Hôm nay,  

Cây Cầu Trong Mơ

29/03/201400:00:00(Xem: 5299)
Bảo Ngọc
(Lời tác giả: Bài viết này đã được đăng 8 năm trước. Nay, tin tức về cảnh cô giáo trẻ và các em nhỏ cấp tiểu học, tại xã Nà Hỷ, huyện Nậm Pồ, tỉnh Điện Biên, hàng ngày đến trường bằng phương tiện “tầu ngầm hiện đại” là chui vào túi nylong, rồi được thanh niên bản thượng cột chặt, đẩy qua sông, đang gây bàng hoàng cho những ai còn chút lương tâm, không thể không bi phẫn! 8 năm, hay 80 năm nữa, nếu vẫn là guồng máy lãnh đạo này thì có thay đổi được gì không?)

*

Khi đọc được tin tức về tai nạn chìm đò tại xã Lãnh Khê, tỉnh Nghệ An, ngày 7 tháng 10 năm 2006 vừa qua, làm thiệt mạng 19 trẻ thơ trên đường đến trường học, thì trên bàn tôi vẫn còn phong thơ vừa nhận được từ một người trẻ. Cậu vừa hoàn tất chương trình Trung Học với số điểm cao. Phần thưởng là được theo cha mẹ về thăm quê hương trước khi bắt đầu chương trình Đại Học.

Chuyến đi của gia đình cậu, chủ yếu là theo dọc quốc lộ, từ Nam ra Trung, dọ dẫm vào những làng mạc, thôn xóm xa xôi để thăm viếng và tặng chút quà mọn tới tận tay đồng bào nghèo khổ. Tiền để về địa phương mua quà đã được cậu cùng nhóm bạn thiện nguyện gom góp trong nhiều lần rửa xe quanh khu Little Saigon.

Khi trở lại Nam Cali, cậu gửi tặng tôi xấp ảnh. Một, trong những địa điểm gia đình cậu ghé thăm là xã Nông Sơn thuộc tỉnh Quảng Ngãi, nơi hơn ba năm trước, một thảm cảnh đã xảy ra ngày 19 tháng 5 năm 2003 tại bến đò Cà Tang.

Trong hình, cậu tuần tự thắp nhang trên từng ngôi mộ trong nghĩa trang gồm 18 ngôi mộ nằm thẳng hàng bên nhau. Không biết khi thắp nhang, cậu đã nói gì với những người bạn cùng trang lứa nhưng không may mắn có cùng hoàn cảnh để sống, cùng không khí để thở! Còn người trực tiếp chịu trách nhiệm về tai nạn thì cả nước đều được nghe ông cụ nói gì. Ông lái đò trên 80 tuổi, chở đám học trò nhỏ qua sông, gặp cơn gió lớn, sức yếu không ghìm nổi mái chèo, con đò mong manh chao đảo rồi lật úp! Nước sông Thu Bồn vô tình đã cuốn trôi 18 trẻ thơ vô tội. Ông lái đò sống sót, đã can đảm nhận hết trách nhiệm trước tòa và thổn thức nói rằng “Đáng lẽ tôi cũng phải chết, nhưng tôi còn sống đây là để đền tội”

Tội gì???

Tội nghèo.

Vì quá nghèo nên 80 tuổi vẫn còn phải chèo đò kiếm sống.

Tội gì nữa???

Tội không am hiểu luật pháp. Luật nhà nước chỉ định tới số tuổi nào đó thì phải ngưng làm việc, ngồi nhà cho con cháu nó phụng dưỡng.

Thế nhưng, ông lão cả đời chưa từng ra khỏi thôn xóm heo hút này, làm sao mà biết luật của nhà nước, cho gì và cấm gì! Dẫu có biết thì cảnh nghèo phải bương trải kiếm ăn, miễn không trộm cắp thì thôi!

