Tạ ơn nơi này

Sean Bảo
Ngày tháng đong đưa lặng lẽ vậy mà thảng thốt giật mình khi nhìn thấy mùa lễ hội lớn trở về, ngày lễ Tạ Ơn. Hầu như mỗi tháng, mỗi mùa cuộc đời cho ta những ngày lễ; như ai đó hát rằng: Em về đó cho đời bày cuộc vui. Hết lễ Tình nhân tháng Hai là đến lễ Thánh Patrick, Phục Sinh tháng Tư, lễ Mẹ tháng Năm, lễ Cha tháng sáu, Ngày Độc lập tháng Bảy, lễ Lao Động tháng Chín rồi đến Halloween tháng Mười. Và nay tháng Mười Một. Thanksgiving, ngày lễ ấm cúng và âm vang ân sủng cho lòng người. Nhất là cho những người di dân. Những cánh chim Lạc xa xứ chọn mảnh đất bao dung này làm bến đỗ an hiền.
.

Nhớ câu nói của một nhà hiền triết nào đó: mang ơn ai thì khắc trên đá, làm ơn cho ai thì ghi trên cát. Những lần làm ơn cho ai, thấy họ vui, làm lòng mình cũng vui nên hãy để ơn đó trên cát, gió thổi chảy trôi mát cả hồn thênh thang, cần chi mà nhớ. Nhưng ân sủng nhận lấy từ tay người thì thật đáng khắc cốt ghi tâm, bởi cuộc đời không nhiều độ lượng từ tâm, cái thiện lại hiếm hoi, nên ghi ơn sâu vào đá là vậy. Nhất là khi những ân sủng đó làm thay đổi một mệnh đời. Một mệnh đời không chỉ vật chất ấm no, mà chính là an vui trong cuộc sống tự do dân chủ.

.
Ngày tôi đến mảnh đất bao dung này cũng vào cuối tháng Mười Một. Hầu như tay trắng, chân trần nhưng đầy mộng ước và trái tim tràn ngập niềm vui. Gió rét căm căm trên phi đạo sáng rực ánh đèn. Chiếc áo choàng mỏng mang theo từ quê cũ không làm ấm nỗi một lời cảm ơn run lập cập của tôi đến nhân viên hải quan người Mỹ đen, ánh mắt thân thiện khi trao trả giấy tờ và nói: Welcome to America.... Những mộng ước trong trí tưởng của chàng trai nhà quê va chạm vào đời sống thực tế của xứ sở hiện đại, làm lắm lần hụt hẩng và ngã lòng. Như cánh chim non, tôi tập tểnh đôi cánh để sống còn và để bay trên vùng trời mới. Lành thay, biết bao nhiêu là sự giúp đở âm thầm đầy từ tâm của những người bản xứ. Cũng vào tháng ngày này, năm ấy, trên những trang sách học tiếng ESL ở lớp học Anh Văn dành cho người lớn mở ban đêm tại một nhà thờ, tôi đã được nghe kể về chuyến tàu Mayflower và những người Anh hành hương đến vùng đất mới:

.
Ngày 16 tháng 9, 1620, chiếc tàu mang tên Mayflower (như một bông hoa tháng Năm) mang theo 102 người hành hương cùng 26 thành viên từ Plymouth, Anh Quốc đi về miền "tân thế giới" Hoa Kỳ. Đoàn di cư gồm 51 đàn ông, 21 bé trai, 20 phụ nữ, 10 bé gái. Tuổi trung bình của đoàn là 32, người lớn tuổi nhất là 64 và nhỏ nhất là 1 em bé sanh trên thuyền, bé mang tên Oceanus (đại dương). Ban đầu chiếc thuyền dự định ghé sông Hudson, New York như dự tính, nhưng nhiều cơn bão liên tiếp đã làm thuyền chệch hướng và thả neo ở Cape Cod, Massachusettes vào 11 tháng 11. Như vậy con thuyền mayflower đã mất 66 ngày để vượt qua 2750 dặm đến Mỹ. Trung bình thuyền đi 2 dặm một giờ. Đó là mùa đông khắc nghiệt trên thuyền đầu tiên của đoàn hành hương. Sau cùng họ đến cảng Plymouth. Chỉ có 53 hành khách và nửa số thuyền viên sống sót mùa đông giá rét ấy. 

