Hôm nay,  

Cảm ơn nước Mỹ

18/04/201812:12:00(Xem: 5551)

Cảm ơn nước Mỹ

 

Giao Chỉ, San Jose

 

Hai tháng vừa qua chúng tôi tham dự khá nhiều lần họp mặt gây quỹ. Đề tài lần này là Thank you America, giúp cho hải quân Mỹ xây tượng anh lính thủy cô đơn tại đảo Guam đứng trên bờ biển nhìn ra Thái bình Dương. Hình ảnh muộn màng của hải quân Hoa Kỳ cứu người ty nạn Việt Nam năm 1975. 


blank

 

Chuyện đảo Guam. 

Đây là biên cương xa xôi nhất của nước Mỹ nằm cô đơn trên đại dương. Guam được người Tây ban Nha tìm thấy năm 1521 rồi giao lại cho Mỹ 1898. Năm 1975 dân số hải đảo có vài chục ngàn người mà phải đón nhận trên 110 ngàn dân Việt tỵ nạn tạm trú trên đường vào Mỹ. Cũng tại đây năm 75 mở đầu câu chuyện những người tỵ nạn tìm đường trở lại trên con tàu Việt Nam Thương Tín. Tấm lòng nhân đạo của hải quân Hoa Kỳ được thể hiện tuyệt vời. Họ sửa chữa cho con tầu cũ, khuyên bảo người ra đi, trang bị cho đầy đủ tiếp liệu đề phòng  khi phải quay về Hoa Kỳ. Sau cùng cả tầu chuẩn bị trở về với gia đình quê hương độc lập tự do thống nhất để cộng sản đón thẳng vào tù.

Cùng thời gian đó riêng phần chúng tôi đang tạm trú trong câu lạc bộ hải quân Barigada cùng với hầu hết các tướng lãnh di tản ngày 30 tháng tư 1975. Gần như không thiếu ai. Hai ông tư lệnh quân đoàn Ngô Quang Trưởng và Nguyễn văn Toàn. Các tướng không quân Trần Văn Minh, Phan Phụng Tiên. Phía hải quân có ông Hoàng cơ Minh cũng nhiều vị khác. Chúng tôi nằm cùng buồng với ông xếp Đồng văn Khuyên. Phần lớn anh em đã từng đi du học Hoa Kỳ thời trước, nếu đi tàu bay quân sự dừng lại đảo Wake, hoặc đi máy bay dân sự thì ghé Hawaii. Nhưng lần này trên đường đi Mỹ chúng tôi dừng chân ở Guam. Phải chăng đây là lần đầu và lần cuối ghé đến hải đảo này. Những người Việt chọn lựa ở lại và lập nghiệp tại Guam không tới 200 người. Hiện nay, Guam có tới bảy tám tiệm ăn do người Việt Nam làm chủ, tiệm nào cũng có món phở nhưng người địa phương thích nhất là món hủ tiếu nấu theo kiểu Việt Nam mà họ gọi là Combination Soup. Ở Guam chỉ có hai bác sĩ người Việt, còn phần đông là dân làm ăn buôn bán. Có người từ California hay từ những tiểu bang khác qua Guam mở quán Karaôkê hay hộp đêm để phục vụ du lịch. Năm nay 43 năm sau 2018, tôi ngồi nghe nói chuyện xây tượng cho US NAVY tại Guam, nhớ đến các niên trưởng và chiến hữu cùng lứa tuổi năm xưa đã cùng chia xẻ những ngày tủi nhục trên hải đảo xa lạ. Nhắc đi nhắc lại mà nhận ra sao chẳng ông nào còn sống. Muốn kể câu chuyện cũ, muốn ghi lại câu chuyện mới, cũng chẳng còn ai tâm sự. Thôi đành vắn tắt kể chuyện cho các bạn của thế hệ tương lai.


blank

Tượng người lính thủy cô đơn.

