Hôm nay,  

Đằng Sau Danh Từ Việt Cộng

16/08/202400:00:00(Xem: 2604)
 
duy nhan
Một xã viên Hợp tác xã mành trúc xuất khẩu
 
Danh từ được tác giả dùng trong bài này không phải là danh từ theo tự loại mà là một thuật ngữ của Việt Cộng. Thuật ngữ Việt Công hay là danh từ Việt Cộng là những thuật ngữ, những từ được dùng trong nước dưới chính quyền Cộng sản Việt Nam. Ở trong nước người ta không dùng từ “Việt Cộng” mặc dầu Việt Cộng chỉ có ý nghĩa là Cộng Sản Việt Nam  chớ không có nghĩa gì khác. Phải nói rõ ràng và dài dòng như vậy để tránh hiểu lầm và hiểu sai. Những danh từ đề cập trong bài viết  này đa số là những danh từ kinh tế, vì chủ đề của bài viết là kinh tế, phân tích những ván đề kinh tế, nhận định về kinh tế chớ không phải chính trị, mặc dầu kinh tế không thể tách rời khỏi chính trị, xuất phát từ chính trị và tác động trở lại đời sống của mỗi con người chúng ta.
 
 Có lẽ một nhóm chữ gây ấn tượng kinh hoàng đến suốt đời người cựu quân nhân VNCH và gia đình sau ngày 30/4/1975 là từ “học tập cải tạo”. Thực tế chẳng có học tập được gì mà cũng chẳng cải tạo được ai, ngược lại càng gây căm thù và đổ vỡ. “Học tập” không có nghĩa là học tập mà là đi tù khổ sai từ vài ba năm đến vài chục năm. Sau ba năm “học tập cải tạo” ở các trại tập trung, tôi được tha về cuối năm 1977. Cầm giấy ra trại trong tay, tôi như người Mán lần đầu tiên được về thành phố. Mọi vật xung quanh tôi đều thay đổi. Từ cái tên thủ đô Sàigòn thân thương đến tên các đường phố và tên các bảng hiệu, các cơ quan chánh quyền đều mới lạ và khó hiểu. Nào là “cửa hàng may đo”, rồi “cửa hàng may mặc”. Phải chăng còn có cửa hàng may mà không đo và may mà không mặc? May mà không đo thì có thể hiểu là may hàng loạt, theo kiểu dây chuyền, không đo cho từng con người mà đo theo cỡ của từng nhóm nhỏ, lớn, rất lớn... Còn may mà không mặc thì là nghĩa gì? “Quán Bưu Điện” nghe rất lạ! Hồi nào tới giờ chỉ biết quán tạp hóa hoặc quán ăn thôi. “Cửa hàng chất đốt thanh niên” thật là khó hiểu. Chất đốt thanh niên là chất đốt gì? Chắc không phải là đem thanh niên đi đốt rồi. Ngoài chất đốt thanh niên còn có chất đốt phụ nữ, chất đốt trẻ em không? Thì ra cửa hàng chất đốt thanh niên là cửa hàng bán củi, do một nhóm thanh niên Cộng sản ở phường điều hành. Ôi! Chữ với nghĩa! Đi tới quận nào tôi cũng thấy cái bảng hiệu có tên “Liên-Hiệp-Xã ”. Lúc đó tôi không hiểu Liên Hiệp Xã nghĩa gì và nhiệm vụ của nó là làm cái gì nữa.
 
