Hôm nay,  

Tình Ngay Mà Lý Gian

11/06/201100:00:00(Xem: 8431)

Tình Ngay Mà Lý Gian

Phó Tế Nguyễn Mạnh San

(LTS: Thầy Phó Tế Nguyễn Mạnh San vừa xuất bản Tuyển Tập Pháp Luật Hoa Kỳ Thực Dụng, gồm nhiều bài viết do tác giả kể lại những kinh nghiệm và cảm xúc trong nhiệm vụ của một chuyên gia luật pháp tại Tòa Án Liên Bang Oklahoma và cũng là một tuyên úy mục vụ trại giam. Việt Báo sẽ đăng những bài trong Tuyển Tập chưa từng phổ biến trên Việt Báo, để giúp độc giả có thêm kiến thức pháp luật cần thiết trong đời sống tại Hoa Kỳ. Trân trọng cảm ơn Thầy Phó Tế Nguyễn Mạnh San.)

Đối với Cộng Đồng Ngưòi Mỹ đều nhận xét thấy người Việt-Nam chúng ta là những người làm việc cần cù chăm chỉ so sánh với nhiều cộng đồng thiểu số khác, nhất là tình thương của Cha Mẹ dành cho con cái ở bất cứ lứa tuổi nào, thì nói chung người Hoa Kỳ rất ca ngợi Cha Mẹ người Việt-Nam có đặc tính săn sóc lo lắng cho con cái bằng tất cả sự hy sinh vô bờ bến về tinh thần lẫn vật chất, để giúp đỡ cho con cái học hành thành tài mai sau, hay trợ giúp tạo lập những cơ sở thương mại cho con cái điều hành được thành công; mặc dầu cũng có những người Hoa Kỳ vẫn không đồng ý với lối sống hy sinh này của những bậc Cha Mẹ người Việt, cho rằng hành động như thế sẽ dễ tạo ra cho con cái có thói quen sống ỷ lại, nhờ vả vào Cha Mẹ và làm cho chúng sẽ trở nên thiếu tinh thần tự tin, tự lập khi chúng đến tuổi trưởng thành, phải ra ngoài xã hội làm việc để tự mưu sinh cho cuộc đời của chúng. Quan niệm tiêu cực này cũng có một phần hơi đúng trong vài trường hợp mà thôi, chứ trên thực tế, như mọi người đã thấy rõ, đa số các con cái thành công ở trên xứ Hoa Kỳ này, đều tùy thuộc phần lớn vào sự khuyến khích và sự giúp đỡ trực tiếp vừa cả về tinh thần lẫn vật chất của Cha Mẹ, theo từng hoàn cảnh và khả năng tài chánh của Cha Mẹ có thể giúp được, thì Cha Mẹ không bao giờ từ chối. Trong phạm vi eo hẹp của bài viết này, không cho phép chúng tôi đưa ra những chi tiết cụ thể để minh chứng cho vấn đề này. Ở đây chúng tôi chỉ muốn kể lại một câu chuyện khá thương tâm, có thể tiêu biểu cho một vài trường hợp khác, có nội dung tương tự giống nhau như câu chuyện này, đã và đang xảy ra trong Cộng Đồng người Việt tại Hoa Kỳ, đáng cho chúng ta nên lưu tâm, để đề phòng những trường hợp tương tự như thế có thể bất ngờ xảy đến cho chúng ta trong tương lai, qua những dịch vụ thương mại hay qua những hành động trao trả tiền bạc với nhau. Câu chuyện này xảy ra có liên hệ trực tiếp đến pháp luật Hoa Kỳ mà hai nhân vật chính trong câu chuyện bị truy tố trước Tòa Án về tội phạm hình sự (Criminal Offense) như sau:

