Hôm nay,  

Đất Việt: Nước Việt Nam

27/12/201200:00:00(Xem: 8281)
Nguyễn Lộc Yên
(tiếp theo)

12- Mở mang bờ cõi về phương Nam: Năm 1069, vua Lý Thánh Tông thân chinh bắt được vua Chiêm là Chế Củ (Jaya Rudravarman). Chế Củ dâng 3 châu: Bố Chính, Địa Lý và Ma Linh (nay là Quảng Bình và phía bắc Quảng Trị). Năm 1306, vua Chiêm Thành là Chế Mân (Jaya Simhavarman) cưới công chúa Huyền Trân, dâng Châu Ô và Châu Rí. Vua Trần Anh Tông đổi tên thành Châu Thuận và Châu Hóa, nay thuộc vùng đất phía nam Quảng Trị và Thừa Thiên. Năm 1470, thời Lê Thánh Tông, quân Đại Việt đánh chiếm kinh đô của Chiêm là Vijaya (nay Bình Định), và sáp nhập miền bắc Chiêm Thành, từ đèo Hải Vân đến đèo Cù Mông vào Đại Việt, đặt tên là thừa tuyên Quảng Nam. Quân nhà Lê còn tiến tới phía nam vùng đất Phú Yên ngày nay, vua đã cho khắc chữ vào hòn đá to trên đỉnh Thạch Bi sơn (đá bia), để phân định lãnh thổ Việt-Chiêm.

Năm 1620, chúa Nguyễn Phúc Nguyên, thuận gả Công nương Ngọc Vạn xinh đẹp và khôn ngoan cho vua Chey Chetta II, vua Chân Lạp hết sức tin yêu phong là Hoàng hậu Somadach. Năm 1623, chúa Nguyễn cử một sứ bộ, đem quốc thư và tặng phẩm, tới Oudong để tỏ tình hữu hảo và yêu cầu vua Chey Chetta II, cho lập một đồn thuế ở Prei Kor (nay Sài Gòn) và lập một dinh điền ở Mô Xoài (nay Bà Rịa), vì có Ngọc Vạn, nên vua Chân Lạp đồng ý yêu cầu của nhạc phụ.

Năm 1693, vua Chiêm là Bà Tranh (Po Saot) không tiến cống, chúa Nguyễn Phúc Chu sai tổng binh Nguyễn Hữu Cảnh đem binh đánh, bắt được Bà Tranh đem về Phú Xuân (Huế). Chúa Nguyễn đổi đất Chiêm làm Thuận Phủ, nay thuộc Bình Thuận. Đất này, chúa cho con cháu của Bà Tranh làm Đô đốc trấn giữ. Năm 1698, chúa Nguyễn Phúc Chu sai Nguyễn Hữu Cảnh làm kinh lược đất Chân Lạp; lấy Đồng Nai làm huyện Phúc Long và Sài Gòn làm huyện Tân Bình, đặt Trấn Biên dinh (Biên Hòa) và Phiên Trấn dinh (Gia Định).

Khi nhà Thanh tiêu diệt nhà Minh, Mạc Cửu người gốc Quảng Đông, cùng gia quyến bỏ sang Chân Lạp khai khẩn vùng đất Hà Tiên, rồi mở rộng đến Rạch Giá, Phú Quốc. Năm 1708, quân Xiêm sang cướp phá, Mạc Cửu dâng đất đã khai phá xin nội thuộc về chúa Nguyễn Phúc Chu, chúa Nguyễn đổi tên thành Trấn Hà Tiên, phong Mạc Cửu làm chức Tổng binh, cai quản Hà Tiên. Khi Mạc Cửu mất, con là Mạc Thiên Tứ lên giữ chức Đô đốc. Từ năm 1735-1739, Mạc Thiên Tứ mở rộng đến Cà Mau, Bạc Liêu, Hậu Giang, Cần Thơ.

