Hôm nay,  

Động Đất Tại Tòa Bạch Ốc?

23/05/201700:00:00(Xem: 15144)

...TT Trump không vi phạm luật lệ nào mà chỉ hành động sai lầm về chính trị...

Chiến dịch đánh TT Trump của truyền thông dòng chính (TTDC) và đảng DC tiếp tục leo thang, ngày càng mạnh, thể hiện quyết tâm hạ gục ông tổng thống mới bằng mọi giá. Và điều quái lạ là ông này, chẳng những không sợ hãi, tháo chạy, xin lỗi hay trốn vào nhà bếp, mà trái lại, công khai trả đòn, có khi còn tặng thêm vài thùng dầu để hun cho ngọn lửa cháy lớn hơn nữa.

Trong tuần qua, TTDC tung ra hai tin gây chấn động cả chính trường Mỹ. Cả hai tin đều không có một ly bằng chứng nào, mà chỉ là tin do nhân viên Tòa Bạch Ốc xì ra, cũng không có kiểm chứng nào.

Trước khi đi vào câu chuyện, phải nói cho rõ về chuyện xì tin bí mật.

Mỗi lần thay đổi chính quyền, bất kể cấp nào, là một lần thay đổi hàng loạt công chức, càng cao cấp càng nhiều thay đổi. Vì số lượng cũng như vì tính phức tạp như cần người cùng quan điểm, có khả năng, phải được Thượng Viện phê chuẩn, nên những thay đổi tại Tòa Bạch Ốc khó khăn và mất thời giờ nhất, có khi kéo dài hàng tháng, hàng năm. Trong khi chờ đợi, thì ai làm việc gì cứ nhiệm chức tạm. Có nghiã là trong Toà Bạch Ốc và các bộ sở, vẫn còn cả trăm ngàn viên chức của chính quyền cũ còn làm việc. Chuyện bình thường.

Cái không bình thường là hiện nay, có phong trào đánh tân tổng thống tối đa, được cổ võ bởi những người lãnh đạo cao nhất của DC là cựu TT Obama và bà ứng viên thất cử Hillary Clinton, được sự hợp tác triệt để của TTDC. Khối công chức cũ còn lại, trên căn bản phải trung lập, chu toàn trách nhiệm nghiêm chỉnh bất kể khuynh hướng chính trị, đã biến thành một khối gián điệp nằm vùng, sẵn sàng xì tin bí mật họ biết được để hại TT Trump, bất kể quyền lợi quốc gia. Cả trăm, cả ngàn viên chức chính quyền Obama còn sót lại có thú vui mới là xì tin bí mật hậu trường bất lợi cho chính quyền Trump ra cho TTDC và TTDC hồ hởi chộp lấy rồi tung ra, không cần kiểm chứng. Cái nhóm “gián điệp” này được báo Mỹ gọi chung là hệ thống “deep state”, tức là “chính quyền ngầm”.

Trong ngành làm báo, chuyện nhà báo đi tìm tin bí mật, giựt gân, sốt dẻo, tung lên báo là chuyện bình thường. Nhưng trước khi bung tin ra, họ cũng đủ tinh thần trách nhiệm để đi kiểm chứng xem tin đúng hay phịa. Nhưng một lần nữa, cái không bình thường hiện nay là trong chiến dịch chống Trump, TTDC không còn cảm thấy có trách nhiệm kiểm chứng gì hết, chỉ việc tung tin ra thôi, còn chứng minh sự thật, đúng hay sai, là trách nhiệm của chính quyền Trump. Nền tảng tư pháp của TTDC: “cảnh sát tư tưởng” có quyền muốn tố ai tội gì tùy hỷ, người bị tố mới là người có trách nhiệm chứng minh mình vô tội. Muốn chứng minh? Cứ lập ủy ban điều tra. Bây giờ TTDC có thể tố TT Trump làm một trăm chuyện sai trá, bậy bạ mà không cần bằng chứng. TT Trump cải chính hay biện giải gì cũng vô ích, chỉ có một cách: lập cả trăm ủy ban điều tra.

Kết quả cụ thể: cột tay cột chân chính quyền vào vô số điều tra, vừa tê liệt hoá chính quyền, vừa nuôi dưỡng chống đối và reo rắc nghi ngờ lên tất cả mọi chuyện, khiến mất hậu thuẫn. Đây là sách lược chống đối mới. Cho đến nay, với sự thông đồng giữa DC và TTDC, rõ ràng là sách lược này đang gây khó khăn lớn cho TT Trump.

