Hôm nay,  

Khi Công Lý Bất Minh

14/12/201300:00:00(Xem: 4884)
Chủ Nhật vừa qua 8 tháng 12 năm 2013 đài truyền hình CNN có cho chiếu một phóng sự với nhan đề “An Unreal Dream, The Michael Morton Story”, xin tạm dịch là “Câu chuyện của Micheal Morton, một ước mơ không tưởng”. Đó là một phóng sự hấp dẫn, ly kỳ tả lại cuộc đời “xui xẻo” nhưng đầy tình tiết éo le của Michael Morton.

Câu chuyện xảy ra cách đây hơn 27 năm tại một nơi gần thành phố Austin, Texas. Ngày 12 tháng 8 năm 1986, nhân dịp sinh nhật lần thứ 32 của mình và cũng là ngày đánh dấu sự bình phục hoàn toàn của cậu con trai lên 3 tuổi sau một trận mổ tim nguy hiểm, Michael dẫn vợ con đi ăn tối tại một nhà hàng gần nhà. Không có một bữa ăn tối nào có ý nghĩa và “tình tứ” hơn đêm hôm đó với cặp vợ chồng Morton. Anh ta cảm thấy mình may mắn và hạnh phúc nhất trên đời.

Sáng hôm sau trong lúc Michael đang ở sở làm thì người ta khám phá ra bà vợ anh ta là Christine Morton bị ai đó giết chết ngay trong phòng ngủ của mình, tại căn nhà của họ ở ngoại ô Austin, Texas. Sau khi khám phá ra án mạng, công tố viên buộc tội Michael là kẻ giết vợ.

Họ viện dẫn lý do ra sao?

Công tố viên với giọng nói đầy xúc động và gần như rơi lệ, trình bày trước bồi thẩm đoàn là họ đã tìm thấy một mảnh giấy để lại trên bàn trong buồng tắm do Michael viết cho bà vợ với lời lẽ “Rất tiếc, đêm qua em từ chối làm tình với anh, nhưng anh vẫn yêu em”. Công tố viên lý luận rằng vì việc trên mà Michael nổi “tam bành, giận điên lên” rồi đánh vợ đến chết. Họ còn lý luận rằng kết quả khám nghiệm tử thi cho thấy rằng bà Christine chết vào khoảng 1:30 sáng, căn cứ vào những thức ăn có trong bụng của bà. Công tố viên cho là thời gian đó ông Michael còn có mặt tại nhà. Tuy nhiên người thẩm định y khoa cho rằng kết quả của việc thử nghiệm thức ăn trong bụng không phải là một “kết luận có khoa học”. Cũng trong phiên xử nầy, chuyên viên về máu của tiểu bang (state serologist) trưng ra các bằng chứng về phe với công tố viên cho rằng các dấu vết tinh trùng để lại trên tấm drap giường không phải là do từ một cuộc làm tình có đồng thuận, mà ai đó đã tự “thỏa mãn”. Công tố viên cho rằng sau khi giết vợ, anh Michael tự “thỏa mãn” mình bên xác chết không hồn của người vợ.

Khi công tố viên quyết định không cho gọi người điều tra viên chính ra làm nhân chứng, thì phe biện hộ thấy có cái gì đó khả nghi. Họ cho rằng bên công tố viên đang giấu giếm tang chứng. Nhưng khi phe biện hộ phản bác với quan tòa, phe công tố viên lại bảo đảm trước tòa rằng tất cả các tang chứng đã được cung cấp đầy đủ cho bên biện hộ “như luật định”. Không có nhân chứng, không có tang chứng rõ ràng trên hiện trường, và với cách lý luận trên, với sự bất cẩn của toà án, cộng với việc họ không tìm ra nghi can nào khác, công tố viên và bồi thẩm đoàn đã vội vã quy tội cho ông Morton giết vợ, vì bà ta không chịu “ làm tình trong ngày sinh nhật của mình”. Sau khi tuyên án, một đại diện cho bồi thẩm đoàn tuyên bố với báo chí là “chúng tôi xem đây là việc đem lại công lý cho Christine và chúng tôi cảm thấy đang làm một việc rất đúng”.