 Đến khi được vào làm ở cơ quan “Liên Hiệp Xã Thành Phố”, đường Hai Bà Trưng, quận nhất, tôi mới biết đó là những chữ viết tắt của cơ quan có tên “Liên hiệp các hợp tác xã tiểu công nghiệp, thủ công nghiệp Thành Phố Hồ Chí Minh”. Cái tên gì mà dài quá cỡ thợ mộc! Đó là cơ quan tổ chức, quản lý (thực chất là ép buộc ) các nhà sản xuất tiểu thủ công nghiệp của chế độ cũ gia nhập tổ chức mới có tên là hợp tác xã trong chiến dịch “cải tạo tư sản tư doanh”. Theo lý thuyết Mác thì tư hữu là nguyên nhân hình thành giai cấp bóc lột. Do đó, nó phải bị tước đoạt và tiêu diệt. Người Cộng sản chỉ chấp nhận chế độ công hữu mà thôi. Trong xã hội Xã Hội Chủ Nghĩa chỉ có hai thành phần kinh tế được hoạt động. Đó là kinh tế quốc doanhkinh tế tập thể. Hợp tác xã là mô hình kinh tế tập thể. Nghĩa là tài sản ở hợp tác xã thuộc quyền sở hữu của tập thể xã viên chớ không phải của cá nhân nào. Lý thuyết này lần đầu tôi biết được khi tham dự lớp Triết học Mác-Lênin do hội “Trí Thức Yêu Nước” trên đường Nguyễn Thông, quận 3 Sàigòn tổ chức dành riêng cho trí thức chế độ cũ. Lại một danh từ mới khiến người ta phải suy nghĩ. Đối với người Cộng sản còn có một loại trí thức không yêu nước? Đây chắc là trí thức không chấp nhận chủ nghĩa Cộng sản! Nói khác đi, Cộng sản chính là đất nước!? Hồi còn ở trại tập trung được cán bộ quản giáo tuyên truyền: Chống Cộng là chống nhân dân. Thì ra Cộng sản là nhân dân!? Lại còn cái khẩu hiệu ai cũng thấy nhan nhản ngoài đường phố: “Yêu nước là yêu chủ nghĩa xã hội” Bấy giờ thì đất nước đã biến thành chủ nghĩa xã hội! Những ai không yêu chủ nghĩa xã hội là không yêu nước!? Ngay cả cái tên nước cũng phải gắn chặt với chủ nghĩa xã hội: Nước Cộng Hòa Xã Hội Chủ Nghĩa Việt Nam.
 
Tình cảm về quê hương đất nước, về dân tộc đã hình thành từ thời Vua Hùng dựng nước suốt mấy ngàn năm. Cũng chính nhờ vào tín niệm thiêng liêng đó mà ông cha ta mới giữ được nước trước mọi làn sóng xâm lược của vương triều và rợ Hung nô phương Bắc, cũng như thực dân Pháp sau này. Cho tới lúc đó nhân dân ta đâu có theo chủ nghĩa nào mà không hề mất một tấc đất. Vậy mà bây giờ cả nước bị áp đặt theo cái chủ nghĩa ngoại nhập sai trái, đã bị nhân loại vứt vào sọt rác của lịch sử từ lâu. Ai bày tỏ quan điểm trái với Cộng sản rất dễ bị xem là phản động, sẽ bị kết tội hình sự, tội âm mưu lật đổ chánh quyền, tuyên truyền chống nhà nước XHCN hoặc là phá hoại “khối đại đoàn kết dân tộc”. Bây giờ thì có điều 331 luật hình sự về “ tội lợi dụng các quyền tự do dân chủ xâm phạm lợi ích của nhà nước, quyền và lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân”.
 
Sau khi học xong lớp triết học Mác-Lênin, anh em trí thức đa số là “tù cải tạo”, người thì đi bán chợ trời, người đi đạp xích lô, người bị đuổi đi “ kinh tế mới”. Tôi thì may mắn được về làm việc ở cơ quan Liên Hiệp Xã Thành Phố trong nhiều năm. Tại đây tôi rút ra được một bài học thực tế về ý nghĩa hai chữ “giải phóng” của người Cộng sản qua chính sách kinh tế của họ. Tôi biết được như thế nào là sự   “ưu việt” của chế độ mà họ thường rêu rao qua sự so sánh mô hình hợp tác xã của họ với xí nghiệp tư nhân trong nền kinh tế thị trường ở các quốc gia tư bản và tự do.
 
