...bà Hillary nhận bạc triệu từ cả chục nước Hồi giáo là những xứ coi phụ nữ như công dân hạng hai hay hạng ba...
Như cột báo này đã ghi nhận, chúng ta có nhiều hy vọng thấy một cuộc chạy đua giữa Bush Đệ Tam và Clinton Đệ Nhị.
Chuyện bà Hillary Clinton ra tranh cử đã ra khỏi tầm tay của bà rồi. Bây giờ bà không còn lựa chọn nào khác, vì thực tế cho thấy đảng Dân Chủ không ai có thể ra tranh cử và có hy vọng thắng được một ứng viên Cộng Hoà ngoại trừ bà Hillary. Đây là tin đáng lo cho đảng Dân Chủ, vì chỉ chứng tỏ đảng này không có giải pháp thay thế. Nếu vì lý do nào đó, bà Hillary không ra tranh cử, hay mất hậu thuẫn, đảng Dân Chủ sẽ đi vào bế tắc trầm trọng. Mà dường như bà Hillary đã bắt đầu gặp trở ngại.
Tình hình năm nay cho thấy một biến chuyển mới. Kinh tế cuối cùng thì đã chuyển hướng, với những kết quả tốt đẹp hơn những năm trước nhiều. Tỷ lệ thất nghiệp đang xuống cùng với giá dầu xăng, tăng trưởng kinh tế Mỹ thì đã leo lên đến mức cao nhất từ ngày TT Obama chấp chánh. Nhìn dưới con mắt giản dị của quần chúng, tất cả là thành quả chính sách kinh tế của TT Obama, cuối cùng thì đã có kết quả tốt đẹp.
Có nghiã là kinh tế sẽ không thể trở thành đề tài tranh cử nữa.
Nhưng ngược lại, chính sách đối ngoại đã là một chuỗi thất bại nặng nề của chính quyền Obama. Từ việc các phong trào khủng bố ngày càng lan rộng khắp thế giới, tới ảnh hưởng ngày càng lớn của Putin với giấc mộng tái lập đế quốc Xô Viết, cho đến việc “chuyển trục” qua Á Châu mà chẳng thấy được một thành quả cụ thể nào hết. Quan hệ với các đồng minh chính, Tây Âu, Canada, Úc, Nhật, cả Do Thái, chưa bao giờ lạnh nhạt như bây giờ.
Nhìn vào hai khiá cạnh kinh tế và đối ngoại trên, ta thấy bà Hillary ở trong một tư thế thật bất lợi. Kinh tế khấm khá thì bà không khoe được vì không dính liú tới. Đối ngoại thê thảm thì bà lại là... cựu ngoại trưởng.
Trên phương diện chiến lược tranh cử, bà Hillary sẽ phải cố tránh TT Obama càng xa càng tốt. Tức là đối thủ đầu tiên mà bà phải phạng vài đòn trừ hậu hoạn chính là ông tổng thống, xếp của bà trong hơn 4 năm trước đây.
Cuốn sách mới nhất của bà đả kích TT Obama khá nặng. Cùng lúc đó thì đã xuất hiện hai cuốn hồi ký của hai cựu Bộ Trưởng Quốc Phòng Robert Gates và Leon Panetta, đều chỉ trích chính sách Trung Đông của TT Obama một cách khá mạnh bạo. Ba cuốn sách của ba người cộng tác quan trọng nhất, nhập lại làm một đã tạo bối rối không ít cho TT Obama. Những tấn công của Bà Hillary quá rõ, nhìn dưới khiá cạnh nào thì cũng vẫn là chỉ trích TT Obama nhát gan giúp quân khủng bố ISIS lớn mạnh và hoành hành tại Syria và bây giờ tràn qua Iraq, Afghanistan, Yemen, và cả Libya luôn.
Một khiá cạnh bất lợi khác cho bà Hillary. Bà là ngoại trưởng với quan điểm tương đối “diều hâu” hơn TT Obama, cũng có nghiã là xa với khối cấp tiến cực đoan, cử tri trung kiên nhất của đảng Dân Chủ. Ra tranh cử, bà sẽ phải giải thích và thuyết phục khối này ủng hộ quan điểm diều hâu đó. Bà là người đã bỏ phiếu chấp nhận cho TT Bush đánh Iraq, cũng như ngoại trưởng John Kerry. Trong khi ông Kerry sau đó công khai nhìn nhận đó là một quyết định sai lầm, thì bà Hillary chưa bao giờ đi xa tới mức đó. Bà chỉ nói nếu khi đó bà có những tin tức về Iraq như bà có hiện nay, thì bà đã không bỏ phiếu ủng hộ đánh Iraq. Nói nôm na ra, nếu khi đó bà biết Saddam không có vũ khí giết người tập thể thì bà đã chống cuộc chiến Iraq.
Nói vậy cũng như không. Ngay cả TT Bush, nếu biết rõ khi đó Saddam không có vũ khí giết người tập thể, chắc ông cũng đã không đánh Iraq rồi. Hay cho dù muốn đánh, cũng không có lý do.
Thật ra, phải thông cảm cho thái độ tương đối “diều hâu” của bà Hillary. Đó là cách bà phá hủy thành kiến phụ nữ yếu đuối, không đủ mạnh để cáng đáng chuyện quốc gia đại sự. Bà phải vượt qua bức tường này, chứng minh mình đủ mạnh, đủ cương quyết để có thể ngồi vào cái ghế bành của tổng thống và lấy những quyết định cứng rắn khó khăn nhất.
