Hôm nay,  

Câu Thơ Chúc Đầu Năm

02/01/201200:00:00(Xem: 11071)
Bùi Tín Viết Riêng Cho VOA, Thứ Bảy, 31 Tháng 12 Năm 2011: Câu Thơ Chúc Đầu Năm

Bùi Tín
Đầu năm 2012 đã đến. Qua thời sự trong nước và thế giới, nên chúc nhau điều gì là thích hợp, thiết thực nhất?
Đọc lại những bài thơ chúc Tết xa xưa và hiện tại, tôi nghĩ nên nhắc lại mấy câu thơ đầu năm của nhà thơ dân tộc và dân dã Tú Xương. Thơ rằng:
Bắt chước ai ta chúc mấy lời,
Chúc cho khắp hết cả trên đời
Vua, quan, sỹ, thứ, người muôn nước
Sao được cho ra cái giống người.
Vậy là nhà thơ từ cuối thế kỷ 19 đã có tinh thần quốc tế, nghĩ và lo cho cuộc sống có nhân phẩm của người muôn nước, của mọi thành viên của cộng đồng thế giới.
Năm qua, đã có lần Tổng thống Barack Obama tỏ ý mong cho chính quyền Trung Quốc hãy tỏ ra là những người đã trưởng thành. Đã trường thành là gì? Phải chăng là những con người tử tế, biết điếu, hiểu rõ phải trái trong quan hệ trong nước và quan hệ quốc tế? Sao lại mong muốn ở Trung Quốc điều ấy? Phải chăng vì cung cách đối xử với nghệ sỹ yêu nước Ngải Vị Vị và biết bao tinh hoa dân tộc có hoài bão dành lại tự do cho nhân dân là không tử tế ? Phải chăng Bắc Kinh hung hăng ở biển Đông của Việt Nam, giết hại và xua đuổi ngư dân Việt, nhận vơ cả một vùng biển đảo rộng là thuộc chủ quyền cốt lõi của Trung Hoa là không tử tế, là tỏ ra chưa trưởng thành? Phải chăng Bắc Kinh đặt 400 tên lửa mang đầu đạn có sức công phá lớn chĩa thẳng vào đảo Đài Loan nơi sinh sống của 23 triệu đồng bào ruột thịt của mình và tự cho quyền thống nhất đất nước bằng sức mạnh càng là điều rất không tử tế?
Cụ Tú Xương cứ như đoán trước được những chuyện diễn ra sau này trên mọi vùng của thế giới. Có những sự kiện mới xảy ra năm nay, lại rất hợp với lời chúc của cụ. Ben Ali ở Tunisia cùng vợ đã vơ vét hơn 4 tỷ đôla tài sản quốc gia, đàn áp bằng xe tăng và máy bay ném bom xuống quần chúng tay không, đã tỏ rõ không ra cái giống người. Mubarak và Gadhafi ở Ai Cập và Libya cũng tỏ ra không ra cái giống người. Và nay al-Assad ở Syria cũng y như vậy, khi bộ hạ ông ta đã giết đến 4.000 lương dân, mà vẫn coi là chưa đủ.
Nhìn vào tình hình trong nước, sao mà 4 câu thơ của cụ Tú Xương cũng thích hợp đến thế. Cụ nhắn nhà Vua – cứ như là nhắm thẳng vào nhà vua tập thể 14 vị trong Bộ Chính trị CS, theo cách gọi của chính nguyên chủ tịch Quốc hội Nguyễn Văn An. Năm nay, họ vẫn giữ những bản án cực kỳ nặng nề với các công dân tận trung với nước, tận hiếu với dân như Trần Huỳnh Duy Thức, Cù Huy Hà Vũ, Phạm Thanh Nghiên, Nguyễn Tiến Trung… lại còn bắt cóc giam giữ không xét xử nhà báo Điếu Cày Nguyễn Văn Hải và cô Bùi Minh Hằng.