Hải quân Mỹ muốn dựng bức tượng tại đảo Guam. Trong tiệc gây quỹ thứ sáu vừa qua, ông Phạm Phú Nam, nhà phối trí viên bền bỉ có nói rằng. Từ trên DC có tin các đô đốc Hoa Kỳ khởi sự vận động gây quỹ. Dự án cần 300 ngàn mỹ kim. Sẽ cần hoàn tất khoảng tháng tư năm 2018. Một nữ thuyền nhân đã từng trải qua rất nhiều gian khổ trên biển Đông đã đem món nợ ân tình với hải quân Mỹ về San Jose. Anh Phạm Phú Nam, giám đốc Dân Sinh Media cũng là thuyền nhân tuyệt vọng năm xưa ghi nhận món nợ Hoa Kỳ nên sẵn sàng nhập cuộc. Tại San Jose nhiều thuyền nhân của biển Đông bèn nhảy vào tiếp tay. Cùng cư ngụ tại thung lũng điện tử San Jose nhưng đã có những hoạt động khác nhau tuy cùng nhìn về một hướng. Sau cùng, cho đến khoảng cuối tháng tư năm nay, người ta hy vọng rằng sẽ đạt được đủ nhu cầu hoặc là gần đủ nhu cầu 300 ngàn. Dù có đủ tài chánh, hoặc gần đủ số tiền thì cuối tháng tư năm nay một lễ động thổ cho bức tượng tại Guam sẽ được tổ chức. Khoảng ba tháng sau thì sẽ khánh thành. Dù là di tản 75 hay thuyền nhân 85 rất nhiều thân hữu trong cộng đồng đã tiếp tay. Phải ghi nhận rằng các công trình gây quỹ này phần lớn thành công do các phụ nữ của thế hệ tương lai. Những người phụ nữ Làm cho tỏ mặt đàn bà nước Nam. Các vị đô đốc Hoa Kỳ vất vả đi xin tiền kỳ này rất vui mừng là đã gõ đúng cửa của những tấm lòng người Việt San Jose. Tham dự những buổi gây quỹ, nghe những lời kêu gọi và ghi nhận sự đáp ứng. Trong các dạ hội đông đảo ồn ào hay các buổi thu gọn tâm sự ân tình, thư tín các đô đốc gửi báo tin cho nhau đều hết sức ngạc nhiên về một cộng đồng Việt tuyệt vời đầy ân tình. Các tướng lãnh hải quân ghi nhận rằng sau gần nửa thế kỷ dân tỵ nạn Việt Nam vẫn còn bầy tỏ mối tình ơn nghĩa. Xin nhắc lại, nỗ lực thành công gây quỹ phần lớn trong tay các tà áo dài. Một thế hệ Việt Nam di tản 75 và thế hệ thuyền nhân năm xưa nay đã trở thành thế hệ tương lai. Họ đã góp phần làm cho anh lính thủy Hoa Kỳ hết cô đơn. 43 năm sau cuộc chiến Việt Nam. Những phụ nữ thuyền nhân Việt Nam còn sống đã hoàn tất công tác dựng tượng Lone Sailor Statue in Guam. Lời cảm ơn nước Mỹ sẽ trở thành vĩnh cửu.

 
Giao Chi San Jose.   [email protected]  (408) 316 8393

In Trang
Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
)
Trang đầuTrang trước3456789Trang sauTrang cuối

Sau sáu ngày đột ngột “bặt tiếng,” chương trình Jimmy Kimmel Live, của MC kiêm diễn viên hài và nhà biên kịch nổi tiếng, đã trở lại với khán thính giả vào tối 23/9/2025. Sự trở lại này, chỉ vỏn vẹn sau gần một tuần bị đình chỉ, không chỉ là tin vui với những người yêu tiếng cười đêm khuya của truyền hình Mỹ, mà còn là một hồi chuông cảnh tỉnh, kéo theo những bàn luận trái chiều, chạm đến cốt lõi của tự do ngôn luận, một trong những quyền thiêng liêng nhất trong thể chế dân chủ.

