Hôm nay,  

Chợ Bến Thành – Sài Gòn

18/10/201400:00:00(Xem: 6493)
Sáng hôm nay tôi lại thấy muốn ra giữa chợ Bến Thành mà ngắm, ở đây có thể quan sát mọi thứ. Tôi đứng thật lâu ngay Cổng Nam bên trên có ghi CHỢ BẾN THÀNH, lách mình xa xa để xem lại cho rõ có đúng những con chữ trên không! Rồi quan sát có cô ca sĩ Cẩm Nhung ngồi đâu đây ngày nào năm xưa, tôi định thần… lại với những ký ức xa xăm chuyện đầu đường thương xó chợ. Nhưng rồi tự an ủi biết đâu như thế mà hay, con người vẫn luôn còn nhớ về quá khứ và còn có lòng trắc ẩn dù chuyện đã xa xăm!

Bước ra giữa Công trường Quách Thị Trang, dưới chân tượng đài Đức Trần Nguyên Hãn, hòa mình với dòng người có thể là Việt kiều, hay những người từ các tỉnh về đây…ai cũng thích chụp hình lưu niệm, tôi nghĩ bụng giá nơi đây trở thành như công viên Hey Park bên Anh…cả nước Việt Nam này không có tự do, dân chủ nhưng chỉ một chỗ này cũng được để mọi người dân có quyền phát biểu… có lẽ chỗ này sẽ không thể chen chân…Suy nghĩ đôi dòng, tôi cũng bắt đầu chụp hình bằng ký ức… vì nơi đây sắp bị dẹp bỏ để làm ga tàu điện ngầm.

Nhìn toàn cảnh quanh Công trường Quách Thị Trang, đó là bức tranh tổng thể thật đầy đủ về nếp sống nếp nghĩ của người Việt Nam hôm nay. Trước khi trở lại chợ Bến Thành kìa là Bệnh viện Sài Gòn, vừa là bệnh viện mắt, cấp cứu, phòng khám chữa bệnh đa khoa…vừa là tiệm bán thuốc với những dấu thập đỏ cứu người tùm lum…Rồi đến khách sạn, nhà hàng, cây xăng, bến xe buýt trung tâm thành phố…với đầy những bảng hiệu từ trên cao tới thấp lè tè của các công ty điện tử, kem đanh răng, cũng như nếu mỏi mệt cho đủ loại thuốc dán và rượu cao hổ cốt…Sài Gòn đẹp lắm Sài Gòn không thiếu chi!

Nhưng vẫn còn thiếu trầm trọng trong hai chữ văn minh với sự biết dừng lại, civilisation, cest autonome - hãy cất đi những câu khẩu hiệu lạc lõng màu đỏ chói như “Không Có Gì Quý Hơn Độc Lập Tự Do”. “Sống, Lao Động và Học Tập Theo Gương Bác Hồ Vĩ Đại,” v.v…Về mặt hình thức nó không giống ai vì những bảng hiệu chung quanh bằng điện tử rất văn minh, còn kia sè sè những tấm bảng bên đường Khu Phố Văn Hóa khiến khi mắc tè người ta tìm chỗ nào dễ tránh mặt để núp, đó là chỗ thích hợp nhất và thực tế những bảng hiệu hô hào kia ngày nay đều ngược với cuộc sống !

Những bảng hiệu nhố nhăng hỗn tạp khi ta dừng chân thật lâu và nghiệm từng mẫu quảng cáo, điều đó nói lên những gì pha tạp rất lộn xộn trong nền kinh tế hội nhập của Việt Nam hôm nay…chỉ cần một cơn mưa nhỏ của Sài Gòn chung quanh bùng binh trước chợ đã không thoát nước kịp và dưới chân công trường những luống hoa quá đơn điệu nghèo nàn với chính yếu là mồng gà, các loài hao cúc, hoa mười giờ!