Năm 1732, chúa Nguyễn Phúc Chú tiến chiếm vùng đất Vĩnh Long và Bến Tre (ngày nay), dựng dinh Long Hồ trực thuộc phủ Gia Định. Năm 1755, vua Chân Lạp là Nặc Nguyên (Ang Tong) thông sứ với chúa Trịnh để lập mưu đánh chúa Nguyễn, chúa Nguyễn Phúc Khoát sai Nguyễn Cư Trinh đem quân đánh Nặc Nguyên. Năm 1756, Nặc Nguyên thua chạy sang Hà Tiên nhờ Mạc Thiên Tứ, rồi xin dâng hai phủ Tầm Bôn và Lôi Lạp (nay là Tân An và Gò Công) cho chúa Nguyễn để cầu hòa. Sau đấy, chúa Nguyễn giúp Nặc Tôn (Outey II), con Nặc Nhuận, giữa lúc tranh ngôi được lên làm vua Chân Lạp. Nặc Tôn dâng đất Tầm Phong Long (nay là Châu Đốc, Sa Đéc) để tạ ơn chúa Nguyễn. Nặc Tôn lại tặng riêng cho Mạc Thiên Tứ 5 phủ: Kompong Som (Vũng Thơm), Kampot (Cần Bột), Chal Chun (Chưn Rùm), Bantey Méas (Sài Mạt) và Raung Veng (Linh Quỳnh) để tạ ơn. Mạc Thiên Tứ lại đem dâng chúa Nguyễn, chúa cho thuộc về trấn Hà Tiên cai quản, 5 phủ này về sau khi Pháp thành lập Liên bang Đông Dương, đã cắt trả về cho Cao Miên, ngày nay là 2 tỉnh Takeo và Kampot.

Thời các chúa Nguyễn, có các bộ lạc ở Tây Nguyên; bộ tộc người Gia Rai là mạnh nhất, các vị tiểu vương Thủy Xá, Hỏa Xá đã từng triều cống chúa Nguyễn. Khi xưa, khu vực này có lúc thuộc về nước Chiêm Thành hay Chân Lạp; có lúc một phần đất nơi này lại thuộc về Ai Lao, tùy vào sức mạnh của các nước ấy. Vào năm 1830, vua Minh Mạng chính thức sáp nhập vùng đất Tây Nguyên ngày nay, vào bản đồ Việt Nam.

13- Khí hậu VN: Việt Nam là nước ở miền nhiệt đới. Gần biển và cao nguyên có khí hậu ôn hoà. Nhiệt độ trung bình hàng năm 22

0C đến 270C. Một năm có 365 ngày, thì có khoảng 100 ngày mưa. Việt Nam có gió Bắc (gió Bấc) là gió lạnh từ phương bắc thổi vào. Gió Lào là gió nóng từ bên Lào thổi qua. Gió Nam là gió từ phương nam thổi tới. Gió Nồm là gió từ hướng đông nam của biển thổi vào, nên không khí mát mẻ.

14- Đất đai và đồng bằng: Đất nông nghiệp VN khoảng 20%, đất lâm nghiệp khoảng 30% diện tích đất tự nhiên. Đồng bằng VN có rải rác từ bắc chí nam. Đồng bằng miền Bắc, được bồi đắp bởi phù sa của sông Hồng, có diện tích khoảng 15.000 km2. Đồng bằng miền Trung, bị dãy Trường Sơn như xương sống chạy dài từ Bắc chí Nam, nhiều núi đâm ra sát biển, chia thành những cánh đồng nho nhỏ. Đồng bằng ở miền Nam được bồi đắp bởi phù sa sông Cửu Long có diện tích trên 40.000 km2; hàng năm phù sa bồi ra biển từ 60m đến 80m.