Ngay cả dân biểu thiên tả Dennis Kucinich cũng phải nhìn nhận nhóm “chính quyền ngầm” này đang phá tan hệ thống chính quyền của nước Mỹ. Quốc gia đã biến mất để chỉ còn đảng phái. Ngoại thù không có, chỉ còn nội thù.

Bây giờ ta trở lại câu chuyện hai tin bí mật mới bị xì ra.

Trước nhất là tin ít quan trọng hơn của Washington Post. Báo này cho biết trong buổi họp mặt với ngoại trưởng và đại sứ Nga mới đây, TT Trump đã tiết lộ tin có tính “tối mật” cho hai ông này. Sau đó Cố Vấn An Ninh Quốc Gia cải chính, cho biết thứ nhất là chẳng có tin bí mật sinh tử nào bị tiết lộ hết, đại khái cái tin bị lộ là ISIS hiện có khả năng cài bom trong máy điện toán xách tay – laptops-, do đó Mỹ đang nghiên cứu cấm mang laptops theo hành lý xách tay trên các chuyến bay từ Âu Châu, có thể kể cả các chuyến bay từ Nga qua Mỹ. Thứ nhì, việc chia sẻ tin tức tình báo giữa các vị lãnh đạo là chuyện bình thường, không có gì là sai trái hay bất thường, nhất là khi tin đó liên quan đến ISIS, sẽ giúp Nga đánh ISIS hữu hiệu hơn, là chuyện TT Trump mong muốn và đã công khai nói rõ cho tất cả bàng dân thiên hạ từ lâu rồi.

Câu hỏi là xì tin này cho Nga thì có hại như thế nào đến an ninh quốc gia Mỹ mà WaPo la hoảng giống như TT Trump phản quốc, chia sẻ tin bí mật quốc sự cho kẻ thù không đội trời chung, cần truất nhiệm. Trong quan điểm của TTDC và phe DC hiện nay, TT Trump có nhẩy mũi mà không che miệng cũng đáng bị truất nhiệm vì có thể đã tung ra cả triệu vi khuẩn hại đến sức khoẻ cả triệu người!

Tổng thống là viên chức cao nhất chính quyền có quyền quyết định tin nào thuộc loại bí mật cỡ nào, cũng như có quyền giải mật bất cứ tin mật nào. Từ đó, ông có toàn quyền chia sẻ bất cứ tin gì với bất cứ ai, bất kể mật cỡ nào, chẳng có gì phạm pháp.

Từ đó TTDC đổi giọng, tố TT Trump tiết lộ nguồn gốc tin bí mật, đe dọa tính mạng nhân viên tình báo của một nước đồng minh, cũng như lộ cách lấy tin của ngành an ninh xứ này. Quý độc giả không biết xứ này là xứ nào, phải không? Không ai biết hết. Nhưng không sao, vì WaPo đã mau mắn xì tiếp ra cho cả thế giới biết đó là Do Thái. Như vậy ai đã xì tin đe dọa tính mạng nhân viên tình báo Do Thái?

Trong buổi họp, không kể phiá Nga và TT Trump, chỉ có 3 viên chức cao cấp nhất là ngoại trưởng, cố vấn và phụ tá An Ninh Quốc Gia. Cả ba vị đều xác nhận TT Trump không hề tiết lộ tin có tính bí mật nào hết. Dù vậy WaPo vẫn khẳng định nguồn tin họ nhận được là chính xác, cho dù người đưa tin cho họ (dấu tên) chắc chắn đã không có mặt trong buổi họp, không đích thân nghe hay nhìn thấy gì. Vậy chứ WaPo vẫn coi như chân lý, sự thật tuyệt đối.