Bà Hillary đã lăn lộn trong chính trường Mỹ trên dưới ba thập niên, đã để lại gia tài gì? Phải nói ngay, nhìn vào quãng đời Đệ Nhất Phu Nhân Arkansas, Đệ Nhất Phu Nhân Mỹ, Thượng Nghị Sĩ, và Ngoại trưởng, bà Hillary đã chẳng để lại một thành quả nổi bật đáng nói nào hết, ngoại trừ thành tích bay hơn một triệu dặm, bắt tay với nhiều nhân vật lịch sử nhất và tham dự tiệc tùng nhiều nhất, thay đổi nhiều kiểu quần áo và kiểu tóc nhất. Nôm na ra, bà Hillary như một cái bóng thoáng qua cửa sổ, chẳng để lại dấu vết gì, mặc dù tên tuổi lúc nào cũng được truyền thông phe ta đưa lên mặt báo thường xuyên.
Thật ra, có thể nói là bà Hillary đã để lại một gia tài lớn, lớn nhất trong đảng Dân Chủ kể từ những ngày dưới TT Johnson cách đây nửa thế kỷ. Đúng vậy, gia tài của bà Hillary chính là... Obamacare.
Ý kiến bảo hiểm y tế toàn dân là con đẻ của bà Hillary, ngay từ những ngày đầu khi TT Clinton vừa đắc cử năm 1992. Nhưng khi đó, vì thiếu kinh nghiệm chính trị, bà Hillary đã thất bại nặng nề, kế hoạch cải tổ y tế của bà chết từ trong trứng nước khi toàn thể khối Cộng Hoà chống và phần lớn khối Dân Chủ cũng chống luôn, vì bà đã sai lầm, không tham khảo ý kiến của họ mà chỉ làm việc với một nhóm chuyên gia, phụ tá, và cố vấn. Vì bị lơ là, chạm tự ái, nên khối dân biểu nghị sĩ Dân Chủ chống lại chương trình của bà.
Năm 2008, bà ra tranh cử với chương trình bảo hiểm y tế toàn dân. Bị TNS Obama tố cáo kế hoạch của bà không thực tế, ép thiên hạ mua bảo hiểm nếu không sẽ bị phạt nặng. Ông Obama tố cáo kế hoạch đó quá cực đoan, quá thiên tả, đề nghị một kế hoạch nhẹ nhàng hơn, chỉ bắt buộc bảo hiểm cho trẻ em thôi. Khi đó, ứng viên Obama muốn đưa ra hình ảnh một người ôn hòa để kiếm phiếu của khối cử tri ôn hoà và độc lập.
Nhưng sau khi đắc cử, thì TT Obama đã thi hành ngay toàn bộ kế hoạch của bà Hillary, kể cả những điều ông đã từng nặng nề chỉ trích: bắt buộc tất cả phải có bảo hiểm, nếu không sẽ bị phạt. Do đó, công bằng mà nói, Obamacare chính là Hillarycare, và đó là gia tài bà Hillary thực sự đã để lại cho hậu thế.
Đáng tiếc cho bà, thiên hạ ít người để ý chuyện này. Obamacare trước sau gì cũng sẽ đi vào lịch sử như là gia tài của TT Obama, không ai nghĩ đến vai trò của bà Hillary.
Con đường hoan lộ của bà Hillary có nhiều triển vọng biến thành con đường hoạn lộ. Hai chữ hoan và hoạn sao nó gần nhau và giống nhau quá vậy. Đố một anh Mỹ nào có thể đọc đúng sự khác biệt giữa hai chữ này. Chỉ vì bà Hillary có lẽ là một trong những ứng viên tổng thống mang nhiều hành trang nặng nề nhất.
Bà Hillary sẽ phải đối phó với một vấn đề không nhỏ: một bà lão tuổi cổ lai hy với bộ mặt quá cũ kỹ. Bà ra hoạt động chính trị từ ngày nước Mỹ còn đang bừng bừng phong trào hippies cổ võ cho cuộc cách mạng tình dục và phản đối cuộc chiến tại Việt Nam, nửa thế kỷ trước. Bà tích cực hoạt động phản chiến bức tử Miền Nam VN, trong ông Clinton trốn qua Anh để khỏi đi lính, rồi bà làm việc với nhóm luật gia giúp đảng Dân Chủ hạch tội TT Nixon trong vụ Watergate.
TT Obama đắc cử phần lớn do hậu thuẫn rất hăng say của giới trẻ đã tự nguyện bỏ công sức và thời giờ giúp vận động tranh cử, giúp gây quỹ, huy động khả năng tân tiến của internet,... Giữa TT Obama và khối này, có một quan hệ mật thiết, trong khi với bà Hillary, chẳng có gì.
Cái giới trẻ sống và làm vì những lý tưởng cao đẹp mà TT Obama đã hứa hẹn cho họ, quay qua bà Hillary thì chỉ thấy một chính khách lão làng, đầy thủ đọan, tính toán chi ly tất cả mọi chuyện, một Nixon tân thời, thật khó tin tưởng được. Từ những cái nháy mắt, dơ ngón tay chỉ trỏ vào cử toạ như vừa nhận ra một người bạn thân nhất, văn phong “đường mòn” trong tất cả các bài diễn văn, tất cả đều thể hiện một cái gì không tự nhiên, như là đóng tuồng, hay như là một thứ người máy đã được thảo chương kỹ lưỡng. Một cái gì không thật. Al Gore thua Bush chính vì cái giả tạo đó. Ngay cả Obama, ông đã thắng bà Hillary năm 2008 chính vì giới trẻ nhìn thấy ở Obama một cái vẻ đáng tin hơn.