Cứ tưởng chỉ có quân nhân, công chức chế độ cũ như tôi mà Cộng sản nói là có nợ máu với nhân dân mới bị đi tù cải tạo. Bấy giờ mới biết những người làm ăn lương thiện, không có dính líu gì tới chánh quyền, quân đội cũng bị “cải tạo”, bị tịch thu tài sản dưới hình thức hợp tác xã. Dĩ nhiên những ai bị xếp vào thành phần “tư sản mại bản” thì vừa bị tịch thu tài sản, vừa bị ở tù nữa, nếu như những người này không biết thức thời hiến dâng tài sản cho nhà nước. Chính sách sai lầm, dã man, tàn bạo thi hành ở miền Bắc từ hai mươi năm trước qua chính sách cải cách ruộng đất và đánh tư sản bây giờ được đem ra thi hành ở miền Nam. Đương là những chủ doanh nghiệp, sau ngày 30 tháng 4 năm 1975 thì bị buộc phải đưa nhà xưởng, “tư liệu sản xuất”  vào “ hóa giá” để trở thành xã viên hợp tác xã. Hóa giá là đánh giá lại giá trị tài sản, theo giá trị sử dụng còn lại, theo cảm tính chủ quan của một ban hóa giá, chớ không theo một tiêu chuẩn nào. Thí dụ một cái máy dệt giá ban đầu là 100,000 đồng, giá trị sử dụng còn lại là 60% thì người ta ghi giá trị cái máy đó khi góp vào hợp tác xã là 60,000 đồng. Đáng lý hợp tác xã phải trả cho người góp vốn số tiền hóa giá nhưng vì hợp tác xã mới thành lập không có tiền nên người ta  ghi nợ và để đó.Về phần người chủ doanh nghiệp sau khi được “ giải phóng” thì trở thành xã viên, trở thành vô sản, chỉ còn lại hai bàn tay trắng! Người xã viên mới giờ đây phải gắn chặt đời mình vào hợp tác xã, làm công cho hợp tác xã cho qua ngày tháng. Vì nếu ra đi thì mất luôn số tiền hóa giá chưa nhận, biết làm gì để sống?
 
Lúc bấy giờ ở Sàigòn và các tỉnh thành trong cả nước đi đâu người ta cũng thấy toàn là hợp tác xã: HTX dệt, may, HTX cơ khí, HTX hóa chất, HTX mộc, HTX sành sứ thùy tinh, HTX da giày, HTX gạch, HTX giấy, HTX mây tre lá, HTX đan, thêu, len, HTX chiếu cói, HTX nước tương, HTX hột vịt, HTX mua bán, HTX tiêu thụ,  HTX xích lô, HTX xe ba gác…vân vân. Ở nông thôn thì có HTX nông nghiệp. Ngoài xí nghiệp quốc doanh, hợp tác xã là hình thức kinh tế chính danh của chế độ xã hội chủ nghĩa, Vậy mà nó phải chịu sự quản lý của nhiều giai từng. Danh từ lúc đó gọi là “quản lý ngành” và “quản lý lãnh thổ”. Quản lý hàng ngang, quản lý hàng dọc chằng chịt không khác gì mạng nhện.. Quản lý theo lãnh thổ là quản lý hàng dọc từ trung ương xuống đến địa phương. Một hợp tác xã phải chịu sự quản lý từ Liên Hiệp Xã trung ương (ngoài Hà Nội), đến Liên hiệp xã tỉnh, thành phố, và trực tiếp là Liên Hiệp xã quận huyện, và gần gủi nhất là ban tiểu thủ công nghiệp phường, xã. Quản lý ngành là quản lý hàng ngang của các cơ quan chuyên ngành có chức năng, trực thuộc ủy ban nhân dân các cấp như cơ quan kiểm tra và đo lường chất lượng, cơ quan vật giá, cơ quan thuế vụ, công an kinh tế… Quản lý kiểu này thì một con ruồi cũng không thoát được.
 
 Hợp tác xã muốn tồn tại không có cách gì khác hơn là phải “biết điều”, nói trắng ra là hối lộ. Hối lộ chính cơ quan quản lý và các cơ quan có quan hệ làm ăn buôn bán, toàn là đảng viên, quan chức nhà nước. Muốn mua vật tư nguyên liệu để sản xuất phải hối lộ cơ quan kinh doanh vật tư. Sản phẩm làm ra phải đăng ký với cơ quan kiểm tra chất lương, muốn được dễ dãi phải chi tiền. Sản phẩm muốn bán giá nào phải được cơ quan vật giá thành phố duyệt. Muốn duyệt theo giá chiết tính nhất thiết phải lót tay, ăn uống, nhậu nhẹt với cán bộ phụ trách. Muốn ký được hợp đồng tiêu thụ sản phẩm với ngành thương nghiệp thì phải đàm phán, chiêu đãi tại nhà hàng, quà cáp và chi cho thủ trưởng và kế toán trưởng. Khi đi giao hàng phải hối lộ công an kinh tế và công an giao thông ở các trạm kiểm soát dọc đường nếu không muốn bị tuồng hàng để kiểm tra, vì thời đó là thời “ngăn sông cấm chợ”. Sau khi bán hàng, muốn rút tiền mặt để trả công xã viên phải “biết điều ” với nhân viên kho quỹ, vì tiền mặt rất hiếm, nhất là vào thời kỳ của chính sách “ Gía-Lương -Tiền” của ông Phó Thủ Tướng chuyên trị thơ gia nô, ca tụng Mao Sếnh Sáng, Bác Lênin râu xòm và Xít talin khát máu, theo kiểu : Thương cha thương mẹ thương chồng; thương mình thương một thương ông thương mười ! Đến cuối năm HTX  phải “biết điều” và thương lượng với nhân viên thuế vụ quận huyện để họ “tài định” một số thuế vừa phải, đôi bên cùng có lợi, nếu không muốn sập tiệm. Tình trạng tham ô và hối lộ đã xuất phát từ nền kinh tế xã hội chủ nghĩa, đã thành truyền thống và ngày càng phát triển mạnh mẽ, trước khi Việt Nam được gia nhập WTO, tham gia kinh tế toàn cầu.
 
