Hôm nay,  

World Cup Và Nước Mỹ

12/07/201415:03:00(Xem: 5046)
World Cup và nước Mỹ
Bùi Văn Phú

World Cup 2014 ở Brazil sẽ kết thúc vào chiều Chủ nhật. Một lần nữa Đức lại đụng Argentina. Năm 1986 hai nước đã vào chung kết ở Mexico và Argentina đoạt cúp vô địch, với Maradona vang danh. Năm nay bạn sẽ bắt Argentina hay Đức?

Cho đến lúc này, World Cup 2014 có hai trận đáng nhớ đối với tôi là trận giao đấu trong ngày đầu tiên giữa Tây Ban Nha và Hà Lan, với những cú đội đầu tuyệt đẹp. Dù Tây Ban Nha dẫn trước 1-0, nhưng kết thúc Hà Lan đánh bại đội tuyển đương kim vô địch 5-1, kéo theo sau những thất bại khác trên sân cỏ khi gặp Chile, gặp Úc khiến Tây Ban Nha phải khăn gói về nước sớm trong đau thương.

Trận thứ nhì, giữa Đức và Brazil trong vòng tứ kết cũng thật khó quên. Chưa đầy 30 phút của hiệp đầu Đức đã thắng 5-0 khiến dân chủ nhà òa khóc vì biết khó có thể cứu được Brazil. Kết quả đội nhà bị loại khỏi vòng chung kết với tỉ số 1-7 là một kì tích bóng đá và là sự sỉ nhục cho Brazil.

Lúc banh liên tục vào khung thành, tôi và các bạn đang xem cứ ngỡ đó là cảnh chiếu lại của những trái vào gôn từ trước.

blank

H01: Dân San Francisco xem trận đấu Mỹ-Bỉ qua màn ảnh lớn trước tòa thị chính (ảnh Bùi Văn Phú)

Các bạn ở Mỹ có nhận xét số điểm thắng như thế chỉ có trong football Mỹ, là môn thể thao banh cà-na mà mỗi lần touchdown, tức đem banh vào đất đối thủ là được 6 điểm, sau đó nếu đá quả banh lọt khung thành thì thêm 1 điểm nữa. Không mấy ai ngờ bóng đá có thể đạt tới số điểm 7-1 như đã xảy ra.

Những ngày đầu của World Cup 2014 không khí say mê bóng đá ở Mỹ cũng được hâm nóng hơn so với những lần trước, cao hơn cả World Cup 1994 tổ chức tại đây. Tuy nhiên mức độ nhiệt tình với bóng đá của người Mỹ còn thấp so với giải bóng cà-na SuperBowl hay giải bóng chày World Series hàng năm.

Năm nay Hoa Kỳ cũng vào được vòng 32, rồi tiến lên vòng 16 làm nhiều người Mỹ mừng. Trong “nhóm tử thần”, đội Mỹ đã sống sót qua những trận đầu tiên nên tinh thần bóng đá của dân Mỹ lên cao đôi chút.

blank H02: Bích chương World Cup ở Little Saigon, Quận Cam (ảnh Bùi Văn Phú)

Phó Tổng thống Joe Biden có mặt tại sân vận động để ủng hộ khi đội tuyển Mỹ gặp Ghana. Hôm 1/7 Mỹ đá với Bỉ, Tổng thống Barack Obama cùng cả trăm công nhân viên nhà nước xem trực tuyến truyền hình ủng hộ đội nhà. Tuy nhiên trận này tiền đạo Clint Dempsey không phá lưới được trái nào, trong khi thủ môn Tim Howard cứu đội Mỹ nhiều phen. Đá thêm giờ, Mỹ thua Bỉ vào phút chót 1-2 với một trái lọt lưới nhờ trung vệ Julian Green.

Từ New York, Chicago sang San Francisco, Los Angeles, San Jose là những nơi có đông người gốc Đức, Ba Lan hay Mỹ La-tinh sinh sống nên có màn hình lớn dựng trong sân vận động và ngoài quảng trường để cổ động viên theo dõi các trận đấu của đội tuyển Mỹ.