Chính bà Hillary cũng đã củng cố cái hình ảnh không chân thật của bà qua những than phiền mới đây về chuyện bà rất nghèo, có cuộc sống rất khó khăn, làm lụng rất vất vả,... để biện minh cho việc bà tính tiền hàng trăm ngàn đô cho mỗi bài diễn văn bà đọc, cho dù là diễn văn đọc trong các trường đại học.
Ít người nghĩ rằng khối cử tri nồng cốt của TT Obama này, những sinh viên phải trả học phí nặng nề để nhà trường có tiền trả cho bà Hillary, sẽ chuyển phiếu của họ qua cho bà Hillary.
Đã vậy, mới đây lại lòi ra chuyện cái tổ chức từ thiện do hai ông bà Clinton và con gái đứng tên, đã nhận tổng cộng 2 tỷ đô, trong đó cả trăm triệu đô từ các chính quyền ngoại quốc khi bà làm Ngoại Trưởng, một số những yểm trợ tiền đó đã vi phạm luật Mỹ. Cho dù hoàn toàn hợp lệ, không vi phạm luật gì, thì hiển nhiên những đóng góp quá lớn như vậy cũng rõ ràng là tiền mua chuộc cảm tình và ảnh hưởng một cặp vợ chồng mà chồng là cựu tổng thống và vợ là người mà nhiều người đánh cá sẽ là tổng thống tương lai. Như vậy có phải là đã có vấn đề xung khắc quyền lợi –conflict of interest- không? Có thể coi như là một thứ hối lộ hợp pháp không?
Chưa kể chuyện tréo cẳng ngỗng là bà Hillary nhận bạc triệu từ cả chục nước Hồi giáo là những xứ coi phụ nữ như công dân hạng hai hay hạng ba. Nhận tiền như vậy dĩ nhiên sẽ khiến bà khó ăn nói hơn với mấy ông Hồi giáo về phụ nữ quyền. Trong khi bênh vực nữ quyền lại là lý do chính bà ra tranh cử tổng thống.
Cũng chưa kể số tiền 2 tỷ đó, bao nhiêu đã được sử dụng để mua ảnh hưởng, mua đồng minh chính trị và mua phiếu? Trá hình dưới hình thức làm việc thiện. Ai biết được?
Nước Mỹ là nước luôn luôn hướng nhìn về tương lai, không bao giờ sống trong tiếc nuối thời vàng son. Ít ai tin rằng bà Hillary sẽ được bầu vì dân Mỹ tiếc nhớ những ngày của gần ba thập niên trước dưới thời ông chồng bà, nhất là những ngày đó tuy là những ngày thanh bình thịnh trị thật, nhưng cũng là những ngày đáng quên nhất trong lịch sử cận đại Mỹ khi tổng thống bị lôi ra hỏi tội vì những chuyện xấu hổ nhất, như nói chuyện dâm dục trên điện thoại, chấm mút xì gà, rồi nói láo với tất cả mọi người, từ vợ con, đến các phụ tá thân cận nhất, và cả nước khi lên TV đóng tuồng “tôi không có quan hệ tình dục gì với cô gái đó...”.
Một bà vợ biết rõ chồng lem nhem lăng nhăng đủ chuyện, nhưng vẫn ra trước truyền hình âu yếm với chồng như không có chuyện gì xẩy ra hết. Theo diễn giải của bà Hillary, giữa ông chồng quyền thế nhất thế giới trong tuổi ngũ tuần, và cô gái vừa qua tuổi vị thành niên, thì cô gái đó là lang sói ác ma trong khi ông chồng chỉ là một cừu non, nạn nhận đáng thương. Vậy mà bà vẫn tỉnh bơ đi đâu cũng vỗ ngực xưng là chiến sĩ hàng đầu trong cuộc chiến bảo vệ phụ nữ.
Có thể bà yêu thương chồng thật. Nhưng bà cũng hiểu rõ ông chồng chính là chià khóa vào Toà Bạch Ốc của bà. Phế bỏ hay ly dị ông chồng tức là phế bỏ giấc mộng lớn nhất trong đời bà. Thôi thì đành chấp nhận đóng vai hiền thê. Lại một tính toán nữa, một cái gì không thật nữa.
Tin xấu mới nhất cho bà Hillary: sử dụng hệ thống email cá nhân riêng của bà, với cả dàn máy được đặt tại nhà riêng của bà tại Chappaqua, tiểu bang New York, do nhân viên đặc biệt thuê riêng để điều hành, không qua hệ thống email chính thức của Bộ Ngoại Giao, không ai kiểm soát ngoài một mình bà.
Mới đây, tướng Petreaus, cựu GĐ CIA bị truy tố tội đã mang ít tài liệu CIA về nhà. Trong khi tất cả tin tức, văn kiện ngoại giao, kể cả emails của TT Obama, đều chạy qua hệ thống email đặt tại nhà riêng của bà Hillary. Việc sử dụng hệ thống email cá nhân khiến Nhà Nước khó kiểm soát hơn, dễ bị tin tặc đột nhập hơn, nhưng đặc biệt, lại cho bà cơ hội lưu hay xoá tuỳ hỷ. Chỉ củng cố hình ảnh một chính khách tính toán rất kỹ. Có gì mà phải tính toán quá kỹ như vậy?