Dân trong xã hiểu nhau, thương nhau, không ai thưa kiện gì mà chỉ cam lòng coi đây là tai nạn, cùng chịu chung. Ấy thế mà, theo “Luật pháp công minh của nhà nước” thì có tội phải đền tội.

Ông lão lái đò nghèo khổ còn đang nằm trong tù thì ba năm sau, ngày 7 tháng 10 năm 2006, lại một tai nạn chìm đò thảm thiết làm thiệt mạng 19 trẻ thơ, cũng trên đường phải xuống đò qua sông để đi học, nay mới vớt được 13 xác!

Chiều chiều, trên bờ sông Cả, những người mẹ đau khổ vẫn lặng lẽ cùng nhau đứng chờ con trong mưa lạnh và trong tận cùng nhẫn nhục của kiếp người!

Lần này, những đứa trẻ xấu số thuộc dân bản Chôm Lôm, xã Lãnh Khê, huyện Con Cuông, tỉnh Nghệ An.


Đáng lẽ con thuyền chở chúng đi học đã được một dự án mang tên Luxembourg tài trợ, để có phương tiện đủ an toàn chở được 30 người (http://www.tuoitre.com.vn). Nhưng những người có thẩm quyền đã không thực hiện vì... tốn dầu! Và thay vào là dùng những con đò nhỏ, với sức người chèo, chỉ tốn… mồ hôi.

Mồ hôi của dân nghèo thì rẻ mạt, ai quan tâm làm chi!

Sau mỗi tai nạn thảm khốc đến với người dân, giới lãnh đạo đều mau mắn ra chỉ thị cho cấp địa phương là phải quan tâm và điều chỉnh tình trạng để những bất hạnh không xảy ra nữa!

Nhưng quan tâm thế nào? Điều chỉnh ra sao?

Nói vu vơ như thế, nên những chỉ thị cũng “chìm xuồng” theo tai nạn “chìm đò”.

Lần này, đích danh thủ tướng, đại diện nhà nước gửi lời “chia buồn” đến gia đình các em học sinh thiệt mạng, khi quý vị đó đều biết rất rõ rằng, chia buồn không đủ.

Phải chia cơm dân mới đỡ đói.

Phải chia áo dân mới đỡ lạnh.

Phải chia sự quan tâm để lo lắng đến những nhu cầu cấp thiết, dân mới đỡ khổ.

Khốn nỗi, những thứ lặt vặt này, nhà nước không muốn bận tâm !!!

Ngày nay, chẳng có gì là bí mật về tài sản của các vị quan quyền trong triều đình này. Lẽ dĩ nhiên, về con số chính xác thì chỉ những ngân hàng các ông gửi là biết thôi. Lâu lâu, người dân lại bàng hoàng, cay đắng thấy xì ra một vụ. Chỉ chơi cá độ thôi mà một ông nhà nước loại làng nhàng cũng tung ra 2, 3 triệu đô-la như chơi. Chơi thôi, mà chơi bạc triệu nhẹ nhàng như bươm bướm thì những con số nghiêm túc (không phải chỉ chơi) người dân có thể ước đoán đến đâu!

Nhưng, một chiếc cầu bắc qua sông cho đời sống người dân đỡ cơ cực thì chỉ là chuyện trong mơ!

Ban ngày, dân ăn bánh vẽ.

Ban đêm, tự do nằm mơ những điều mình mơ ước, chẳng là hạnh phúc lắm sao!

Cõi ta-bà như thế. Tham sân si như thế.

Lòng tham, cao hơn núi. Tâm sân, hiểm hơn rừng.

Đời này tạo nghiệp cuốn hút đời sau. Đời sau tạo thêm, cột chặt đời sau nữa. Cứ thế, cộng nghiệp trùng trùng điệp điệp nên trẻ thơ chào đời là cất tiếng khóc vang, có em bé nào lọt lòng mẹ mà cười đâu!