Khi xảy ra nội vụ, cậu con trai 3 tuổi lúc đó đã chứng kiến và kể lại chi tiết rất rành rẽ với bà ngoại và người thân rằng cậu ta đã thấy một ông có râu ria, trông rất đáng sợ, giết Mommy, chứ lúc đó Daddy không có ở nhà. Ngoài ra, cảnh sát cũng đã từng làm cuộc điều tra và phỏng vấn các hàng xóm của gia đình Morton và được họ kể lại họ có thấy một chiếc xe Van màu xanh thường hay đậu sau nhà ông Michael Morton, và sau đó thấy một người chạy trốn ra khu vườn cây sau nhà. Hồ sơ cảnh sát còn ghi nhận thẻ Visa Card của bà Christine được tìm thấy đem xử dụng tại một tiệm vàng ở thành phố San Antonio. Và nhân viên cảnh sát San Antonio tuyên bố họ biết tên người đàn bà tìm cách xử dụng Visa ăn cắp nầy. Bà Christine Morton bị đánh đập đến chết trên giường, với một dụng cụ làm bằng gỗ. Một cái rổ đan bằng một loại mây và một cái cặp được tìm thấy bỏ trên thân xác của bà.

Khi cảnh sát đến hiện trường, người ta thấy các dấu vết trên tấm drap trải giường, mà sau nầy giảo nghiệm cho thấy là có tinh trùng. Ngày hôm sau cảnh sát cũng còn tìm thấy một cái khăn choàng cổ dính đầy máu tại một công trường xây cất cách xa nhà ông Morton độ 100 yards. Nhưng theo luật sư biện hộ cho ông Morton, tất cả các tang chứng nầy không được cung cấp cho họ ở vào thời điểm của cuộc xử án.
resized-michael-morton-y
Michael Morton.

Ngày 17 tháng 2 năm 1989, Ông Michael Morton lãnh án tù chung thân

Dĩ nhiên là ông Morton cho rằng mình vô tội. Và ông luôn giữ vững lập trường nầy, dù trong hoàn cảnh nào. Ông ta cho rằng có kẻ nào đó đột nhập vào nhà ông sáng ngày 13 tháng 8, năm 1986, sau khi ông ta rời nhà đi làm. Các người làm chung ở sở khai lại lúc đó ông ta có đi trễ, song không tỏ ra có cử chỉ gì khả nghi của một kẻ giết người. Ngay sau khi bị lãnh án tù chung thân, ông Morton nạp đơn xin kháng án ngay, nhưng bị từ chối.

Năm 1990 ông ta xin điều tra lại vụ thử nghiệm DNA trên tấm drap trải giường. Nhưng rồi cuộc thử nghiệm cho thấy rằng DNA trên trên tấm drap trùng với DNA của ông ta. Việc nầy cũng dể hiểu, vì đó là tấm drap trải giường mà vợ chồng ông cùng xài chung.

Vào năm 2005, tổ chức Innocence Project và tổ hợp Luật Sư Raley & Bowick tại Houston đệ trình một kiến nghị xin thử thêm DNA trên các tang vật đã thu thập tại hiện trường. Nhưng Biện Lý của Williamson County bác đơn. Sau đó toà án cho phép làm một vài thử nghiệm DNA khác nhưng rồi kết quả cũng không đem lại thuận lợi cho ông Morton vì đa số các tang vật lấy ra từ trên giường không loại trừ ông ta là thủ phạm.

Ngày 30 tháng 6 năm 2011 cơ quan Orchid Cellmark báo cáo rằng cuộc khảo nghiệm cái khăn choàng cổ cho thấy trong đó có DNA và tóc của bà Christine Morton và DNA của một người đàn ông nào đó. Sau đó người ta đem DNA của người đàn ông đó chạy trên CODIS (Combined DNA Index System) databank và họ tìm ra đó chính là DNA của tên Mark Norwood, một tội phạm từ California và đã gây ra tội ác ở Texas. Anh ta đã sống tại Texas đúng vào thời điểm bà Christine Morton bị giết chết. Các luật sư biện hộ cho ông Morton còn khám phá ra rằng tóc của Norwood được tìm thấy tại nơi một nạn nhân khác bị giết cũng tại Texas. Đó là bà Debra Masters Baker bị giết khoảng hai năm sau khi bà Morton chết, lúc ông Morton đang nằm trong tù. Hai nạn nhân chết đều giống nhau – bị đánh đập cho đến chết - và cả hai đều xảy ra trong phòng ngủ của họ.