15- Tài nguyên: - Tài nguyên rừng: Rừng ở VN có nhiều cây gỗ quý: Hương, gụ, trắc, cẩm lai, gõ... và cây dược thảo rất dồi dào. Các loại lâm sản khác: Nấm hương, nấm linh chi, mật ong... Động vật ở Việt Nam có khoảng 1.000 loại chim, 300 loài thú, trong đó có: Nai, hổ, gấu, voi, trâu rừng, bò rừng, công, trĩ..., với khoảng 300 loài bò sát và ếch nhái.

- Tài nguyên thủy sản: Việt Nam là quốc gia có nguồn nước dồi dào, nên về thủy sản có đầy đủ các loại cá tôm ở nơi sông hồ nước ngọt và ở biển rộng bao la, có nhiều: Tôm cá, mực, muối và nhiều loại rong biển.


- Khoáng sản củaVN ở đất liền có: Than đá, mỏ đồng, mỏ vàng. Ngoài biển khơi có mỏ dầu dọc theo bờ biển của nước Việt.

16- Thắng cảnh: Việt Nam có nhiều sông suối, ao hồ, thác ghềnh, VN ở vùng nhiệt đới, nên cây cỏ, hoa lá tươi tốt quanh năm. Nơi nghỉ mát lý tưởng là: Đà Lạt, Sa Pa, Tam đảo...

Thác, hồ, xinh xắn: Thác Bản Giốc hồ Ba Bể. Di sản đẹp đẽ, được cơ quan UNESCO công nhận: Vịnh Hạ Long, động Phong Nha. Những bãi tắm rộng rãi, mát mẻ: Vũng Tàu, Đồ Sơn ở Hải Phòng, Sầm Sơn ở Thanh Hoá. Cố đô đồ sộ, cổ kính: Thăng Long và Huế. Đẹp như viên ngọc Viễn Đông: TP Sài Gòn. Phố phường nguy nga, đông đúc, nhộn nhịp khác là thành phố: Hải Phòng, Đà Nẵng, Nha Trang, Cần Thơ... Danh lam thắng cảnh ở VN thật là:

“Thác hồ xinh xắn quá nhiều

Núi sông cẩm tú, mỹ miều khắp nơi.”

*- Thiết nghĩ: Nước Việt nói riêng, Đông Dương nói chung, là một tiểu quốc, vì vậy từ hiệp định Genève 1954, đến hiệp định Paris 1973, đều bị các cường quốc: Pháp, Mỹ, Tàu, Nga... chi phối mọi mặt, đất nước mình lại không thể tự quyết định tương lai cho chính mình, mà phải bị những áp đặt của ngoại bang, dù đó là ngoại bang tư bản hay ngoại bang cộng sản. Quỷ

quái thay! Sau hiệp định Genève Pháp rút quân, nhưng VC lại gài Bộ đội và chính trị viên ở lại miền Nam. Sau hiệp định Paris, Mỹ đã rút quân theo điều khoản của hiệp định, còn VC lại tăng thêm Cộng quân vào miền Nam VN?!. Ai cũng đặt “quyền lợi chủ nghĩa” quốc gia của họ lên trên, chứ đừng hòng có sự hỗ tương hay giúp đỡ thực lòng của các nước “tư bản chủ nghĩa” hay “xã hội chủ nghĩa”?! Ai cũng vì quyền lợi đất nước của họ, chỉ trừ bọn bán nước cầu vinh. Nên nước ta, dân ta phải tự vươn mình lên như Nhật Bản hay Do Thái, thì mới có cơ may quyết định vận nước của mình.