Ấy thế mà có người bạn từng quá lo lắng; “Nếu mọi người trên thế gian đều nghe lời Phật dạy “cắt ái ly gia” thì một ngày nào nhân loại sẽ không còn nữa hay sao!?”

Tôi muốn thành khẩn nói với bạn rằng, bạn nên chuyển cái tâm lo lắng đó bằng tâm an ủi thì hơn. An ủi rằng: “Nếu không có lời Phật dạy thì nhân gian này còn tàn độc đến đâu!”.

Tôi chắc, bạn cũng đã thấy, thiện ác luôn trôi cùng, như trên một giòng sông. Giữa những kẻ hung hãn giết người vẫn không thiếu kẻ âm thầm cứu người; giữa những kẻ cướp giựt vẫn không thiếu kẻ lặng lẽ sớt chia; giữa tiếng đạn bom vẫn có lời kinh tụng; giữa hèn nhát nảy sanh ác độc vẫn có dũng mãnh thể hiện từ-bi.

Vậy những thiện nhân, thiện tâm đó là từ đâu???

Cho nên, sau 49 năm, thuyết pháp không ngừng nghỉ, trước phút nhập Niết Bàn, Đức Phật đã tuyên bố: “49 năm qua ta chưa từng nói lời nào.”

Như thế, nghĩa là gì?

Chúng ta cần phút giây thật tĩnh lặng.

Cả thân và tâm thật tĩnh lặng.

Chỉ còn duy nhất hơi thở.

Chỉ còn nhận biết có ta và hơi thở mà thôi.

Rồi ở sát na nào trong phút giây đó, chúng ta có thể hiểu lời Phật nói.

Để thương Phật.

Và thương ta.