Theo Nielsen, tổ chức kiểm chứng số khán giả truyền hình, đã có 21.6 triệu người Mỹ xem trận đấu Mỹ-Bỉ hôm 1/7, đông thứ nhì trong lịch sử bóng đá Hoa Kỳ. Trận đá giữa Mỹ và Bồ Đào Nha hôm 22/6, với kết quả huề 2-2, có đông người Mỹ xem nhất, với 24.7 triệu, nhưng là con số khiêm nhường so với hơn một trăm triệu người xem trận vô địch SuperBowl mỗi năm.

Bóng đã vẫn chưa trở thành môn thể thao được nhiều người Mỹ chú ý hay ưa chuộng.

blankH03: Cờ World Cup trong một tiệm phở ở Little Saigon, Quận Cam (ảnh Bùi Văn Phú)

Một khảo sát do nhật báo Wall Street Journal, kênh truyền hình NBC và tổ chức Annenberg phối hợp thực hiện được phổ biến hôm 1/7, kết quả có đến 40% người Mỹ “hoàn toàn không quan tâm” đến World Cup, trong khi chỉ 22% xem đó là sự kiện “đáng chú ý” và 38% có chút chú ý đến các trận đấu kéo dài một tháng ở Brazil.

Theo sắc dân, 79% người Mỹ gốc Hispanic “có quan tâm” tới World Cup. Một thăm dò khác của YouGov cho thấy 26% người da trắng, 33% da đen và 47% gốc Hispanic có theo dõi sát hoặc rất sát những trận đấu. Theo tuổi, 42% giới trẻ tuổi từ 18-29 xem các trận đấu, 28% tuổi 30-44, 24% tuổi 45-64 và 25% trên 65 tuổi.

Tôi thuộc thế hệ người Việt thời 1970 nên từ những ngày còn học cấp 2 đã thích đọc truyện của Duyên Anh như “Mơ thành người Quang Trung”, “Bồn lừa” là hình ảnh những đứa trẻ Việt Nam say mê bóng đá với nhân vật chính trong truyện là những thiếu niên với cặp chân lừa banh rất giỏi.

Thời đó Việt Nam đã có những vận động viên nổi danh như Tam Lang, Phạm Văn Rạng, Trung đầu hói. Có ký giả Huyền Vũ nói nhanh như gió khi tường thuật từ sân cỏ.


blankH04: Trẻ em Việt chơi bóng đá trong trại tị nạn Galang, Indonesia (ảnh Bùi Văn Phú)

Khi đến Mỹ sinh sống, tôi chẳng còn thấy hình ảnh quả bóng lăn trên sân cỏ. Thay vào là trái banh cà-na xoáy xoay bay vào không gian trong môn thể thao mang tính cách Mỹ là “football” (foot = chân, ball = banh), nhưng chân dùng để chạy, còn banh được ném đi hay ôm ghì trong tay mà chúi đầu chạy, gặp đối thủ cản là húc, tìm cách phá vòng vây để đem banh đến đích. Các vận động viên môn này vai phải độn và đầu đội nón an toàn trông như phi hành gia.

Những năm sống ngoài nước Mỹ tôi đã cảm nghiệm được tính phổ thông của bóng đá khắp năm châu, từ châu Phi, châu Á đến châu Âu, nam Mỹ.

Muốn chơi bóng đá không phải tốn tiền mua nón bảo vệ, không cần sân rộng, cũng không cần trái banh đúng khuôn khổ, cứ tròn tròn là có thể lăn đá theo đôi chân. So với banh cà-na cần có sân rộng, có banh đúng chiều kích.

Với bóng đá, thích chơi là cứ ở trần, mặc quần đùi ra sân với vài đứa bạn. Có giầy hay không và banh cỡ nào cũng đá mà chẳng quan tâm đến an toàn, vì trong luật chơi bóng đá cấm không cho chạm vào người, không được sô đẩy nhau. Trong khi chơi banh cà-na húc thẳng vào người, đè hay vật nhau cho té uỵch là chuyện thường, dễ gây vẹo cổ, trẹo tay, trật chân.

World Cup 1986 được tổ chức tại Mexico, khi tôi đang công tác ở Đông nam Á nên sau hơn một thập niên xa rời hình ảnh bóng đá tôi lại có nhiều cơ hội theo dõi các trận đá bóng quốc tế qua truyền hình.