Trong khi bàn cãi về kết quả DNA và xem lại các hồ sơ điều tra khác, các luật sư của ông Morton đã chứng minh được sự vô tội của ông. Ông Michael Morton được trả tự do ngày 4 tháng 10 năm 2011, sau khi đã ở tù một cách oan uổng gần 25 năm. Ngày 19 tháng 12 năm đó ông ta được tuyên bố hoàn toàn vô tội. Ông ta được tiểu bang bồi thường gần 2 triệu đô la.

Dĩ nhiên Mark Norwood sau đó bị kết án tù chung thân vì đã giết bà Christine Morton và bà Debra Masters Baker.

Nhưng chuyện không ngừng ở đây. Với sự yêu cầu của các luật sư của ông Morton, Tối Cao Pháp Viện Texas ra lịnh điều tra thêm. Vào tháng Tư năm 2013 một quan toà đi đến kết luận rằng ông Biện Lý Ken Anderson của County Williamson lúc xảy ra vụ án bà Christine Morton (sau nầy ông đã trở thành một thẩm phán) phải bị kết tội hình sự vì đã cố tình ém nhẹm tang chứng. Ông tòa Anderson nầy sau đó cũng xin từ chức vào tháng 9 năm 2013. Vào ngày 8 tháng 11 năm nay, ông Anderson bị lãnh án tù 10 ngày và xin chấp nhận không hành nghề luật nữa vì đã làm sai trái để cho ông Michael Morton phải ở tù oan 24 năm, 7 tháng, và 11 ngày!

Cũng vì trường hợp của ông Morton mà mới đây Thống Đốc tiểu bang Texas là Rick Perry vừa mới ký một đạo luật mang tên là Michael Morton Act, bắt buộc các công tố viên phải cung cấp các bằng chứng cho bên luật sư biện hộ, nếu có sự yêu cầu của bị cáo, trong các trường hợp về tội hình sự,mà không cần sự cho phép của tòa. Thống Đốc Perry tuyên bố rằng luật mới nầy sẽ tạo ra công bình hơn, vì làm giảm đi xác xuất của các việc buộc tội oan.

Ông Morton tâm sự rằng khi vào tù đứa con trai mới có ba tuổi. Cậu ta sau đó có vào tù thăm ông ta một thời gian. Khi lớn lên cậu con cảm thấy xấu hổ vì có một người cha giết mẹ. Anh ta được một bà dì đem về nuôi, rồi anh ta quyết định đổi tên của mình để quên đi cái quá khứ đau thương của dòng họ Morton. Anh ta lấy họ của người dượng đang nuôi mình và “‘đoạn tuyệt” với người cha ruột, không thèm đi thăm ông ta nữa. Trong cuộc phỏng vấn với CNN, ông Morton tâm sự rằng, ông ta có thể chịu đựng mọi đau khổ, bất công, tù tội và tỏ ra mình rất cứng cỏi với đời. Nhưng khi nghe tin đứa con trai từ bỏ mình và xin đổi họ, ông ta nghe đau cả tâm can và thấy mình khổ tâm, xúc động đến muốn khóc.

Vì biết rằng mình vô tội, có một ngày ông ta sẽ chứng minh được việc đó. Những ngày dài trong tù đã làm ông suy nghĩ nhiều về nhân quả, hận thù và việc phải làm để cho các người hại ông phải trả. Nhưng rồi ông cũng tìm được bình an trong niềm tin về Chúa. Ông ta tuyên bố cảm ơn Thượng Đế là ông ta không bị án tử hình, để còn có ngày ra tù như hôm nay. Nên nhớ là Texas là tiểu bang có nhiều án tử hình và hành quyết nhiều tử tội nhất nước Mỹ.

Bây giờ thì cha con lại “đoàn tụ” thương yêu nhau. Cậu con Eric bây giờ đã thành gia thất và ông Morton có một cháu gái kháu khỉnh, cũng đặt tên là Christine để tưởng nhớ bà nội. Nói về những nổi trôi trong cuộc đời của cha con anh, Eric Morton cho rằng “life has come to full circle”, xin tạm dịch là sau những thăng trầm “cuộc đời đã trở lại bình thường như xưa”.