Chuyện quái lạ nhất là cả TTDC ra vẻ bị sốc mạnh, tố TT Trump xì tin bí mật an ninh, có hại cho quốc gia, cần truất phế. Thế nhưng trong lịch sử cận đại, cũng đám truyền thông này là đám chuyên xì tin bí mật an ninh quốc gia với hậu quả tai hại nhất như vụ xì nguyên hồ sơ Pentagon Papers (Hồ Sơ Bộ Quốc Phòng) về chiến tranh VN, hay gần đây hơn, xì toàn bộ kế hoạch truy cứu đường giây gây quỹ ISIS của TT Bush, toàn bộ tổ chức truy lùng khủng bố toàn cầu của cơ quan NSA của TT Obama, các hồ sơ Wikileaks liên quan đến chiến tranh Iraq,… Tất cả những tin xì ra trên chắc chắn đã có hậu quả nguy hại gấp triệu lần việc “đe dọa tính mạng” vài gián điệp Do Thái. TTDC cũng đã xì tên vị bác sĩ Pakistan đã giúp Mỹ tìm ra Bin Laden, khiến cho ông này bị chính quyền Pakistan ra án 33 năm tù vì một tội phiạ, cốt ý vỗ về những đệ tử của Bin Laden, trong khi TT Obama ngó lơ, có báo nào đứng ra nhận trách nhiệm chưa?

Câu chuyện chưa ngã ngũ, nhưng có triển vọng bị chìm xuồng sau khi một tin mà TTDC coi như là động trời hơn được New York Times bung ra. Theo NYT, giám đốc FBI ông Comey, một ngày sau khi tướng Flynn từ chức Cố Vấn An Ninh, đã được mời ăn tại Tòa Bạch Ốc với TT Trump. Sau bữa ăn, vài quan khách khác được mời ra khỏi phòng, chỉ còn hai người nói chuyện riêng là tổng thống và giám đốc FBI. NYT xì tin cho biết là ngay sau bữa ăn, ông Comey có ghi lại tóm lược cuộc nói chuyện riêng trong một ký chú riêng –personal memo-, trong đó ông ghi có lúc TT Trump đã nói “tôi hy vọng ông sẽ nhìn thấu vấn đề để cho qua vụ này, tướng Flynn là người tốt, tôi hy vọng ông sẽ cho câu chuyện này qua đi”. (nguyên văn: “I hope you can see your way clear to letting this go, to letting Flynn go. He is a good guy. I hope you can let this go”). Theo NYT, đây rõ ràng là can thiệp vào một cuộc điều tra, tìm cách áp lực FBI ngưng điều tra, và sau khi thất bại, thì TT Trump đã cách chức ông Comey. Và theo NYT, đây là lý do cụ thể có thể đàn hặc TT Trump vì tội cản trở công lý –obstructing justice.

Câu chuyện không giản dị như vậy.

- Nếu những câu viết của ông Comey đúng là áp lực của TT Trump thì ông Comey đã có bổn phận phải báo cáo cho bộ trưởng Tư Pháp ngay lúc đó, chứ không thể giữ kín để rồi bung ra cho TTDC mấy tháng sau, sau khi ông đã bị cất chức, như là đòn thù cá nhân. Trên phương diện pháp lý, ông có trách nhiệm báo cáo ngay, nếu không thì coi như là đồng loã tìm cách cản trở công lý. Luật Mỹ rất rõ rệt: khi một viên chức đang điều tra mà bị áp lực (đòi ngưng hay điều tra mạnh hơn) thì viên chức đó bắt buộc phải báo cáo lên cấp trên ngay. Ông Comey không báo cáo gì với bộ trưởng Tư Pháp, rồi sau đó đã ra điều trần trước quốc hội ngày 3/5 mà vẫn khẳng định không hề bị TT Trump áp lực gì. Cả ông McCabe, phó giám đốc FBI cũng xác nhận như vậy trước quốc hội. Người bây giờ xì tin này chỉ có thể là ông Comey, không ai khác vì đó là ký chú cá nhân của riêng ông, một mình ông giữ, chứng tỏ ông có thể có ý định trả thù TT Trump.

- TT Trump đã chính thức khẳng định tuyệt đối không có chuyện ông xiá vào bất cứ cuộc điều tra nào của FBI, không có chuyện ông yêu cầu hay ra lệnh “tha” cho tướng Flynn. Nhân đó, ông cũng cho biết ông Comey đã ba lần xác nhận với TT Trump là tổng thống không bị điều tra về chuyện gì hết [chứ không phải là TT Trump ba lần “cám ơn” ông Comey đã không điều tra ông như vài tin đã bóp méo].

Qua hai vụ lùm xùm trên, phong trào đòi lột chức TT Trump bẳng cách này hay cách khác được TTDC thổi mạnh lên nữa. Cho đến nay, phong trào này có vẻ hơi viễn vông, chỉ phản ánh một sự chống đối tuyệt đối của các phe nhóm đối lập.

Trên căn bản, có hai cách lột chức một tổng thống:

1) Đàn hặc -impeach.