Bảo Ngọc

Ý kiến bạn đọc
29/03/201422:25:06
Khách
DOC BAI VIET NAY, AI CUNG PHAI DAU XOT CHO CAC CHAU HOC SINH. CAC CHAU LA RUNG COT VA TUONG LAI CUA DAN TOC.
VIET NAM SE MAI MAI KHONG TIEN BO VI THIEU SU DAU TU CHO THE HE MAI SAU.
Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
)
Trong bài phát biểu tại Đại Hội Đồng Liên Hiệp Quốc ở New York hôm 23 tháng 9 năm 2025, Tổng Thống Hoa Kỳ Donald Trump đã nói rằng, “Biến đổi khí hậu, bất kể điều gì xảy ra, các bạn đã bị cuốn hút vào đó rồi. Không còn việc hâm nóng toàn cầu nữa, không còn chuyện toàn cầu lạnh cóng nữa. Tất cả những tiên đoán này được thực hiện bởi Liên Hiệp Quốc và nhiều tổ chức khác, thường là những lý do tồi và đều sai lầm. Chúng được tiên đoán bởi những kẻ ngu mà dĩ nhiên là số phận của đất nước họ và nếu tiếp tục thì những quốc gia đó không có cơ hội để thành công. Nếu các bạn không tránh xa khỏi trò lừa đảo xanh này thì đất nước của các bạn sẽ thất bại.” Đó là lời chứng rõ ràng được đưa ra trước cộng đồng quốc tế về quan điểm và hành động của chính phủ Trump chống lại các giá trị khoa học mà nhân loại đã, đang, và sẽ tiếp tục giữ gìn và thực hiện để làm cho cuộc sống ngày càng văn minh tiến bộ và hạnh phúc hơn.
Năm xưa, khi Benjamin Franklin rời khỏi Hội nghị Lập hiến năm 1787, một người phụ nữ hỏi ông: “Ngài Franklin, chúng ta có được chính thể gì, một nền quân chủ hay một nền cộng hòa?” Ông đáp: “Một nền cộng hòa, nếu các người còn giữ được nó.” Benjamin Franklin muốn nói, một nền cộng hòa, tức chính quyền của nhân dân, dựa trên luật pháp và trách nhiệm của người dân. Nền cộng hoà không tự bền vững, nó chỉ tồn tại nếu người dân có đủ phẩm hạnh, lý trí. Dân chủ không phải một thành quả, mà là thử thách liên tục. Câu nói ngắn gọn, đanh thép năm xưa của Franklin nay linh nghiệm, dưới thời Donald Trump.
Sáng nay, một post trên mạng xã hội của một người bạn làm tôi khựng lại: “Nếu không thích nước Mỹ, thì cuốn gói cút đi.” Câu đó khiến tôi nhớ về một buổi chiều hơn mười năm trước. Hôm ấy, nhóm bạn cũ ngồi quây quần, câu chuyện xoay về ký ức: Sài Gòn mất. Cha bị bắt. Mẹ ra tù. Chị em bị đuổi học, đuổi nhà. Và những chuyến tàu vượt biển không biết sống chết ra sao. Giữa lúc không khí chùng xuống, một người bạn mới quen buông giọng tỉnh bơ: “Các anh chị ra đi là vì không yêu tổ quốc. Không ai ép buộc dí súng bắt các anh chị xuống tàu cả.” Cả phòng sững sờ. Ở đây toàn người miền Nam, chỉ có chị ta là “ngoài ấy.” Vậy mà chị không hề nao núng. Ai đó nói chị “gan dạ.” Có người chua chát: “Hèn gì miền Nam mình thua.”
Trong cái se lạnh của trời Tháng Mười vào Thu, khi màu lá trên khắp nước Mỹ chuyển sang gam màu đỏ rực, vàng óng, thì một cơn bão đang âm ỉ sôi sục, len lỏi dưới bề mặt của cuộc sống người Mỹ. Gió càng thổi mạnh, cơn bão ấy sẽ càng nhanh chóng bùng nổ. Vỏn vẹn trong một tháng, nước Mỹ chứng kiến ba sự kiện chấn động, nức lòng những người đang dõi theo sự mong manh của nền Dân Chủ. Mỗi sự kiện diễn ra trong một đấu trường riêng của nó, nhưng đều dệt nên từ cùng một sợi chỉ của sự phản kháng kiên cường: bắt nguồn từ sự phỉ báng tính chính trực của quân đội; tước toạt thành trì độc lập, tự do của báo chí – ngôn luận; và những cú đánh tới tấp vào sức chịu đựng của người dân.
Hiểu một cách đơn giản, văn hoá là một khái niệm tổng quát để chỉ sự chung sống của tất cả mọi người trong cùng xã hội, bao gồm ngôn ngữ, phong tục tập quán, tôn giáo và luật pháp. Do đó, luật pháp là một thành tố trong toàn bộ các hoạt động văn hoá và có ảnh hưởng đến tiến trình phát triển xã hội, một vấn đề hiển nhiên...