Điều đáng nói là bà Ngoại Trưởng Hillary đã mấy lần ra thông cáo cho nhân viên Bộ Ngoại Giao không được dùng hệ thống email cá nhân vì lý do an ninh, bảo mật, và một viên chức cao cấp đã bị sa thải vì tội này. Bà Hillary là nhân vật đứng đầu, sao không làm gương, nhất là những trao đổi của Ngoại Trưởng dĩ nhiên quan trọng, cần bảo mật hơn gấp bội emails của bất cứ nhân viên nào khác? Sao lại ra luật cho tất cả mọi người mà lại không áp dụng cho chính mình? Bà Hillary đứng trên cả luật pháp sao?
Bà Hillary giải thích bà sử dụng hệ thống này... “cho tiện” (convenience!). Tiện cho bà, nhưng cũng tiện cho tất cả những gián điệp toàn cầu muốn biết tin bí mật về chính sách ngoại giao của Mỹ!
Trước áp lực của dư luận, bà Hillary lớn tiếng kêu gọi Bộ Ngoại Giao hãy công khai hoá tất cả 55.000 emails bà đã gửi cho Bộ. Nhưng đồng thời bà Hillary cũng cho biết bà đã xoá 30.000 emails bà cho là có tính cá nhân. Bà nói những email cá nhân đó có nhiều trao đổi riêng tư với chồng con. Có lẽ vì chưa kịp đả thông với ông chồng, nên khi TT Clinton được hỏi về email thì ông cho biết cả đời ông, ông đã chỉ viết có đúng 2 cái emails, không có cái nào cho bà vợ hết. Chính trị gia thành thật là chuyện không có trên trái đất này từ lâu rồi.
Năm 2008, khi tranh cử tổng thống, bà chỉ trích chính quyền Bush sử dụng hệ thống email riêng, bí mật, chỉ cốt để che dấu những chuyện gian manh, tham nhũng. Bây giờ bà làm y chang như vậy, nhưng kêu gọi thiên hạ “trust me”, tin tôi đi ! Thế hồi đó, bà có tin TT Bush không?
TT Nixon ngày xưa trong vụ Watergate xoá đi 18 phút thu âm cuộc thảo luận của ông với các phụ tá, và bị áp lực phải từ chức. Ngày nay, Nhà Nước Obama càng ngày càng giống chính quyền Nixon.
Tin mới nhất cho biết chẳng phải riêng gì bà Hillary, mà ngay cả Bộ Trưởng Tư Pháp, người bảo vệ luật pháp của Mỹ, cũng đã sử dụng email riêng với ba tên giả! Ai biết đường nào kiểm soát? Hay là ông Holder sẽ bổ nhiệm FBI điều tra về chính ông?
Thử tưởng tượng phe Dân Chủ và truyền thông cấp tiến sẽ phản ứng như thế nào nếu chuyện xài email riêng rồi tự ý xóa là việc làm của PTT Cheney của ông Bush chẳng hạn?
Bình tâm nhìn vào tình thế chung, bà Hillary không hoàn hảo, sẽ gặp chông gai không ít và không nhỏ. Mà mỗi ngày lại mỗi nhiều thêm. Những tin thời sự gần đây chỉ nhắc nhở dân Mỹ bà Hillary là người đang mang quá nhiều hành trang quá nặng nề. Bà cũng không có cái khả năng đặc biệt thu hút quần chúng, tạo cảm tình như ông chồng, hay tạo niềm tin như TT Obama. Những cơ quan truyền thông “phe ta” như Washington Post và TIME mới đây đã viết bài không lấy gì làm “thân thiện” lắm.
Hy vọng đắc cử của bà cũng đang tuột dốc, có lẽ từ 90% đã xuống khoảng 60%-70%? Dù vậy, bà vẫn có hy vọng trở thành tổng thống nhiều hơn tất cả các ứng viên khác của cả hai chính đảng. Lý do chính: nước Mỹ muốn đi vào lịch sử lần thứ hai, với một phụ nữ làm tổng thống, tiếp theo việc một ông da đen làm tổng thống. Đó là lý do quan trọng nhất sẽ đưa bà Hillary vào Toà Bạch Ốc. Đó cũng là mặt trái của thể chế dân chủ Mỹ: người được bầu không nhất thiết phải là người giỏi nhất hay có chính sách hay nhất. Cứ nhìn việc đắc cử của anh chàng thư sinh bạch diện Obama thì biết.
Quốc hội, Bộ Ngoại Giao đã mở cuộc điều tra xem bà Hillary có vi phạm luật gì không. Nếu bà Hillary vi phạm luật thì mộng làm tổng thống của bà sẽ tiêu tan, và đảng Dân Chủ sẽ gặp khủng hoảng lớn. Trong chính trị Mỹ, chuyện gì cũng có thể xẩy ra, hai năm tới sẽ dài như hai thế kỷ. (15-03-15)
Vũ Linh
Quý độc giả có thể liên lạc với tác giả để góp ý qua email: [email protected]. Bài của tác giả được đăng trên Việt Báo mỗi thứ Ba.