Doanh thu sau khi trừ chi phí và thuế doanh nghiệp (hay là thuế hàng hóa) còn lại gọi là thu nhập. Ở các quốc gia tự do, trong nền kinh tế thị trường, thu nhập thuộc về chủ doanh nghiệp. Ở hợp tác xã, thu nhập trước hết phải được phân phối vào các quỹ chung theo quy định của Liên Hiệp Xã trung ương. Đó là các quỹ dành để trả thuế lợi tức, quỹ kinh phí ngành, quỹ công ích, quỹ phúc lợi, quỹ khen thưởng, quỹ dự trữ, vân vân... còn lại bao nhiêu mới trả công cho xã viên theo định mức và chất lượng thành phẩm. Trong số các quỹ này, vô duyên nhất là quỹ “kinh phí ngành”. Kinh phí ngành là khoản tiền trích từ 1 đến 2% thu nhập của toàn hợp tác xã để chi trả lương, nuôi đám cán bộ quản lý ngành Liên Hiệp Xã từ quận huyện đến thành phố và trung ương. Họ là người của đảng, trong biên chế nhà nước, mà nhà nước không trả lương, lại phải đi ăn bám vào người lao động. Vậy mà cứ nói là giải phóng người lao động để không còn cảnh người bóc lột người! Sự nghiệt ngã của chế độ xã hội chủ nghĩa đâu phải đã dừng lại ở đây. Đau đớn nhất là người xã viên một lần nữa bị bóc lột bởi chính ban chủ nhiệm đã được chính xã viên bầu ra để điều hành hợp tác xã. Chủ doanh nghiệp ở các nước tư bản làm giàu do chính công sức người ta bỏ ra, do sự sử dụng tiền bạc, của cải của chính họ thì Cộng sản cho là bóc lột. Còn ở đây ban chủ nhiệm ngày một giàu ra do mồ hôi, nước mắt của người xã viên, do sự sử dụng tiền bạc, của cải của xã viên thì lại cho là tốt đẹp. Thời kỳ hợp tác xã còn thịnh hành, có một câu vè được truyền tụng từ thành thị đến nông thôn: “Xã viên làm việc bằng ba, để cho chủ nhiệm mua nhà mua xe”.
 