Thế mà ngày nay (2012), chính quyền Việt Nam Cộng sản (VC) bị hệ luỵ bởi “mười sáu chữ vàng” (Láng giềng hữu nghị; Hợp tác toàn diện; Ổn định lâu dài; Hướng tới tương lai). Mười sáu chữ vàng là một cái thòng lọng, cái kim cô của quân xâm lược Tàu, đang và sắp tròng vào đầu 90 triệu dân Việt, trong đấy có VC, vậy mà VC vẫn còn hoan hô 16 chữ độc địa này là sao?!!!. Lịch sử Việt Nam, đã có biết bao anh hùng, anh thư trung trinh, đã lo dân giúp nước, nhưng cũng có một thiểu số lại là mọt nước sâu dân thật đáng trách. Những nhân vật buôn dân bán nước, đã làm hoen ố trang Sử Việt, đấy là:

- Mạc Đăng Dung (1483-1541), kẻ cướp ngôi nhà Lê: Khi họ Mạc làm vua, ông ta tự trói mình trước phủ của quân Minh ở trấn Nam Quan, nhục nhã dâng vàng bạc và 6 động: Tế Phù, Kim Lặc, Cổ Sâm, Liêu Cát, An Lương và La Phu cho nhà Minh.

- Lê Chiêu Thống (1766-1793), cầu viện nhà Thanh, nhà Thanh đem trên 20 vạn quân Thanh đến Thăng Long xâm lược nước ta, nếu không có anh hùng Nguyễn Huệ và các tướng sĩ Tây Sơn đánh đuổi chúng, thì nước ta đã bị Tàu đô hộ nữa rồi!.

- Hồ Chí Minh (1890-1969) và đồng đảng của ông, đã, đang và sẽ đem giang sơn Việt Nam cắt nhượng từng vùng da thịt đất nước ta cho giặc Tàu, hay sẽ hiến dâng cả giang sơn VN cho Tàu?!.

- Ngày 14-9-1958, thủ tướng miền Bắc Việt Nam là Phạm Văn Đồng, với sự đồng loã của chủ tịch nước là Hồ Chí Minh, đã dùng Biển Đông (cả Hoàng Sa, Trường Sa) của miền Nam Việt Nam (VNCH), gởi công hàm cho Chu Ân Lai là thủ tướng Tàu cộng: “Biển Đông thuộc về Tàu”. Dù thiếu yếu tố pháp lý, nhưng VC mong được viện trợ của Tàu, để xâm chiếm miền Nam VN?!

- Ngày 30-12-1999, phân định lại lãnh thổ Việt, Tàu. Tàu chiếm của Việt Nam, khoảng 700 km vuông lãnh thổ.

- Ngày 25-12-2000, chính quyền Cộng sản Hà Nội, cắt nhượng cho Tàu, khoảng 10.000 km vuông lãnh hải, thuộc vùng vịnh Bắc bộ VN. Nhân đấy, vào ngày 2-12-2007, Quốc vụ viện của Tàu, tuyên bố thành lập huyện Tam Sa, bao gồm đảo Hoàng Sa và một phần đảo Trường Sa của Việt Nam, mà Tàu đã cưỡng chiếm. Giờ đây, ải Nam Quan và thác Bản Giốc của ta còn hay mất?!.

Riêng Mạc Đăng Dung và Lê Chiêu Thống, liền sau đấy đã biết ăn năn hối lỗi, biết nhục khi bán nước cầu vinh, biết thiệt thòi đất nước khi quy luỵ ngoại bang Tàu. Mạc Đăng Dung sau khi chuốc nhục ở ải Nam Quan năm 1541, vì thẹn mà bệnh mất năm ấy. Lê Chiêu Thống vì hối hận, lâm bệnh mất năm1793, tại Yên Kinh (Tàu), lúc 28 tuổi. Còn Hồ Chí Minh và đồng đảng vẫn tiếp tục “mãi quốc cầu vinh” là vì sao???!