Năm đó Argentina đánh bại Đức. Maradona trở nên thần tượng của Nam Mỹ, của cả giới trẻ ở Việt Nam hâm mộ bóng đá.

Nhưng với tôi Maradona không nổi tiếng bằng ca sĩ Madona của Mỹ thời bấy giờ. Hai cái tên na ná giống nhau, vì thế khi em trai viết thư xin anh “gửi về cho em một tấm hình Madarona khổ lớn”, không rõ lúc đó tôi đọc thư không kỹ hay trong đầu liên tưởng đến cô ca sĩ nhiều hơn là vận động viên bóng đá nên đã mua một tấm hình lớn của ca sĩ Mỹ gửi về cho em.

World Cup 1994 tổ chức tại Mỹ, em tôi đã qua đây đoàn tụ. Lo học hành, hội nhập vào đời sống mới và không khí bóng đá ở Mỹ không còn hào hứng như ở Việt Nam nên dần dần niềm đam mê bóng đá nóng bỏng của em cũng đã nguội đi, như tôi và nhiều người khác đã từng trải nghiệm.

Mấy tuần qua, những lúc ngồi xem bóng lăn trên sân cỏ ở Brazil tôi thường lên mạng chia sẻ cảm nhận với các bạn xa gần.

Toàn cầu đang hướng về Brazil. Cơn say bóng đá đang bừng lên từ Yaoundé, Amsterdam, Hà Nội, Berlin sang Mexico City, Johannesburg, Buenos Aires nhưng vẫn chưa đến được New York, San Francisco hay Los Angeles một cách mãnh liệt.


blankH05: Báo tiếng Việt ở California và World Cup (ảnh Bùi Văn Phú)

Bóng đá ở Mỹ gọi là “soccer” – vì nếu gọi “football” sẽ bị lầm ngay – và có cụm từ “soccer mom” để chỉ những bà mẹ ở nhà lo cho con cái, lo việc bếp núc. Có người Mỹ cho rằng môn thể thao này không sôi động, xem rất chán vì chậm và nhiều trận chẳng có điểm nào. Thắng vì những trái phạt đền chỉ là may mắn.

Nhưng nếu so với bóng chày (baseball) thì cũng chậm như thế mà nhiều người Mỹ vẫn mê môn thể thao này và hàng năm có giải World Series.

Nước Mỹ giầu có, nhiều người cũng muốn đội tuyển Mỹ đạt kết quả tốt hơn nên nên đã từng thuê Pelé, Beckham làm huấn luyện viên nhưng cũng chưa đủ để đưa Hoa Kỳ qua vòng 16 quốc gia.

World Cup có thể xem như hệ thống đo lường thập phân cả thế giới đang dùng, trừ Hoa Kỳ, dù nước Mỹ đã có những luật lệ khuyến khích chuyển đổi qua hệ thống này cho hòa nhịp với thế giới. Tuy nhiên, trên ESPN khi tường thuật trận đấu, phóng viên Mỹ vẫn tính khoảng cách với đơn vị “yard line”, (1yd = 91.44 cm) dùng đo chiều dài trong các trận banh cà-na.

Thể thao là một nét văn hoá. Mà nước Mỹ có những môn thể thao rất khác với thế giới. Thay đổi nếp sinh hoạt đó là một điều khó.

Người Mỹ đã phát minh ra mạng xã hội Facebook, Twitter để có thể đưa thông tin và hình ảnh đến với hàng chục triệu người ở khắp nơi trên thế giới trong vài giây. Nhưng đem bóng đá gần lại hơn với người dân Mỹ còn là điều xa vời.

World Cup 1994 được tổ chức tại Hoa Kỳ, đến nay đã 20 năm nhưng tinh thần bóng đá của dân Mỹ vẫn chưa lên cao hơn.

Năm đó tôi bắt đội Brazil và đã thắng. Năm nay tôi đoán Đức sẽ giành cúp vô địch. Có bạn nào đánh cá theo tôi không?

