câu hỏi cũng đã được đặt ra là, liệu một cuộc tấn công quân sự vào Venezuela, một quốc gia không mang tính đe dọa trực tiếp và hiển hiện đến an ninh quốc gia Hoa Kỳ, có được thông báo và sự chuẩn thuận của Quốc Hội Hoa Kỳ theo hiến pháp? Cũng như một chiến dịch quân sự và bắt sống một nguyên thủ quốc gia khác trên lãnh thổ một quốc gia có chủ quyền như Venezuela có đúng với nguyên tắc ngoại giao và công pháp quốc tế hay không?

Người đàn ông lê những bước chân nặng nề giữa hai triền núi mù sương. Gió và bụi cát làm mái tóc dài của ông ta rối bời. Chiếc khăn choàng và áo măng-tô có vẻ không đủ ấm, nên gương mặt hốc hác, mệt mỏi, lấm lem những vết đen như vừa chui ra từ mỏ than. Rồi ngay sau đó, ông ta xuất hiện trong một quán nước, ngồi bên chiếc bàn có ly trà nóng bốc khói nghi ngút trên tay, mắt nhìn xa xăm ra cửa. Một tiếng hát khàn, đục, nặng như những vách núi hai bên đường ông ấy đang đi, vang lên.

Sau khi bài “Chúng Ta Sống Sót” đăng tuần qua, Việt Báo nhận được nhiều hồi âm hơn thường lệ: tin nhắn, điện thoại, thư điện tử. Có người quen, có độc giả chưa từng gặp. Nội dung không khác nhau mấy. Phần lớn là sự đồng cảm. Có người nói đọc xong thấy nhẹ lòng, vì biết mình không phải là kẻ đơn độc nghĩ như thế. Có người gửi lời cảm kích khi có người nói hộ tiếng nói lòng mình. Nhưng điều đáng chú ý không nằm ở nội dung, mà ở cách người ta nhắn gửi hồi âm. Tất cả đều chọn nói riêng. Không bình luận công khai. Không chia sẻ kèm ý kiến. Họ đi bằng “cửa hậu”. Lý do dễ hiểu: không muốn bàn chuyện chính trị nơi công cộng, nhất là trên mạng xã hội — nơi một câu nói có thể bị chụp mũ nhanh hơn tốc độ người ta kịp giải thích mình muốn nói gì.

Năm 2025 đi qua trong chiếc bóng của Donald Trump. Vị tổng thống ồn ào này, với cách hành xử phá bỏ mọi khuôn thước, đã làm xoay chuyển trật tự thế giới: khiến các nền kinh tế lên cơn sốt, nhưng cũng đẩy đồng minh Âu châu phải chi nhiều hơn cho quốc phòng. Bước sang 2026, khi “cơn lốc Trump” vẫn còn cuộn, đây là mười điều đáng dõi theo.

Năm 2025 đang khép lại. Không tổng kết. Không lời ca tụng. Chỉ lặng lẽ như một người vừa đi qua nhiều mất mát — chẳng còn hơi sức nói thêm điều gì. Nhìn lại — năm 2025 không dạy ta cách thắng, mà dạy ta cách không ngã gục. Chúng ta sống sót — vì thói quen nhiều hơn hy vọng. Quen giá cả leo nhanh hơn đồng lương. Quen nhìn nhau bằng ngờ vực hơn cảm thông. Quen tin dữ đến sớm hơn cà phê sáng. Quen mỗi ngày đều phải chọn một nỗi lo để mang theo, bởi không ai ôm nỗi chừng ấy đổ vỡ vào lòng cùng lúc.

Con người ở bất cứ nơi nào trên thế giới cũng có quyền được hạnh phúc và tạo ra hạnh phúc. Nó giống như dưới bầu trời có thể xảy ra trận không kích bất cứ lúc nào, dù ngày hay đêm, nhưng người Ukraine vẫn có thể khảy lên tiếng đàn Bandura. Một năm qua, ai trong chúng ta không mệt mỏi với những dòng chảy đầy bụi bặm, thoát ra từ một gánh xiếc nghiệp dư, mang theo những chất dơ của hận thù, ích kỷ, tham vọng, độc tài. Những ngày cuối cùng của năm 2025, hãy nói về Lửa Và Tro (Avatar: Fire and Ash), thưởng thức siêu phẩm giả tưởng của James Cameron, để cùng khép lại một năm ngộp thở của nước Mỹ, và cùng chiêm nghiệm một điều mà nước Mỹ đang cố tình lãng quên.