Chủ nghĩa Mác- Lênin, chủ nghĩa Cộng sản, chủ nghĩa xã hội với luận điểm chủ quan, phiến diện và sai trái, cho rằng quyền tư hữu là nguồn gốc của mọi sự bất công và chế độ tư hữu là những gì xấu xa cần phải tiêu diệt bằng bạo lực gọi là “chuyên chính vô sản”. Thật ra, riêng tư, cá thể là thuộc tính, là bản chất của con người, cùng với Tự Do, khi con người sanh ra đã có rồi. Ai cũng muốn có căn nhà riêng, chiếc xe riêng, người yêu riêng… Đó là ước muốn chánh đáng và là động lực của mọi hành vi con người. Khi phủ nhận quyền tư hữu, trước hết người ta phủ nhận cá nhân mình, tư tưởng mình, tình cảm mình, kế đến vợ con mình, thân nhân mình, bạn bè mình, tôn giáo mình, quê hương mình…Tóm lại, những gì thuộc về mình đều bị phủ nhận. Nói như thế cứ tưởng là nói chơi hoặc nói quá lời. Nhưng không. Trước đây ai sống ở Việt nam đều không xa lạ gì với cụm từ “làm chủ tập thể xã hội chủ nghĩa”. Làm chủ thì không được. Phải là làm chủ tập thể. Làm chủ tập thể cũng chưa đủ. Phải là tập thể xã hội chủ nghĩa! Các nhà văn Cộng sản trước đây, trước khi được “cởi trói” khi viết tiểu thuyết không bao giờ dám đề cập tới niềm vui và nỗi buồn cá nhân. Tất cả phải là của tập thể, vì tập thể. Nhật ký Đặng Thùy Trâm được nhà nước tuyên truyền rầm rộ vào năm 2005 là một điển hình.Trong quyển nhật ký này, Đặng Thùy Trâm cố tình chôn chặt, dấu kín tình cảm riêng tư để dồn mọi nỗ lực đánh Mỹ đến mức hoang đường. Chính Nguyên Ngọc, tổng biên tập báo Văn Nghệ bị cách chức, trong tác phẩm “Có một con đường mòn trên biển đông” NXB Hà Nội năm 1995 viết: “ Không biết vì sao, vào chiến trường rồi, hai anh chị lại không khắng khít với nhau nữa. Chị có nỗi đau riêng ấy, giấu kín”. Riêng chúng ta, không hề ngạc nhiên nếu sự kiện này là có thật.Tất cả đều nằm trong quỹ đạo của chủ nghĩa tam vô: Vô gia đình, vô tôn giáo và vô tổ quốc! Chúng ta không chấp nhận chủ nghĩa Mác-Lênin vì nó phủ nhận quyền tư hữu, đi ngược lại bản chất con người.
 
 Điều gì đến đã đến! Khi Liên Xô và hệ thống các nước xã hội chủ nghĩa ở Đông Âu sụp đổ thì hệ thống hợp tác xã từ trung ương tới địa phương ở Việt Nam cũng tan rã. Nhà nước bắt đầu áp dụng chính sách đổi mới. Nền kinh tế nhiều thành phần được công nhận. Sau mấy chục năm theo quan thầy Liên Xô và Trung Cộng điên cuồng chống chủ nghĩa tư bản. Thất bại, nhà cầm quyền Cộng sản Việt Nam có vẻ đã sáng mắt ra. Họ đã trải thảm đỏ, rước các nhà tư bản Mỹ và Tây phương vào để cứu nguy chế độ. Họ chạy theo kinh tế tư bản nhưng không từ bỏ chủ nghĩa Marx-Lenin đã ghi ở điều 4 hiến pháp 2013. Từ đó xuất hiện một cụm từ mới dài nhất cho tới bây giờ. Đó là: “ kinh tế thị trường theo định hướng xã hội chủ nghĩa ”. Đàng sau cụm từ này là cái gì?  Đó là ý muốn áp dụng kinh tế thị trường để vực dậy nền kinh tế lạc hậu XHCN, để phát triển cứu nguy chế độ, nhưng không dám buông bỏ kinh tế  xã hội chủ nghĩa, lấy quốc doanh làm chủ đạo để dễ dàng trục lợi và tham ô. Từ chủ tịch nước, chủ tịch quốc hội, thủ tướng, phó thủ tướng, các bộ trưởng... Số tiền tham ô và hối lộ được tính bằng tỷ đô la. Những vụ án đưa ra xét xử gần đây đã chứng minh điều đó.  Môi trường để cho họ tham ô là các công ty, xí nghiệp quốc doanh, các tổ chức quản lý nhà nước. Một danh từ mới xuất hiện gần đây là từ đốt lò, một động thái  chống tham ô (và thanh trừng nội bộ ?) để xoa dịu lòng dân. Việc này cũng sẽ không đi tới đâu nếu như chủ nghĩa xã hội vẫn còn tồn tại. Vì lợi ích cá nhân và phe nhóm buộc những người Cộng sản phải trung thành với chủ nghĩa Marx-Lenin, chủ nghĩa xã hội, trung thành với đàn anh Trung Cộng để được che chỡ mà tồn tại và tiếp tực tham ô.
 