Vợ chồng chị Thu Cúc gồm có 4 người con, con nhỏ nhất mới 8 tuổi sanh tại Hoa Kỳ và đứa lớn nhất 16 tuổi. Hai vợ chồng và 3 đứa con sang định cư tại Hoa Kỳ đã được 11 năm theo diện đoàn tụ gia đình (ODP). Chị Thu Cúc có tài nấu các món ăn thuần túy Việt-Nam rất ngon từ khi chị còn ở Việt-Nam và kể cả nấu một số món ăn Tàu cũng rất giỏi. Vừa mới đặt chân đến Hoa Kỳ, chị đã được nhiều nhà hàng Việt cũng như Tàu mời làm bếp chính với tiền lương trả bằng tiền mặt rất cao. Chồng chị là thợ may âu phục veston từ trước năm 1975, nhưng khi sang tới đây, trong một thời gian ngắn anh phải đi làm công cho một tiệm sửa quần áo. Công việc làm này đối với anh quá dễ dàng như một trò chơi của trẻ con nhưng lại kiếm được tiền mặt khá nhiều mà lại nhanh chóng nữa. Nên anh quyết định mở tiệm sửa quần áo ngay tại nhà. Vì anh sửa khéo tay, trông không ai biết là đồ đã sửa, trông đẹp làm vừa lòng khách hàng, người này giới thiệu cho người kia, khách hàng đông đến nỗi anh phải làm việc 7 ngày một tuần mà vẫn không hết việc. Thế rồi chỉ gần 6 năm sau, hai vợ chồng dành dụm được một số tiền khá lớn, người chồng bỏ nghề sửa quần áo để cùng hợp tác với vợ, sang luôn một nhà hàng khang trang có thể chứa tới 300 chỗ ngồi. Chị Thu Cúc là đầu bếp chính có 3 nhân công người Mễ phụ bếp, còn anh chồng làm tiếp đãi viên đứng đàng trước để tiếp đón quan khách vào bàn ngồi. Vì đầu bếp nấu đồ ăn ngon và tiếp đãi viên nói năng nhã nhặn, lịch thiệp với quan khách nên nhà hàng lúc nào cũng đông khách tấp nập đến ăn. Hai vợ chồng làm chủ tiệm mới hơn 2 năm đã thành công vượt bực về tài chánh ngoài sự mong ước của hai người, nhờ vậy đã có mấy người ngỏ ý muốn sang lại cửa tiệm của vợ chồng chị với giá cao gấp đôi so với số tiền vốn lúc ban đầu của hai vợ chồng đã bỏ ra mua nhà hàng này. Nhưng họ chỉ bằng lòng sang cửa tiệm với điều kiện là chị Thu Cúc phải ký giấy giao kèo để ở lại nấu ăn cho họ ít nhất từ 1 cho đến 2 năm mới được nghỉ việc. Thực ra hai vợ chồng đã cảm thấy quá mệt mỏi, mỗi ngày hai người phải làm việc ở tiệm từ 12 đến 14 giờ và phải mở cửa tiệm cả 7 ngày mỗi tuần, Thứ Bảy và Chủ Nhật hai đứa con lớn phải ra tiệm phụ làm những công việc lặt vặt để giúp đỡ cho Cha Mẹ đỡ tốn tiền phải mướn thêm nhân công vào hai ngày cuối tuần rất đông khách. Nhiều lúc chị Thu Cúc nhìn thấy con cái phụ giúp công việc làm ở tiệm, làm chị cảm thấy thương xót chúng muốn rơi lệ. Trong suốt hơn 2 năm trời vợ chồng chị chẳng có đến một ngày nghỉ để đưa con cái đi chơi, cũng như những ngày cuối tuần chị phải đưa đi gửi 2 đứa con còn nhỏ đến ở với gia đình người em gái của chị. Vậy nhân cơ hội cửa tiệm đang đông khách đến ăn nên có nhiều người muốn sang lại cửa tiệm với giá tiền được lời gấp đôi, trong khi hai vợ chồng đã cảm thấy quá mệt mỏi rồi thì tội gì mà không sang cho khỏe cái thân như đã mấy tháng nay anh chị đã dự định bán cửa tiệm, nhưng khổ một nỗi người nào muốn mua lại cửa tiệm thì đều đòi hỏi chị Thu Cúc phải ký giao kèo như đã nói ở trên. Vì điều kiện như thế nên hai vợ chồng đành cứ phải tiếp tục mở tiệm vậy. Nhưng trong tương lai, nếu có ai bằng lòng sang cửa tiệm mà chỉ trả giá được lời gấp rưỡi, thay vì lời gấp đôi như họ đã trả giá trước đây, thì anh chị cũng sang cho xong với điều kiện chị Thu Cúc không bị bắt buộc ký giao kèo phải ở lại nấu ăn cho họ. Ý nghĩ này mới nảy sinh trong đầu của hai anh chị chưa đầy một tháng, bất thình lình có một ông khách hàng quen biết, thường xuyên đến tiệm ăn và thỉnh thoảng chồng chị vẫn tiếp chuyện xã giao với ông ta, thì hôm nay ông quay trở lại tiệm tỏ ý muốn được nói chuyện riêng với chồng của chị. Sau khi tiếp chuyện ông ta xong, chồng chị cho biết là ông ta có một người bạn muốn sang cửa tiệm ăn này với giá cả là 120 ngàn, trả bằng tiền mặt, không bắt buộc chị phải ở lại tiệm để nấu ăn nếu chị không muốn và chồng chị đã hẹn ngày giờ để ông ta dẫn người bạn đó đến giới thiệu với vợ chồng chị, để xem người bạn của ông còn cần đặt điều kiện gì khác nữa không" Nghe chồng kể lại xong, cả hai người đều cảm thấy sung sướng quá như mình vừa mới trúng số độc đắc một triệu đồng.

Đúng theo ngày giờ hẹn gặp tại tiệm, ông môi giới này dẫn đến một thanh niên khoảng chừng trên 30 tuổi, mặc bộ đồ vest màu đen xám trông rất sang trọng, đeo kính cận gọng vàng, có đeo sợi giây chuyền vàng bề ngang to bằng nửa đốt ngón tay, có gắn một miếng cẩm thạch màu xanh lá cây. Anh này ăn nói rất nhỏ nhẹ lễ độ, anh cúi đầu một cách trang trọng chào chị Thu Cúc và dơ tay ra bắt tay chồng của chị một cách khiêm tốn lễ độ. Vợ chồng chị liền kéo ghế mời anh ta và người môi giới ngồi xuống ghế. Chị Thu Cúc chưa kịp gọi hai đứa con bưng nước ra mời khách thì anh ta đã lên tiếng nói: “Để khỏi làm mất thì giờ quý báu của ông bà chủ, tôi tên là Hùng, nhờ ông bạn tôi dẫn tôi đến đây hôm nay là để tôi xác nhận với ông bà chủ những điều kiện và giá tiền sang nhượng tiệm ăn này là 120 ngàn đồng như lời ông bạn tôi đã kể cho tôi biết, tôi xin hoàn toàn đồng ý chấp nhận với giá cả đó và ông bạn tôi cũng đã dẫn tôi đến gặp người chủ đất và người chủ đất cũng đã bằng lòng cho tôi ký giao kèo để tiếp tục thuê mướn căn nhà này cho đến ngày hết hạn giao kèo mà ông bà chủ đã ký với họ trước kia. Vậy xin ông bà chủ cho biết ngày giờ nào tôi có thể đến trao số tiền sang cửa tiệm và ông bà sẽ ký giấy chuyển nhượng lại cửa tiệm này cho tôi. Còn một điều chót nữa là nếu bà chủ muốn ở lại tiếp tục làm việc cho chúng tôi, thì chúng tôi rất mong muốn được như vậy, không cần phải ký giấy giao kèo, lúc nào bà chủ cảm thấy mệt mỏi không muốn làm nữa, thì bà chủ cứ tự động nghỉ, chúng tôi sẽ không gây khó dễ gì cho bà chủ hết.”