Mùa Giáng Sinh này, khi chúng ta chúc nhau an lành, hòa bình và thiện chí, có lẽ ta biết rõ hơn bao giờ hết, mình sẽ là người mở cửa quán trọ hay là Herod của thời đại mới? Khi đó, chúng ta sẽ hiểu — Chúa ở bên ai trong mùa Giáng Sinh này.

Ở đời dường như chúng ta hay nghe nói người đi buôn chiến tranh, tức là những người trục lợi chiến tranh như buôn bán vũ khí, xâm chiếm đất đai, lãnh thổ của nước khác, thỏa mãn tham vọng bá quyền cá nhân, v.v… Nhưng lại không mấy khi chúng ta nghe nói có người đi buôn hòa bình. Vậy mà ở thời đại này lại có người đi buôn hòa bình. Thế mới lạ chứ! Các bạn đừng tưởng tôi nói chuyện vui đùa cuối năm. Không đâu! Đó là chuyện thật, người thật đấy. Nếu các bạn không tin thì hãy nghe tôi kể hết câu chuyện dưới đây rồi phán xét cũng không muộn. Vậy thì trước hết hãy nói cho rõ ý nghĩa của việc đi buôn hòa bình là thế nào để các bạn khỏi phải thắc mắc rồi sau đó sẽ kể chi tiết câu chuyện. Đi buôn thì ai cũng biết rồi. Đó là đem bán món hàng này để mua món hàng khác, hoặc đi mua món hàng này để bán lại cho ai đó hầu kiếm lời. Như vậy, đi buôn thì phải có lời...

Hồi đầu năm nay, một người bạn quen gọi đến, chỉ sau một tháng quốc gia chuyển giao quyền lực. Giọng chị mệt mỏi, pha chút bất cần, “Giờ sao? Đi đâu bây giờ nữa?” Chị không hỏi về kế hoạch chuyến đi du lịch, cũng không phải địa chỉ một quán ăn ngon nào đó. Câu hỏi của chị đúng ra là, “Giờ đi tỵ nạn ở đâu nữa?” “Nữa!” Cái chữ “nữa” kéo dài, rồi buông thỏng. Chữ “nữa” của chị dài như nửa thế kỷ từ ngày làm người tỵ nạn. Vài tháng trước, cuộc điện thoại gọi đến người bạn từng bị giam giữ trong nhà tù California vì một sai phạm thời trẻ, chỉ để biết chắc họ bình an. “Mỗi sáng tôi chạy bộ cũng mang theo giấy quốc tịch, giấy chứng minh tôi sinh ở Mỹ,” câu trả lời trấn an người thăm hỏi.

Chỉ trong vài ngày cuối tuần qua, bạo lực như nổi cơn lốc. Sinh viên bị bắn trong lớp ở Đại học Brown. Người Do Thái gục ngã trên bãi biển Bondi, Úc châu, ngay ngày đầu lễ Hanukkah. Một đạo diễn tài danh cùng vợ bị sát hại — nghi do chính con trai. Quá nhiều thảm kịch trong một thời khắc ngắn, quá nhiều bóng tối dồn dập khiến người ta lạc mất hướng nhìn. Nhưng giữa lúc chưa thể giải được gốc rễ, ta vẫn còn một điều có thể làm: học cho được cách ứng xử và phản ứng, sao cho không tiếp tay cho lửa hận thù. Giữ đầu óc tỉnh táo giữa khủng hoảng giúp ta nhìn vào ngọn cháy thật, thay vì mải dập tàn lửa do người khác thổi lên.
1234567Trang sauTrang cuối
VB Podcast