.
Những tháng ngày sau đó, những người da đỏ thuộc bộ lạc Wampanoag, cùng Squanto một cựu nô lệ người da đỏ từng sống bên Anh quốc làm thông dịch, họ đã giúp những người mới đến định cư trên miền đất xa lạ này cách trồng bắp, bắt lươn bắt cá, dùng cá để làm phân bón...Những người da đỏ bản xứ đã cung cấp thức ăn trong những tháng ngày đầu thiếu thốn và gian khó ấy. Mùa thu năm sau, năm 1621 là một mùa bội thu tốt lành. Bắp trái nặng hạt, mưa thuận gió hòa. Những người hành hương ở Plymouth đã tổ chức lễ tạ ơn đầu tiên. Bốn người trong nhóm hành hương được phái đi săn gà rừng, họ săn được nhiều lắm; từ vịt, ngổng, tôm hùm đến hàu biển. Trên cánh đồng thì bí đỏ và bắp sai trái. Thức ăn dư giả có thể dành ăn trong cả tuần. Người da đỏ lại mang đến 5 con nai và thế là tất cả quần quây bên bàn tiệc ngoài trời trong một ngày đầu đông. Bửa tiệc vui kéo dài đến 3 ngày. 53 người hành hương và 90 người bản xứ. Ấm lòng thay tình người trong những tháng ngày lịch sử này. Những kiến thức khoa học hiện đại và niềm tin tôn giáo cùng khát vọng tự do của những người mới đến đã quyện trong tấm lòng nhân hậu hiếu khách của người dân bản xứ, bên thức ăn dồi dào, bên hơi thuốc lá say nồng, bên tiếng đàn điệu múa, tất cả đã vui chơi và cám ơn nhau, cám ơn đất trời, cám ơn thượng đế đã ban phước lành để có được một đời sống bắt đầu như vậy. Thiên thời - địa lợi mà nhân lại hòa. 

.
Điểm thú vị là trong bửa tiệc ấy không có gà tây (Turkey). Mặc dù trong nhật ký của Bradfort, người thống đốc đầu tiên của cộng đồng dân cư Plymouth đã có viết về những cuộc đi săn gà Tây. Nhiều giải thích khả tín là vì gà tây rất to, thịt nhiều, một con gà có thể đủ cho một bàn ăn gia đình đông người; những con người mới đến trên vùng đất còn xa lạ ngở ngàng và đầy rủi may mùa màng cùng hiểm họa của đói nghèo. Nên gà tây là món ăn thực dụng đầy dinh dưởng và từ đó gà Tây trở nên phổ biến trong thực đơn của các buổi tiệc.  

.
(Bạn ắt lấy làm ngạc nhiên khi biết về nguồn gốc tên gọi con gà tây vì nó trùng hợp với tên gọi đất nước Thổ Nhỉ Kỳ - Turkey. Theo các nhà khảo cổ thì người ta đã tìm thấy dấu tích hóa thạch của gà tây từ thời xa xưa ở châu Mỹ, trải dài từ Virginia đến California. Những người Mễ Tây Cơ đã biết ăn gà tây từ lâu. Thế nhưng khi người châu Âu nhìn thấy một giống gà to nhập từ châu Phi [một loại gà phi - Guinea fowl] thì họ nhầm gọi là gà xứ Turkey [Turkey Cock] dần dà người ta gọi vắn tắt là Turkey. Người Mỹ cũng suýt chọn gà tây thay cho con ó làm con chim biểu tượng cho nước Mỹ, cũng vì đặc tính can đảm, thông mình giống chó và phổ biến trong bửa ăn hàng ngày những năm tháng đầu tiên lập quốc.)

.
Ơn em san ngọt sẻ bùi
Ơn cha mẹ tấm hình hài thiện nhân

Ơn đất nước đẹp bao dung nơi này.