Cách này áp dụng khi tổng thống phạm tội phản quốc hay đại tội nào khác, hoàn toàn do quốc hội định tội. Trong lịch sử cận đại, có hai tổng thống bị dính vào. TT Nixon tuy chưa bị chính thức đàn hặc, nhưng bị các lãnh tụ quốc hội khuyến cáo nên từ chức trước vì họ có đủ túc số để đàn hặc và truất phế ông. TT Clinton bị Hạ Viện kết tội và đàn hặc, nhưng được Thượng Viện biểu quyết không truất phế. Muốn truất phế, phải cần hai phần ba (2/3) Thượng Viện quyết định. Thượng Viện khi đó do DC nắm đa số.

Trên căn bản, đàn hặc là biện pháp hoàn toàn mang tính chính trị, không phải luật pháp. Tất cả những tranh cãi TT Trump phạm luật có thể bị đàn hặc hay không đều là lớp vải thưa che mắt thiên hạ. Đến cái bằng chứng cụ thể nhất như cái áo đầm dính tinh khí mà cũng vẫn chưa lột chức TT Clinton được mà.

CH hiện nay kiểm soát cả hai viện quốc hội, không ai nhìn thấy có cách nào đa số dân biểu nghị sĩ CH cất chức TT Trump. Nhất là cho đến nay, chưa ai thấy TT Trump đã phạm tội phản quốc hay đại tội nào hết. Những chuyện WaPo cho là kinh hồn, như tiết lộ bí mật quốc sự cho Nga, chỉ là chuyện vặt chẳng có gì bất hợp pháp. Chuyện TT Trump cản trợ luật pháp qua áp lực ông Comey như NYT loan tin vẫn còn là câu hỏi lớn mà không ai biết có hay không.

TT Trump có thể sẽ bị đàn hặc và truất phế chỉ khi nào hậu thuẫn chính trị của ông đã mất, đe dọa ghế của mấy chính khách CH, khi đó, họ sẽ không ngần ngại trở cờ để giữ ghế của mình, như TT Nixon đã nếm mùi. TT Trump cho đến nay vẫn giữ nguyên hậu thuẫn mạnh của ông.

2) Cất chức vì không thể chu toàn trách nhiệm (theo tu chính 25 của Hiến Pháp)

Trường hợp này áp dụng cho tình trạng tổng thống bị bạo bệnh, hay bị khùng điên, không làm việc được. Thủ tục đầu tiên là 2/3 nội các biểu quyết xin giải nhiệm, rồi 2/3 Hạ Viện và 2/3 Thượng Viện biểu quyết đồng ý.

Đó là chưa kể phản ứng của quần chúng. Ta không nên quên khối hơn 60 triệu cử tri và 30 tiểu bang đã bỏ phiếu cho TT Trump mà cho đến giờ này, vẫn quyết tâm ủng hộ ông và coi ông như là nạn nhân của cánh tả, của đảng DC và của TTDC. Chuyện họ an phận, ngồi yên chấp nhận TT Trump, thần tượng của họ, bị DC và TTDC lột chức là chuyện hoang tưởng.

Theo GS Stephen Cohen của đại học cấp tiến Princeton, những tấn công quá đáng của TTDC đối với TT Trump là một đe dọa thực sự vào nền tảng thể chế dân chủ của Mỹ. Có thể là nếu tiếp tục sẽ tạo phản ứng ngược, củng cố hậu thuẫn của TT Trump trong giới lao động và trung lưu vì dân Mỹ có khái niệm về công bằng –fairness- rất cao.

Có một yếu tố mới cần nói cho rõ, thứ trưởng Tư Pháp bị áp lực chính trị quá nặng, đã bổ nhiệm một công tố đặc biệt để điều tra vụ Nga can thiệp vào bầu cử Mỹ. Đây là loại quyết định chính trị... “huề vốn”, chẳng thoả mãn ai hoàn toàn hết.

Phe DC chưa thoả mãn vì họ đòi công tố viên độc lập, trong khi công tố viên mới lại do bộ Tư Pháp bổ nhiệm và trả lương. Đã vậy, ông này, Robert Muller, lại còn là cựu giám đốc FBI trong 12 năm do TT Bush con bổ nhiệm, bị TT Obama thay thế bằng ông Comey.