Sau 2 tuần lễ thu dọn dẹp sạch sẽ nhà hàng và giấy tờ sang nhượng đã được đánh máy sẵn để trao lại tiệm cho người chủ mới là anh Trần Hùng. Đến đúng ngày giờ hẹn, anh Trần Hùng cùng đi với người bạn môi giới tên là Hoàng đến tiệm để trao số tiền mặt này cho hai vợ chồng chị Thu Cúc và vợ chồng chị cũng ký vào giấy tờ xác nhận đã nhận đầy đủ số tiền này, trong giấy tờ có ghi rõ số tiền này là để trả tiền sang nhượng nhà hàng của chủ mới là anh Trần Hùng, mọi sự việc diễn tiến này kéo dài chưa đầy 30 phút là hoàn tất thủ tục sang nhượng và vợ chồng chị Thu Cúc vừa bỏ 120 ngàn tiền mặt vào trong cái túi sách tay lớn của chị, thì chồng chị nghe thấy tiếng gõ cửa, anh liền ra mở cửa để xem ai, vừa mở cửa ra thì thấy 2 người đàn ông mặc thường phục, bước vào trong tiệm và một người rút trong túi áo ra tấm thẻ hành sự, nói cho chồng chị Thu Cúc biết hai người là nhân viên cơ quan FBI, không cần giải thích gì thêm nữa, hai nhân viên FBI còng hai tay hai vợ chồng chị lại, xong rồi hai nhân viên FBI đi thật nhanh vào nhà bếp, lúc đó anh Trần Hùng còn đang đứng trong cái walking freezer để kiểm soát đồ đông lạnh, thì hai nhân viên này tiến tới còng tay hai người này lại với nhau, không có một lời giải thích nào hết. Liền ngay sau đó, hai nhân viên này dẫn 4 người tới một cái xe Van đậu sẵn ngay trước cửa nhà hàng, trên xe đã có sẵn 2 nhân viên khác mặc thường phục đang ngồi đợi trong xe, vừa trông thấy những người tiến tới gần xe, họ liền mở cửa xe bước xuống, đưa hai tay nâng 4 người bị còng tay bước vào trong xe và 4 người được đưa thẳng vào trại tạm giam của quận hạt, gọi là County Jail. Khi tới trại tạm giam, 4 người được tách rời nhau ra và mọi người được giam riêng trong từng xà lim chung với một hai ba can phạm khác, riêng chị Thu Cúc là đàn bà thì được giam chung với can phạm đàn bà. Thế là vợ chồng chị Thu Cúc phải ngủ qua 2 đêm 3 ngày trong trại tạm giam mới được thả ra về vì phải chờ cho luật sư riêng của hai người hoàn tất thủ tục pháp lý, đóng tiền thế chân để cho vợ chồng chị được tại ngoại hầu tra, chờ ngày ra tòa hỏi cung.

Ngay khi vợ chồng chị Thu Cúc bị bắt, nhờ có đứa con trai lớn 16 tuổi đang ở trong nhà cùng với 3 đứa em, thì có 2 người mặc đồng phục cảnh sát đến gõ cửa, nó ra mở cửa để cho họ bước vào trong nhà. Một người cảnh sát nói cho đứa anh cả biết là Cha Mẹ của chúng nó đang ở trong trại tạm giam và họ hỏi nó có bà con ruột thịt nào ở trong thành phố này không" Nếu có thì họ sẽ đưa tất cả 4 anh em chúng nó đến tạm trú tại nhà người bà con trong khi Cha Mẹ không có ở nhà. Vì luật lệ ở đây không cho phép những trẻ em dưới vị thành niên được ở nhà nếu không có mặt người lớn tuổi ở trong nhà. Đứa anh cả trả lời là có Cô Chú ở trong thành phố này. Hai người cảnh sát liền đưa 4 anh em đến nhà Cô Chú của chúng và yêu cầu Cô Chú của chúng nó hãy săn sóc chúng nó cho tới ngày Cha Mẹ của chúng nó trở về nhà.

Sau khi chị Thu Cúc và chồng chị được tại ngoại hầu tra, luật sư riêng của chị cho biết, là anh Trần Hùng và người môi giới đều nằm trong đường giây buôn bán cần sa ma túy của một tổ chức rất qui mô và cả hai đã bị FBI theo dõi gần một năm nay, số tiền mặt 120 ngàn này đã được FBI ghi ám số, do hai nhân viên FBI giả dạng làm thường dân, đến tiếp xúc với một số những người nằm trong đường giây này dưới quyền điểu khiển của anh Trần Hùng và anh Hoàng để mua cần sa ma túy nhiều lần bằng những đồng tiền có ghi ám số trước mà cho tới giờ phút này, FBI mới có đầy đủ bằng chứng hiển nhiên anh Trần Hùng và anh Hoàng là hai kẻ chủ chốt đứng đầu đường giây buôn bán bất hợp pháp này. Luật sư của chị còn cho biết về thủ tục pháp lý để truy tố những người được coi là có liên hệ trực tiếp cũng như gián tiếp trong đường giây buôn bán bất hợp pháp này mà trong đó anh chị Thu Cúc cũng bị coi như là đồng lõa.