Cụ Tú Xương không quên nhắc đến hàng ngũ quan lại, làm các quan cộng sản lớn nhỏ không khỏi giật mình, vì các vị đã đua nhau vơ vét, múc lấy múc để của công và ngân sách quốc gia, chia chác cho nhau không hạn độ. Hình như cụ Tú Xương cũng biết ý kiến sâu sắc của một nhà kinh tế Nhật Bản là nhà cầm quyền Việt Nam chểnh mảng về chất lượng sản xuất bao nhiêu, - đến công nghệ làm ra đinh ốc các loại cho phụ tùng máy móc cũng còn nham nhở - thì họ lại càng tập trung hầu toàn bộ tinh lực vào tiền, tiền và tiền, nghĩa là những người lãnh đạo chỉ lo thu ở trên ngọn mà bỏ lơi gốc gác của nền kinh tế. Họ là cái giống người gì kỳ lạ, không bình thường vậy?
Với tầng lớp sỹ và thứ, nghĩa là sỹ phu và thứ dân, cụ Tú Xương muốn nhắn nhủ, bước vào năm mới tất cả hãy ngẩng cao đầu để thực sự là người, là con người chân chính, là thuộc về giống người có lương tri, nhân ái, có tài trí và lý tưởng. Hãy đứng thẳng cả dậy, một lòng một dạ yêu nước mình thương dân mình, chống bành trướng tham lam, chống tham nhũng tệ hại, dành lại dân chủ, tự do, dành lại cuộc sống có nhân phẩm, Hãy một lòng dành lại bằng được tự do cho các chiến sỹ yêu nước đang bị giam cầm phi lý và phi pháp.
Theo đánh giá của Tổ chức minh Bạch quốc tế, trong năm 2011 Việt Nam vẫn đứng thứ 112 trong số 183 nước về nạn tham nhũng, trong khi Tân Tây Lan là nước trong sạch nhất đứng hàng đầu, Phần Lan thứ hai và Đan Mạch đứng thứ ba. Như thế là Việt Nam vẫn đứng ở hàng rất thấp, một thứ bậc ô nhục, trái với lời hứa của người đứng đầu chính phủ, từng cam kết bằng danh dự là sẽ chống tham nhũng quyết liệt, nếu không đạt thì sẽ từ chức.
Chỉ mong rằng năm 2012 thứ hạng chống tham nhũng của nước ta sẽ được cải tiến một mức tích cực, có thực chất, để đứng trong số 50 nước khá nhất chẳng hạn, chưa cần nói đến thứ hạng cao hơn. Như thế cũng là vươn lên theo hướng
Sao được cho ra cái giống Người.
Thực hiện được lời chúc ấy, sang năm 2012 mỗi người Việt Nam ta là một con người chân chính. Cả dân tộc - vua, quan, sỹ, thứ - đều sống cho ra cái giống Người.
Quá đẹp vậy.
Bùi Tín