Phe CH cũng bực mình không kém vì cuộc điều tra sẽ cản trở việc thi hành các chính sách mới như cải tổ y tế, thuế má, guồng máy hành chánh, chính sách đối ngoại,... Đã vậy, ông công tố Muller này lại từng là bạn thân với ông Comey, là người đã sát cánh với ông Comey khi ông này công khai chống TT Bush.

Cả hai bên đều chuẩn bị tư thế tấn công ông Muller nếu như báo cáo cuối cùng của ông bất lợi cho mình.

Việc bổ nhiệm công tố đặc biệt có thể hạ hỏa phần nào cuộc tấn công của phe DC và TTDC, nhưng dù vậy, vẫn không khỏa lấp được tính chính trị lộ liễu của quyết định này. Ông Muller kết tội TT Trump sẽ bị khối bảo thủ bác bỏ, ông bạch hoá TT Trump sẽ bị phe cấp tiến sỉ vả. Cả hai trường hợp, sẽ chẳng ai để ý đến bằng chứng gì ông đưa ra. Chỉ những người ngây thơ nhất mới tin việc bổ nhiệm công tố đặc biệt này sẽ có kết quả công bằng, sẽ mang sự thật ra ánh sáng trong câu chuyện TT Trump bị tố thông đồng với Nga.

Theo tin mới nhất, điều lạ lùng mà cho đến nay, chưa ai hiểu hệ quả như thế nào, là việc hãng luật ông Muller đang làm có hai khách hàng đặc biệt: con rể của TT Trump, Jared Kushner, và cựu giám đốc Vận Động Bầu Cử của ứng viên Trump, Paul Manafort. Cả hai dường như đều đang bị điều tra về quan hệ với Nga. Làm sao ông Muller dù không trực tiếp là luật sư của hai vị này, có thể điều tra sự can dự của Nga khi mà hãng luật của ông đang bênh vực cho hai ông Kushner và Manafort? Có xung khắc quyền lợi không?

TT Trump dĩ nhiên “hy vọng” (lại áp lực?!) cuộc điều tra sẽ chứng minh rõ ràng chẳng có sự thông đồng nào giữa Nga và ông, mặc dù theo ông, đây là cuộc lùng bắt phù thủy –witch hunt- lớn nhất lịch sử chính trị Mỹ, và than phiền không có một tổng thống nào bị truyền thông đánh phá mạnh hơn. Một nghiên cứu mới nhất của đại học Harvard cho biết xấp xỉ 90% tin tức do CNN, CBS, NBC, NYT và WaPo đưa ra đều có tính tiêu cực –negative- chống TT Trump, một tính phe đảng chưa từng thấy trong lịch sử cận đại Mỹ.

Quan trọng hơn tất cả những tiểu tiết trên là việc giám đốc FBI dưới quyền bộ trưởng Tư Pháp, và theo Hiến Pháp, cả hai đều do tổng thống bổ nhiệm và có thể bị cất chức bất cứ lúc nào, bất kể có lý do hay không có lý do. Tổng thống cũng có quyền yêu cầu FBI điều tra hay ngưng điều tra bất cứ chuyện gì. Có nghiã là lập luận của vài chính khách DC đòi đàn hặc TT Trump vì đã cất chức ông Comey, cản trở công lý, hoàn toàn là chuyện vớ vẩn, TT Trump không vi phạm luật lệ nào mà chỉ có hành động sai lầm về chính trị. Nôm na ra, không có căn bản pháp lý nào để đàn hặc TT Trump. [Xin thưa ngay, đây không phải là lập luận của kẻ viết này đâu, mà là giải thích của ông Alan Dershowitz, GS Hiến Pháp thiên tả của đại học Harvard, đồng minh lâu năm của TT Obama và TT Clinton] Biết vậy nhưng phe DC và TTDC vẫn muốn thổi nồi lửa “đàn hặc” để phá uy tín của TT Trump, cũng như cản trở không cho ông thi hành được bất cứ chính sách nào, như không thu hồi Obamacare hay thay đổi hệ thống thuế được.

Trong toàn bộ câu chuyện “khủng hoảng” này, ta nhìn thấy hai sự kiện nổi bật:

1) Ý định của TT Trump rút hết nước thải trong cái đầm lầy Hoa Thịnh Đốn dĩ nhiên nói dễ làm khó, sẽ bị tất cả cá mập, rắn độc, bọ cạp trong đầm đó tấn công.