Thật vậy, tình phụ tử giữa cha con anh đã được hàn gắn, gia đình anh bây giờ sum họp bên nhau như thuở ban đầu và yêu thương nhau hơn bao giờ hết!

Những tiến bộ vượt bực trong lãnh vực thử nghiệm DNA quả thật đã giúp cho nền Công lý Hoa Kỳ có nhiều cơ hội phục vụ quần chúng một cách công minh hơn nhiều quốc gia khác trên thế giới.

Cali, những ngày đông giá lạnh cuối năm 2013

Võ Phú Viên

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
)
Cuối năm là lúc con người nhìn lại về giá trị cuộc sống. Một bài viết trên trang mạng The Conversation nêu vấn đề về những vực thẳm chính trị, các cuộc chiến tranh, áp bức… và con người vì thế cảm thấy vô vọng và bất lực khi chứng kiến những thế lực đen tối diễn ra khắp nơi trên thế giới. Liệu chúng ta có thể làm được điều gì đem lại thay đổi trước những bi hoại này hay không?
Danh hiệu “Nhân Vật Của Năm” do TIME bắt đầu từ năm 1927 – theo truyền thống được trao cho những người có ảnh hưởng đáng kể trong các sự kiện toàn cầu, từ chính trị đến văn hóa, môi trường, nghệ thuật. Những người được chọn đóng vai trò như một “thước đo phong vũ” về sức lan tỏa trong xã hội đương đại. Ảnh hưởng đó, theo tiêu chuẩn do chính TIME đề ra, có thể là “for better or for worse – làm cho thế giới tốt đẹp hơn hoặc tệ hại hơn.”
Tiễn 2024, thế giới sẽ chào đón một năm mới 2025 mang theo cả bóng tối lẫn ánh sáng. Các cuộc xung đột, sự phân cực chính trị và những rủi ro khôn lường là lời nhắc nhở về sự bất ổn của thời đại. Nhưng đồng thời, khả năng phục hồi kinh tế, sự phát triển công nghệ, tinh thần hợp tác quốc tế, hơi thở và sự sống còn bất khuất của từng người mẹ, từng đứa trẻ vực dậy và vươn lên từ những đống gạch vụn đổ nát ở Ukraine, ở Gaza, ở Syria… cũng là cảm hứng và hy vọng cho tương lai nhân loại. Nhà văn Albert Camus đã viết: “Giữa mùa đông lạnh giá nhất, tôi tìm thấy, trong mình, một mùa hè bất khả chiến bại.”* Thế giới năm 2025, với tất cả những hỗn loạn, vẫn mang đến cơ hội để con người vượt qua và xây dựng một cuộc sống tốt đẹp, tử tế hơn. Đó cũng là lời chúc chân thành cuối năm của toàn ban biên tập Việt Báo gửi đến quý độc giả: một năm 2025 tràn trề cơ hội và hy vọng.
Trong ba năm học gần đây, PEN America đã ghi nhận hàng loạt trường hợp cấm sách xảy ra trên toàn nước Mỹ, đặc biệt trong các trường công lập. Những nỗ lực xóa bỏ một số câu chuyện và bản sắc khỏi thư viện trường học không chỉ gia tăng mà còn trở thành dấu hiệu của một sự chuyển đổi lớn hơn, đặt ra câu hỏi nghiêm trọng về tương lai của giáo dục công lập. Việc kiểm duyệt này phản ánh một xu hướng đáng lo ngại: sự tập trung vào việc kiểm soát nội dung văn hóa và giáo dục, thay vì khuyến khích học sinh tiếp cận kiến thức đa chiều.
Syria đang sống trong một bước ngoặt lịch sử sau khi chế độ độc tài sụp đổ nhanh chóng và Bashar al-Assad trốn sang Nga để tị nạn. Các nhóm nổi dậy chiến thắng đang cố gắng duy trì trật tự công cộng và thảo luận về các kịch bản cho tương lai. Lòng dân hân hoan về một khởi đầu mới đầy hứa hẹn pha trộn với những lo âu vì tương lai đất nước còn đầy bất trắc. Trong 54 năm qua, chế độ Assad đã cai trị đất nước như một tài sản riêng của gia đình và bảo vệ cho chế độ trường tồn là khẩu hiệu chung của giới thân cận.