Kết luận: Qua 20 năm sống và làm việc dưới chế độ Cộng sản, qua kinh  nghiệm thực tế của bản thân, người viết bài này có thể khẳng định ngày 30/4/1975 không phải là ngày giải phóng miền Nam mà là ngày Quốc Hận, ngày đau buồn của cả dân tộc. Cố Thủ Tướng Võ văn Kiệt chỉ mới nói lên một nửa sự thật khi tuyên bố “ Có một triệu người vui thì cũng có một triệu người buốn”.
 
Duy Nhân 
------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
Ghi chú: Những chữ đậm nét là những danh từ đang sử dụng trong nước.

Ý kiến bạn đọc
24/08/202418:51:45
Khách
Trong cá clip về thời sự VN do Nhà Nước (CS) VN phát hành thì KHÔNG BAO GIỜ có từ ngữ QUÂN CS/Phía CS hay QUÂN/ BÊN PHÍA VIỆT CỘNG mà chỉ là QUÂN hay PHÍA CÁCH MẠNG. Có thể Nhà nước CSVN CHO các từ ngữ này LÀ MIỆT THỊ , không đươcf sử dụng.
Cũng như phải nói CON GÁI SAIGON, ĐĨ ĐIẾM SAIGON ..., không được nói CON GÁI HỒ CHI MINH, ĐĨ ĐIẾM HCM.. Cho thấy CSVN RẤT LÀ CÂU NỆ NHỮNG " CHUYỆN LỂ TẺ " NÀY.
Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
)
Cuối năm là lúc con người nhìn lại về giá trị cuộc sống. Một bài viết trên trang mạng The Conversation nêu vấn đề về những vực thẳm chính trị, các cuộc chiến tranh, áp bức… và con người vì thế cảm thấy vô vọng và bất lực khi chứng kiến những thế lực đen tối diễn ra khắp nơi trên thế giới. Liệu chúng ta có thể làm được điều gì đem lại thay đổi trước những bi hoại này hay không?
Danh hiệu “Nhân Vật Của Năm” do TIME bắt đầu từ năm 1927 – theo truyền thống được trao cho những người có ảnh hưởng đáng kể trong các sự kiện toàn cầu, từ chính trị đến văn hóa, môi trường, nghệ thuật. Những người được chọn đóng vai trò như một “thước đo phong vũ” về sức lan tỏa trong xã hội đương đại. Ảnh hưởng đó, theo tiêu chuẩn do chính TIME đề ra, có thể là “for better or for worse – làm cho thế giới tốt đẹp hơn hoặc tệ hại hơn.”
Tiễn 2024, thế giới sẽ chào đón một năm mới 2025 mang theo cả bóng tối lẫn ánh sáng. Các cuộc xung đột, sự phân cực chính trị và những rủi ro khôn lường là lời nhắc nhở về sự bất ổn của thời đại. Nhưng đồng thời, khả năng phục hồi kinh tế, sự phát triển công nghệ, tinh thần hợp tác quốc tế, hơi thở và sự sống còn bất khuất của từng người mẹ, từng đứa trẻ vực dậy và vươn lên từ những đống gạch vụn đổ nát ở Ukraine, ở Gaza, ở Syria… cũng là cảm hứng và hy vọng cho tương lai nhân loại. Nhà văn Albert Camus đã viết: “Giữa mùa đông lạnh giá nhất, tôi tìm thấy, trong mình, một mùa hè bất khả chiến bại.”* Thế giới năm 2025, với tất cả những hỗn loạn, vẫn mang đến cơ hội để con người vượt qua và xây dựng một cuộc sống tốt đẹp, tử tế hơn. Đó cũng là lời chúc chân thành cuối năm của toàn ban biên tập Việt Báo gửi đến quý độc giả: một năm 2025 tràn trề cơ hội và hy vọng.
Trong ba năm học gần đây, PEN America đã ghi nhận hàng loạt trường hợp cấm sách xảy ra trên toàn nước Mỹ, đặc biệt trong các trường công lập. Những nỗ lực xóa bỏ một số câu chuyện và bản sắc khỏi thư viện trường học không chỉ gia tăng mà còn trở thành dấu hiệu của một sự chuyển đổi lớn hơn, đặt ra câu hỏi nghiêm trọng về tương lai của giáo dục công lập. Việc kiểm duyệt này phản ánh một xu hướng đáng lo ngại: sự tập trung vào việc kiểm soát nội dung văn hóa và giáo dục, thay vì khuyến khích học sinh tiếp cận kiến thức đa chiều.