Texas, mùa thu 2025 – trên khuôn viên đại học giữa vùng đất vốn tự hào là “trái tim bảo thủ của nước Mỹ”, thay vì nghe tiếng lá thu rơi, người ta lại nghe tiếng giày đinh vang vọng, bước chân của bóng ma McCarthyism quay về - phiên bản thế kỷ 21 - trở lại giảng đường với tốc độ và sự kinh dị của thời đại kỹ thuật số. Ngày 9 tháng 9, trên bục giảng của trường Texas A&M University, giáo sư Melissa McCoul trong giờ văn học thiếu nhi, dùng hình một con kỳ lân tím để nói với sinh viên rằng bản sắc con người không chỉ có hai nửa nam–nữ. Một sinh viên giơ tay hỏi: “Điều này có hợp pháp không?” và viện dẫn sắc lệnh mà Tổng thống Donald Trump ký hồi tháng Giêng, tuyên bố chỉ có hai giới tính sinh học. Bà McCoul đáp bằng lý lẽ, không viện dẫn chính trị. Nhưng một chiếc điện thoại trong lớp đã ngầm quay lại hình ảnh. Và chỉ ít lâu sau, cả nước đều xem đoạn clip ấy – không phải để học, mà để phán xét.

Trong bối cảnh toàn cầu hóa và chuyển đổi thể chế, phương Tây và Việt Nam đang phải đối diện trước những thách thức nghiêm trọng về cải cách chính sách để cho phù hợp với nhu cầu của thời đại mới, nhất là vai trò của pháp luật. Pháp luật là nền tảng thiết yếu cho sự vận hành ổn định và công bằng của xã hội. Là hệ thống quy phạm điều chỉnh hành vi con người, pháp luật không chỉ bảo vệ quyền lợi cá nhân và tập thể mà còn thúc đẩy sự phát triển bền vững. Trong xã hội hiện đại, vai trò của pháp luật được thể hiện rõ nét qua các lĩnh vực như bảo vệ an ninh quốc phòng, duy trì trật tự xã hội, bảo đảm quyền tự do cá nhân, phát triển phúc lợi xã hội, và thúc đẩy tinh thần hợp tác cũng như hội nhập.

Ngày 30 tháng 9 năm 2025, tại căn cứ Thủy Quân Lục Chiến ở Quantico, Virginia, Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth bước lên sân khấu trước hàng trăm tướng và đô đốc được triệu tập từ khắp nơi trên thế giới. Ông tuyên bố sẽ “cải tổ văn hóa quân đội” bằng mười chỉ thị mới, nhằm quét sạch cái mà ông gọi là “rác rưởi thức tỉnh” và khôi phục “tinh thần chiến binh”. Cụm từ ấy – nửa ca tụng bạo lực, nửa tán dương cơ bắp – nay đã trở thành thương hiệu chính trị của Hegseth. Trong cuốn Cuộc Chiến Chống Lại Những Chiến Binh (2024), ông cho rằng việc phụ nữ được đưa vào các vai trò chiến đấu đã “làm cạn kiệt” tinh thần này, khiến quân đội Hoa Kỳ “ít sát thương hơn.” Nghe qua, người ta tưởng quân đội chỉ tồn tại để đong máu đếm xác.

Ông bà xưa đã nói, nắm thì “nắm kẻ có tóc ai nắm kẻ trọc đầu.” Cách nói dân gian này rất cụ thể và dễ hình dung, người có tóc thì dễ bị nắm, bị túm, còn người trọc đầu thì không thể nắm được. Mang câu nói này vào chính trường Mỹ hiện tại, quả là khôi hài, nhưng không kém màu bi kịch. Nó phản ánh một sự thật trần trụi và không thể tránh khỏi: Quyền lực, chính sách, sắc lệnh hành pháp, các cuộc chiến pháp lý và ‘tuổi thọ’ chính trị của người đứng đầu nhánh hành pháp đang phụ thuộc vào sự phục tùng của các nhà lãnh đạo và những tài phiệt. Họ là ai? Họ là một mạng lưới của các quan chức, nhà lập pháp, giám đốc điều hành truyền thông, nhà tài trợ…, những người đã chọn chọ họ một thế đứng, xuôi theo những gì tổng thống muốn.

Bộ Tư Pháp Hoa Kỳ đang đánh một đòn nguy hiểm: huy động các văn phòng công tố đi điều tra mạng lưới từ thiện Open Society Foundations của gia đình Soros, một quỹ từ thiện quốc tế, nổi tiếng với việc tài trợ cho các dự án dân chủ, giáo dục và nhân quyền trên khắp thế giới. Danh sách cáo buộc nghe cứ như “vật lạ”: từ đốt phá đến tài trợ khủng bố. Open Society Foundations lập tức phản đối, khẳng định mình hoạt động hợp pháp, và nhắc lại điều mà bất cứ người tỉnh táo nào cũng hiểu: khi chính quyền có thể tùy tiện lấy một nhóm dân sự làm vật tế, thì quyền của mọi nhóm khác cũng chẳng còn gì bảo đảm.