© 2014 Buivanphu.wordpress.com

.
,

In Trang
Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
)
Trang đầuTrang trước45678910Trang sauTrang cuối

Khi chính phủ liên bang đe dọa cắt hàng tỷ đô la tài trợ nghiên cứu cho Harvard, đó không chỉ là một quyết định ngân sách. Đó là một phép thử cho chính nền tảng dân chủ: liệu chính quyền có thể dùng sức mạnh tài chính để định đoạt tư tưởng hay không. Tòa án liên bang vừa trả lời dứt khoát: không.

Ở với cộng sản, tuy còn trẻ con, chúng tôi đã hiểu thấu bài học: không nói theo là có tội, mà nói khác đi lại càng là trọng tội. Bước sang Mỹ, cứ tưởng rằng mọi chuyện sẽ khác vì đây là đất tự nhận là xứ sở tự do, nơi hiến pháp bảo đảm quyền được nói. Nhưng tuần qua, sau mấy chục năm ở Mỹ, tôi bỗng bắt gặp chính mình ngập ngừng muốn nói điều thật: tôi không thích Charlie Kirk, và tôi không muốn “celebrate his life” (tôn vinh cuộc đời ông).

Không rõ ABC có lường trước được phản ứng của cộng đồng, khán giả đối với hành động cúi đầu trước áp lực và quyền lợi, dẫn đến dừng ngay lập tức Jimmy Kimmel Live! hay không, nhưng thực tế đã cho thấy một làn sóng tức giận đã bùng nổ. Viên đạn dường như quay ngược lại, xé gió, đâm thẳng vào ba ký tự khổng lồ của đế chế truyền thông. Các cuộc tẩy chay Hulu và Disney+ bắt đầu. Trang mạng Disney+ bị sụp đổ vì lượng khán giả đăng nhập để “cancel subcription” trong đêm họ ra lệnh tắt đèn sân khấu; Disney mất gần $4 tỷ trên thị trường. Hàng loạt cuộc biểu tình phản đối trước trụ sở của ABC và Disney. Về phía các nhà báo, nghệ sĩ giải trí, các nhà lãnh đạo chính trị – từ Stephen Colbert đến David Letterman đến cựu Tổng thống Barack Obama – cùng lên án việc làm của ABC, coi đó là sự đầu hàng nguy hiểm trước áp lực chính trị và là phép thử đối với quyền tự do ngôn luận.

Nhìn vào những gì đang diễn ra tại nước Mỹ hiện nay, người ta không thể không liên tưởng đến cuộc cách mạng văn hóa tại Trung Quốc như vậy. Cũng là cuộc tấn công vào những gì bị cho là khuynh tả, là sự tập trung quyền lực vào một cá nhân qua phong trào cuồng lãnh tụ với những vệ binh trung thành chưa từng thấy tại Hoa Kỳ.

Người ta thường có nhiều cách định nghĩa về hy vọng. Hy vọng là một cảm xúc lạc quan, một niềm tin tươi sáng rằng mọi thứ chắc chắn sẽ được cải thiện. Hy vọng có thể đến từ một tiếng nói cá nhân xa lạ nào đó trong triệu triệu người trên thế giới này. Hy vọng có thể đến từ một bản tuyên bố chung của hai phong trào đối lập. Hy vọng là phải nhận ra rằng cái ác và sự bất công có thể chiếm ưu thế ngay cả khi chúng ta đang đối đầu với nó. Hy vọng là khi nhìn thấy rõ một bên sáng và một bên tối, thấu hiểu rằng vòng cung của vũ trụ đạo đức có thể không uốn cong về phía công lý – nhưng chúng ta không tuyệt vọng. Hy vọng, là khi một đêm vinh danh nghệ thuật trở thành nơi hàng trăm người giơ cao ngọn đuốc tôn vinh sự kiên cường, tiếng nói dũng cảm, như một lời nhắc nhở với thế giới rằng nghệ thuật và nhân văn là không thể tách rời.