Như cột báo này đã ghi nhận, chúng ta có nhiều hy vọng thấy một cuộc chạy đua giữa Bush Đệ Tam và Clinton Đệ Nhị.
Chuyện bà Hillary Clinton ra tranh cử đã ra khỏi tầm tay của bà rồi. Bây giờ bà không còn lựa chọn nào khác, vì thực tế cho thấy đảng Dân Chủ không ai có thể ra tranh cử và có hy vọng thắng được một ứng viên Cộng Hoà ngoại trừ bà Hillary. Đây là tin đáng lo cho đảng Dân Chủ, vì chỉ chứng tỏ đảng này không có giải pháp thay thế. Nếu vì lý do nào đó, bà Hillary không ra tranh cử, hay mất hậu thuẫn, đảng Dân Chủ sẽ đi vào bế tắc trầm trọng. Mà dường như bà Hillary đã bắt đầu gặp trở ngại.
Tình hình năm nay cho thấy một biến chuyển mới. Kinh tế cuối cùng thì đã chuyển hướng, với những kết quả tốt đẹp hơn những năm trước nhiều. Tỷ lệ thất nghiệp đang xuống cùng với giá dầu xăng, tăng trưởng kinh tế Mỹ thì đã leo lên đến mức cao nhất từ ngày TT Obama chấp chánh. Nhìn dưới con mắt giản dị của quần chúng, tất cả là thành quả chính sách kinh tế của TT Obama, cuối cùng thì đã có kết quả tốt đẹp.
Có nghiã là kinh tế sẽ không thể trở thành đề tài tranh cử nữa.
Nhưng ngược lại, chính sách đối ngoại đã là một chuỗi thất bại nặng nề của chính quyền Obama. Từ việc các phong trào khủng bố ngày càng lan rộng khắp thế giới, tới ảnh hưởng ngày càng lớn của Putin với giấc mộng tái lập đế quốc Xô Viết, cho đến việc “chuyển trục” qua Á Châu mà chẳng thấy được một thành quả cụ thể nào hết. Quan hệ với các đồng minh chính, Tây Âu, Canada, Úc, Nhật, cả Do Thái, chưa bao giờ lạnh nhạt như bây giờ.
Nhìn vào hai khiá cạnh kinh tế và đối ngoại trên, ta thấy bà Hillary ở trong một tư thế thật bất lợi. Kinh tế khấm khá thì bà không khoe được vì không dính liú tới. Đối ngoại thê thảm thì bà lại là... cựu ngoại trưởng.
Trên phương diện chiến lược tranh cử, bà Hillary sẽ phải cố tránh TT Obama càng xa càng tốt. Tức là đối thủ đầu tiên mà bà phải phạng vài đòn trừ hậu hoạn chính là ông tổng thống, xếp của bà trong hơn 4 năm trước đây.
Cuốn sách mới nhất của bà đả kích TT Obama khá nặng. Cùng lúc đó thì đã xuất hiện hai cuốn hồi ký của hai cựu Bộ Trưởng Quốc Phòng Robert Gates và Leon Panetta, đều chỉ trích chính sách Trung Đông của TT Obama một cách khá mạnh bạo. Ba cuốn sách của ba người cộng tác quan trọng nhất, nhập lại làm một đã tạo bối rối không ít cho TT Obama. Những tấn công của Bà Hillary quá rõ, nhìn dưới khiá cạnh nào thì cũng vẫn là chỉ trích TT Obama nhát gan giúp quân khủng bố ISIS lớn mạnh và hoành hành tại Syria và bây giờ tràn qua Iraq, Afghanistan, Yemen, và cả Libya luôn.
Một khiá cạnh bất lợi khác cho bà Hillary. Bà là ngoại trưởng với quan điểm tương đối “diều hâu” hơn TT Obama, cũng có nghiã là xa với khối cấp tiến cực đoan, cử tri trung kiên nhất của đảng Dân Chủ. Ra tranh cử, bà sẽ phải giải thích và thuyết phục khối này ủng hộ quan điểm diều hâu đó. Bà là người đã bỏ phiếu chấp nhận cho TT Bush đánh Iraq, cũng như ngoại trưởng John Kerry. Trong khi ông Kerry sau đó công khai nhìn nhận đó là một quyết định sai lầm, thì bà Hillary chưa bao giờ đi xa tới mức đó. Bà chỉ nói nếu khi đó bà có những tin tức về Iraq như bà có hiện nay, thì bà đã không bỏ phiếu ủng hộ đánh Iraq. Nói nôm na ra, nếu khi đó bà biết Saddam không có vũ khí giết người tập thể thì bà đã chống cuộc chiến Iraq.
Nói vậy cũng như không. Ngay cả TT Bush, nếu biết rõ khi đó Saddam không có vũ khí giết người tập thể, chắc ông cũng đã không đánh Iraq rồi. Hay cho dù muốn đánh, cũng không có lý do.
Thật ra, phải thông cảm cho thái độ tương đối “diều hâu” của bà Hillary. Đó là cách bà phá hủy thành kiến phụ nữ yếu đuối, không đủ mạnh để cáng đáng chuyện quốc gia đại sự. Bà phải vượt qua bức tường này, chứng minh mình đủ mạnh, đủ cương quyết để có thể ngồi vào cái ghế bành của tổng thống và lấy những quyết định cứng rắn khó khăn nhất.