Vào giờ hành chánh của buổi sáng, nhưng thanh niên trai trẻ đi ngoài đường nhiều hơn ai hết, ngoại trừ những du khách nước ngoài, và số người tại trung tâm chợ Bến Thành này thật đông đúc… nói lên nghề chạy dịch vụ là chính, nó cũng phù hợp với con số gần 90% giới trẻ ngày nay không có nghề nghiệp kể cả khi học học xong phổ thông không biết tôi có thể làm được những gì? Và xong đại học tôi không biết sẽ làm việc gì? Đó là thảm trạng của nền giáo dục thiếu hướng nghiệp Việt Nam hiện tại! Các báo vừa đưa tin có một em trúng tuyển vào đại học văn hóa, nghệ thuật với môn văn chỉ có 1,5 điểm…nhưng vẫn trúng tuyển vì có lẽ nghệ thuật cao…nhưng rồi ra việc ứng xử sáng tác sắp tới sẽ không là tiếng Việt nữa!

Trở lại các cổng của chợ Bến Thành, từ Nam ra Bắc, từ Đông sang Tây, nơi các cổng đều có những bác xe ôm đứng chờ khách, hoặc những chiếc taxi nhất là xe kéo xích lô tân trang để chở khách nước ngoài có lẽ vì hiếu kỳ, nhất là với Tây ba lô…Tất cả các bác tài cũng như những người phụ nữ bán hàng nơi các cửa chợ đều biết nói tiếng Anh, tất nhiên chỉ là tiếng bồi, hay gọi là mot à mot. Nhưng dù sao cũng là điều đáng mừng trong giao tiếp để mưu sinh thời hội nhập!

Dừng lại nơi một góc tường nói chuyện với người xe ôm có lẽ thổ địa ở đây tôi bắt chuyện Ngày xưa thời tôi trước 1975, chợ Bến Thành qui tụ những tay móc túi tầm cở quốc tế dữ dằn lắm, không biết bây giờ có còn hay không?Ông bạn trả lời: không thua kém gì đâu mà còn tinh vi hơn thế nữa, rồi anh ta cười chỉ tay ra giữa công trường nơi có hình ông Hồ đang chống nạnh mà người dân Sài Gòn gọi là đang đứng chửi thề… Những viên thu thuế ở đây ăn khiếp đảm lắm Và tôi hỏi tiếp Thế còn chị em buôn bán có còn thách giá cao trên trời với khách lạ… Ông ta trả lời Chuyện đó là truyền kiếp của Bến Thành Nếu không thách giá cao, khách ra về không bị hố thì không phải Bến Thành… Ông ta còn tiếp bây giờ Thầy giáo còn phải biết nói láo để kiếm tiền quý hồ chuyện đi buôn… Ông ở nước nào về đây hay từ ngoài hành tinh… Cả hai cùng cười, may là tôi cũng ăn mặc lịch sự dù kiếm chuyện lang thang không khác Ông Bùi Giáng.


Bây giờ mới là chỗ quan trọng của chuyến dã ngoại này vì lúc nào cũng được các anh mặc thường phục bảo vệ thật kỹ, nói rõ là công an chìm đó, đến nỗi cô con gái tôi bảo chú này cứ thường theo Ba hay chú này lạ thật vừa chạy xe mà cứ nhìn Ba rẽ hướng nào… Tôi đứng bên một thùng rác thật lâu và tính ra liên tục có người đến lục ra hoặc thu lại thức ăn thừa rồi ăn nhanh tại chỗ hoặc nếu không còn gì thì nhặt ve chai bao bì…Họ là những người mẹ dẫn theo theo các con mọn, hay bọn trẻ lang thang đi một mình! Tôi cũng nghe nói có nhiều thương binh của chế độ miền Nam kể cả miền Bắc…sống lẩn quất nơi đây rất nhiều nhưng nay nhìn toàn cảnh sáng nay không thấy hay nhờ báo chí lên tiếng quá nhiều mà chính sách với những người thương tật có khác? Những hành khách ăn xin cũng không còn nữa nhưng chuyển sang hình thức bán vé số với cách bán như buộc khách phải mua…

Người bạn xe ôm còn cho tôi biết từ 6 giờ chiều đầy những cô gái dựa tường trên những cửa chợ, ăn mặc thừa thịt thiếu vải nhìn vào là biết ngay Sài Gòn về đêm và trên những con đường khắp Hòn Ngọc Viễn Đông nay là vậy – người ngọc, ngọc người và cũng đầy nọc độc của thời thượng Sida!

