Hôm nay,  

Một Vụ Đột Kích Lịch Sử

03/05/201100:00:00(Xem: 9992)

Một Vụ Đột Kích Lịch Sử

Nguyễn Xuân Nghĩa

Nước có tuần, dân có vận!

Vụ Hoa Kỳ đột kích một khu vực biệt lập và kiên cố gần thủ đô Islabamad của Pakistan để hạ sát trùm khủng bố Osama bin Laden là một biến cố lịch sử của nước Mỹ. Trong tình trạng dân Mỹ đang bải hoải về những khó khăn chồng chất bên trong, một chiến công hy hữu như vậy là liều thuốc bổ cần thiết để đánh thức bản năng quật khởi rất mạnh của dân tộc này.
Những tình tiết xứng đáng với phim ảnh - để xóa nỗi đau trong phim "Black Hawk Down" xuất hiện năm 2001 - sẽ còn được truyền thông báo chí nói tới khi có thêm dữ kiện về đoàn trực thăng Black Hawk đã đem lại kỳ tích hôm Chủ Nhật vừa qua. Nhiều loại thông tin khác thì chẳng khi nào được công bố. Chúng ta sẽ còn đợi.
Người viết không đợi mà sẽ nói về chuyện khác, dễ hơn nhiều. Vì là chuyện xưa!
Trong lịch sử cận đại của Hoa Kỳ, Tháng Tư năm 1961, cách nay đúng nửa thế kỷ, cơ quan CIA của Mỹ đã bày ra một cuộc đột kích Cuba. Vụ Đổ bộ Vịnh Con Heo! Mới chỉ tuyên thệ nhậm chức chưa đầy ba tháng, Tổng thống John Kennedy lãnh một vố nặng vì vụ đột kích thất bại thê thảm! Ngay sau đó, cũng vì Cuba mà khủng hoảng bùng nổ với Liên Xô. Nikita Krushchev thắng lớn vì từ không lại biến thành có - đưa hoả tiễn vào Cuba - rồi trở lại không: tháo gỡ hoả tiễn ra về. Mà thắng vì Hoa Kỳ nhượng bộ tại Turkey và cam kết sẽ không tấn công chế độ Cộng sản Cuba nữa.
Lãnh tụ Fidel Castro có thể yên chí là mình sẽ chết già, hơn hẳn số phận nhiều đồng minh khác của Hoa Kỳ.
Cũng từ những bẽ bàng yếu ớt tại Cuba, Chính quyền Kennedy phải bày tỏ quyết tâm ở một nơi xa hơn cho an toàn. Việt Nam mang họa vì là cái nơi xa đó. Và sự nóng ruột lẫn thiếu am hiểu của Hoa Kỳ khiến Đệ nhất Cộng hòa tiêu vong, hai anh em ông Diệm ông Nhu bị thảm sát. Cái điềm từ vụ Con Heo.
Bi thảm nhất là ba tuần sau khi ông Diệm bị lật và bị giết, John Kennedy cũng bị ám sát.
Một vụ đột kích ly kỳ và cũng là cái điềm xấu xảy ra năm 1970.


Ngày 21 tháng 11, lực lượng hỗn hợp của Không quân và Bộ binh Mỹ đột nhập vào một trại tù tại Sơn Tây, cách Hà Nội chưa đầy 40 cây số. Mục tiêu là để giải cứu 61 binh lính Mỹ được thông báo là bị giam tại đó. Vụ đột kích đầy kỹ thuật và rất ngoạn mục - vì trong khu vực, quân số Bắc Việt lên tới 12 ngàn - nhưng thất bại hoàn toàn vì không có tù binh Mỹ ở đó. Tin tức tình báo không đáng tin!
Ít ai còn nhớ tới vụ này và nỗ lực cải tổ lại hệ thống tình báo Hoa Kỳ sau một vụ dớ dẩn, nhưng làm sao mình không nghĩ đến sự chán chường của Chính quyền Richard Nixon, năm đó đã chuẩn bị nói chuyện với Bắc Kinh để rồi sẽ tháo chạy! Sau chiến công Mậu Thân 68 của Quân lực Việt Nam Cộng Hoà - nhờ truyền thông Mỹ chuyển thắng thành bại - vụ Sơn Tây năm 1970 quả là điềm gở cho nước Mỹ.
Dân ta lãnh họa lây!
Sau đó là vụ đột kích hồi tháng Tư năm 1980 dưới Chính quyền Jimmy Carter để giải phóng 52 nhân viên ngoại giao Mỹ bị "Cách mạng Iran" bắt làm con tin. Chiến dịch "Móng vuốt Chim ưng" thất bại thê thảm ngoài sa mạc khiến hai phi cơ bị hủy, tám lính Mỹ hy sinh vô ích! Các con tin bị giữ mất 444 ngày và chỉ được thả khi Tổng thống Ronald Reagan vừa đọc xong bài diễn văn nhậm chức. "Mềm nắn rắn buông" thì nói như thế nào bằng tiếng Ba Tư"
Đâm ra Chính quyền Carter đã buông rơi Quốc vương Iran Mohammad Reza Pahlavi và được các Giáo chủ Iran đáp lễ bằng một vụ khiêu khích và nhục mạ. Việc đột kích không thành coi như kết thúc một giai đoạn suy bại của Hoa Kỳ từ sau vụ Việt Nam nhưng cũng là nguồn cổ võ lớn cho các phần tử Thánh chiến đã được Chính quyền Mỹ yểm trợ tại A Phú Hãn. Nhằm làm suy yếu Liên Xô. Với kết quả là biến nhiều đặc công xưng danh Thánh chiến thành hạt nhân của lực lượng al-Qaeda sau này.
Ngẫm lại như vậy, có lẽ mình lại nhớ đến lời người xưa. "Nước có tuần, dân có vận!" May ra thành tích dù sao cũng là của Chính quyền Barack Obama sẽ xoay chuyển được tâm lý của dân Mỹ và đưa Hoa Kỳ ra khỏi thời trì trệ ngày nay. Hãy chờ xem.
(Vì tác giả Vũ Linh mắc bận, người viết được yêu cầu thay thế trong một ngày bận nhất tuần. Xin quý độc giả trở lại trang thường lệ của Vũ Linh vào Thứ Ba tới.)