Bà Hillary đã lăn lộn trong chính trường Mỹ trên dưới ba thập niên, đã để lại gia tài gì? Phải nói ngay, nhìn vào quãng đời Đệ Nhất Phu Nhân Arkansas, Đệ Nhất Phu Nhân Mỹ, Thượng Nghị Sĩ, và Ngoại trưởng, bà Hillary đã chẳng để lại một thành quả nổi bật đáng nói nào hết, ngoại trừ thành tích bay hơn một triệu dặm, bắt tay với nhiều nhân vật lịch sử nhất và tham dự tiệc tùng nhiều nhất, thay đổi nhiều kiểu quần áo và kiểu tóc nhất. Nôm na ra, bà Hillary như một cái bóng thoáng qua cửa sổ, chẳng để lại dấu vết gì, mặc dù tên tuổi lúc nào cũng được truyền thông phe ta đưa lên mặt báo thường xuyên.
Thật ra, có thể nói là bà Hillary đã để lại một gia tài lớn, lớn nhất trong đảng Dân Chủ kể từ những ngày dưới TT Johnson cách đây nửa thế kỷ. Đúng vậy, gia tài của bà Hillary chính là... Obamacare.
Ý kiến bảo hiểm y tế toàn dân là con đẻ của bà Hillary, ngay từ những ngày đầu khi TT Clinton vừa đắc cử năm 1992. Nhưng khi đó, vì thiếu kinh nghiệm chính trị, bà Hillary đã thất bại nặng nề, kế hoạch cải tổ y tế của bà chết từ trong trứng nước khi toàn thể khối Cộng Hoà chống và phần lớn khối Dân Chủ cũng chống luôn, vì bà đã sai lầm, không tham khảo ý kiến của họ mà chỉ làm việc với một nhóm chuyên gia, phụ tá, và cố vấn. Vì bị lơ là, chạm tự ái, nên khối dân biểu nghị sĩ Dân Chủ chống lại chương trình của bà.
Năm 2008, bà ra tranh cử với chương trình bảo hiểm y tế toàn dân. Bị TNS Obama tố cáo kế hoạch của bà không thực tế, ép thiên hạ mua bảo hiểm nếu không sẽ bị phạt nặng. Ông Obama tố cáo kế hoạch đó quá cực đoan, quá thiên tả, đề nghị một kế hoạch nhẹ nhàng hơn, chỉ bắt buộc bảo hiểm cho trẻ em thôi. Khi đó, ứng viên Obama muốn đưa ra hình ảnh một người ôn hòa để kiếm phiếu của khối cử tri ôn hoà và độc lập.
Nhưng sau khi đắc cử, thì TT Obama đã thi hành ngay toàn bộ kế hoạch của bà Hillary, kể cả những điều ông đã từng nặng nề chỉ trích: bắt buộc tất cả phải có bảo hiểm, nếu không sẽ bị phạt. Do đó, công bằng mà nói, Obamacare chính là Hillarycare, và đó là gia tài bà Hillary thực sự đã để lại cho hậu thế.
Đáng tiếc cho bà, thiên hạ ít người để ý chuyện này. Obamacare trước sau gì cũng sẽ đi vào lịch sử như là gia tài của TT Obama, không ai nghĩ đến vai trò của bà Hillary.
Con đường hoan lộ của bà Hillary có nhiều triển vọng biến thành con đường hoạn lộ. Hai chữ hoan và hoạn sao nó gần nhau và giống nhau quá vậy. Đố một anh Mỹ nào có thể đọc đúng sự khác biệt giữa hai chữ này. Chỉ vì bà Hillary có lẽ là một trong những ứng viên tổng thống mang nhiều hành trang nặng nề nhất.
Bà Hillary sẽ phải đối phó với một vấn đề không nhỏ: một bà lão tuổi cổ lai hy với bộ mặt quá cũ kỹ. Bà ra hoạt động chính trị từ ngày nước Mỹ còn đang bừng bừng phong trào hippies cổ võ cho cuộc cách mạng tình dục và phản đối cuộc chiến tại Việt Nam, nửa thế kỷ trước. Bà tích cực hoạt động phản chiến bức tử Miền Nam VN, trong ông Clinton trốn qua Anh để khỏi đi lính, rồi bà làm việc với nhóm luật gia giúp đảng Dân Chủ hạch tội TT Nixon trong vụ Watergate.
TT Obama đắc cử phần lớn do hậu thuẫn rất hăng say của giới trẻ đã tự nguyện bỏ công sức và thời giờ giúp vận động tranh cử, giúp gây quỹ, huy động khả năng tân tiến của internet,... Giữa TT Obama và khối này, có một quan hệ mật thiết, trong khi với bà Hillary, chẳng có gì.
Cái giới trẻ sống và làm vì những lý tưởng cao đẹp mà TT Obama đã hứa hẹn cho họ, quay qua bà Hillary thì chỉ thấy một chính khách lão làng, đầy thủ đọan, tính toán chi ly tất cả mọi chuyện, một Nixon tân thời, thật khó tin tưởng được. Từ những cái nháy mắt, dơ ngón tay chỉ trỏ vào cử toạ như vừa nhận ra một người bạn thân nhất, văn phong “đường mòn” trong tất cả các bài diễn văn, tất cả đều thể hiện một cái gì không tự nhiên, như là đóng tuồng, hay như là một thứ người máy đã được thảo chương kỹ lưỡng. Một cái gì không thật. Al Gore thua Bush chính vì cái giả tạo đó. Ngay cả Obama, ông đã thắng bà Hillary năm 2008 chính vì giới trẻ nhìn thấy ở Obama một cái vẻ đáng tin hơn.