2) Ngư ông rung đùi hưởng lợi không ai khác hơn là... Putin, cho dù chẳng ai biết ông ta có can thiệp vào bầu cử để phá rối gì không. Bảo đảm lâu lâu ông ta cũng tưới thêm ít dầu cho lửa tiếp tục cháy. (21-05-17)

Vũ Linh

Quý độc giả có thể liên lạc với tác giả để góp ý qua email: [email protected]. Bài của tác giả được đăng trên Việt Báo mỗi thứ Ba.

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
)
Chủ quyền tại Biển Đông là một vấn đề tranh chấp lâu đời và phức tạp nhất giữa Việt Nam và Trung Quốc. Đây sẽ còn là một thách thức trọng yếu trong chính sách đối ngoại của Việt Nam trong nhiều thập niên tới. Hiện nay, dù tình hình Biển Đông vẫn âm ỉ căng thẳng nhưng chưa bùng phát thành xung đột nghiêm trọng, song tình trạng cạnh tranh chiến lược giữa Hoa Kỳ và Trung Quốc trong khu vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương đang ngày càng gia tăng...
Ngay chính cái tên “Tôi, Không Là Của Ai” đã là một tiếng kêu vừa thẳng thắn, vừa đau đớn. Tôi không là của ai trong cuộc đời này. Tôi không là con của cha tôi. Nhà văn, ký giả Amy Wallace từng lên tiếng, Virginia cũng từng bị chính cha mình ức hiếp khi cô 7 tuổi. Cô khước từ cái quyền sở hữu của những kẻ đã lạm dụng mình. Cô bị khước từ quyền được sống và được làm người, dù đó là những ngày hạnh phúc muộn màng của hơn 20 năm sau ngày cô thoát khỏi Jeffrey Epstein và Ghislaine Maxwell. Khi Virginia viết cuốn tự truyện này là lúc cô đã được hưởng 22 năm tự do. Tự do khỏi Epstein, Maxwell, đường dây mua bán tình dục trẻ em mà cô là một trong những nô lệ tình dục của Epstein. Hai mươi hai năm đó, cô tự thú, “không dễ dàng chút nào.” Không bao giờ có vết thương nào không để lại vết sẹo. Không bao giờ có sự hồi phục nào không để lại trầm tích.
Trump tắt CNN lúc ba giờ sáng. Không phải vì tức giận, mà vì ông vừa nảy ra ý tưởng điên rồ nhất đời mình. “Alexa, triệu tập Washington.” Câu lệnh vang lên trong bóng tối Phòng Bầu Dục như tiếng thần chú của một pháp sư già gọi linh hồn của quá khứ về để chứng minh rằng mình vẫn còn đúng. Thanksgiving năm nay, ông sẽ không ăn gà tây thật. Ông sẽ ăn ký ức. Phòng Bầu Dục rực ánh xanh lam – thứ ánh sáng lạnh của công nghệ và tự mãn. Trên bàn, con gà tây hologram vàng óng, chín hoàn hảo, không mùi, không khói, không có thịt thật. Một con gà tây ảo cho thời đại ai cũng sợ máu thật. Mọi thứ được lập trình để hoàn hảo: bàn tiệc dài, ly rượu đầy, bốn vị lập quốc hiện ra – George Washington, Benjamin Franklin, Thomas Jefferson, James Madison – được tái tạo bằng toàn bộ diễn văn, thư từ, và những câu họ chưa bao giờ nói. Bốn AI hoàn hảo.
Hội nghị khí hậu Liên Hiệp Quốc lần thứ ba mươi COP30 ở Belém, diễn ra trong bầu khí quyển nặng trĩu: trái đất nóng dần, còn các cường quốc vẫn cãi nhau về “mục tiêu” và “cam kết”. Biểu mức phát thải, phần trăm, hạn kỳ — tất cả lặp lại như những mùa họp cũ. Nhưng đằng sau lớp từ ngữ ấy, trật tự năng lượng của thế giới đã chuyển hướng. Cái trục quyền lực của thời đại đã dời khỏi phương Tây. Từ Tô Châu đến Quảng Đông, những nhà máy nối dài đã âm thầm định giá tương lai của mặt trời và gió. Trung Quốc không nói nhiều. Họ làm. Đến cuối năm 2024, Bắc Kinh vượt sớm mục tiêu 2030, đạt hơn một ngàn bốn trăm gigawatt gió và mặt trời — gấp bốn lần toàn Liên hiệp Âu châu. Tám phần mười chuỗi cung ứng quang điện nằm trong lãnh thổ của họ. Pin và xa điện xuất khẩu hàng chục tỉ Mỹ kim, kéo giá năng lượng sạch xuống một mức không còn cần trợ cấp.