In Trang
Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
)
Trang đầuTrang trước45678910Trang sauTrang cuối

Khi chính phủ liên bang đe dọa cắt hàng tỷ đô la tài trợ nghiên cứu cho Harvard, đó không chỉ là một quyết định ngân sách. Đó là một phép thử cho chính nền tảng dân chủ: liệu chính quyền có thể dùng sức mạnh tài chính để định đoạt tư tưởng hay không. Tòa án liên bang vừa trả lời dứt khoát: không.

Ở với cộng sản, tuy còn trẻ con, chúng tôi đã hiểu thấu bài học: không nói theo là có tội, mà nói khác đi lại càng là trọng tội. Bước sang Mỹ, cứ tưởng rằng mọi chuyện sẽ khác vì đây là đất tự nhận là xứ sở tự do, nơi hiến pháp bảo đảm quyền được nói. Nhưng tuần qua, sau mấy chục năm ở Mỹ, tôi bỗng bắt gặp chính mình ngập ngừng muốn nói điều thật: tôi không thích Charlie Kirk, và tôi không muốn “celebrate his life” (tôn vinh cuộc đời ông).

Không rõ ABC có lường trước được phản ứng của cộng đồng, khán giả đối với hành động cúi đầu trước áp lực và quyền lợi, dẫn đến dừng ngay lập tức Jimmy Kimmel Live! hay không, nhưng thực tế đã cho thấy một làn sóng tức giận đã bùng nổ. Viên đạn dường như quay ngược lại, xé gió, đâm thẳng vào ba ký tự khổng lồ của đế chế truyền thông. Các cuộc tẩy chay Hulu và Disney+ bắt đầu. Trang mạng Disney+ bị sụp đổ vì lượng khán giả đăng nhập để “cancel subcription” trong đêm họ ra lệnh tắt đèn sân khấu; Disney mất gần $4 tỷ trên thị trường. Hàng loạt cuộc biểu tình phản đối trước trụ sở của ABC và Disney. Về phía các nhà báo, nghệ sĩ giải trí, các nhà lãnh đạo chính trị – từ Stephen Colbert đến David Letterman đến cựu Tổng thống Barack Obama – cùng lên án việc làm của ABC, coi đó là sự đầu hàng nguy hiểm trước áp lực chính trị và là phép thử đối với quyền tự do ngôn luận.

Nhìn vào những gì đang diễn ra tại nước Mỹ hiện nay, người ta không thể không liên tưởng đến cuộc cách mạng văn hóa tại Trung Quốc như vậy. Cũng là cuộc tấn công vào những gì bị cho là khuynh tả, là sự tập trung quyền lực vào một cá nhân qua phong trào cuồng lãnh tụ với những vệ binh trung thành chưa từng thấy tại Hoa Kỳ.