Chính bà Hillary cũng đã củng cố cái hình ảnh không chân thật của bà qua những than phiền mới đây về chuyện bà rất nghèo, có cuộc sống rất khó khăn, làm lụng rất vất vả,... để biện minh cho việc bà tính tiền hàng trăm ngàn đô cho mỗi bài diễn văn bà đọc, cho dù là diễn văn đọc trong các trường đại học.
Ít người nghĩ rằng khối cử tri nồng cốt của TT Obama này, những sinh viên phải trả học phí nặng nề để nhà trường có tiền trả cho bà Hillary, sẽ chuyển phiếu của họ qua cho bà Hillary.
Đã vậy, mới đây lại lòi ra chuyện cái tổ chức từ thiện do hai ông bà Clinton và con gái đứng tên, đã nhận tổng cộng 2 tỷ đô, trong đó cả trăm triệu đô từ các chính quyền ngoại quốc khi bà làm Ngoại Trưởng, một số những yểm trợ tiền đó đã vi phạm luật Mỹ. Cho dù hoàn toàn hợp lệ, không vi phạm luật gì, thì hiển nhiên những đóng góp quá lớn như vậy cũng rõ ràng là tiền mua chuộc cảm tình và ảnh hưởng một cặp vợ chồng mà chồng là cựu tổng thống và vợ là người mà nhiều người đánh cá sẽ là tổng thống tương lai. Như vậy có phải là đã có vấn đề xung khắc quyền lợi –conflict of interest- không? Có thể coi như là một thứ hối lộ hợp pháp không?
Chưa kể chuyện tréo cẳng ngỗng là bà Hillary nhận bạc triệu từ cả chục nước Hồi giáo là những xứ coi phụ nữ như công dân hạng hai hay hạng ba. Nhận tiền như vậy dĩ nhiên sẽ khiến bà khó ăn nói hơn với mấy ông Hồi giáo về phụ nữ quyền. Trong khi bênh vực nữ quyền lại là lý do chính bà ra tranh cử tổng thống.
Cũng chưa kể số tiền 2 tỷ đó, bao nhiêu đã được sử dụng để mua ảnh hưởng, mua đồng minh chính trị và mua phiếu? Trá hình dưới hình thức làm việc thiện. Ai biết được?
Nước Mỹ là nước luôn luôn hướng nhìn về tương lai, không bao giờ sống trong tiếc nuối thời vàng son. Ít ai tin rằng bà Hillary sẽ được bầu vì dân Mỹ tiếc nhớ những ngày của gần ba thập niên trước dưới thời ông chồng bà, nhất là những ngày đó tuy là những ngày thanh bình thịnh trị thật, nhưng cũng là những ngày đáng quên nhất trong lịch sử cận đại Mỹ khi tổng thống bị lôi ra hỏi tội vì những chuyện xấu hổ nhất, như nói chuyện dâm dục trên điện thoại, chấm mút xì gà, rồi nói láo với tất cả mọi người, từ vợ con, đến các phụ tá thân cận nhất, và cả nước khi lên TV đóng tuồng “tôi không có quan hệ tình dục gì với cô gái đó...”.
Một bà vợ biết rõ chồng lem nhem lăng nhăng đủ chuyện, nhưng vẫn ra trước truyền hình âu yếm với chồng như không có chuyện gì xẩy ra hết. Theo diễn giải của bà Hillary, giữa ông chồng quyền thế nhất thế giới trong tuổi ngũ tuần, và cô gái vừa qua tuổi vị thành niên, thì cô gái đó là lang sói ác ma trong khi ông chồng chỉ là một cừu non, nạn nhận đáng thương. Vậy mà bà vẫn tỉnh bơ đi đâu cũng vỗ ngực xưng là chiến sĩ hàng đầu trong cuộc chiến bảo vệ phụ nữ.
Có thể bà yêu thương chồng thật. Nhưng bà cũng hiểu rõ ông chồng chính là chià khóa vào Toà Bạch Ốc của bà. Phế bỏ hay ly dị ông chồng tức là phế bỏ giấc mộng lớn nhất trong đời bà. Thôi thì đành chấp nhận đóng vai hiền thê. Lại một tính toán nữa, một cái gì không thật nữa.
Tin xấu mới nhất cho bà Hillary: sử dụng hệ thống email cá nhân riêng của bà, với cả dàn máy được đặt tại nhà riêng của bà tại Chappaqua, tiểu bang New York, do nhân viên đặc biệt thuê riêng để điều hành, không qua hệ thống email chính thức của Bộ Ngoại Giao, không ai kiểm soát ngoài một mình bà.
Mới đây, tướng Petreaus, cựu GĐ CIA bị truy tố tội đã mang ít tài liệu CIA về nhà. Trong khi tất cả tin tức, văn kiện ngoại giao, kể cả emails của TT Obama, đều chạy qua hệ thống email đặt tại nhà riêng của bà Hillary. Việc sử dụng hệ thống email cá nhân khiến Nhà Nước khó kiểm soát hơn, dễ bị tin tặc đột nhập hơn, nhưng đặc biệt, lại cho bà cơ hội lưu hay xoá tuỳ hỷ. Chỉ củng cố hình ảnh một chính khách tính toán rất kỹ. Có gì mà phải tính toán quá kỹ như vậy?