Hàng hóa mỹ thuật gồm những đồ lưu niệm của Việt Nam trưng bày tại đây không có gì đặc biệt ngoài điêu khắc thủ công nhưng rất thô sơ của loại hình nghệ thuật này, chỉ có hàng tóc giả là đông khách nhất vì giới trẻ thì thích kiểu tóc Hàn quốc dựng đứng hoặc chĩa lên và tiện nhất vẫn cho những người tóc rụng hói đầu vì tuổi càng cao thường không còn mấy sợi…nhanh chóng chỉ cần chụp lên là trở nên trẻ trung với giá chỉ thường 10USD!

Nhìn du khách và ngoảnh lại bên các thùng rác, thật đúng là những cảnh đời đầy nước mắt, dường như họ cũng không còn lệ rơi khi từ những vùng nông thôn xa xôi mà lên được đến đây để ăn mày, khuôn mặt người nào ngay cả trẻ em cũng thấy như chai ra, trong lãnh vực chính trị gọi cho đúng từ là mặt dạn mày dày nó có ký hiệu là MD2…Kìa "Kẻ ăn không hết, người lần không ra", trước mắt nhiều trẻ đang bị ép ăn đủ thứ còn chẳng chịu ăn, ép học chẳng buồn học, còn những trẻ bất hạnh kia thiếu thốn đủ đường, cơm không đủ mà ăn, áo không đủ mặc…

Tôi cũng nhìn quanh xem có các hội chứng về những hành vi quái dị đang diễn ra ở Hà Nội hay không như lạy gối bông khi một chàng trai đội gấu bông trên đầu đứng giữa phố và một nhóm người quỳ gối hì hục... vái lạy (!). Hoặc tổ chức một “trò gây cười tập thể” bằng cách huy động hàng chục thành viên đứng nắm tay nhau thành vòng tròn, đi được một lúc rồi bỗng dưng... ngã đùng xuống đất!

Tất cả không phải là sự điên rồ của các bạn trẻ, nhưng có thể hiểu khi có người hỏi triết gia Kant: Có nên theo tôn giáo nào hay không? Ông chần chừ một chút và nói: Người phàm nên có tôn giáo. Các em đang đi tìm thần tượng cho chính mình, hoặc chính mình là thần tượng!

Thích phê phán là quyền của mỗi người, nhưng biểu hiện thể hiện giới trẻ đang khát khao đi tìm lại những giá trị dù đó là vật thần cũng là điều đáng mừng khi lương tri bắt đầu thức tỉnh! Còn hơn cứ ngu muội phải thờ những vật người – người nhưng mang tâm tính thú!

Sự có mặt trong cuộc đời của mỗi cá nhân là một niềm vui, chứng minh không ai trong nhân loại muốn chết, lời Chúa phán Tóc trên đầu các ngươi cũng đã đếm hết rồi, nhưng con người có thể mang lại hạnh phúc cho nhau khi tạo niềm vui như gần 2.000 người “dắt chó tàng hình” đi dạo... Improv Everywhere là kiểu làm trò khác người tập thể chuyên thực hiện những trò lừa hài hước do một hội cùng tên thành lập tại New York năm 2001 với mục đích gây vui nhộn cho mọi người luôn thu hút lượng truy cập xem clip lên đến hàng triệu lượt trên trang web của hội và cả YouTube. Vì quả thật những con chó luôn trung thành, nhưng phản xạ có điều kiện và Hữu thể có ý thức trong ước mơ biết trung thành khi nào không cần phải trung thành với ai, cái gì?

Những người phụ nữ trong và ngoài chợ qua lại nơi đây đều như muốn để cả phần trên của bộ ngực phơi ra bên ngoài như một mốt cần khi giao dịch, nhưng họ đã quên nguồn sống của người mẹ cho hết ra bên ngoài sẽ còn đâu để con cháu được hưởng nguồn tài nguyên từ những dòng suối vô tận đã hun đúc nên bao anh hùng của dân tộc này.