Công Tố Viện không cần đòi hỏi anh chị phải trưng bằng cớ là anh chị không hề biết gì về số tiền mặt khổng lồ này, là số tiền bất hợp pháp của người mua lại tiệm của anh chị, miễn sao số tiền mặt bất hợp pháp đó đang nằm trong tay anh chị, là bằng chứng hiển nhiên để Công Tố Viện truy tố anh chị ra Tòa về một trọng tội hình sự gọi là tội Money Laundering mà chúng tôi xin tạm dịch nôm na ra tiếng Việt là Tội Rửa Tiền, có nghĩa là dùng số tiền mặt bất hợp pháp để mua bán dịch vụ với nhau qua nhiều hình thức khác nhau hầu mong che mắt chính quyền, để hoán chuyển số tiền mặt bất hợp pháp này trở thành hợp pháp mà chính quyền có thể không hề hay biết. Luật sư còn cho anh chị Thu Cúc biết thêm, đôi khi có những trường hợp tội phạm tương tự như hai anh chị đang bị cáo buộc mà can phạm có thể bị truy tố ra Tòa Án Liên Bang lẫn Tòa Án Tiểu Bang, mặc dầu cùng một tội trạng nhưng vì tội phạm có liên hệ đến hai chủ quyền pháp luật song hành với nhau “Dual Sovereignty” doctrine. Xin đừng lầm cho rằng tại sao cùng một tội trạng lại bị xử đến 2 lần (Double Jeopardy). Luật sư còn cho biết, căn cứ vào Hình Luật Liên Bang, Đạo Luật mang số 18 điều số 1956 nói về Tội Phạm Rửa Tiền (Money Laundering) là một trọng tội (Felony) và quy định tiền phạt tối đa lên tới 500 ngàn Mỹ kim hoặc số tiền phạt có thể tăng gấp đôi giá trị hiện kim của bất động sản của người mua hay của người bán, hoặc có thể lãnh án tù ở tối đa là 20 năm, hoặc có thể vừa bị phạt vạ bằng hiện kim mà lại vừa lãnh án tù ở cùng một lúc, tùy theo từng tội trạng nặng hay nhẹ.

Trong phiên tòa xét xử lần cuối, luật sư của vợ chồng chị đã cố gắng hết sức để bênh vực cho 2 thân chủ của mình bằng cách đưa ra những dẫn chứng xác thực trên giấy tờ, là thân chủ của ông chưa bao giờ có một tiền án nào vi phạm luật tiểu hình lẫn đại hình của Hoa Kỳ, chưa bao giờ bị giam giữ hay vi phạm luật tiểu hình của Tiểu Bang, luật lệ vi cảnh của thành phố, mỗi năm thân chủ của ông đều khai thuế lợi tức với chính phủ Liên Bang cũng như Tiểu Bang, ngay những năm đầu mở tiệm ăn, có nhiều chủ tiệm thường khai thuế bị lỗ, trái lại thân chủ của ông ngay năm đầu mở tiệm đã khai tiền lời, trong giấy tờ nhận tiền mặt của người mua cửa tiệm, thân chủ của ông cũng ghi rõ đúng số tiền bán của tiệm là bao nhiêu, trong tờ biên bản lấy khẩu cung của 2 can phạm là ông Trần Hùng và anh Hoàng là người môi giới, đều khai rõ là cả hai người không hề quen biết trước gì với hai thân chủ của ông, chỉ riêng người môi giới mới quen biết người chồng của thân chủ ông, qua sự giao tiếp xã giao khi ông này đến tiệm ăn một vài lần tại ngay trong tiệm, chứ không hề đến gặp nhau tại tư gia của thân chủ ông. Những điều này chứng tỏ là thân chủ ông không hề liên hệ gì hay không hề biết gì về những việc làm bất hợp pháp của 2 can phạm chủ mưu. Nhưng sau 30 phút Tòa vào nghị án, phiên Tòa được tái nhóm và Quan Tòa tuyên án hai vợ chồng chị Thu Cúc lãnh án 4 năm tù ở và truyền dậy cho những đứa con dưới tuổi vị thành niên được phép giao cho Cô Chú em chồng được quyền nuôi dưỡng chúng cho đến khi Cha Mẹ mãn hạn tù trở về nhà. Chị Thu Cúc không thấy đề cập đến vấn đề chị và chồng chị có bị phạt vạ tiền hay không nên chúng tôi không biết rõ.

Theo luật lệ của mỗi Tiểu Bang một khác, nếu ở tù mà có hạnh kiểm tốt, thì ở một ngày được cộng thêm một ngày, tức là chỉ phải ở tù 50% của tổng số những ngày phải ở tù, có nghĩa là ở trong tù được 50 ngày thì lại được cộng thêm 50 ngày nữa thành 100 ngày, nhưng còn tùy theo tội trạng nguy hiểm nhiều hay ít, tội nặng hay nhẹ. Tuy nhiên có những Tiểu Bang dù can phạm có hạnh kiểm tốt trong những ngày ở tù mà vẫn phải thi hành thời gian cho đủ 85% của tổng số những ngày phải ở tù, có nghĩa là ở tù được 85 ngày thì chỉ được cộng thêm 15 ngày nữa để trở thành 100 ngày, thay vì được cộng thêm 50 ngày của một số Tiểu Bang cho phép. Như vậy, nếu thời gian sớm nhất để được phép đoàn tụ với con cái, thì anh chị Thu Cúc phải ở trong tù tới 2 năm nữa mới mãn hạn tù. Lần đầu tiên anh chị Thu Cúc được đoàn tụ với gia đình từ Việt-Nam sang Hoa Kỳ, anh chị vẫn còn nhớ là đã phải chờ đợi tới gần 9 năm mới sang được tới đây. Người ta vẫn thường hay nói câu “Quá Tam Ba Bận”, có nghĩa là sự việc tốt hay xấu có thể xảy ra tới 3 lần, nhưng trường hợp đoàn tụ của anh chị Thu Cúc xảy ra lần thứ hai như thế này, thì đã làm cho anh chị chết hơn quá nửa đời người rồi. Tuy thế anh chị Thu Cúc vẫn còn một chút may mắn, là có anh chị em ruột sinh sống ở đây nên 4 đứa con còn nhỏ tuổi của anh chị mới được Tòa cho phép người thân trong gia đình săn sóc nuôi dưỡng chúng, chứ nếu không, 4 đứa con đều bị Tòa Án giao cho Bộ An Sinh Xã Hội nuôi dưỡng thì anh chị Thu Cúc còn buồn khổ biết bao.