Việc đình trệ gọi thầu dầu hỏa hai năm từ 1971 phải chờ qua 1973 rút cục đã giết chết chương trình tìm dầu của Việt Nam Cộng Hòa (VNCH) và theo đó đã đốt cháy một cơ may lớn lao có nhiều triển vọng cứu vãn, duy trì và phát triển miền Nam. VNCH đã tìm được dầu hỏa ở Mỏ Bạch Hổ trong tháng Hai năm 1975. Thật nhiều dầu mà lại thật quá trễ.
“Tôi từ chức để có thể lên tiếng, ủng hộ các vụ kiện tụng và hợp tác với các cá nhân và tổ chức khác tận tâm bảo vệ pháp quyền và nền dân chủ Mỹ. Tôi cũng dự định sẽ bảo vệ những thẩm phán không thể công khai lên tiếng bảo vệ chính mình. Tôi không thể chắc chắn rằng mình sẽ tạo ra sự khác biệt. Tuy nhiên, tôi nhớ lại những gì Thượng nghị sĩ Robert F. Kennedy đã nói vào năm 1966 về việc chấm dứt chế độ phân biệt chủng tộc ở Nam Phi: “Mỗi khi một người đứng lên vì một lý tưởng, hoặc hành động để cải thiện cuộc sống của người khác, hoặc chống lại sự bất công, người đó sẽ tạo ra một đợt sóng hy vọng nhỏ bé.” Khi những đợt sóng nhỏ bé này hội tụ đủ, lúc đó có thể trở thành một cơn sóng thần.
Khi lịch sử bị xem nhẹ, nó không ngủ yên mà trở lại, nghiêm khắc hơn. Và mỗi khi nước Mỹ bước vào thời kỳ chia rẽ sâu sắc, tiếng vọng ấy lại dội về – nhắc rằng ta từng đi qua những năm tháng hỗn loạn, và vẫn tìm được lối ra. Robert A. Strong, học giả tại Đại học Virginia, cho rằng để hiểu nước Mỹ hiện nay, ta nên nhìn lại giai đoạn giữa hai đời tổng thống Ulysses S. Grant và William McKinley – từ năm 1876 đến 1896. Hai mươi năm ấy là một bài học sống động về cách một nền dân chủ có thể trượt dài trong chia rẽ, rồi chậm chạp tự điều chỉnh để tồn tại.
Khu vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương (Indo-Pacific) đang nổi lên như trung tâm chiến lược của thế kỷ XXI, nơi giao thoa lợi ích của các cường quốc hàng đầu thế giới. Với 60% dân số toàn cầu, hơn một nửa GDP thế giới, và các tuyến hàng hải trọng yếu nhất hành tinh, khu vực này giữ vai trò quyết định trong ổn định an ninh, thương mại và năng lượng quốc tế...
Washington vừa bật sáng lại sau bốn mươi ngày tê liệt. Nhưng cái cảm giác “ổn rồi” chỉ là ảo giác. Đằng sau cái khoảnh khắc “chính phủ mở cửa trở lại” là câu chuyện nhiều tính toán, mà trung tâm của cuộc mặc cả chính là Obamacare – chương trình từng giúp hàng chục triệu người có bảo hiểm y tế – nay trở thành bệnh nhân bị đặt lên bàn mổ của chính quyền Trump, với con dao ngân sách trong tay Quốc hội.
Đã là người Việt Nam, nếu không trải qua, thì ít nhất cũng đã từng nghe hai chữ “nạn đói.” Cùng với lịch sử chiến tranh triền miên của dân tộc, hai chữ “nạn đói” như cơn ác mộng trong ký ức những người đã sống qua hai chế độ. Sử sách vẫn còn lưu truyền “Nạn đói năm Ất Dậu” với hình ảnh đau thương và những câu chuyện sống động. Có nhiều người cho rằng cũng vì những thăng trầm chính trị, kinh tế, mà người Việt tỵ nạn là một trong những dân tộc chịu thương chịu khó nhất để sinh tồn và vươn lên. Thế giới nhìn chung cho đến nay cũng chẳng phải là vẹn toàn. Dù các quốc gia bước sang thế kỷ 21 đã sản xuất đủ lương thực để nuôi sống tất cả mọi người, nạn đói vẫn tồn tại, bởi nhiều nguyên nhân. Có thể kể như chiến tranh, biến đổi khí hậu, thiên tai, bất bình đẳng, bất ổn kinh tế, và hệ thống lãnh đạo yếu kém.