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
)
Lời người dịch: Trong bài viết sau đây, tác giả Jeffrey D. Sachs đưa ra ba luận điểm thiếu thuyết phục. Một là, nền kinh tế Trung Quốc đình đốn phần lớn là do Mỹ gây ra nhằm làm chậm mức tăng trưởng của Trung Quốc. Làm như vậy, Mỹ đã vi phạm các quy tắc của Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO) và là mối nguy hiểm cho sự thịnh vượng trong toàn cầu. Do đó, Mỹ nên dừng lại. Cuộc thương chiến giữa Trung Quốc và Hoa Kỳ không phải chỉ Hoa Kỳ đơn phương gây ra và còn tiếp diễn. Cả hai đang tận dụng mọi ưu thế để cải thiện vị thế của mình. Ai sẽ có khả năng làm cho đối phương suy yếu kinh tế, còn cần nhiều thời gian và nỗ lực. Các chính sách ngăn chận của Trump và Biden đã có kết qủa tốt đẹp. Ai sẽ thắng cử trong năm 2024 cũng phải tiếp tục phát huy thành quả này.
Cách đây chưa lâu, tôi có được gặp một người từ Việt Nam sang Pháp du ngoạn. Mặc dù vẫn sung sức trong độ tuổi làm việc nhưng nhân vật của chúng ta có thể thư thả rong chơi nhiều tháng ngày tại xứ người. Không chỉ thể hiện sự mãn nguyện về đời sống riêng tư, nhân vật còn cho thấy nhiều sự lạc quan về xã hội...
Nhà xuất bản Người Việt Books giới thiệu tập Ký (xuất bản năm 2018) của Đinh Anh Quang Thái “như nén hương lòng thắp tạ những nhân vật của một thời”: Hồ Hữu Tường, Hoàng Cơ Trường, Trần Văn Bá, Nguyễn Tất Nhiên, Như Phong Lê Văn Tiến, Đỗ Ngọc Yến, Nguyễn Chí Thiện, Đoàn Kế Tường, Nguyễn Ngọc Bích, Bùi Bảo Trúc, Trần Hồng Hà…
Chuyến thăm chính thức Việt Nam của Tổng thống Joe Biden từ ngày 10 đến 11 tháng 9 nhằm nâng quan hệ ngoại giao hai nước lên cấp “chiến lược” là hành động chinh trị giúp các nước Á Châu và Thái Bình Dương an tâm, nhưng sẽ khiến Trung Quốc nhăn mặt...
Sau khi Trung Quốc gia nhập kinh tế thế giới vào năm 1978, đất nước này đã trở thành câu chuyện tăng trưởng ngoạn mục nhất trong lịch sử. Cải cách nông nghiệp, công nghiệp hóa, thu nhập gia tăng đã đưa gần 800 triệu người lúc đó thoát khỏi cảnh nghèo đói cùng cực. Sản xuất chỉ bằng 1/10 so với Hoa Kỳ vào năm 1980, nền kinh tế Trung Quốc hiện nay có quy mô bằng khoảng 3/4. Tuy nhiên, thay vì quay trở lại con đường tăng trưởng sau khi chính quyền Cộng sản Trung Quốc (CSTQ) từ bỏ chính sách “Zero-Covid” vào cuối năm 2022, nó lại đang có triệu chứng chao đảo từ bờ mương này sang bờ mương khác.
Tới cuối thế kỷ, cũng từ Hải Phòng, Việt Nam lại phát động một phong trào Đông Du khác, ngó bộ rầm rộ và khí thế hơn nhiều. Đợt này thì Bách Khoa Toàn Thư Wikipedia (Hà Nội) chưa kịp cập nhật, tôi cũng chỉ biết được (phần nào) là nhờ nghe qua nhà văn Bùi Ngọc Tấn. Ông kể lại mẩu chuyện nhỏ của một vị bác sĩ, một ông công nhân và một chàng thủy thủ – cả ba đều là nhân viên thuộc công ty Liên Hợp Hải Sản Biển Đông – và chuyến Đông Du ngắn ngủi của họ (vào năm 1990) khi Nhà Nước Việt Nam vừa quyết định mở cửa ra với thế giới bên ngoài
Việt Nam cãi lý rằng “quyền con người không thể cao hơn chủ quyền”, nhưng lợi dụng “chủ quyền” để đàn áp dân chủ và xây dựng chế độ độc tài một đảng cầm quyền là chống lại quyền làm người của công dân...
Chuyện gì phải xảy ra, đã xảy ra. Hôm thứ Tư 23/8 vừa qua, chiếc phi cơ phản lực chở Yevgeny Prigozhin, người đứng đầu công ty quân sự tư nhân Wagner, cùng bộ chỉ huy của ông ta đang trên đường từ Moskva đi St. Petersburg (nơi đặt đại bản doanh của Wagner) phát nổ trên không trung, và tất cả mọi người trên phi cơ, kể cả phi hành đoàn, đều tử nạn...
Trong phần lời tựa của cuốn Bố Già, bản Việt ngữ, dịch giả Ngọc Thứ Lang còn cho biết thêm đôi điều lý thú khác nữa: “Nhiều tư liệu gần đây về Mafia và ‘The Godfather’ cho chúng ta biết rằng nhân vật ‘Bố Già’ ngoài đời chính là Don Vito Cascio Ferro, một trong những thủ lĩnh quan trọng đầu tiên của giới Mafia Ý di cư sang Mỹ. Nhưng đối với bạn bè, thân quyến, ‘Bố Già’ gần như là một đấng toàn năng có thể cứu họ thoát khỏi những thế kẹt và nỗi oan ức mà ngay cả luật pháp cũng chẳng gỡ được. Ông đúng là ‘Mafia’ theo cái nghĩa nguyên thủy của nó thuở ban đầu hình thành, nơi ẩn náu.”
Sau 11 năm chống Tham nhũng, Tiêu cực (2012-2023), tình trạng suy thoái tư tưởng và đạo đức lối sống trong cán bộ đảng viên, nguyên nhân đẻ ra tham nhũng, vẫn nghiêm trọng, lan rộng và tinh vi trong mọi lĩnh vực...


