Hôm nay,  

‘Tố Hết!’

28/02/202500:00:00(Xem: 7655)
xì tố 1

Donald Trump đã chuẩn bị rất kỹ cho ván bài này từ tám năm qua, kể từ khi bị thất bại vào năm 2020. Năm 2022, dưới thời chính quyền Tổng Thống Biden, Trump đã mô tả cuộc xâm lược Ukraine của Vladimir Putin là “thiên tài và thông minh.” Ba năm qua, Trump vẫn dấu con bài tẩy cuối cùng trong tay áo. Cho đến ngày một nửa nước Mỹ, truyền thông Mỹ và hàng loạt tỷ phú công nghệ đưa Trump trở lại Tòa Bạch Ốc. Khi ấy, Trump “tố hết!” Ảnh: tạo bởi AI Gemini.

 
Chúng ta thử nhắm mắt hình dung một ngày nọ, tất cả những cơ quan đầu não chiếm vị trí hàng đầu trong nhiệm vụ bảo vệ an ninh quốc gia nằm dưới sự lãnh đạo của các nhân vật có số năm kinh nghiệm là số 0. Chưa hết, Hoa Kỳ nay đứng về phía Nga và các quốc gia phi dân chủ, bỏ phiếu chống nghị quyết của Liên Hiệp Quốc lên án cuộc xâm lược Ukraine.

Và khi mở mắt ra, không cần phải thử tưởng tượng, vì nó là sự thật.

Donald Trump đã “tố hết” – All-in, tất cả những quân bài xấu nhất ông ta có trong tay. Từ an ninh quốc gia (Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth, Giám đốc FBI Kash Patel, Giám đốc cơ quan tình báo quốc gia Tulsi Gabbard); sức khỏe nhân sinh của cộng đồng (Bộ trưởng Y tế Robert F. Kennedy Jr.) cho đến nền dân chủ mấy trăm năm của đất nước. Và lá bài tẩy cuối cùng của Trump là “tố” những giá trị chung của cả thế giới, chọn đứng vào cuộc chiến phi nghĩa, phi quân sự, phi chính trị của Putin.

Những quân bài tủ

Trong thế giới của Trump, các cơ quan liên bang bị đóng cửa theo sắc lệnh tổng thống mà không cần Quốc Hội chấp thuận. Những người được chọn theo tiêu chí trung thành tuyệt đối, không có thẩm quyền theo luật định vẫn có thể xông vào các cơ quan và tiếp quản. Một người trung thành chỉ từng quản lý hai tổ chức phi lợi nhuận nhỏ được chọn cho công việc quản lý khó khăn nhất trong chính phủ. Xung đột lợi ích bị vứt ra ngoài Bạch Cung vì không được quan tâm trong chính quyền mới. Các công tố viên và tổng thanh tra bị sa thải vì đã làm đúng trách nhiệm. Quyền bảo vệ an ninh của các cựu quan chức bị thu hồi vì không trung thành với “Long Live King” (Hoàng Thượng Vạn Tuế). Bản thân chức vụ tổng thống của một quốc gia hùng mạnh nhất thế giới được coi là một cơ hội kinh doanh.

Hãng thông tấn AP từng đưa tin, trong ba tuần đầu tiên của nhiệm kỳ thứ hai, Trump đã vội vã phá bỏ các rào cản về tính toàn vẹn công cộng của chính phủ liên bang mà ông ta đã thử nghiệm trong nhiệm kỳ đầu tiên, nhưng không thành công. Giờ đây, với những “lá bài tủ” đã chuẩn bị sẵn, Trump nhanh chóng thực hiện ý định xóa bỏ hoàn toàn hệ thống hành chính quy cũ và hợp pháp của quốc gia, với tốc độ chóng mặt.

Trong chính sách ngoại giao, ông ta gây thù chuốc oán với Đan Mạch, Canada và Panama; đổi tên Gulf of Mexico thành “Golf of America” và công khai công bố kế hoạch Gaz-a-Lago. “Hoa Kỳ sẽ tiếp quản Dải Gaza, san bằng nó, tạo sự phát triển kinh tế để cung cấp số việc làm và nhà ở không giới hạn cho người dân trong khu vực.”

Cần phải nói ngay, “những người dân trong khu vực” này sẽ không phải là người Gaza, mà là những người Trump đề xuất nên tái định cư ở nơi khác, ít nhất là tạm thời.