Cách đây 2 năm cũng có một trường hợp xảy ra tương tự như trường hợp của anh chị Thu Cúc, cũng bị cáo buộc vào tội Rửa Tiền vì bán một cửa tiện nail cho một người với giá 65 ngàn Mỹ Kim tiền mặt mà tiền này cũng là tiền bất hợp pháp của người mua nên người bán và người mua đều phải đi ở tù. Chúng ta cần nên nhớ rằng tiền mặt bất hợp pháp không phải chỉ là tiền bán cần sa ma túy mới bị coi là tiền bất hợp pháp đâu. Tiền mặt bất hợp pháp được che đậy trong nhiều hình thức khác nhau, bắt nguồn từ những dịch vụ thương mại bất chánh hay từ những hành động phi pháp, chẳng hạn như tiền mặt ăn cướp được của ngân hàng, tiền nhận hối lộ bằng tiền mặt, tiền mặt buôn bán kiếm lời không khai thuế v.v.. Nếu có thời gian trong tương lai, chúng tôi sẽ đề cập đến những món tiền nào đưọc coi là bất hợp pháp mà luật pháp Hoa kỳ đã quy định. Nói riêng, người Việt chúng ta quen với lối buôn bán bằng tiền mặt hoặc trả tiền nợ nần cho nhau cũng bằng tiền mặt, nhất là trong thương trường về các dịch vụ thương mại của người Việt chúng ta tại Hoa Kỳ, chúng ta cũng thanh toán trả những món nợ đó với nhau bằng tiền mặt, cho dù số tiền đó nhiều hay ít. Chúng ta rất ít khi nào trả tiền cho nhau bằng ngân phiếu, thẻ tín dụng, chi phiếu cá nhân như hầu hết người Hoa Kỳ vẫn thường dùng hàng ngày, ngoại trừ khi phải trả một số tiền ít ỏi dưới 20 Mỹ kim để mua thức ăn lặt vặt hàng ngày, thì người Mỹ mới trả bằng tiền mặt (Cash), vì họ không muốn cất giữ trong người hay trong nhà một số lượng tiền mặt quá nhiều, có thể gây ra sự nguy hiểm đến mạng sống của họ. Trên thực tế điều lo sợ này rất chính xác mà người Mỹ đã áp dụng triệt để câu nói của chúng ta, là Phòng Bệnh Hơn Chữa Bệnh trong đời sống thường nhật của họ.