Việt Nam làng xóm thổ cương
Giang sơn cẩm tú, vấn vương lòng người
*
Cảm tác: Non nước Việt Nam
Việt Nam lập quốc, quá truân chuyên
Lân cận Bắc phương, lắm luỵ phiền
Bắc thuộc ngàn năm, vùng vẫy đứng
Trăm năm đuổi Pháp, mới bình yên
*
Việt Nam non nước đẹp làm sao!
Vị trí đông nam của Á Châu
Tổ Quốc giữ gìn bao thuở trước
Nước non sang sửa mãi nghìn sau
*
Việt Nam phía bắc giáp Trung Hoa
Biên giới lâu lâu lại bất hoà
Tây cận Lào Miên rừng rậm rạp
Nam liền vịnh Thái biển bao la
*
Việt Nam đông giáp biển mênh mông
Hải đảo lô nhô khắp biển Đông
Thuỷ sản cá tôm đầy rẫy lội
Xăng dầu đáy biển, vững vàng trông
*
Việt Nam non nước thiết tha lòng
Hùng vĩ núi rừng, bởi hóa công
Cây cỏ đẹp xinh, xinh xắn cảnh
Lúa ngô xanh tốt, tốt tươi đồng
*
Việt Nam sông suối, nước long lanh
Khúc khuỷu quanh co, chảy quẩn quanh
Ghềnh thác ầm ì, màu nước bạc
Đầm ao lấp lánh, mặt hồ xanh
*
Việt Nam quặng mỏ, ở nhiều nơi
Than đá, sắt đồng, đủ hẳn hoi
Phong cảnh mỹ miều, lưu luyến mãi
Việt Nam non nước nhớ nhung hoài.