Bất kỳ là ai, trẻ cũng như già, nữ cũng như nam, thật là tò mò, nếu chúng ta có thể biết được tương lai gần hoặc xa của mình, của người khác. Biết được tương lai là chuyện thú vị, hoặc căng thẳng, hoặc sôi nổi, hoặc sợ hãi. Ví dụ như bạn tiên đoán được ba tháng nữa sẽ gặp tai nạn hoặc cuối năm nay sẽ bị vợ ly dị. Nhưng có thể nào tiên đoán như vậy không? Làm gì có, chỉ là chuyện giả tưởng, chuyện phim ảnh và tiểu thuyết. Chuyện mấy bà phù thủy nhìn vào thau nước hoặc quả bóng kính trong thấy được chuyện mai sau, việc mấy ông thầy bói bấm tay nhâm độn, lật bài bói toán, v… v… chỉ thỏa mãn giấc mơ và tưởng tượng. Trong thực tế, chuyện đang xảy ra còn chưa giải quyết xong, nói chi chuyện ngày mai. Không đúng, nếu biết chuyện ngày mai thì chuyện hôm nay vô cùng dễ giải quyết. Ví dụ, “nếu biết rằng em sẽ lấy chồng, anh về lấy vợ thế là xong. Vợ anh không đẹp bằng em lắm, nhưng lấy cho anh đỡ lạnh lòng.” (Thơ vô danh). Thay vì cứ đeo đuổi hai ba năm sau, kéo dài buồn bã, đau khổ, để rồi “Lòn
Năm 1895, Alfred Nobel – nhà khoa học bị ám ảnh bởi cái giá mà nhân loại phải trả từ phát minh của mình – đã để lại di chúc năm 1895 rằng tài sản của ông sẽ dùng để tài trợ các giải thưởng “mang lại lợi ích lớn nhất cho nhân loại.” Đối với Nobel Hòa Bình, ông có phần đặc biệt: giải thưởng này sẽ được trao cho người đã “có nhiều hành động hoặc nỗ lực mang đến sự đoàn kết, hòa bình giữa các quốc gia, bãi bỏ hoặc giảm bớt quân đội thường trực, tổ chức và thúc đẩy các hội nghị hòa bình.” Sứ mệnh chọn lựa được giao cho Quốc Hội Na Uy, có lẽ vì ông tin rằng Na Uy – khi đó còn nhỏ bé và trung lập – sẽ ít bị cám dỗ bởi chính trị quyền lực.
Trung Hoa ngày nay như kinh thành giữa sa mạc, vẻ yên ổn bên ngoài chỉ là lớp sơn son thếp vàng phủ lên nền đá đã rạn. Thế giới đứng ngoài quan sát, vừa lo nó sụp, vừa biết nó trụ lại nhờ ảo ảnh quyền lực và niềm tin vay mượn. Dưới lớp hào nhoáng của “Giấc mộng Trung Hoa” là một cơ đồ quyền lực đang già nua trong chính tuổi trẻ của mình. Bởi sức mạnh của nó không khởi từ niềm tin, mà từ nỗi sợ — và nỗi sợ, tự thuở khai triều lập quốc, chưa bao giờ là nền tảng lâu bền.
Ngày 8 tháng 10 năm 2025, tại tòa án liên bang ở Alexandria, bang Virginia, cựu Giám đốc Cơ quan Điều tra Liên bang (FBI) James Comey không nhận tội đối với hai cáo buộc hình sự. Cáo trạng nêu rằng vào tháng 9 năm 2020, Comey đã nói dối Quốc Hội khi vẫn giữ nguyên lời khai trong buổi điều trần trước đó rằng ông không hề cho phép để lộ thông tin về cuộc điều tra của FBI liên quan đến Hillary Clinton. Theo nhiều bình luận gia pháp lý, từ cánh tả đến cánh hữu, việc truy tố Comey chủ yếu chỉ là do chính phủ liên bang đang cố tình nhắm vào kẻ mà Tổng thống “thấy không vừa mắt.” Comey là người đứng đầu cuộc điều tra nghi án Nga can thiệp bầu cử tổng thống 2016 và bị Trump lột chức vào năm 2017.
Sau sáu ngày đột ngột “bặt tiếng,” chương trình Jimmy Kimmel Live, của MC kiêm diễn viên hài và nhà biên kịch nổi tiếng, đã trở lại với khán thính giả vào tối 23/9/2025. Sự trở lại này, chỉ vỏn vẹn sau gần một tuần bị đình chỉ, không chỉ là tin vui với những người yêu tiếng cười đêm khuya của truyền hình Mỹ, mà còn là một hồi chuông cảnh tỉnh, kéo theo những bàn luận trái chiều, chạm đến cốt lõi của tự do ngôn luận, một trong những quyền thiêng liêng nhất trong thể chế dân chủ.


