Hôm nay,  

Chỉ Còn Là Thời Gian

09/03/201100:00:00(Xem: 8810)

Chỉ Còn Là Thời Gian

Ts. Nguyễn Đình Thắng

Cuộc cách mạng hoa lài bùng ra bất ngờ và lan rộng, làm rúng động cả vùng Trung Đông và Bắc Phi. Điều này làm cho những người Việt yêu dân chủ tăng niềm tin về khả năng thay đổi đất nước trong một tương lai gần. Phản ứng lại, chính quyền Việt Nam gia tăng trấn áp và kiểm soát những đối tượng có thể xúc tác quần chúng đứng lên.

Có hai yếu tố góp phần quan trọng cho cuộc cách mạng hoa lài.

Thứ nhất là người dân hết sợ. Chế độ độc tài chỉ có thể ngự trị trên sự sợ hãi của quần chúng. Khi người dân hết sợ thì vị thế giữa dân và chính quyền bắt đầu đổi ngôi. Cũng như sự sợ hãi, lòng dũng cảm có đặc tính lây lan.

Thứ hai là khả năng tụ hội để tạo sức mạnh. Phương tiện truyền thông xã hội (social media) cho phép người dân vượt qua sự kiểm soát của chính quyền. Đối lại với sự kiên cố của kim tự tháp là dòng nước uyển chuyển với sức công phá vỡ bờ.

Tập thể người Việt ở hải ngoại có thể giúp đẩy luồng gió dân chủ đang cuồn cuộn ở vùng sa mạc Trung Đông và Bắc Phi về hướng Việt Nam bằng cách phát triển hai yếu tố trên: giúp cho người dân nhả dần sự hãi sợ và tạo cơ hội cũng như giúp phương tiện để họ hội tụ.

Theo dõi thời sự, người Việt ở trong nước có thể lên tinh thần. Tuy nhiên, muốn thay đổi thái độ sợ hãi họ trước hết phải ý thức được quyền của mình trước luật pháp quốc gia và quốc tế và biết cách tự bảo vệ quyền và lợi ích cho mình và những người chung quanh.

Sử dụng phương tiện truyền thông xã hội thiên biến vạn hoá, người dân có thể vượt qua sự kiềm soát chằng chịt của công an để đến với nhau. Tuy nhiên, ở lại với nhau suốt chặng đường tranh đấu gian nan là điều cần thiết để tạo thay đổi, và điều này đòi hỏi kỹ năng về tổ chức và điều hành.

Dưới đây là những việc mà tập thể người Việt ở hải ngoại có thể và cần làm.

Tạo cơ hội: Muốn nhả dần sự sợ hãi và tiếp thu kỹ năng và khả năng, người dân trong nước cần tập dượt từng bước một, khởi đầu với quyền lợi thiết thân của họ, như đòi công lý về quyền sử dụng đất, tự bảo vệ lợi ích khi đi lao động ngoài nước, đòi quyền tự do tôn giáo theo luật định, tố giác hành động bạo lực và tra tấn của công an... Sự tập dượt này có thể mang hình thức đấu tranh, vận động, hay thuần tuý xã hội. 

Tạo phương tiện: Muốn tụ hội thì phải có phương tiện và công cụ phù hợp (như phương tiện truyền thông xã hội), kỹ năng sử dụng phương tiện, khả năng nối kết, tổ chức và điều hành. Truyền thông về trong nước phải vượt xa những tin tức thời sự để nâng kiến thức cho người dân từ “biết” lên đến “biết cách”.

Quốc tế vận: Vận động sự quan tâm và can thiệp của quốc tế, của các chính quyền trong khối tự do là cần thiết để đẩy lùi sự đàn áp và giảm đi nguy cơ chính quyền dùng bạo lực khi có biến động. Quốc tế vận hiệu quả đòi hỏi một cơ cấu phối hợp vận động cho đồng bộ ở từng quốc gia và khắp thế giới.