Nguyễn Quang

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
)
Khi chính phủ liên bang đe dọa cắt hàng tỷ đô la tài trợ nghiên cứu cho Harvard, đó không chỉ là một quyết định ngân sách. Đó là một phép thử cho chính nền tảng dân chủ: liệu chính quyền có thể dùng sức mạnh tài chính để định đoạt tư tưởng hay không. Tòa án liên bang vừa trả lời dứt khoát: không.
Ở với cộng sản, tuy còn trẻ con, chúng tôi đã hiểu thấu bài học: không nói theo là có tội, mà nói khác đi lại càng là trọng tội. Bước sang Mỹ, cứ tưởng rằng mọi chuyện sẽ khác vì đây là đất tự nhận là xứ sở tự do, nơi hiến pháp bảo đảm quyền được nói. Nhưng tuần qua, sau mấy chục năm ở Mỹ, tôi bỗng bắt gặp chính mình ngập ngừng muốn nói điều thật: tôi không thích Charlie Kirk, và tôi không muốn “celebrate his life” (tôn vinh cuộc đời ông).
Không rõ ABC có lường trước được phản ứng của cộng đồng, khán giả đối với hành động cúi đầu trước áp lực và quyền lợi, dẫn đến dừng ngay lập tức Jimmy Kimmel Live! hay không, nhưng thực tế đã cho thấy một làn sóng tức giận đã bùng nổ. Viên đạn dường như quay ngược lại, xé gió, đâm thẳng vào ba ký tự khổng lồ của đế chế truyền thông. Các cuộc tẩy chay Hulu và Disney+ bắt đầu. Trang mạng Disney+ bị sụp đổ vì lượng khán giả đăng nhập để “cancel subcription” trong đêm họ ra lệnh tắt đèn sân khấu; Disney mất gần $4 tỷ trên thị trường. Hàng loạt cuộc biểu tình phản đối trước trụ sở của ABC và Disney. Về phía các nhà báo, nghệ sĩ giải trí, các nhà lãnh đạo chính trị – từ Stephen Colbert đến David Letterman đến cựu Tổng thống Barack Obama – cùng lên án việc làm của ABC, coi đó là sự đầu hàng nguy hiểm trước áp lực chính trị và là phép thử đối với quyền tự do ngôn luận.
Nhìn vào những gì đang diễn ra tại nước Mỹ hiện nay, người ta không thể không liên tưởng đến cuộc cách mạng văn hóa tại Trung Quốc như vậy. Cũng là cuộc tấn công vào những gì bị cho là khuynh tả, là sự tập trung quyền lực vào một cá nhân qua phong trào cuồng lãnh tụ với những vệ binh trung thành chưa từng thấy tại Hoa Kỳ.
Người ta thường có nhiều cách định nghĩa về hy vọng. Hy vọng là một cảm xúc lạc quan, một niềm tin tươi sáng rằng mọi thứ chắc chắn sẽ được cải thiện. Hy vọng có thể đến từ một tiếng nói cá nhân xa lạ nào đó trong triệu triệu người trên thế giới này. Hy vọng có thể đến từ một bản tuyên bố chung của hai phong trào đối lập. Hy vọng là phải nhận ra rằng cái ác và sự bất công có thể chiếm ưu thế ngay cả khi chúng ta đang đối đầu với nó. Hy vọng là khi nhìn thấy rõ một bên sáng và một bên tối, thấu hiểu rằng vòng cung của vũ trụ đạo đức có thể không uốn cong về phía công lý – nhưng chúng ta không tuyệt vọng. Hy vọng, là khi một đêm vinh danh nghệ thuật trở thành nơi hàng trăm người giơ cao ngọn đuốc tôn vinh sự kiên cường, tiếng nói dũng cảm, như một lời nhắc nhở với thế giới rằng nghệ thuật và nhân văn là không thể tách rời.