Người ta thường có nhiều cách định nghĩa về hy vọng. Hy vọng là một cảm xúc lạc quan, một niềm tin tươi sáng rằng mọi thứ chắc chắn sẽ được cải thiện. Hy vọng có thể đến từ một tiếng nói cá nhân xa lạ nào đó trong triệu triệu người trên thế giới này. Hy vọng có thể đến từ một bản tuyên bố chung của hai phong trào đối lập. Hy vọng là phải nhận ra rằng cái ác và sự bất công có thể chiếm ưu thế ngay cả khi chúng ta đang đối đầu với nó. Hy vọng là khi nhìn thấy rõ một bên sáng và một bên tối, thấu hiểu rằng vòng cung của vũ trụ đạo đức có thể không uốn cong về phía công lý – nhưng chúng ta không tuyệt vọng. Hy vọng, là khi một đêm vinh danh nghệ thuật trở thành nơi hàng trăm người giơ cao ngọn đuốc tôn vinh sự kiên cường, tiếng nói dũng cảm, như một lời nhắc nhở với thế giới rằng nghệ thuật và nhân văn là không thể tách rời.

Donald Trump từng bóng gió rằng mình xứng đáng được khắc tượng trên núi Rushmore, sánh vai cùng những bậc khai quốc công thần nước Mỹ. Bên kia Thái Bình Dương, Tập Cận Bình chẳng màng đá núi, nhưng ôm mộng lọt vào sử xanh, đặt mình ngang hàng những “đại thánh đế vương” của đảng và đất nước. Bởi thế, cuộc duyệt binh rùm beng ở Thiên An Môn vừa rồi không chỉ là phô trương cờ trống rình rang, mà là lời tuyên cáo giữa chiến địa, là tiếng trống thúc quân của một kẻ đang gấp gáp thúc ngựa đuổi theo bá mộng thiên cổ.

Bạn, tôi, chúng ta, không ai an toàn trước bạo lực súng đạn ở Mỹ. Chắc người Mỹ chưa kịp quên hình ảnh người mẹ tất tả chạy trên đôi chân trần, tìm con trong vụ xả súng mới nhất ở Annunciation Catholic School in Minneapolis tháng vừa qua. Những đứa trẻ xứng đáng có đời sống an toàn để đến trường mỗi ngày và trở về an toàn trong vòng tay cha mẹ. “Thay vì kích động thêm bạo lực, các nhà lãnh đạo chính trị nên tận dụng thời điểm này để đoàn kết chúng ta hướng tới những thay đổi hợp lý về súng đạn mà đa số người Mỹ ủng hộ,” Giáo sư Robert Reich đã nói như thế.

Trong bối cảnh thế giới đang trải qua những biến động nghiêm trọng về kinh tế, chính trị và công nghệ, toàn cầu hoá – vốn từng được xem là động lực chính thúc đẩy cho tăng trưởng và thịnh vượng – đang đứng trước những thách thức chưa từng có. Tiến trình công nghiệp hoá và toàn cầu hoá đã đem lại nhiều thành tựu vượt bậc trong suốt thời gian dài qua, từ thế kỷ XX sang thế kỷ XXI, đặc biệt là thông qua sự chuyên môn hoá, tự do thương mại và tiến bộ công nghệ. Tuy nhiên, các cuộc khủng hoảng tài chính, đại dịch toàn cầu, chiến tranh và cạnh tranh chiến lược giữa các cường quốc đã khiến mô hình toàn cầu hoá truyền thống bộc lộ nhiều tình trạng bất ổn...

Nhiều thế hệ sống ở Sài Gòn những năm của thập niên 80-90, khi con gà trống của Thương Xá Tax chưa bị bức tử, khi những hàng cây cổ thụ trên đường Tôn Đức Thắng vẫn là nét thơ mộng của Sài Gòn, có lẽ đều quen thuộc với câu “Chương Trình Truyền Hình Đến Đây Là Hết…” Nó thường xuất hiện vào cuối các chương trình tivi tối, khi chưa phát sóng 24/24. Thời đó, mỗi ngày truyền hình chỉ phát sóng trong một số khung giờ nhất định (thường từ chiều đến khuya) nên hầu như ai cũng có tâm lý chờ đợi đến giờ ngồi trước màn ảnh nhỏ, theo dõi vài giờ giải trí. Đó cũng là chút thời gian quên đi một ngày cơ cực, bán mồ hôi cho một bữa cơm độn bo bo thời bao cấp. Nhắc nhớ chút chuyện xưa, để nói chuyện nay, đang diễn ra ở một đất nước văn minh hàng đầu, từng là niềm mơ ước của biết bao quốc gia về quyền tự do báo chí, tự do ngôn luận.