Nguyễn Lộc Yên

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
)
Tháng Năm, 2024, trong phiên tòa xét xử bị cáo, tức cựu Tổng thống Donald Trump, liên quan các khoản chi phí cho nữ diễn viên phim khiêu dâm Stormy Daniels dưới dạng tiền bịt miệng, có một cựu công tố viên, bộ trưởng tư pháp từ Flordia đến tòa New York. Bà ngồi bên dưới theo dõi để ủng hộ Trump. Đó là Pam Bondi. Sau khi bồi thẩm đoàn phán quyết Trump có tội trong 34 tội danh, Bondi đã xuất hiện trên Fox News, cùng với Kash Patel, phát biểu rằng “một niềm tin rất lớn đã bị mất vào hệ thống tư pháp tối nay.” Bà còn nói thêm: “Người dân Mỹ đã nhìn thấu điều đó.”
Chiều thứ Sáu, chúng tôi ăn trưa với một người bạn mới ở Huntington Beach. Không biết vì men bia hay vì chọn quán giữa một thành phố “đỏ”, câu chuyện đang nhẹ nhàng bỗng rẽ thẳng vào chính trường. Nhắc đến những gì xảy ra kể từ ngày tổng thống Trump nắm quyền sinh sát, cô bạn tôi đề cập đến vật giá leo thang, vừa lạm phát vừa thuế quan, kinh tế bất ổn, đời sống bất an… Anh bạn mới của chúng tôi nghe đến đây lên tiếng cắt lời: “Dẫu có thế, so với nhiều người, nhiều xứ khác, người Mỹ vẫn còn đang sống trong may mắn. Và chúng ta nên biết ơn điều đó.” Anh khiến tôi liên tưởng đến thuyết “dân túy tàn bạo”, được Jay Kuo nhắc đến trong bài báo mới đăng của Ông trên Substack tuần qua.
Tuần trước, tình cờ tôi đọc được một bài viết của tác giả Vũ Kim Hạnh được chia sẻ lại qua Facebook. Bài viết có tựa đề là "Cơ hội vàng ở Mỹ sau mức thuế đối ứng 20%", trong đó bà nhắc riêng về kỹ nghệ xuất cảng gỗ của Việt Nam sang Hoa Kỳ và thế giới. Trước khi đi vào chi tiết của bài viết, có thể nhắc sơ về bà Vũ Kim Hạnh ắt đã quen thuộc với nhiều người trong nước. Bà từng là Tổng Biên Tập báo Tuổi Trẻ, cũng như nằm trong nhóm sáng lập tờ tuần báo Sài Gòn Tiếp Thị, từng là những tờ báo khá thành công tại Việt Nam.
Franklin D. Roosevelt (1882-1945), Tổng Thống Hoa Kỳ thứ 32 và là vị tổng thống Mỹ duy nhất phục vụ hơn 2 nhiệm kỳ, đã từng nói rằng, “Tự do của nền dân chủ không an toàn nếu người dân dung túng sự gia tăng của quyền lực cá nhân tới mức trở thành mạnh hơn chính nhà nước dân chủ đó. Điều đó trong bản chất là chủ nghĩa phát xít: quyền sở hữu của chính phủ thuộc về một cá nhân, một nhóm người, hay bất cứ thế lực cá nhân nào đang kiểm soát.” Lời cảnh giác đó của TT Roosevelt quả thật đã trở thành lời tiên tri đang ứng nghiệm trong thời đại hiện nay của nước Mỹ. Tổng Thống Donald Trump trong nhiệm kỳ đầu và gần 8 tháng của nhiệm kỳ hai đã thể hiện rõ ý chí và hành động của một nhà lãnh đạo muốn thâu tóm mọi quyền lực trong tay mình bất chấp những việc làm này có phá vỡ nền tảng tự do và dân chủ mà nước Mỹ đã nỗ lực không ngừng để tạo dựng và giữ gìn trong suốt hai trăm năm mươi năm qua hay không!
Từ lâu trong chính trị Mỹ vẫn tồn tại một quy tắc bất thành văn, khi thì nói lên to rõ “chúng ta tốt đẹp hơn như thế này,” hoặc có khi chỉ thì thầm, nhẹ nhàng, rằng đảng Dân Chủ không nên sa vào bùn lầy. Nhiều thập niên qua, “quy tắc” này đã định hình cả vận động tranh cử lẫn cách cầm quyền lãnh đạo. Tổng thống Barack Obama, bằng sự điềm tĩnh, được xem là bậc thầy về nghệ thuật này, ngay cả khi Donald Trump mở màn thuyết âm mưu “giấy khai sinh giả.” Tổng thống Joe Biden cũng vậy. Ông lèo lái đất nước sau đại dịch bằng chiến lược đặt niềm tin vào sự văn minh, đoàn kết, tin rằng lời kêu gọi phẩm giá có thể giữ thăng bằng cho con thuyền trong cơn chao đảo vì sóng dữ.