Syria đang sống trong một bước ngoặt lịch sử sau khi chế độ độc tài sụp đổ nhanh chóng và Bashar al-Assad trốn sang Nga để tị nạn. Các nhóm nổi dậy chiến thắng đang cố gắng duy trì trật tự công cộng và thảo luận về các kịch bản cho tương lai. Lòng dân hân hoan về một khởi đầu mới đầy hứa hẹn pha trộn với những lo âu vì tương lai đất nước còn đầy bất trắc. Trong 54 năm qua, chế độ Assad đã cai trị đất nước như một tài sản riêng của gia đình và bảo vệ cho chế độ trường tồn là khẩu hiệu chung của giới thân cận.
Các số liệu gần đây cho thấy những thách thức mà nhà lãnh đạo Trung Quốc phải đối mặt để phục hồi kinh tế cho năm 2025, khi quan hệ thương mại với thị trường xuất khẩu lớn nhất của Trung Quốc có thể xấu đi cùng lúc mức tiêu thụ trong nước vẫn sụt giảm. Và thật sự thì nền kinh tế Trung Quốc tệ đến mức nào? Việc đặt câu hỏi này ngày càng trở nên hợp lý khi Trung Quốc đang đối mặt với tình trạng sản xuất trì trễ và tiền tệ mất giá kéo dài trong những năm gần đây. Đặc biệt, chính quyền Bắc Kinh dường như không muốn công khai toàn bộ thực trạng.
Chiều ngày Thứ Ba 17/12, tòa án New York kết án Luigi Mangione 11 tội danh, bao gồm tội giết người cấp độ 1, hai tội giết người cấp độ 2 cùng các tội danh khác về vũ khí và làm giả danh tính. Theo bản cáo trạng, một bồi thẩm đoàn ở Manhattan đã truy tố Mangione về tội giết người cấp độ hai là tội khủng bố. Tòa đã kết tội hành động của Luigi Mangione – một hành động nổi loạn khó có thể bào chữa dù đó là tiếng kêu cuối cùng của tuyệt vọng.
Ngay từ thời điểm này, cho dù chưa chính thức bước vào Tòa Bạch Ốc, tổng thống đắc cử Donald Trump đã hứa hẹn một chiến dịch bài trừ di dân lớn nhất lịch sử Mỹ. Những cuộc kiểm soát, bắt bớ, trục xuất di dân dự kiến sẽ diễn ra với qui mô lớn trong vài năm tới. Nhiều sắc dân nhập cư ở Mỹ sẽ phải lo lắng, nhưng cộng đồng chịu ảnh hưởng nặng nề nhất sẽ là cộng đồng di dân gốc Mỹ Latin. Lời hứa này đang làm hài lòng những người Mỹ xem dân nhập cư là kẻ cướp đi việc làm và quyền lợi của mình. Rất đông trong số này thuộc các cộng đồng di dân, trong đó có cộng đồng gốc Việt. Tuy nhiên, có bao nhiêu người thấy được toàn cảnh ảnh hưởng của những chính sách bài trừ di dân đến nền kinh tế và xã hội Hoa Kỳ?
Trong tài liệu của Thư Viện Quốc Hội ghi rằng, nguồn gốc của quyền ân xá trong Hiến Pháp Hoa Kỳ đến từ lịch sử Anh quốc. Quyền ân xá xuất hiện lần đầu tiên dưới thời trị vì của Vua Ine xứ Wessex vào thế kỷ thứ bảy. Mặc dù tình trạng lạm dụng quyền ân xá ngày càng tăng theo thời gian, dẫn đến những hạn chế sau đó, nhưng quyền ân xá vẫn tồn tại trong suốt thời kỳ thuộc địa của Mỹ.
Tôi cộng tác với tuần báo Trẻ (tờ báo có nhiều ấn bản nhất tại Hoa Kỳ) gần hai chục năm qua. Sự gắn bó lâu dài này không chỉ vì tấm lòng yêu nghề (và thái độ thân thiện cởi mở) của ban biên tập mà còn vì chút tình riêng. Mỗi tuần Trẻ đều dành hẳn một trang báo, để trân trọng giới thiệu đến độc giả hai ba vị thương phế binh (Việt Nam Cộng Hòa) đang sống trong cảnh rất ngặt nghèo ở quê nhà. Nhìn hình ảnh đồng đội của mình đang ngồi trên xe lăn, hay nằm thoi thóp trong một gian nhà tồi tàn nào đó – lắm lúc – tôi không khỏi băn khoăn tự hỏi: “Liệu có còn ai nhớ đến những kẻ đã từng vì đời mà đi không vậy?