Điều đáng nói là bà Ngoại Trưởng Hillary đã mấy lần ra thông cáo cho nhân viên Bộ Ngoại Giao không được dùng hệ thống email cá nhân vì lý do an ninh, bảo mật, và một viên chức cao cấp đã bị sa thải vì tội này. Bà Hillary là nhân vật đứng đầu, sao không làm gương, nhất là những trao đổi của Ngoại Trưởng dĩ nhiên quan trọng, cần bảo mật hơn gấp bội emails của bất cứ nhân viên nào khác? Sao lại ra luật cho tất cả mọi người mà lại không áp dụng cho chính mình? Bà Hillary đứng trên cả luật pháp sao?
Bà Hillary giải thích bà sử dụng hệ thống này... “cho tiện” (convenience!). Tiện cho bà, nhưng cũng tiện cho tất cả những gián điệp toàn cầu muốn biết tin bí mật về chính sách ngoại giao của Mỹ!
Trước áp lực của dư luận, bà Hillary lớn tiếng kêu gọi Bộ Ngoại Giao hãy công khai hoá tất cả 55.000 emails bà đã gửi cho Bộ. Nhưng đồng thời bà Hillary cũng cho biết bà đã xoá 30.000 emails bà cho là có tính cá nhân. Bà nói những email cá nhân đó có nhiều trao đổi riêng tư với chồng con. Có lẽ vì chưa kịp đả thông với ông chồng, nên khi TT Clinton được hỏi về email thì ông cho biết cả đời ông, ông đã chỉ viết có đúng 2 cái emails, không có cái nào cho bà vợ hết. Chính trị gia thành thật là chuyện không có trên trái đất này từ lâu rồi.
Năm 2008, khi tranh cử tổng thống, bà chỉ trích chính quyền Bush sử dụng hệ thống email riêng, bí mật, chỉ cốt để che dấu những chuyện gian manh, tham nhũng. Bây giờ bà làm y chang như vậy, nhưng kêu gọi thiên hạ “trust me”, tin tôi đi ! Thế hồi đó, bà có tin TT Bush không?
TT Nixon ngày xưa trong vụ Watergate xoá đi 18 phút thu âm cuộc thảo luận của ông với các phụ tá, và bị áp lực phải từ chức. Ngày nay, Nhà Nước Obama càng ngày càng giống chính quyền Nixon.
Tin mới nhất cho biết chẳng phải riêng gì bà Hillary, mà ngay cả Bộ Trưởng Tư Pháp, người bảo vệ luật pháp của Mỹ, cũng đã sử dụng email riêng với ba tên giả! Ai biết đường nào kiểm soát? Hay là ông Holder sẽ bổ nhiệm FBI điều tra về chính ông?
Thử tưởng tượng phe Dân Chủ và truyền thông cấp tiến sẽ phản ứng như thế nào nếu chuyện xài email riêng rồi tự ý xóa là việc làm của PTT Cheney của ông Bush chẳng hạn?
Bình tâm nhìn vào tình thế chung, bà Hillary không hoàn hảo, sẽ gặp chông gai không ít và không nhỏ. Mà mỗi ngày lại mỗi nhiều thêm. Những tin thời sự gần đây chỉ nhắc nhở dân Mỹ bà Hillary là người đang mang quá nhiều hành trang quá nặng nề. Bà cũng không có cái khả năng đặc biệt thu hút quần chúng, tạo cảm tình như ông chồng, hay tạo niềm tin như TT Obama. Những cơ quan truyền thông “phe ta” như Washington Post và TIME mới đây đã viết bài không lấy gì làm “thân thiện” lắm.
Hy vọng đắc cử của bà cũng đang tuột dốc, có lẽ từ 90% đã xuống khoảng 60%-70%? Dù vậy, bà vẫn có hy vọng trở thành tổng thống nhiều hơn tất cả các ứng viên khác của cả hai chính đảng. Lý do chính: nước Mỹ muốn đi vào lịch sử lần thứ hai, với một phụ nữ làm tổng thống, tiếp theo việc một ông da đen làm tổng thống. Đó là lý do quan trọng nhất sẽ đưa bà Hillary vào Toà Bạch Ốc. Đó cũng là mặt trái của thể chế dân chủ Mỹ: người được bầu không nhất thiết phải là người giỏi nhất hay có chính sách hay nhất. Cứ nhìn việc đắc cử của anh chàng thư sinh bạch diện Obama thì biết.
Quốc hội, Bộ Ngoại Giao đã mở cuộc điều tra xem bà Hillary có vi phạm luật gì không. Nếu bà Hillary vi phạm luật thì mộng làm tổng thống của bà sẽ tiêu tan, và đảng Dân Chủ sẽ gặp khủng hoảng lớn. Trong chính trị Mỹ, chuyện gì cũng có thể xẩy ra, hai năm tới sẽ dài như hai thế kỷ. (15-03-15)
Vũ Linh
Quý độc giả có thể liên lạc với tác giả để góp ý qua email: [email protected]. Bài của tác giả được đăng trên Việt Báo mỗi thứ Ba.
- Từ khóa :
- Hillary Clinton
- ,
- Barack Obama
- ,
- Vladimir Putin
Gửi ý kiến của bạn