Trong nhiều tháng qua, các tài khoản chính thức của Bạch Ốc và Bộ Nội An trên mạng X liên tục tung ra hình ảnh và video (meme) dị hợm: từ ảnh ghép kèm âm thanh chế giễu, những đoạn đăng kiểu TikTok, cho đến tranh vẽ bằng trí tuệ nhân tạo. Đây không phải trò vui của vài nhân viên rảnh rỗi, mà là một chiến dịch có chủ ý, lặp đi lặp lại, như muốn răn: ai mới thực sự được coi là người Mỹ. Trang NPR ngày 18 tháng 8 nhận định: “Các tài khoản chính thức của chính quyền Trump đang khai thác đủ kiểu meme, hình ảnh AI với giọng điệu đầy thách thức trong các bài đăng trên mạng xã hội.”
Trước khi quay lại cùng cuộc họp song phương giữa Trump và Putin tại Alaska, hãy quay lại những cuộc họp giữa Donald Trump và lãnh tụ Bắc Hàn Kim Jong Un trong nhiệm kỳ đầu của Donald Trump. Lần đầu tiên, một đương kim tổng thống Hoa Kỳ đã hạ mình sang Châu Á đến ba lần, lần đầu tại Singapore, rồi Việt Nam và cuối cùng ngay tại khu phi quân sự giữa Nam-Bắc Hàn, để gặp và nâng cao vị thế một tay "Chí Phèo" cộng sản mặt sữa nhưng khét tiếng độc ác lên vị thế chính thức ngang hàng với Hoa Kỳ trên chính trường quốc tế.
Trong căn phòng trắng, lổm chổm những mảng phù điêu mạ vàng trên trần nhà và tường, một người đàn ông mảnh khảnh, nhanh nhẹn bước ra giới thiệu trước ống kính báo chí món quà đặc biệt ông cố ý mang theo tặng Tổng thống Donald Trump. Đó là lần hiếm hoi CEO của hãng Apple, Tim Cook, xuất hiện trong trang phục sơ mi cà vạt vest đen. Ngay cả trong những lần ra mắt sản phẩm iPhone mới hàng năm, vốn được xem là sự kiện quan trọng bật nhất của Apple, người ta cũng không thấy Cook phải bó mình trong bộ lễ phục trịnh trọng như vậy. Tim Cook đã mang đến cho các tín đồ của trái táo một sự bất ngờ, giống như 15 năm trước, ông xuất hiện trên tạp chí Out ở vị trí đầu bảng xếp hạng Power 50, một danh sách xếp hạng những cá nhân đồng tính nam và đồng tính nữ có ảnh hưởng nhất vào thời điểm đó.
Trong những tháng qua, thảm họa đói của người Palestine ở dải Gaza đã làm thế giới rúng động. Tin tức về trẻ em Palestine bị bắn chết trong khi cố len lỏi tới rào sắt để nhận thức ăn viện trợ được truyền đi; nhiều người đặt câu hỏi về lương tri của những kẻ tổ chức “công tác nhân đạo” này (công ty Gaza Humanitarian Foundation do chính phủ Trump hậu thuẫn). UN ước tính có khoảng 1,400 người Palestine đã chết khi tìm cách nhận thực phẩm cứu trợ. Vào tháng 12 năm 2023, Nam Phi đã đệ đơn kiện Israel lên Tòa án Công lý Quốc tế (ICJ) cáo buộc quốc gia này phạm tội diệt chủng ở Gaza. Một số quốc gia khác tham gia hoặc bày tỏ sự ủng hộ đối với vụ kiện, bao gồm: Nicaragua, Bỉ, Colombia, Thổ Nhĩ Kỳ, Libya, Ai Cập, Maldives, Mexico, Ireland, Chile Palestine…
Trí nhớ của một cộng đồng không chỉ mất đi khi thời gian làm phai mờ, mà có khi có bàn tay cố tình tháo gỡ. Không cần nhiều bút mực, chỉ cần bỏ vài dòng, thay một chữ, hoặc xóa một đoạn – câu chuyện lập tức đổi nghĩa. Lịch sử hiện đại đã nhiều lần chứng kiến điều đó. Năm 1933, chính quyền Quốc xã Đức đốt sách giữa quảng trường, thay lại giáo trình, đặt viện bảo tàng và văn khố dưới quyền Bộ Tuyên Giám. Joseph Goebbels nói: “Chúng ta không muốn người dân sử dụng cái đầu. Chúng ta muốn họ hành xử theo cảm tính.” Tám thập niên sau, ở một góc khác của địa cầu, những bản thảo của Trương Vĩnh Ký – người khai sáng nền quốc ngữ Việt – bị loại khỏi thư viện vì bị gán là “tay sai thực dân”. Sau 1975, chính quyền cộng sản xét duyệt văn hóa trên toàn quốc: các tác phẩm học thuật bị cấm; bị đốt, tên tuổi các học giả và nhà văn miền Nam biến mất khỏi mọi tiến trình văn hóa. Tại Hoa Kỳ ngày nay, sự thật không bị đấu tố – nhưng bị biên tập lại.