Trong nhiều thập niên qua, giải pháp hai nhà nước luôn được xem là phương án khả thi nhằm mang lại hòa bình cho khu vực Trung Đông. Tuy nhiên, tiến trình này vẫn chưa đạt được kết quả cụ thể. Gần đây, cuộc tranh luận về việc công nhận nhà nước Palestine đang có những chuyển biến mới khi Pháp và Ả Rập Xê Út tổ chức một hội nghị quốc tế tại New York, ngay trước thềm Đại hội thường niên của Liên Hiệp Quốc.

Hôm Thứ Sáu 26/9, Tổng Biên Tập JEFFREY GOLDBERG của tạp chí The Atlantic gửi ra tuyên bố phản đối lệnh của Ngũ Giác Đài về việc áp đặt, kiểm duyệt báo chí. Tuyên bố ghi rõ: “Về cơ bản, The Atlantic phản đối những hạn chế mà Ngũ Giác Đài đang cố gắng áp đặt đối với các nhà báo đưa tin về vấn đề quốc phòng và an ninh quốc gia. Những yêu cầu này vi phạm quyền Tu Chính Án Thứ Nhất của chúng ta, và quyền của người Mỹ muốn biết hình thức khai triển nguồn lực và nhân sự vốn do tiền thuế của người dân tài trợ. Những quy định này cũng phá vỡ các thông lệ lâu đời - dưới thời tổng thống của cả hai đảng, trong suốt thời kỳ chiến tranh và khủng hoảng quốc gia - vốn cho phép các phóng viên Ngũ Giác Đài thực hiện công việc của mình mà không bị can thiệp chính trị.” The Atlantic đăng tuyên bố này trên trang mạng xã hội chính thức của tạp chí.

Chuyện phải, trái ở đây không hẳn là chuyện đúng, sai mà đúng ra là chuyện bên phải (khuynh hữu hay thiên hữu) và bên trái (khuynh tả hay thiên tả) trong chính trị Mỹ. Tất nhiên, trên đời này mọi chuyện đều có hai mặt của nó. Trong chính trị cũng thế, đã có cánh phải thì ắt có cánh trái, vì đó không những là bản chất tương đối của mọi sự mọi vật mà còn là hiện tượng phải có trong một nền dân chủ. Tuy nhiên, nền chính trị Mỹ trong những năm gần đây đã bị phân cực và phân hóa trầm trọng. Thể chế dân chủ kiểu mẫu của Mỹ xưa nay đương nhiên chấp nhận sự khác biệt vì đó là một trong những yếu tính ắt có của một nền dân chủ thật sự. Nhưng đẩy sự khác biệt của mình đến mức cực đoan và biến sự khác biệt của người khác thành kẻ thù bất dung thì là hiện tượng biến dạng nguy hiểm báo hiệu sự sụp đổ của nền dân chủ. Nước Mỹ trong những năm gần đây đã chứng kiến nhiều hiện tượng cực đoan như thế.

Với sự tham gia của khoảng 100.000 binh sĩ, cuộc diễn tập quân sự Nga-Belarus mang tên “Zapad 2025” đang được khối NATO theo dõi chặt chẽ và các quốc gia phía đông của liên minh cực kỳ lo ngại, đặc biệt nhất là sau khi các máy bay không người lái của Nga xuất hiện trên bầu trời Ba Lan. Cuộc tập trận này vẫn diễn ra theo chu kỳ bốn năm một lần, nhưng lần này, chính giới và công luận xem đây là phép thử đối với khả năng phản ứng của NATO trong bối cảnh địa chính trị mới. Để đối phó, NATO và Ukraine đang tăng cường các biện pháp an ninh, khi nguy cơ chiến tranh được đánh giá là ngày càng leo thang. Kinh nghiệm từ năm 2022 cho thấy Nga đã tiến hành các cuộc tập trận trước khi mở cuộc tấn công vào Ukraine. Câu hỏi đặt ra là liệu lịch sử có lặp lại không và tình hình hiện nay nghiêm trọng đến mức nào?
Trang đầuTrang trước3456789Trang sauTrang cuối
VB Podcast