Bảo vệ: Những người không thể hoạt động được nữa do bị trấn áp bởi chế độ phải được bảo vệ ngay trong nước và giải cứu sau khi họ đã thoát thân. Đây vừa là yếu tố trấn an tâm lý cho đại khối quần chúng vừa là nhu cầu bảo toàn lực lượng, nhất là đối với những người đã được đầu tư về kỹ năng và kinh nghiệm.

Những ai quan tâm đến tiền đồ dân tộc cần tập trung vào những lãnh vực này, lấy đó làm trọng tâm sinh hoạt cho đến khi thành công.

Chế độ độc tài dù có tinh vi cách mấy cũng chỉ có thể làm chậm chứ không thể cưỡng lại trào lưu của thời đại, Nhìn về đất nước, chúng ta mong điều tốt đẹp nhất sẽ xảy ra và thật sớm. Tuy nhiên, chúng ta phải chuẩn bị cho một thực tế không như mong ước và phải sẵn sàng khi vận hội đến. Và chính sự sẵn sàng ấy có thể xúc tác cho vận hội đến sớm hơn.

Sáng nay, mở trang mạng Việt Báo ra, tôi đi thẳng xuống những đề mục “comment” dưới các bài thời cuộc – cái phần mà lẽ ra chỉ để “tham khảo ý kiến độc giả”, vậy mà đọc vào thành cả một bữa no nê. Người ta không nói chuyện với nhau nữa, người ta ném vào nhau từng tràng chữ thô lỗ, cay nghiệt. Mỗi phe đều tin mình đang bảo vệ “sự thật”, nhưng nhìn kỹ thì cái sứt mẻ trước tiên chính là… văn hóa chữ nghĩa, rồi tới tự trọng.
Trong nhiều năm qua, diện mạo chính trị Trung Hoa dần khép lại dưới chiếc bóng ngày càng đậm của Tập Cận Bình. Chiến dịch “đả hổ diệt ruồi” được mở rộng không ngừng, và đến năm 2025, cơ quan kiểm tra kỷ luật trung ương cho biết đã xử lý gần một triệu đảng viên, phản ánh một bộ máy thanh trừng vừa mang danh chống tham nhũng vừa củng cố uy quyền của người cầm đầu.
Trên đỉnh Davos năm nay, giữa tuyết trắng, cà phê nóng và những lời kêu gọi “đa phương, bền vững, trách nhiệm” - xuất hiện giữa quần hùng là một giọng nói “ngoại môn” chẳng xa lạ gì với chính trường: Donald Trump. Ông lên núi Thụy Sĩ không phải để trồng cây, bàn cứu khí hậu, hay nói chuyện hòa giải, mà để nói với thế giới một câu thẳng thừng: Greenland là “CỦA TÔI”. Bài diễn văn của tổng thống Hoa Kỳ mở đầu bằng một màn “điểm danh công trạng” đúng kiểu độc thoại: chỉ trong một năm trở lại Nhà Trắng, ông tuyên bố đã tạo nên “cuộc chuyển mình kinh tế nhanh và ngoạn mục nhất trong lịch sử nước Mỹ”, đánh bại lạm phát, bịt kín biên giới và chuẩn bị cho đà tăng trưởng “vượt mọi kỷ lục cũ” của nước Mỹ, hay “của bất kỳ quốc gia nào trên thế giới”.
Kể từ năm 2019, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã nhiều lần công khai bày tỏ mong muốn giành quyền kiểm soát Greenland, biến hòn đảo giàu tài nguyên và có vị trí chiến lược này trở thành một phần lãnh thổ của Hoa Kỳ...
Khi một chính đảng tự nhận là “đại diện cho ý chí và nguyện vọng của nhân dân” nhưng lại phải bảo vệ ngày đại hội của mình bằng khí tài trấn áp bạo loạn, đó là lúc chúng ta cần nhìn thẳng vào sự rạn nứt sâu sắc giữa đảng Cộng Sản và nhân dân. Sự an ninh nghiêm ngặt này không phản ánh sức mạnh, mà thực chất là một lời thú nhận gián tiếp về sự yếu thế trong tính chính danh của đảng.