Trên mạng gần đây lan truyền một bức tranh chuỗi tiến hóa ngược nhại kiểu Banksy - vẽ hình ảnh tiến hóa quen thuộc từ khỉ tiến tới người, nhưng đến giữa chặng đường, một gương mặt ai cũng nhận ra quay lưng đi ngược lại về phía khỉ. Cái dáng ngoảnh đầu ấy khiến tôi chạnh lòng nghĩ đến hình ảnh nước Mỹ hôm nay. Giữa thế kỷ XXI, lẽ ra phải tiếp tục đi tới, nhưng thay vì mở rộng tự do học thuật – ngọn nguồn của sáng tạo – chúng ta lại thấy những dấu hiệu nước Mỹ thoái lui theo một quỹ đạo lạ lùng: thử nghiệm một kiểu “tiến hóa ngược”.
Trang đầuTrang trước45678910Trang sauTrang cuối
VB Podcast



Kính chào quý vị,

Tôi là Derek Trần, dân biểu đại diện Địa Hạt 45, và thật là một vinh dự lớn lao khi được đứng nơi đây hôm nay, giữa những tiếng nói, những câu chuyện, và những tâm hồn đã góp phần tạo nên diện mạo văn học của cộng đồng người Mỹ gốc Việt trong suốt một phần tư thế kỷ qua.
Hai mươi lăm năm! Một cột mốc bạc! Một cột mốc không chỉ đánh dấu thời gian trôi qua, mà còn ghi nhận sức bền bỉ của một giấc mơ. Hôm nay, chúng ta kỷ niệm 25 năm Giải Viết Về Nước Mỹ của nhật báo Việt Báo.

Khi những người sáng lập giải thưởng này lần đầu tiên ngồi lại bàn thảo, họ đã hiểu một điều rất căn bản rằng: Kinh nghiệm tỵ nạn, hành trình nhập cư, những phức tạp, gian nan, và sự thành công mỹ mãn trong hành trình trở thành người Mỹ gốc Việt – tất cả cần được ghi lại. Một hành trình ý nghĩa không những cần nhân chứng, mà cần cả những người viết để ghi nhận và bảo tồn. Họ không chỉ tạo ra một cuộc thi; họ đã và đang xây dựng một kho lưu trữ. Họ thắp lên một ngọn hải đăng cho thế hệ sau để chuyển hóa tổn thương thành chứng tích, sự im lặng thành lời ca, và cuộc sống lưu vong thành sự hội nhập.

Trong những ngày đầu ấy, văn học Hoa Kỳ thường chưa phản ánh đầy đủ sự phong phú và đa dạng về kinh nghiệm của chúng ta. Giải thưởng Viết Về Nước Mỹ thực sự đã lấp đầy khoảng trống đó bằng sự ghi nhận và khích lệ vô số tác giả, những người đã cầm bút và cùng viết nên một thông điệp mạnh mẽ: “Chúng ta đang hiện diện nơi đây. Trải nghiệm của chúng ta là quan trọng. Và nước Mỹ của chúng ta là thế đó.”


Suốt 25 năm qua, giải thưởng này không chỉ vinh danh tài năng mà dựng nên một cộng đồng và tạo thành một truyền thống.
Những cây bút được tôn vinh hôm nay không chỉ mô tả nước Mỹ; họ định nghĩa nó. Họ mở rộng giới hạn của nước Mỹ, làm phong phú văn hóa của nước Mỹ, và khắc sâu tâm hồn của nước Mỹ. Qua đôi mắt họ, chúng ta nhìn thấy một nước Mỹ tinh tế hơn, nhân ái hơn, và sau cùng, chân thật hơn.

Xin được nhắn gửi đến các tác giả góp mặt từ bao thế hệ để chia sẻ tấm chân tình trên các bài viết, chúng tôi trân trọng cảm ơn sự can đảm của quý vị. Can đảm không chỉ là vượt qua biến cố của lịch sử; can đảm còn là việc ngồi trước trang giấy trắng, đối diện với chính mình, lục lọi ký ức đau thương sâu đậm, và gửi tặng trải nghiệm đó đến tha nhân. Quý vị là những người gìn giữ ký ức tập thể và là những người dẫn đường cho tương lai văn hóa Việt tại Hoa Kỳ.

Với Việt Báo: Xin trân trọng cảm ơn tầm nhìn, tâm huyết, và sự duy trì bền bỉ giải thưởng này suốt một phần tư thế kỷ.
Khi hướng đến 25 năm tới, chúng ta hãy tiếp tục khích lệ thế hệ kế tiếp—những blogger, thi sĩ, tiểu thuyết gia, nhà phê bình, nhà văn trẻ—để họ tìm thấy tiếng nói của chính mình và kể lại sự thật của họ, dù đó là thử thách hay niềm vui. Bởi văn chương không phải là một thứ xa xỉ; đó là sự cần thiết. Đó là cách chúng ta chữa lành, cách chúng ta ghi nhớ, và là cách chúng ta tìm thấy nơi chốn của mình một cách trọn vẹn.

Xin cảm ơn quý vị.

NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.