Các số liệu gần đây cho thấy những thách thức mà nhà lãnh đạo Trung Quốc phải đối mặt để phục hồi kinh tế cho năm 2025, khi quan hệ thương mại với thị trường xuất khẩu lớn nhất của Trung Quốc có thể xấu đi cùng lúc mức tiêu thụ trong nước vẫn sụt giảm. Và thật sự thì nền kinh tế Trung Quốc tệ đến mức nào? Việc đặt câu hỏi này ngày càng trở nên hợp lý khi Trung Quốc đang đối mặt với tình trạng sản xuất trì trễ và tiền tệ mất giá kéo dài trong những năm gần đây. Đặc biệt, chính quyền Bắc Kinh dường như không muốn công khai toàn bộ thực trạng.
Chiều ngày Thứ Ba 17/12, tòa án New York kết án Luigi Mangione 11 tội danh, bao gồm tội giết người cấp độ 1, hai tội giết người cấp độ 2 cùng các tội danh khác về vũ khí và làm giả danh tính. Theo bản cáo trạng, một bồi thẩm đoàn ở Manhattan đã truy tố Mangione về tội giết người cấp độ hai là tội khủng bố. Tòa đã kết tội hành động của Luigi Mangione – một hành động nổi loạn khó có thể bào chữa dù đó là tiếng kêu cuối cùng của tuyệt vọng.
Ngay từ thời điểm này, cho dù chưa chính thức bước vào Tòa Bạch Ốc, tổng thống đắc cử Donald Trump đã hứa hẹn một chiến dịch bài trừ di dân lớn nhất lịch sử Mỹ. Những cuộc kiểm soát, bắt bớ, trục xuất di dân dự kiến sẽ diễn ra với qui mô lớn trong vài năm tới. Nhiều sắc dân nhập cư ở Mỹ sẽ phải lo lắng, nhưng cộng đồng chịu ảnh hưởng nặng nề nhất sẽ là cộng đồng di dân gốc Mỹ Latin. Lời hứa này đang làm hài lòng những người Mỹ xem dân nhập cư là kẻ cướp đi việc làm và quyền lợi của mình. Rất đông trong số này thuộc các cộng đồng di dân, trong đó có cộng đồng gốc Việt. Tuy nhiên, có bao nhiêu người thấy được toàn cảnh ảnh hưởng của những chính sách bài trừ di dân đến nền kinh tế và xã hội Hoa Kỳ?
Trong tài liệu của Thư Viện Quốc Hội ghi rằng, nguồn gốc của quyền ân xá trong Hiến Pháp Hoa Kỳ đến từ lịch sử Anh quốc. Quyền ân xá xuất hiện lần đầu tiên dưới thời trị vì của Vua Ine xứ Wessex vào thế kỷ thứ bảy. Mặc dù tình trạng lạm dụng quyền ân xá ngày càng tăng theo thời gian, dẫn đến những hạn chế sau đó, nhưng quyền ân xá vẫn tồn tại trong suốt thời kỳ thuộc địa của Mỹ.
Tôi cộng tác với tuần báo Trẻ (tờ báo có nhiều ấn bản nhất tại Hoa Kỳ) gần hai chục năm qua. Sự gắn bó lâu dài này không chỉ vì tấm lòng yêu nghề (và thái độ thân thiện cởi mở) của ban biên tập mà còn vì chút tình riêng. Mỗi tuần Trẻ đều dành hẳn một trang báo, để trân trọng giới thiệu đến độc giả hai ba vị thương phế binh (Việt Nam Cộng Hòa) đang sống trong cảnh rất ngặt nghèo ở quê nhà. Nhìn hình ảnh đồng đội của mình đang ngồi trên xe lăn, hay nằm thoi thóp trong một gian nhà tồi tàn nào đó – lắm lúc – tôi không khỏi băn khoăn tự hỏi: “Liệu có còn ai nhớ đến những kẻ đã từng vì đời mà đi không vậy?