Chị Thu Cúc đã tâm sự với tôi là một phần vì muốn sang lại cửa tiệm để vợ chồng chị có nhiều thì giờ săn sóc con cái còn nhỏ tuổi, một phần khác cũng vì hai vợ chồng phải làm việc vất vả từ 12 cho đến 14 tiếng mỗi ngày trong suốt cả tuần lễ nên quá mệt mỏi. Nay có người bằng lòng sang tiệm với giá cao, có lời gấp đôi mà lại không bắt buộc chị phải ở lại tiếp tục nấu ăn cho tiệm nên vợ chồng chị vội vàng sang tiệm ngay cho họ, chứ hoàn toàn không phải vì ham mê được trả tiền mặt để có thể che dấu không phải khai thuế. Vì ngay sau khi nhận số tiền mặt này, hai vợ chồng đang định mang số tiền này đến ngân hàng để bỏ vào chương mục tiết kiệm đã mở sẵn từ lâu, nhưng chưa kịp đi thì bị bắt. Chị nức nở nghẹn ngào trong nước mắt, than thở với tôi rằng, chỉ còn 2 tuần lễ nữa là hai vợ chồng phải từ giã đàn con nhỏ, từ giã họ hàng bạn bè thân thuộc để cùng nhau lên đường đi ở tù, người ta nói của đi thay người, đằng này trường hợp của vợ chồng chị, thì của và người cũng đi theo luôn, đã thế vợ chồng chị đi vào tù cũng không được ở bên cạnh nhau, mỗi người mỗi nơi, cách xa nhau cả hàng trăm dặm. Ngồi im lặng nghe chị nói xong, tôi ân cần an ủi chị, là mọi chuyện đau thương xảy ra trên đời này rồi cũng qua đi theo giòng thời gian lâu hay mau mà thôi, hãy nên nhớ thời gian trôi đi cộng với những lời cầu nguyện ơn trên hằng ngày là một liều thuốc thần tiên nếu ai có đức tin mạnh vào Thiên Chúa hay vào đấng Thượng Đế. Tuy anh chị phải xa cách nhau trong một thời gian, nhưng chỉ có xa mặt chứ không xa cách lòng, điều này mới đáng quý nhất trên đời, dù có tiền nhiều cũng không thể mua được tình yêu chung thủy của con người vì tiền hết thì tình cũng hết. Biết bao nhiêu đôi vợ chồng sống cạnh bên nhau thật đấy, nhưng con tim của người chồng đã bỏ quên ở Việt-Nam khi lần đầu anh về thăm quê cũ, được những bông hoa hồng tươi thắm biết nói, dịu dàng chào đón anh đậm tình quê hương, trong khi con tim của người vợ cũng đã bị bỏ quên ở Las Vegas khi cô nàng đến đây lần đầu để thử thời vận đỏ đen, đã bị quyến rũ bởi những đồng bạc rơi xuống ào ào, kêu leng keng của người ngồi bên cạnh kéo máy đang trúng lô độc đắc. Rốt cuộc hai vợ chồng sống cạnh bên nhau như hai người máy Robot không có trái tim, thì làm sao có thể cùng nhau rung động trong tình yêu lứa đôi như tình yêu của hai anh chị được. Vậy tôi xin đưa ra ý kiến với chị và xin chị nói lại với chồng của chị, là hai người hãy cố gắng quên đi những gì đang xảy ra cho anh chị, hãy tưởng tượng như anh chị sắp sửa phải tạm biệt chia tay nhau để đi tu, chứ không phải để đi tù, chị thì đi vào Nhà Dòng Nữ, còn anh thì đi vào Nhà Dòng Nam. Cho tới ngày hết hạn thời gian trải qua những sự thử thách nỗi cô đơn, cả hai thấy lòng mình không còn có thể chịu đựng nổi nỗi cô đơn này được nữa, thì hai người lại xin ra khỏi Nhà Dòng để tái hợp lại với nhau trở thành đôi chim uyên ương khắng khít bên nhau như thuở ban đầu anh chị mới gặp nhau, để yêu nhau như đã yêu nhau lần đầu. Không hiểu sao vừa nghe tôi nói tới đây, bất chợt tôi nhìn thấy đôi môi chị khẽ mỉm cười trong khi những giọt nước mắt vẫn từ từ lăn trên đôi má chảy dài xuống cổ chị. Trở lại câu chuyện đau thương này của hai vợ chồng chị Thu Cúc mà tôi có thể tóm tắt gọn tất cả ý nghĩa của câu chuyện này bằng một câu: “Tình Ngay Mà Lý Gian.” Đây là lý do làm anh chị Thu Cúc phải lãnh nhận một bản án ở tù khá nặng theo luật pháp Hoa Kỳ đã quy định như chúng tôi đã trình bày ở phần trên. Thiết tưởng đây cũng là một bài học kinh nghiệm đáng để cho chúng ta phải quan tâm và phải suy xét kỹ càng trước khi nhận một số tiền mặt của bất cứ ai trả cho mình trong vấn đề làm dịch vụ thương mại với nhau hoặc cho nhau vay mượn một số tiền mặt nhiều hay ít, lấy tiền lời hay không lấy tiền lời không thành vấn đề. Có như thế chúng ta mới tránh không bị liên lụy đến pháp luật Hoa Kỳ như câu chuyện của vợ chồng chị Thu Cúc mà chúng tôi vừa kể trên đây.