Kính chào quý vị,

Tôi là Derek Trần, dân biểu đại diện Địa Hạt 45, và thật là một vinh dự lớn lao khi được đứng nơi đây hôm nay, giữa những tiếng nói, những câu chuyện, và những tâm hồn đã góp phần tạo nên diện mạo văn học của cộng đồng người Mỹ gốc Việt trong suốt một phần tư thế kỷ qua.
Hai mươi lăm năm! Một cột mốc bạc! Một cột mốc không chỉ đánh dấu thời gian trôi qua, mà còn ghi nhận sức bền bỉ của một giấc mơ. Hôm nay, chúng ta kỷ niệm 25 năm Giải Viết Về Nước Mỹ của nhật báo Việt Báo.

Khi những người sáng lập giải thưởng này lần đầu tiên ngồi lại bàn thảo, họ đã hiểu một điều rất căn bản rằng: Kinh nghiệm tỵ nạn, hành trình nhập cư, những phức tạp, gian nan, và sự thành công mỹ mãn trong hành trình trở thành người Mỹ gốc Việt – tất cả cần được ghi lại. Một hành trình ý nghĩa không những cần nhân chứng, mà cần cả những người viết để ghi nhận và bảo tồn. Họ không chỉ tạo ra một cuộc thi; họ đã và đang xây dựng một kho lưu trữ. Họ thắp lên một ngọn hải đăng cho thế hệ sau để chuyển hóa tổn thương thành chứng tích, sự im lặng thành lời ca, và cuộc sống lưu vong thành sự hội nhập.

Trong những ngày đầu ấy, văn học Hoa Kỳ thường chưa phản ánh đầy đủ sự phong phú và đa dạng về kinh nghiệm của chúng ta. Giải thưởng Viết Về Nước Mỹ thực sự đã lấp đầy khoảng trống đó bằng sự ghi nhận và khích lệ vô số tác giả, những người đã cầm bút và cùng viết nên một thông điệp mạnh mẽ: “Chúng ta đang hiện diện nơi đây. Trải nghiệm của chúng ta là quan trọng. Và nước Mỹ của chúng ta là thế đó.”


Suốt 25 năm qua, giải thưởng này không chỉ vinh danh tài năng mà dựng nên một cộng đồng và tạo thành một truyền thống.
Những cây bút được tôn vinh hôm nay không chỉ mô tả nước Mỹ; họ định nghĩa nó. Họ mở rộng giới hạn của nước Mỹ, làm phong phú văn hóa của nước Mỹ, và khắc sâu tâm hồn của nước Mỹ. Qua đôi mắt họ, chúng ta nhìn thấy một nước Mỹ tinh tế hơn, nhân ái hơn, và sau cùng, chân thật hơn.

Xin được nhắn gửi đến các tác giả góp mặt từ bao thế hệ để chia sẻ tấm chân tình trên các bài viết, chúng tôi trân trọng cảm ơn sự can đảm của quý vị. Can đảm không chỉ là vượt qua biến cố của lịch sử; can đảm còn là việc ngồi trước trang giấy trắng, đối diện với chính mình, lục lọi ký ức đau thương sâu đậm, và gửi tặng trải nghiệm đó đến tha nhân. Quý vị là những người gìn giữ ký ức tập thể và là những người dẫn đường cho tương lai văn hóa Việt tại Hoa Kỳ.

Với Việt Báo: Xin trân trọng cảm ơn tầm nhìn, tâm huyết, và sự duy trì bền bỉ giải thưởng này suốt một phần tư thế kỷ.
Khi hướng đến 25 năm tới, chúng ta hãy tiếp tục khích lệ thế hệ kế tiếp—những blogger, thi sĩ, tiểu thuyết gia, nhà phê bình, nhà văn trẻ—để họ tìm thấy tiếng nói của chính mình và kể lại sự thật của họ, dù đó là thử thách hay niềm vui. Bởi văn chương không phải là một thứ xa xỉ; đó là sự cần thiết. Đó là cách chúng ta chữa lành, cách chúng ta ghi nhớ, và là cách chúng ta tìm thấy nơi chốn của mình một cách trọn vẹn.

Xin cảm ơn quý vị.

NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.