Nhắc lại Birmingham hôm nay không phải để tạc lại một pho tượng thánh thiện. King tự xem mình là một nhà hoạt động, sẵn sàng chấp nhận hiểm nguy, và kêu gọi người khác làm điều tương tự. Ông hiểu điều gì khiến xã hội chuyển động. Có những lúc, phải phơi bày cái sai trái trong ánh sáng gắt gao nhất thì lương tri mới thức tỉnh. Ngay cả Tổng thống John F. Kennedy khi ấy, nhìn tấm ảnh trên mặt báo, cũng thừa nhận: có lẽ chỉ bằng cách này, sự việc mới đi đến hồi kết.
Giữa thủ đô Washington, D.C., nơi mỗi ngày, dòng sông Potomac lặng lẽ soi bóng những lý tưởng cao đẹp của nước Mỹ, Trung tâm Biểu diễn Nghệ thuật John F. Kennedy (Kennedy Center) sừng sững như một biểu tượng của sự hợp nhất văn hóa và tự do nghệ thuật. Thế nhưng, vào Tháng Mười Hai năm 2025, di sản ấy đã đột ngột bị bẻ lái. Hội đồng quản trị của Kennedy Center do Donald Trump bổ nhiệm đã bỏ phiếu đổi tên thành "Trung tâm Tưởng Niệm Nghệ Thuật Biểu Diễn Donald J. Trump và John F. Kennedy.”
Tôi nghe tin ấy vào buổi sáng. Tin chưa kịp thành chữ trong đầu thì cơ thể đã vội phản ứng: tay lạnh ngắt, chân bủn rủn, tim đập dồn dập, như thể một bóng ma ký ức chôn sâu trong cơ bắp chợt bật nắp hòm ngồi dậy. Tôi phải ngồi yên hít thở thật sâu. Không nghĩ, không phân tích, nhưng rồi nhận ra trong cơn choáng váng, một phản xạ ký ức quen thuộc, rất cũ, tưởng đã bỏ lại ở một kiếp khác, trồi lên.
Các cuộc biểu tình chống chế độ thần quyền tại Iran vẫn còn đang tiếp diễn. Điểm đáng chú ý trong làn sóng biểu tình lần này là việc nhiều người dân công khai kêu gọi Reza Pahlavi — con trai của Quốc vương Shah bị lật đổ năm 1979, hiện sống lưu vong tại Hoa Kỳ — trở về Iran để nắm giữ vai trò lãnh đạo. Reza Pahlavi bất ngờ trở thành một gương mặt nổi bật trên chính trường đầy biến động khi ông tự xác định mình là đại diện của phe đối lập Iran ở hải ngoại.
Ngay khi trở lại Tòa Bạch Ốc, Tổng thống Donald Trump đặt thuế quan làm trung tâm trục chính kinh tế – chính trị. Ông hứa hẹn việc tăng thuế nhập khẩu sẽ đưa kỹ nghệ Mỹ hồi hương, khôi phục việc làm cho tầng lớp công nhân, buộc dân chúng ưu tiên hàng nội địa, và nhờ đó nước Mỹ sẽ lấy lại địa vị siêu cường trên cả hai mặt trận kinh tế lẫn ngoại giao. Trong các cuộc vận động quần chúng, ông thẳng thừng tuyên bố: “Thuế quan là phát minh vĩ đại nhất lịch sử loài người.” Giới chuyên gia kinh tế, trái lại, gần như nhất loạt phản đối. Các nhà kinh tế uy tín, từ phái tự do mậu dịch đến phái chủ trương điều tiết, đều chỉ rõ rằng thuế quan đẩy giá hàng nhập khẩu lên cao, kéo theo lạm phát gia tăng; làm giảm giá tr đồng lương thực tế của người lao động; tăng chi phí nguyên liệu đầu vào cho xưởng sản xuất; khiến phần lớn nền công nghiệp Hoa Kỳ rơi vào thế bất lợi trên trường quốc tế. Họ còn cảnh báo thị trường chứng khoán sẽ lao dốc, kinh tế toàn cầu có nguy cơ rơi vào vòng xoáy suy thoái mới
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.