Donald Trump từng bóng gió rằng mình xứng đáng được khắc tượng trên núi Rushmore, sánh vai cùng những bậc khai quốc công thần nước Mỹ. Bên kia Thái Bình Dương, Tập Cận Bình chẳng màng đá núi, nhưng ôm mộng lọt vào sử xanh, đặt mình ngang hàng những “đại thánh đế vương” của đảng và đất nước. Bởi thế, cuộc duyệt binh rùm beng ở Thiên An Môn vừa rồi không chỉ là phô trương cờ trống rình rang, mà là lời tuyên cáo giữa chiến địa, là tiếng trống thúc quân của một kẻ đang gấp gáp thúc ngựa đuổi theo bá mộng thiên cổ.
Bạn, tôi, chúng ta, không ai an toàn trước bạo lực súng đạn ở Mỹ. Chắc người Mỹ chưa kịp quên hình ảnh người mẹ tất tả chạy trên đôi chân trần, tìm con trong vụ xả súng mới nhất ở Annunciation Catholic School in Minneapolis tháng vừa qua. Những đứa trẻ xứng đáng có đời sống an toàn để đến trường mỗi ngày và trở về an toàn trong vòng tay cha mẹ. “Thay vì kích động thêm bạo lực, các nhà lãnh đạo chính trị nên tận dụng thời điểm này để đoàn kết chúng ta hướng tới những thay đổi hợp lý về súng đạn mà đa số người Mỹ ủng hộ,” Giáo sư Robert Reich đã nói như thế.
Trong bối cảnh thế giới đang trải qua những biến động nghiêm trọng về kinh tế, chính trị và công nghệ, toàn cầu hoá – vốn từng được xem là động lực chính thúc đẩy cho tăng trưởng và thịnh vượng – đang đứng trước những thách thức chưa từng có. Tiến trình công nghiệp hoá và toàn cầu hoá đã đem lại nhiều thành tựu vượt bậc trong suốt thời gian dài qua, từ thế kỷ XX sang thế kỷ XXI, đặc biệt là thông qua sự chuyên môn hoá, tự do thương mại và tiến bộ công nghệ. Tuy nhiên, các cuộc khủng hoảng tài chính, đại dịch toàn cầu, chiến tranh và cạnh tranh chiến lược giữa các cường quốc đã khiến mô hình toàn cầu hoá truyền thống bộc lộ nhiều tình trạng bất ổn...
Nhiều thế hệ sống ở Sài Gòn những năm của thập niên 80-90, khi con gà trống của Thương Xá Tax chưa bị bức tử, khi những hàng cây cổ thụ trên đường Tôn Đức Thắng vẫn là nét thơ mộng của Sài Gòn, có lẽ đều quen thuộc với câu “Chương Trình Truyền Hình Đến Đây Là Hết…” Nó thường xuất hiện vào cuối các chương trình tivi tối, khi chưa phát sóng 24/24. Thời đó, mỗi ngày truyền hình chỉ phát sóng trong một số khung giờ nhất định (thường từ chiều đến khuya) nên hầu như ai cũng có tâm lý chờ đợi đến giờ ngồi trước màn ảnh nhỏ, theo dõi vài giờ giải trí. Đó cũng là chút thời gian quên đi một ngày cơ cực, bán mồ hôi cho một bữa cơm độn bo bo thời bao cấp. Nhắc nhớ chút chuyện xưa, để nói chuyện nay, đang diễn ra ở một đất nước văn minh hàng đầu, từng là niềm mơ ước của biết bao quốc gia về quyền tự do báo chí, tự do ngôn luận.
Trên mạng gần đây lan truyền một bức tranh chuỗi tiến hóa ngược nhại kiểu Banksy - vẽ hình ảnh tiến hóa quen thuộc từ khỉ tiến tới người, nhưng đến giữa chặng đường, một gương mặt ai cũng nhận ra quay lưng đi ngược lại về phía khỉ. Cái dáng ngoảnh đầu ấy khiến tôi chạnh lòng nghĩ đến hình ảnh nước Mỹ hôm nay. Giữa thế kỷ XXI, lẽ ra phải tiếp tục đi tới, nhưng thay vì mở rộng tự do học thuật – ngọn nguồn của sáng tạo – chúng ta lại thấy những dấu hiệu nước Mỹ thoái lui theo một quỹ đạo lạ lùng: thử nghiệm một kiểu “tiến hóa ngược”.