Kính chào quý vị,

Tôi là Derek Trần, dân biểu đại diện Địa Hạt 45, và thật là một vinh dự lớn lao khi được đứng nơi đây hôm nay, giữa những tiếng nói, những câu chuyện, và những tâm hồn đã góp phần tạo nên diện mạo văn học của cộng đồng người Mỹ gốc Việt trong suốt một phần tư thế kỷ qua.
Hai mươi lăm năm! Một cột mốc bạc! Một cột mốc không chỉ đánh dấu thời gian trôi qua, mà còn ghi nhận sức bền bỉ của một giấc mơ. Hôm nay, chúng ta kỷ niệm 25 năm Giải Viết Về Nước Mỹ của nhật báo Việt Báo.

Khi những người sáng lập giải thưởng này lần đầu tiên ngồi lại bàn thảo, họ đã hiểu một điều rất căn bản rằng: Kinh nghiệm tỵ nạn, hành trình nhập cư, những phức tạp, gian nan, và sự thành công mỹ mãn trong hành trình trở thành người Mỹ gốc Việt – tất cả cần được ghi lại. Một hành trình ý nghĩa không những cần nhân chứng, mà cần cả những người viết để ghi nhận và bảo tồn. Họ không chỉ tạo ra một cuộc thi; họ đã và đang xây dựng một kho lưu trữ. Họ thắp lên một ngọn hải đăng cho thế hệ sau để chuyển hóa tổn thương thành chứng tích, sự im lặng thành lời ca, và cuộc sống lưu vong thành sự hội nhập.

Trong những ngày đầu ấy, văn học Hoa Kỳ thường chưa phản ánh đầy đủ sự phong phú và đa dạng về kinh nghiệm của chúng ta. Giải thưởng Viết Về Nước Mỹ thực sự đã lấp đầy khoảng trống đó bằng sự ghi nhận và khích lệ vô số tác giả, những người đã cầm bút và cùng viết nên một thông điệp mạnh mẽ: “Chúng ta đang hiện diện nơi đây. Trải nghiệm của chúng ta là quan trọng. Và nước Mỹ của chúng ta là thế đó.”


Suốt 25 năm qua, giải thưởng này không chỉ vinh danh tài năng mà dựng nên một cộng đồng và tạo thành một truyền thống.
Những cây bút được tôn vinh hôm nay không chỉ mô tả nước Mỹ; họ định nghĩa nó. Họ mở rộng giới hạn của nước Mỹ, làm phong phú văn hóa của nước Mỹ, và khắc sâu tâm hồn của nước Mỹ. Qua đôi mắt họ, chúng ta nhìn thấy một nước Mỹ tinh tế hơn, nhân ái hơn, và sau cùng, chân thật hơn.

Xin được nhắn gửi đến các tác giả góp mặt từ bao thế hệ để chia sẻ tấm chân tình trên các bài viết, chúng tôi trân trọng cảm ơn sự can đảm của quý vị. Can đảm không chỉ là vượt qua biến cố của lịch sử; can đảm còn là việc ngồi trước trang giấy trắng, đối diện với chính mình, lục lọi ký ức đau thương sâu đậm, và gửi tặng trải nghiệm đó đến tha nhân. Quý vị là những người gìn giữ ký ức tập thể và là những người dẫn đường cho tương lai văn hóa Việt tại Hoa Kỳ.

Với Việt Báo: Xin trân trọng cảm ơn tầm nhìn, tâm huyết, và sự duy trì bền bỉ giải thưởng này suốt một phần tư thế kỷ.
Khi hướng đến 25 năm tới, chúng ta hãy tiếp tục khích lệ thế hệ kế tiếp—những blogger, thi sĩ, tiểu thuyết gia, nhà phê bình, nhà văn trẻ—để họ tìm thấy tiếng nói của chính mình và kể lại sự thật của họ, dù đó là thử thách hay niềm vui. Bởi văn chương không phải là một thứ xa xỉ; đó là sự cần thiết. Đó là cách chúng ta chữa lành, cách chúng ta ghi nhớ, và là cách chúng ta tìm thấy nơi chốn của mình một cách trọn vẹn.

Xin cảm ơn quý vị.

NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.