Phó Tế Nguyễn Mạnh San

Ý kiến bạn đọc
12/06/201102:40:57
Khách
Nếu những gì mà thấy phó tế trình bày là sự thật, thì trong trường hợp này nền pháp lý Hoa Kỳ còn cách công lý một khoảng cách rất xa. Và chính những người đang vận hành bộ máy pháp lý đó rất xứng đáng bị lên án và bị trừng phạt (trong trường hợp này).
Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
)
Hiến pháp là văn bản pháp lý tối cao quy định các nguyên tắc tổ chức bộ máy nhà nước, xác lập thẩm quyền của các cơ quan công quyền, đồng thời quy định các chế độ kinh tế, văn hóa, xã hội và những quyền cơ bản của công dân. Tất cả các cơ quan nhà nước và công dân đều có nghĩa vụ tuân thủ Hiến pháp...
Trong bài phát biểu tại Đại Hội Đồng Liên Hiệp Quốc ở New York hôm 23 tháng 9 năm 2025, Tổng Thống Hoa Kỳ Donald Trump đã nói rằng, “Biến đổi khí hậu, bất kể điều gì xảy ra, các bạn đã bị cuốn hút vào đó rồi. Không còn việc hâm nóng toàn cầu nữa, không còn chuyện toàn cầu lạnh cóng nữa. Tất cả những tiên đoán này được thực hiện bởi Liên Hiệp Quốc và nhiều tổ chức khác, thường là những lý do tồi và đều sai lầm. Chúng được tiên đoán bởi những kẻ ngu mà dĩ nhiên là số phận của đất nước họ và nếu tiếp tục thì những quốc gia đó không có cơ hội để thành công. Nếu các bạn không tránh xa khỏi trò lừa đảo xanh này thì đất nước của các bạn sẽ thất bại.” Đó là lời chứng rõ ràng được đưa ra trước cộng đồng quốc tế về quan điểm và hành động của chính phủ Trump chống lại các giá trị khoa học mà nhân loại đã, đang, và sẽ tiếp tục giữ gìn và thực hiện để làm cho cuộc sống ngày càng văn minh tiến bộ và hạnh phúc hơn.
Năm xưa, khi Benjamin Franklin rời khỏi Hội nghị Lập hiến năm 1787, một người phụ nữ hỏi ông: “Ngài Franklin, chúng ta có được chính thể gì, một nền quân chủ hay một nền cộng hòa?” Ông đáp: “Một nền cộng hòa, nếu các người còn giữ được nó.” Benjamin Franklin muốn nói, một nền cộng hòa, tức chính quyền của nhân dân, dựa trên luật pháp và trách nhiệm của người dân. Nền cộng hoà không tự bền vững, nó chỉ tồn tại nếu người dân có đủ phẩm hạnh, lý trí. Dân chủ không phải một thành quả, mà là thử thách liên tục. Câu nói ngắn gọn, đanh thép năm xưa của Franklin nay linh nghiệm, dưới thời Donald Trump.
Sáng nay, một post trên mạng xã hội của một người bạn làm tôi khựng lại: “Nếu không thích nước Mỹ, thì cuốn gói cút đi.” Câu đó khiến tôi nhớ về một buổi chiều hơn mười năm trước. Hôm ấy, nhóm bạn cũ ngồi quây quần, câu chuyện xoay về ký ức: Sài Gòn mất. Cha bị bắt. Mẹ ra tù. Chị em bị đuổi học, đuổi nhà. Và những chuyến tàu vượt biển không biết sống chết ra sao. Giữa lúc không khí chùng xuống, một người bạn mới quen buông giọng tỉnh bơ: “Các anh chị ra đi là vì không yêu tổ quốc. Không ai ép buộc dí súng bắt các anh chị xuống tàu cả.” Cả phòng sững sờ. Ở đây toàn người miền Nam, chỉ có chị ta là “ngoài ấy.” Vậy mà chị không hề nao núng. Ai đó nói chị “gan dạ.” Có người chua chát: “Hèn gì miền Nam mình thua.”
Trong cái se lạnh của trời Tháng Mười vào Thu, khi màu lá trên khắp nước Mỹ chuyển sang gam màu đỏ rực, vàng óng, thì một cơn bão đang âm ỉ sôi sục, len lỏi dưới bề mặt của cuộc sống người Mỹ. Gió càng thổi mạnh, cơn bão ấy sẽ càng nhanh chóng bùng nổ. Vỏn vẹn trong một tháng, nước Mỹ chứng kiến ba sự kiện chấn động, nức lòng những người đang dõi theo sự mong manh của nền Dân Chủ. Mỗi sự kiện diễn ra trong một đấu trường riêng của nó, nhưng đều dệt nên từ cùng một sợi chỉ của sự phản kháng kiên cường: bắt nguồn từ sự phỉ báng tính chính trực của quân đội; tước toạt thành trì độc lập, tự do của báo chí – ngôn luận; và những cú đánh tới tấp vào sức chịu đựng của người dân.
Hiểu một cách đơn giản, văn hoá là một khái niệm tổng quát để chỉ sự chung sống của tất cả mọi người trong cùng xã hội, bao gồm ngôn ngữ, phong tục tập quán, tôn giáo và luật pháp. Do đó, luật pháp là một thành tố trong toàn bộ các hoạt động văn hoá và có ảnh hưởng đến tiến trình phát triển xã hội, một vấn đề hiển nhiên...
Bất kỳ là ai, trẻ cũng như già, nữ cũng như nam, thật là tò mò, nếu chúng ta có thể biết được tương lai gần hoặc xa của mình, của người khác. Biết được tương lai là chuyện thú vị, hoặc căng thẳng, hoặc sôi nổi, hoặc sợ hãi. Ví dụ như bạn tiên đoán được ba tháng nữa sẽ gặp tai nạn hoặc cuối năm nay sẽ bị vợ ly dị. Nhưng có thể nào tiên đoán như vậy không? Làm gì có, chỉ là chuyện giả tưởng, chuyện phim ảnh và tiểu thuyết. Chuyện mấy bà phù thủy nhìn vào thau nước hoặc quả bóng kính trong thấy được chuyện mai sau, việc mấy ông thầy bói bấm tay nhâm độn, lật bài bói toán, v… v… chỉ thỏa mãn giấc mơ và tưởng tượng. Trong thực tế, chuyện đang xảy ra còn chưa giải quyết xong, nói chi chuyện ngày mai. Không đúng, nếu biết chuyện ngày mai thì chuyện hôm nay vô cùng dễ giải quyết. Ví dụ, “nếu biết rằng em sẽ lấy chồng, anh về lấy vợ thế là xong. Vợ anh không đẹp bằng em lắm, nhưng lấy cho anh đỡ lạnh lòng.” (Thơ vô danh). Thay vì cứ đeo đuổi hai ba năm sau, kéo dài buồn bã, đau khổ, để rồi “Lòn
Năm 1895, Alfred Nobel – nhà khoa học bị ám ảnh bởi cái giá mà nhân loại phải trả từ phát minh của mình – đã để lại di chúc năm 1895 rằng tài sản của ông sẽ dùng để tài trợ các giải thưởng “mang lại lợi ích lớn nhất cho nhân loại.” Đối với Nobel Hòa Bình, ông có phần đặc biệt: giải thưởng này sẽ được trao cho người đã “có nhiều hành động hoặc nỗ lực mang đến sự đoàn kết, hòa bình giữa các quốc gia, bãi bỏ hoặc giảm bớt quân đội thường trực, tổ chức và thúc đẩy các hội nghị hòa bình.” Sứ mệnh chọn lựa được giao cho Quốc Hội Na Uy, có lẽ vì ông tin rằng Na Uy – khi đó còn nhỏ bé và trung lập – sẽ ít bị cám dỗ bởi chính trị quyền lực.
Trung Hoa ngày nay như kinh thành giữa sa mạc, vẻ yên ổn bên ngoài chỉ là lớp sơn son thếp vàng phủ lên nền đá đã rạn. Thế giới đứng ngoài quan sát, vừa lo nó sụp, vừa biết nó trụ lại nhờ ảo ảnh quyền lực và niềm tin vay mượn. Dưới lớp hào nhoáng của “Giấc mộng Trung Hoa” là một cơ đồ quyền lực đang già nua trong chính tuổi trẻ của mình. Bởi sức mạnh của nó không khởi từ niềm tin, mà từ nỗi sợ — và nỗi sợ, tự thuở khai triều lập quốc, chưa bao giờ là nền tảng lâu bền.
Ngày 8 tháng 10 năm 2025, tại tòa án liên bang ở Alexandria, bang Virginia, cựu Giám đốc Cơ quan Điều tra Liên bang (FBI) James Comey không nhận tội đối với hai cáo buộc hình sự. Cáo trạng nêu rằng vào tháng 9 năm 2020, Comey đã nói dối Quốc Hội khi vẫn giữ nguyên lời khai trong buổi điều trần trước đó rằng ông không hề cho phép để lộ thông tin về cuộc điều tra của FBI liên quan đến Hillary Clinton. Theo nhiều bình luận gia pháp lý, từ cánh tả đến cánh hữu, việc truy tố Comey chủ yếu chỉ là do chính phủ liên bang đang cố tình nhắm vào kẻ mà Tổng thống “thấy không vừa mắt.” Comey là người đứng đầu cuộc điều tra nghi án Nga can thiệp bầu cử tổng thống 2016 và bị Trump lột chức vào năm 2017.