Kính chào quý vị,

Tôi là Derek Trần, dân biểu đại diện Địa Hạt 45, và thật là một vinh dự lớn lao khi được đứng nơi đây hôm nay, giữa những tiếng nói, những câu chuyện, và những tâm hồn đã góp phần tạo nên diện mạo văn học của cộng đồng người Mỹ gốc Việt trong suốt một phần tư thế kỷ qua.
Hai mươi lăm năm! Một cột mốc bạc! Một cột mốc không chỉ đánh dấu thời gian trôi qua, mà còn ghi nhận sức bền bỉ của một giấc mơ. Hôm nay, chúng ta kỷ niệm 25 năm Giải Viết Về Nước Mỹ của nhật báo Việt Báo.

Khi những người sáng lập giải thưởng này lần đầu tiên ngồi lại bàn thảo, họ đã hiểu một điều rất căn bản rằng: Kinh nghiệm tỵ nạn, hành trình nhập cư, những phức tạp, gian nan, và sự thành công mỹ mãn trong hành trình trở thành người Mỹ gốc Việt – tất cả cần được ghi lại. Một hành trình ý nghĩa không những cần nhân chứng, mà cần cả những người viết để ghi nhận và bảo tồn. Họ không chỉ tạo ra một cuộc thi; họ đã và đang xây dựng một kho lưu trữ. Họ thắp lên một ngọn hải đăng cho thế hệ sau để chuyển hóa tổn thương thành chứng tích, sự im lặng thành lời ca, và cuộc sống lưu vong thành sự hội nhập.

Trong những ngày đầu ấy, văn học Hoa Kỳ thường chưa phản ánh đầy đủ sự phong phú và đa dạng về kinh nghiệm của chúng ta. Giải thưởng Viết Về Nước Mỹ thực sự đã lấp đầy khoảng trống đó bằng sự ghi nhận và khích lệ vô số tác giả, những người đã cầm bút và cùng viết nên một thông điệp mạnh mẽ: “Chúng ta đang hiện diện nơi đây. Trải nghiệm của chúng ta là quan trọng. Và nước Mỹ của chúng ta là thế đó.”


Suốt 25 năm qua, giải thưởng này không chỉ vinh danh tài năng mà dựng nên một cộng đồng và tạo thành một truyền thống.
Những cây bút được tôn vinh hôm nay không chỉ mô tả nước Mỹ; họ định nghĩa nó. Họ mở rộng giới hạn của nước Mỹ, làm phong phú văn hóa của nước Mỹ, và khắc sâu tâm hồn của nước Mỹ. Qua đôi mắt họ, chúng ta nhìn thấy một nước Mỹ tinh tế hơn, nhân ái hơn, và sau cùng, chân thật hơn.

Xin được nhắn gửi đến các tác giả góp mặt từ bao thế hệ để chia sẻ tấm chân tình trên các bài viết, chúng tôi trân trọng cảm ơn sự can đảm của quý vị. Can đảm không chỉ là vượt qua biến cố của lịch sử; can đảm còn là việc ngồi trước trang giấy trắng, đối diện với chính mình, lục lọi ký ức đau thương sâu đậm, và gửi tặng trải nghiệm đó đến tha nhân. Quý vị là những người gìn giữ ký ức tập thể và là những người dẫn đường cho tương lai văn hóa Việt tại Hoa Kỳ.

Với Việt Báo: Xin trân trọng cảm ơn tầm nhìn, tâm huyết, và sự duy trì bền bỉ giải thưởng này suốt một phần tư thế kỷ.
Khi hướng đến 25 năm tới, chúng ta hãy tiếp tục khích lệ thế hệ kế tiếp—những blogger, thi sĩ, tiểu thuyết gia, nhà phê bình, nhà văn trẻ—để họ tìm thấy tiếng nói của chính mình và kể lại sự thật của họ, dù đó là thử thách hay niềm vui. Bởi văn chương không phải là một thứ xa xỉ; đó là sự cần thiết. Đó là cách chúng ta chữa lành, cách chúng ta ghi nhớ, và là cách chúng ta tìm thấy nơi chốn của mình một cách trọn vẹn.

Xin cảm ơn quý vị.

NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.