Kính chào quý vị,

Tôi là Derek Trần, dân biểu đại diện Địa Hạt 45, và thật là một vinh dự lớn lao khi được đứng nơi đây hôm nay, giữa những tiếng nói, những câu chuyện, và những tâm hồn đã góp phần tạo nên diện mạo văn học của cộng đồng người Mỹ gốc Việt trong suốt một phần tư thế kỷ qua.
Hai mươi lăm năm! Một cột mốc bạc! Một cột mốc không chỉ đánh dấu thời gian trôi qua, mà còn ghi nhận sức bền bỉ của một giấc mơ. Hôm nay, chúng ta kỷ niệm 25 năm Giải Viết Về Nước Mỹ của nhật báo Việt Báo.

Khi những người sáng lập giải thưởng này lần đầu tiên ngồi lại bàn thảo, họ đã hiểu một điều rất căn bản rằng: Kinh nghiệm tỵ nạn, hành trình nhập cư, những phức tạp, gian nan, và sự thành công mỹ mãn trong hành trình trở thành người Mỹ gốc Việt – tất cả cần được ghi lại. Một hành trình ý nghĩa không những cần nhân chứng, mà cần cả những người viết để ghi nhận và bảo tồn. Họ không chỉ tạo ra một cuộc thi; họ đã và đang xây dựng một kho lưu trữ. Họ thắp lên một ngọn hải đăng cho thế hệ sau để chuyển hóa tổn thương thành chứng tích, sự im lặng thành lời ca, và cuộc sống lưu vong thành sự hội nhập.

Trong những ngày đầu ấy, văn học Hoa Kỳ thường chưa phản ánh đầy đủ sự phong phú và đa dạng về kinh nghiệm của chúng ta. Giải thưởng Viết Về Nước Mỹ thực sự đã lấp đầy khoảng trống đó bằng sự ghi nhận và khích lệ vô số tác giả, những người đã cầm bút và cùng viết nên một thông điệp mạnh mẽ: “Chúng ta đang hiện diện nơi đây. Trải nghiệm của chúng ta là quan trọng. Và nước Mỹ của chúng ta là thế đó.”


Suốt 25 năm qua, giải thưởng này không chỉ vinh danh tài năng mà dựng nên một cộng đồng và tạo thành một truyền thống.
Những cây bút được tôn vinh hôm nay không chỉ mô tả nước Mỹ; họ định nghĩa nó. Họ mở rộng giới hạn của nước Mỹ, làm phong phú văn hóa của nước Mỹ, và khắc sâu tâm hồn của nước Mỹ. Qua đôi mắt họ, chúng ta nhìn thấy một nước Mỹ tinh tế hơn, nhân ái hơn, và sau cùng, chân thật hơn.

Xin được nhắn gửi đến các tác giả góp mặt từ bao thế hệ để chia sẻ tấm chân tình trên các bài viết, chúng tôi trân trọng cảm ơn sự can đảm của quý vị. Can đảm không chỉ là vượt qua biến cố của lịch sử; can đảm còn là việc ngồi trước trang giấy trắng, đối diện với chính mình, lục lọi ký ức đau thương sâu đậm, và gửi tặng trải nghiệm đó đến tha nhân. Quý vị là những người gìn giữ ký ức tập thể và là những người dẫn đường cho tương lai văn hóa Việt tại Hoa Kỳ.

Với Việt Báo: Xin trân trọng cảm ơn tầm nhìn, tâm huyết, và sự duy trì bền bỉ giải thưởng này suốt một phần tư thế kỷ.
Khi hướng đến 25 năm tới, chúng ta hãy tiếp tục khích lệ thế hệ kế tiếp—những blogger, thi sĩ, tiểu thuyết gia, nhà phê bình, nhà văn trẻ—để họ tìm thấy tiếng nói của chính mình và kể lại sự thật của họ, dù đó là thử thách hay niềm vui. Bởi văn chương không phải là một thứ xa xỉ; đó là sự cần thiết. Đó là cách chúng ta chữa lành, cách chúng ta ghi nhớ, và là cách chúng ta tìm thấy nơi chốn của mình một cách trọn vẹn.

Xin cảm ơn quý vị.

NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.