Kính chào quý vị,

Tôi là Derek Trần, dân biểu đại diện Địa Hạt 45, và thật là một vinh dự lớn lao khi được đứng nơi đây hôm nay, giữa những tiếng nói, những câu chuyện, và những tâm hồn đã góp phần tạo nên diện mạo văn học của cộng đồng người Mỹ gốc Việt trong suốt một phần tư thế kỷ qua.
Hai mươi lăm năm! Một cột mốc bạc! Một cột mốc không chỉ đánh dấu thời gian trôi qua, mà còn ghi nhận sức bền bỉ của một giấc mơ. Hôm nay, chúng ta kỷ niệm 25 năm Giải Viết Về Nước Mỹ của nhật báo Việt Báo.

Khi những người sáng lập giải thưởng này lần đầu tiên ngồi lại bàn thảo, họ đã hiểu một điều rất căn bản rằng: Kinh nghiệm tỵ nạn, hành trình nhập cư, những phức tạp, gian nan, và sự thành công mỹ mãn trong hành trình trở thành người Mỹ gốc Việt – tất cả cần được ghi lại. Một hành trình ý nghĩa không những cần nhân chứng, mà cần cả những người viết để ghi nhận và bảo tồn. Họ không chỉ tạo ra một cuộc thi; họ đã và đang xây dựng một kho lưu trữ. Họ thắp lên một ngọn hải đăng cho thế hệ sau để chuyển hóa tổn thương thành chứng tích, sự im lặng thành lời ca, và cuộc sống lưu vong thành sự hội nhập.

Trong những ngày đầu ấy, văn học Hoa Kỳ thường chưa phản ánh đầy đủ sự phong phú và đa dạng về kinh nghiệm của chúng ta. Giải thưởng Viết Về Nước Mỹ thực sự đã lấp đầy khoảng trống đó bằng sự ghi nhận và khích lệ vô số tác giả, những người đã cầm bút và cùng viết nên một thông điệp mạnh mẽ: “Chúng ta đang hiện diện nơi đây. Trải nghiệm của chúng ta là quan trọng. Và nước Mỹ của chúng ta là thế đó.”


Suốt 25 năm qua, giải thưởng này không chỉ vinh danh tài năng mà dựng nên một cộng đồng và tạo thành một truyền thống.
Những cây bút được tôn vinh hôm nay không chỉ mô tả nước Mỹ; họ định nghĩa nó. Họ mở rộng giới hạn của nước Mỹ, làm phong phú văn hóa của nước Mỹ, và khắc sâu tâm hồn của nước Mỹ. Qua đôi mắt họ, chúng ta nhìn thấy một nước Mỹ tinh tế hơn, nhân ái hơn, và sau cùng, chân thật hơn.

Xin được nhắn gửi đến các tác giả góp mặt từ bao thế hệ để chia sẻ tấm chân tình trên các bài viết, chúng tôi trân trọng cảm ơn sự can đảm của quý vị. Can đảm không chỉ là vượt qua biến cố của lịch sử; can đảm còn là việc ngồi trước trang giấy trắng, đối diện với chính mình, lục lọi ký ức đau thương sâu đậm, và gửi tặng trải nghiệm đó đến tha nhân. Quý vị là những người gìn giữ ký ức tập thể và là những người dẫn đường cho tương lai văn hóa Việt tại Hoa Kỳ.

Với Việt Báo: Xin trân trọng cảm ơn tầm nhìn, tâm huyết, và sự duy trì bền bỉ giải thưởng này suốt một phần tư thế kỷ.
Khi hướng đến 25 năm tới, chúng ta hãy tiếp tục khích lệ thế hệ kế tiếp—những blogger, thi sĩ, tiểu thuyết gia, nhà phê bình, nhà văn trẻ—để họ tìm thấy tiếng nói của chính mình và kể lại sự thật của họ, dù đó là thử thách hay niềm vui. Bởi văn chương không phải là một thứ xa xỉ; đó là sự cần thiết. Đó là cách chúng ta chữa lành, cách chúng ta ghi nhớ, và là cách chúng ta tìm thấy nơi chốn của mình một cách trọn vẹn.

Xin cảm ơn quý vị.

NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.