Kính chào quý vị,

Tôi là Derek Trần, dân biểu đại diện Địa Hạt 45, và thật là một vinh dự lớn lao khi được đứng nơi đây hôm nay, giữa những tiếng nói, những câu chuyện, và những tâm hồn đã góp phần tạo nên diện mạo văn học của cộng đồng người Mỹ gốc Việt trong suốt một phần tư thế kỷ qua.
Hai mươi lăm năm! Một cột mốc bạc! Một cột mốc không chỉ đánh dấu thời gian trôi qua, mà còn ghi nhận sức bền bỉ của một giấc mơ. Hôm nay, chúng ta kỷ niệm 25 năm Giải Viết Về Nước Mỹ của nhật báo Việt Báo.

Khi những người sáng lập giải thưởng này lần đầu tiên ngồi lại bàn thảo, họ đã hiểu một điều rất căn bản rằng: Kinh nghiệm tỵ nạn, hành trình nhập cư, những phức tạp, gian nan, và sự thành công mỹ mãn trong hành trình trở thành người Mỹ gốc Việt – tất cả cần được ghi lại. Một hành trình ý nghĩa không những cần nhân chứng, mà cần cả những người viết để ghi nhận và bảo tồn. Họ không chỉ tạo ra một cuộc thi; họ đã và đang xây dựng một kho lưu trữ. Họ thắp lên một ngọn hải đăng cho thế hệ sau để chuyển hóa tổn thương thành chứng tích, sự im lặng thành lời ca, và cuộc sống lưu vong thành sự hội nhập.

Trong những ngày đầu ấy, văn học Hoa Kỳ thường chưa phản ánh đầy đủ sự phong phú và đa dạng về kinh nghiệm của chúng ta. Giải thưởng Viết Về Nước Mỹ thực sự đã lấp đầy khoảng trống đó bằng sự ghi nhận và khích lệ vô số tác giả, những người đã cầm bút và cùng viết nên một thông điệp mạnh mẽ: “Chúng ta đang hiện diện nơi đây. Trải nghiệm của chúng ta là quan trọng. Và nước Mỹ của chúng ta là thế đó.”


Suốt 25 năm qua, giải thưởng này không chỉ vinh danh tài năng mà dựng nên một cộng đồng và tạo thành một truyền thống.
Những cây bút được tôn vinh hôm nay không chỉ mô tả nước Mỹ; họ định nghĩa nó. Họ mở rộng giới hạn của nước Mỹ, làm phong phú văn hóa của nước Mỹ, và khắc sâu tâm hồn của nước Mỹ. Qua đôi mắt họ, chúng ta nhìn thấy một nước Mỹ tinh tế hơn, nhân ái hơn, và sau cùng, chân thật hơn.

Xin được nhắn gửi đến các tác giả góp mặt từ bao thế hệ để chia sẻ tấm chân tình trên các bài viết, chúng tôi trân trọng cảm ơn sự can đảm của quý vị. Can đảm không chỉ là vượt qua biến cố của lịch sử; can đảm còn là việc ngồi trước trang giấy trắng, đối diện với chính mình, lục lọi ký ức đau thương sâu đậm, và gửi tặng trải nghiệm đó đến tha nhân. Quý vị là những người gìn giữ ký ức tập thể và là những người dẫn đường cho tương lai văn hóa Việt tại Hoa Kỳ.

Với Việt Báo: Xin trân trọng cảm ơn tầm nhìn, tâm huyết, và sự duy trì bền bỉ giải thưởng này suốt một phần tư thế kỷ.
Khi hướng đến 25 năm tới, chúng ta hãy tiếp tục khích lệ thế hệ kế tiếp—những blogger, thi sĩ, tiểu thuyết gia, nhà phê bình, nhà văn trẻ—để họ tìm thấy tiếng nói của chính mình và kể lại sự thật của họ, dù đó là thử thách hay niềm vui. Bởi văn chương không phải là một thứ xa xỉ; đó là sự cần thiết. Đó là cách chúng ta chữa lành, cách chúng ta ghi nhớ, và là cách chúng ta tìm thấy nơi chốn của mình một cách trọn vẹn.

Xin cảm ơn quý vị.

NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.