Kính chào quý vị,

Tôi là Derek Trần, dân biểu đại diện Địa Hạt 45, và thật là một vinh dự lớn lao khi được đứng nơi đây hôm nay, giữa những tiếng nói, những câu chuyện, và những tâm hồn đã góp phần tạo nên diện mạo văn học của cộng đồng người Mỹ gốc Việt trong suốt một phần tư thế kỷ qua.
Hai mươi lăm năm! Một cột mốc bạc! Một cột mốc không chỉ đánh dấu thời gian trôi qua, mà còn ghi nhận sức bền bỉ của một giấc mơ. Hôm nay, chúng ta kỷ niệm 25 năm Giải Viết Về Nước Mỹ của nhật báo Việt Báo.

Khi những người sáng lập giải thưởng này lần đầu tiên ngồi lại bàn thảo, họ đã hiểu một điều rất căn bản rằng: Kinh nghiệm tỵ nạn, hành trình nhập cư, những phức tạp, gian nan, và sự thành công mỹ mãn trong hành trình trở thành người Mỹ gốc Việt – tất cả cần được ghi lại. Một hành trình ý nghĩa không những cần nhân chứng, mà cần cả những người viết để ghi nhận và bảo tồn. Họ không chỉ tạo ra một cuộc thi; họ đã và đang xây dựng một kho lưu trữ. Họ thắp lên một ngọn hải đăng cho thế hệ sau để chuyển hóa tổn thương thành chứng tích, sự im lặng thành lời ca, và cuộc sống lưu vong thành sự hội nhập.

Trong những ngày đầu ấy, văn học Hoa Kỳ thường chưa phản ánh đầy đủ sự phong phú và đa dạng về kinh nghiệm của chúng ta. Giải thưởng Viết Về Nước Mỹ thực sự đã lấp đầy khoảng trống đó bằng sự ghi nhận và khích lệ vô số tác giả, những người đã cầm bút và cùng viết nên một thông điệp mạnh mẽ: “Chúng ta đang hiện diện nơi đây. Trải nghiệm của chúng ta là quan trọng. Và nước Mỹ của chúng ta là thế đó.”


Suốt 25 năm qua, giải thưởng này không chỉ vinh danh tài năng mà dựng nên một cộng đồng và tạo thành một truyền thống.
Những cây bút được tôn vinh hôm nay không chỉ mô tả nước Mỹ; họ định nghĩa nó. Họ mở rộng giới hạn của nước Mỹ, làm phong phú văn hóa của nước Mỹ, và khắc sâu tâm hồn của nước Mỹ. Qua đôi mắt họ, chúng ta nhìn thấy một nước Mỹ tinh tế hơn, nhân ái hơn, và sau cùng, chân thật hơn.

Xin được nhắn gửi đến các tác giả góp mặt từ bao thế hệ để chia sẻ tấm chân tình trên các bài viết, chúng tôi trân trọng cảm ơn sự can đảm của quý vị. Can đảm không chỉ là vượt qua biến cố của lịch sử; can đảm còn là việc ngồi trước trang giấy trắng, đối diện với chính mình, lục lọi ký ức đau thương sâu đậm, và gửi tặng trải nghiệm đó đến tha nhân. Quý vị là những người gìn giữ ký ức tập thể và là những người dẫn đường cho tương lai văn hóa Việt tại Hoa Kỳ.

Với Việt Báo: Xin trân trọng cảm ơn tầm nhìn, tâm huyết, và sự duy trì bền bỉ giải thưởng này suốt một phần tư thế kỷ.
Khi hướng đến 25 năm tới, chúng ta hãy tiếp tục khích lệ thế hệ kế tiếp—những blogger, thi sĩ, tiểu thuyết gia, nhà phê bình, nhà văn trẻ—để họ tìm thấy tiếng nói của chính mình và kể lại sự thật của họ, dù đó là thử thách hay niềm vui. Bởi văn chương không phải là một thứ xa xỉ; đó là sự cần thiết. Đó là cách chúng ta chữa lành, cách chúng ta ghi nhớ, và là cách chúng ta tìm thấy nơi chốn của mình một cách trọn vẹn.

Xin cảm ơn quý vị.

NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.