Donald Trump từng bóng gió rằng mình xứng đáng được khắc tượng trên núi Rushmore, sánh vai cùng những bậc khai quốc công thần nước Mỹ. Bên kia Thái Bình Dương, Tập Cận Bình chẳng màng đá núi, nhưng ôm mộng lọt vào sử xanh, đặt mình ngang hàng những “đại thánh đế vương” của đảng và đất nước. Bởi thế, cuộc duyệt binh rùm beng ở Thiên An Môn vừa rồi không chỉ là phô trương cờ trống rình rang, mà là lời tuyên cáo giữa chiến địa, là tiếng trống thúc quân của một kẻ đang gấp gáp thúc ngựa đuổi theo bá mộng thiên cổ.

Bạn, tôi, chúng ta, không ai an toàn trước bạo lực súng đạn ở Mỹ. Chắc người Mỹ chưa kịp quên hình ảnh người mẹ tất tả chạy trên đôi chân trần, tìm con trong vụ xả súng mới nhất ở Annunciation Catholic School in Minneapolis tháng vừa qua. Những đứa trẻ xứng đáng có đời sống an toàn để đến trường mỗi ngày và trở về an toàn trong vòng tay cha mẹ. “Thay vì kích động thêm bạo lực, các nhà lãnh đạo chính trị nên tận dụng thời điểm này để đoàn kết chúng ta hướng tới những thay đổi hợp lý về súng đạn mà đa số người Mỹ ủng hộ,” Giáo sư Robert Reich đã nói như thế.

Trong bối cảnh thế giới đang trải qua những biến động nghiêm trọng về kinh tế, chính trị và công nghệ, toàn cầu hoá – vốn từng được xem là động lực chính thúc đẩy cho tăng trưởng và thịnh vượng – đang đứng trước những thách thức chưa từng có. Tiến trình công nghiệp hoá và toàn cầu hoá đã đem lại nhiều thành tựu vượt bậc trong suốt thời gian dài qua, từ thế kỷ XX sang thế kỷ XXI, đặc biệt là thông qua sự chuyên môn hoá, tự do thương mại và tiến bộ công nghệ. Tuy nhiên, các cuộc khủng hoảng tài chính, đại dịch toàn cầu, chiến tranh và cạnh tranh chiến lược giữa các cường quốc đã khiến mô hình toàn cầu hoá truyền thống bộc lộ nhiều tình trạng bất ổn...

Nhiều thế hệ sống ở Sài Gòn những năm của thập niên 80-90, khi con gà trống của Thương Xá Tax chưa bị bức tử, khi những hàng cây cổ thụ trên đường Tôn Đức Thắng vẫn là nét thơ mộng của Sài Gòn, có lẽ đều quen thuộc với câu “Chương Trình Truyền Hình Đến Đây Là Hết…” Nó thường xuất hiện vào cuối các chương trình tivi tối, khi chưa phát sóng 24/24. Thời đó, mỗi ngày truyền hình chỉ phát sóng trong một số khung giờ nhất định (thường từ chiều đến khuya) nên hầu như ai cũng có tâm lý chờ đợi đến giờ ngồi trước màn ảnh nhỏ, theo dõi vài giờ giải trí. Đó cũng là chút thời gian quên đi một ngày cơ cực, bán mồ hôi cho một bữa cơm độn bo bo thời bao cấp. Nhắc nhớ chút chuyện xưa, để nói chuyện nay, đang diễn ra ở một đất nước văn minh hàng đầu, từng là niềm mơ ước của biết bao quốc gia về quyền tự do báo chí, tự do ngôn luận.

Trên mạng gần đây lan truyền một bức tranh chuỗi tiến hóa ngược nhại kiểu Banksy - vẽ hình ảnh tiến hóa quen thuộc từ khỉ tiến tới người, nhưng đến giữa chặng đường, một gương mặt ai cũng nhận ra quay lưng đi ngược lại về phía khỉ. Cái dáng ngoảnh đầu ấy khiến tôi chạnh lòng nghĩ đến hình ảnh nước Mỹ hôm nay. Giữa thế kỷ XXI, lẽ ra phải tiếp tục đi tới, nhưng thay vì mở rộng tự do học thuật – ngọn nguồn của sáng tạo – chúng ta lại thấy những dấu hiệu nước Mỹ thoái lui theo một quỹ đạo lạ lùng: thử nghiệm một kiểu “tiến hóa ngược”.
Trang đầuTrang trước45678910Trang sauTrang cuối
VB Podcast