Kính chào quý vị,

Tôi là Derek Trần, dân biểu đại diện Địa Hạt 45, và thật là một vinh dự lớn lao khi được đứng nơi đây hôm nay, giữa những tiếng nói, những câu chuyện, và những tâm hồn đã góp phần tạo nên diện mạo văn học của cộng đồng người Mỹ gốc Việt trong suốt một phần tư thế kỷ qua.
Hai mươi lăm năm! Một cột mốc bạc! Một cột mốc không chỉ đánh dấu thời gian trôi qua, mà còn ghi nhận sức bền bỉ của một giấc mơ. Hôm nay, chúng ta kỷ niệm 25 năm Giải Viết Về Nước Mỹ của nhật báo Việt Báo.

Khi những người sáng lập giải thưởng này lần đầu tiên ngồi lại bàn thảo, họ đã hiểu một điều rất căn bản rằng: Kinh nghiệm tỵ nạn, hành trình nhập cư, những phức tạp, gian nan, và sự thành công mỹ mãn trong hành trình trở thành người Mỹ gốc Việt – tất cả cần được ghi lại. Một hành trình ý nghĩa không những cần nhân chứng, mà cần cả những người viết để ghi nhận và bảo tồn. Họ không chỉ tạo ra một cuộc thi; họ đã và đang xây dựng một kho lưu trữ. Họ thắp lên một ngọn hải đăng cho thế hệ sau để chuyển hóa tổn thương thành chứng tích, sự im lặng thành lời ca, và cuộc sống lưu vong thành sự hội nhập.

Trong những ngày đầu ấy, văn học Hoa Kỳ thường chưa phản ánh đầy đủ sự phong phú và đa dạng về kinh nghiệm của chúng ta. Giải thưởng Viết Về Nước Mỹ thực sự đã lấp đầy khoảng trống đó bằng sự ghi nhận và khích lệ vô số tác giả, những người đã cầm bút và cùng viết nên một thông điệp mạnh mẽ: “Chúng ta đang hiện diện nơi đây. Trải nghiệm của chúng ta là quan trọng. Và nước Mỹ của chúng ta là thế đó.”


Suốt 25 năm qua, giải thưởng này không chỉ vinh danh tài năng mà dựng nên một cộng đồng và tạo thành một truyền thống.
Những cây bút được tôn vinh hôm nay không chỉ mô tả nước Mỹ; họ định nghĩa nó. Họ mở rộng giới hạn của nước Mỹ, làm phong phú văn hóa của nước Mỹ, và khắc sâu tâm hồn của nước Mỹ. Qua đôi mắt họ, chúng ta nhìn thấy một nước Mỹ tinh tế hơn, nhân ái hơn, và sau cùng, chân thật hơn.

Xin được nhắn gửi đến các tác giả góp mặt từ bao thế hệ để chia sẻ tấm chân tình trên các bài viết, chúng tôi trân trọng cảm ơn sự can đảm của quý vị. Can đảm không chỉ là vượt qua biến cố của lịch sử; can đảm còn là việc ngồi trước trang giấy trắng, đối diện với chính mình, lục lọi ký ức đau thương sâu đậm, và gửi tặng trải nghiệm đó đến tha nhân. Quý vị là những người gìn giữ ký ức tập thể và là những người dẫn đường cho tương lai văn hóa Việt tại Hoa Kỳ.

Với Việt Báo: Xin trân trọng cảm ơn tầm nhìn, tâm huyết, và sự duy trì bền bỉ giải thưởng này suốt một phần tư thế kỷ.
Khi hướng đến 25 năm tới, chúng ta hãy tiếp tục khích lệ thế hệ kế tiếp—những blogger, thi sĩ, tiểu thuyết gia, nhà phê bình, nhà văn trẻ—để họ tìm thấy tiếng nói của chính mình và kể lại sự thật của họ, dù đó là thử thách hay niềm vui. Bởi văn chương không phải là một thứ xa xỉ; đó là sự cần thiết. Đó là cách chúng ta chữa lành, cách chúng ta ghi nhớ, và là cách chúng ta tìm thấy nơi chốn của mình một cách trọn vẹn.

Xin cảm ơn quý vị.

NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.