Kính chào quý vị,

Tôi là Derek Trần, dân biểu đại diện Địa Hạt 45, và thật là một vinh dự lớn lao khi được đứng nơi đây hôm nay, giữa những tiếng nói, những câu chuyện, và những tâm hồn đã góp phần tạo nên diện mạo văn học của cộng đồng người Mỹ gốc Việt trong suốt một phần tư thế kỷ qua.
Hai mươi lăm năm! Một cột mốc bạc! Một cột mốc không chỉ đánh dấu thời gian trôi qua, mà còn ghi nhận sức bền bỉ của một giấc mơ. Hôm nay, chúng ta kỷ niệm 25 năm Giải Viết Về Nước Mỹ của nhật báo Việt Báo.

Khi những người sáng lập giải thưởng này lần đầu tiên ngồi lại bàn thảo, họ đã hiểu một điều rất căn bản rằng: Kinh nghiệm tỵ nạn, hành trình nhập cư, những phức tạp, gian nan, và sự thành công mỹ mãn trong hành trình trở thành người Mỹ gốc Việt – tất cả cần được ghi lại. Một hành trình ý nghĩa không những cần nhân chứng, mà cần cả những người viết để ghi nhận và bảo tồn. Họ không chỉ tạo ra một cuộc thi; họ đã và đang xây dựng một kho lưu trữ. Họ thắp lên một ngọn hải đăng cho thế hệ sau để chuyển hóa tổn thương thành chứng tích, sự im lặng thành lời ca, và cuộc sống lưu vong thành sự hội nhập.

Trong những ngày đầu ấy, văn học Hoa Kỳ thường chưa phản ánh đầy đủ sự phong phú và đa dạng về kinh nghiệm của chúng ta. Giải thưởng Viết Về Nước Mỹ thực sự đã lấp đầy khoảng trống đó bằng sự ghi nhận và khích lệ vô số tác giả, những người đã cầm bút và cùng viết nên một thông điệp mạnh mẽ: “Chúng ta đang hiện diện nơi đây. Trải nghiệm của chúng ta là quan trọng. Và nước Mỹ của chúng ta là thế đó.”


Suốt 25 năm qua, giải thưởng này không chỉ vinh danh tài năng mà dựng nên một cộng đồng và tạo thành một truyền thống.
Những cây bút được tôn vinh hôm nay không chỉ mô tả nước Mỹ; họ định nghĩa nó. Họ mở rộng giới hạn của nước Mỹ, làm phong phú văn hóa của nước Mỹ, và khắc sâu tâm hồn của nước Mỹ. Qua đôi mắt họ, chúng ta nhìn thấy một nước Mỹ tinh tế hơn, nhân ái hơn, và sau cùng, chân thật hơn.

Xin được nhắn gửi đến các tác giả góp mặt từ bao thế hệ để chia sẻ tấm chân tình trên các bài viết, chúng tôi trân trọng cảm ơn sự can đảm của quý vị. Can đảm không chỉ là vượt qua biến cố của lịch sử; can đảm còn là việc ngồi trước trang giấy trắng, đối diện với chính mình, lục lọi ký ức đau thương sâu đậm, và gửi tặng trải nghiệm đó đến tha nhân. Quý vị là những người gìn giữ ký ức tập thể và là những người dẫn đường cho tương lai văn hóa Việt tại Hoa Kỳ.

Với Việt Báo: Xin trân trọng cảm ơn tầm nhìn, tâm huyết, và sự duy trì bền bỉ giải thưởng này suốt một phần tư thế kỷ.
Khi hướng đến 25 năm tới, chúng ta hãy tiếp tục khích lệ thế hệ kế tiếp—những blogger, thi sĩ, tiểu thuyết gia, nhà phê bình, nhà văn trẻ—để họ tìm thấy tiếng nói của chính mình và kể lại sự thật của họ, dù đó là thử thách hay niềm vui. Bởi văn chương không phải là một thứ xa xỉ; đó là sự cần thiết. Đó là cách chúng ta chữa lành, cách chúng ta ghi nhớ, và là cách chúng ta tìm thấy nơi chốn của mình một cách trọn vẹn.

Xin cảm ơn quý vị.

NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.