Kính chào quý vị,

Tôi là Derek Trần, dân biểu đại diện Địa Hạt 45, và thật là một vinh dự lớn lao khi được đứng nơi đây hôm nay, giữa những tiếng nói, những câu chuyện, và những tâm hồn đã góp phần tạo nên diện mạo văn học của cộng đồng người Mỹ gốc Việt trong suốt một phần tư thế kỷ qua.
Hai mươi lăm năm! Một cột mốc bạc! Một cột mốc không chỉ đánh dấu thời gian trôi qua, mà còn ghi nhận sức bền bỉ của một giấc mơ. Hôm nay, chúng ta kỷ niệm 25 năm Giải Viết Về Nước Mỹ của nhật báo Việt Báo.

Khi những người sáng lập giải thưởng này lần đầu tiên ngồi lại bàn thảo, họ đã hiểu một điều rất căn bản rằng: Kinh nghiệm tỵ nạn, hành trình nhập cư, những phức tạp, gian nan, và sự thành công mỹ mãn trong hành trình trở thành người Mỹ gốc Việt – tất cả cần được ghi lại. Một hành trình ý nghĩa không những cần nhân chứng, mà cần cả những người viết để ghi nhận và bảo tồn. Họ không chỉ tạo ra một cuộc thi; họ đã và đang xây dựng một kho lưu trữ. Họ thắp lên một ngọn hải đăng cho thế hệ sau để chuyển hóa tổn thương thành chứng tích, sự im lặng thành lời ca, và cuộc sống lưu vong thành sự hội nhập.

Trong những ngày đầu ấy, văn học Hoa Kỳ thường chưa phản ánh đầy đủ sự phong phú và đa dạng về kinh nghiệm của chúng ta. Giải thưởng Viết Về Nước Mỹ thực sự đã lấp đầy khoảng trống đó bằng sự ghi nhận và khích lệ vô số tác giả, những người đã cầm bút và cùng viết nên một thông điệp mạnh mẽ: “Chúng ta đang hiện diện nơi đây. Trải nghiệm của chúng ta là quan trọng. Và nước Mỹ của chúng ta là thế đó.”


Suốt 25 năm qua, giải thưởng này không chỉ vinh danh tài năng mà dựng nên một cộng đồng và tạo thành một truyền thống.
Những cây bút được tôn vinh hôm nay không chỉ mô tả nước Mỹ; họ định nghĩa nó. Họ mở rộng giới hạn của nước Mỹ, làm phong phú văn hóa của nước Mỹ, và khắc sâu tâm hồn của nước Mỹ. Qua đôi mắt họ, chúng ta nhìn thấy một nước Mỹ tinh tế hơn, nhân ái hơn, và sau cùng, chân thật hơn.

Xin được nhắn gửi đến các tác giả góp mặt từ bao thế hệ để chia sẻ tấm chân tình trên các bài viết, chúng tôi trân trọng cảm ơn sự can đảm của quý vị. Can đảm không chỉ là vượt qua biến cố của lịch sử; can đảm còn là việc ngồi trước trang giấy trắng, đối diện với chính mình, lục lọi ký ức đau thương sâu đậm, và gửi tặng trải nghiệm đó đến tha nhân. Quý vị là những người gìn giữ ký ức tập thể và là những người dẫn đường cho tương lai văn hóa Việt tại Hoa Kỳ.

Với Việt Báo: Xin trân trọng cảm ơn tầm nhìn, tâm huyết, và sự duy trì bền bỉ giải thưởng này suốt một phần tư thế kỷ.
Khi hướng đến 25 năm tới, chúng ta hãy tiếp tục khích lệ thế hệ kế tiếp—những blogger, thi sĩ, tiểu thuyết gia, nhà phê bình, nhà văn trẻ—để họ tìm thấy tiếng nói của chính mình và kể lại sự thật của họ, dù đó là thử thách hay niềm vui. Bởi văn chương không phải là một thứ xa xỉ; đó là sự cần thiết. Đó là cách chúng ta chữa lành, cách chúng ta ghi nhớ, và là cách chúng ta tìm thấy nơi chốn của mình một cách trọn vẹn.

Xin cảm ơn quý vị.

NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.