Kính chào quý vị,

Tôi là Derek Trần, dân biểu đại diện Địa Hạt 45, và thật là một vinh dự lớn lao khi được đứng nơi đây hôm nay, giữa những tiếng nói, những câu chuyện, và những tâm hồn đã góp phần tạo nên diện mạo văn học của cộng đồng người Mỹ gốc Việt trong suốt một phần tư thế kỷ qua.
Hai mươi lăm năm! Một cột mốc bạc! Một cột mốc không chỉ đánh dấu thời gian trôi qua, mà còn ghi nhận sức bền bỉ của một giấc mơ. Hôm nay, chúng ta kỷ niệm 25 năm Giải Viết Về Nước Mỹ của nhật báo Việt Báo.

Khi những người sáng lập giải thưởng này lần đầu tiên ngồi lại bàn thảo, họ đã hiểu một điều rất căn bản rằng: Kinh nghiệm tỵ nạn, hành trình nhập cư, những phức tạp, gian nan, và sự thành công mỹ mãn trong hành trình trở thành người Mỹ gốc Việt – tất cả cần được ghi lại. Một hành trình ý nghĩa không những cần nhân chứng, mà cần cả những người viết để ghi nhận và bảo tồn. Họ không chỉ tạo ra một cuộc thi; họ đã và đang xây dựng một kho lưu trữ. Họ thắp lên một ngọn hải đăng cho thế hệ sau để chuyển hóa tổn thương thành chứng tích, sự im lặng thành lời ca, và cuộc sống lưu vong thành sự hội nhập.

Trong những ngày đầu ấy, văn học Hoa Kỳ thường chưa phản ánh đầy đủ sự phong phú và đa dạng về kinh nghiệm của chúng ta. Giải thưởng Viết Về Nước Mỹ thực sự đã lấp đầy khoảng trống đó bằng sự ghi nhận và khích lệ vô số tác giả, những người đã cầm bút và cùng viết nên một thông điệp mạnh mẽ: “Chúng ta đang hiện diện nơi đây. Trải nghiệm của chúng ta là quan trọng. Và nước Mỹ của chúng ta là thế đó.”


Suốt 25 năm qua, giải thưởng này không chỉ vinh danh tài năng mà dựng nên một cộng đồng và tạo thành một truyền thống.
Những cây bút được tôn vinh hôm nay không chỉ mô tả nước Mỹ; họ định nghĩa nó. Họ mở rộng giới hạn của nước Mỹ, làm phong phú văn hóa của nước Mỹ, và khắc sâu tâm hồn của nước Mỹ. Qua đôi mắt họ, chúng ta nhìn thấy một nước Mỹ tinh tế hơn, nhân ái hơn, và sau cùng, chân thật hơn.

Xin được nhắn gửi đến các tác giả góp mặt từ bao thế hệ để chia sẻ tấm chân tình trên các bài viết, chúng tôi trân trọng cảm ơn sự can đảm của quý vị. Can đảm không chỉ là vượt qua biến cố của lịch sử; can đảm còn là việc ngồi trước trang giấy trắng, đối diện với chính mình, lục lọi ký ức đau thương sâu đậm, và gửi tặng trải nghiệm đó đến tha nhân. Quý vị là những người gìn giữ ký ức tập thể và là những người dẫn đường cho tương lai văn hóa Việt tại Hoa Kỳ.

Với Việt Báo: Xin trân trọng cảm ơn tầm nhìn, tâm huyết, và sự duy trì bền bỉ giải thưởng này suốt một phần tư thế kỷ.
Khi hướng đến 25 năm tới, chúng ta hãy tiếp tục khích lệ thế hệ kế tiếp—những blogger, thi sĩ, tiểu thuyết gia, nhà phê bình, nhà văn trẻ—để họ tìm thấy tiếng nói của chính mình và kể lại sự thật của họ, dù đó là thử thách hay niềm vui. Bởi văn chương không phải là một thứ xa xỉ; đó là sự cần thiết. Đó là cách chúng ta chữa lành, cách chúng ta ghi nhớ, và là cách chúng ta tìm thấy nơi chốn của mình một cách trọn vẹn.

Xin cảm ơn quý vị.

NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.