Donald Trump đã chuẩn bị rất kỹ cho ván bài này từ tám năm qua, kể từ khi bị thất bại vào năm 2020. Năm 2022, dưới thời chính quyền Tổng Thống Biden, Trump đã mô tả cuộc xâm lược Ukraine của Vladimir Putin là “thiên tài và thông minh.” Từ Mar-a-lago, Trump trả lời phỏng vấn trên đài truyền thanh “The Clay Travis and Buck Sexton Show,” không giấu diếm sự ưu ái và ngưỡng mộ ông ta dành cho Putin. Không ai có thể quên những lời nổi tiếng Trump từng nói: “Tôi rất hiểu biết Putin. Tôi rất hợp với ông ấy. Ông ấy thích tôi. Tôi thích ông ấy. Ý tôi là, bạn biết đấy, ông ấy là một người cứng rắn, có rất nhiều nét quyến rũ tuyệt vời và rất tự hào về bản thân. Ông ấy yêu đất nước của mình. Tôi nghĩ rằng bây giờ ông ấy đang hành động hơi khác một chút.”

Điều “khác một chút” mà Trump nhìn thấy ở Putin chính là cuộc tấn công xâm lược Ukraine rạng sáng ngày 24/2/2022. Kể từ đó đến nay, sự tồn vong của quốc gia lớn thứ hai châu Âu này bị tàn phá trong ba năm và bị đe dọa. Cấu trúc an ninh của châu lục này có nguy cơ bị phá bỏ và lao dốc. Khi thế giới đứng về phía Ukraine, khi nước Mỹ dưới thời Tổng Thống Biden hậu thuẫn chặt chẽ cho Ukraine, thì chưa bao giờ Donald Trump tỏ ý ủng hộ nền độc lập vốn dĩ của người dân Ukraine. Ba năm qua, Trump vẫn dấu con bài tẩy cuối cùng trong tay áo. Cho đến ngày một nửa nước Mỹ, truyền thông Mỹ và hàng loạt tỷ phú công nghệ đưa Trump trở lại Tòa Bạch Ốc. Khi ấy, Trump “tố hết!”

‘Tố hết!’

Nhiệm kỳ tổng thống thứ hai của Donald Trump là một thảm họa không thể giảm nhẹ đối với đất nước Ukraine và cả thế giới. Chính phủ mới của Hoa Kỳ và Điện Kremlin đang xích lại rất gần nhau. Trump tiếp tay với câu chuyện do Điện Kremlin lan truyền để suy yếu tính hợp pháp của Zelensky với tư cách là nguyên thủ quốc gia. Trump chọn đứng cùng Putin, đưa nước Mỹ ra khỏi cuộc chơi hòa bình dân chủ vốn đã định hình hàng thập kỷ qua.

Khi Hoa Kỳ, thực tế là Trump và những quân bài trung thành, tuyên bố “Kyiv gia nhập NATO và giành lại các vùng lãnh thổ đã mất là không thực tế” cũng đồng nghĩa với một cuộc mua bán chính thức phơi bày ra ngôi chợ trời mà ở đó, “tổng thống con buôn” có quyền định giá, gọi khoản viện trợ bảo vệ quốc gia bị xâm lược là “khoản vay.”

Khi Hoa Kỳ cùng với Nga và Trung Quốc, tạo thành một cây đinh ba lẻ loi đứng ở Đại hội Đồng Liên Hiệp Quốc, chống lại nghị quyết của Liên Hiệp Quốc lên án cuộc xâm lược Ukraine của Nga, thì Trump đã chính thức chọn một mặt trận độc tài, không có đồng minh.

Khi tấm ảnh của hơn 40 lãnh đạo của các quốc gia và tổ chức quốc tế, cả trực tiếp và trực tuyến, chụp cùng Tổng Thống Zelensky giơ cao quốc kỳ Ukraine để bày tỏ sự ủng hộ tuyệt đối của họ thì nền dân chủ mấy trăm năm của nước Mỹ đã chính thức lìa đời, dưới tay Donald Trump.

Cục diện thế giới thay đổi. Thế trận xoay chuyển. Khi Donald Trump không màng đến nền độc lập, hòa bình của Châu Âu thì dĩ nhiên ông ta phải tố hết những con bài có trong tay. Ukraine là con bài cuối cùng Trump có. Sự hỗn loạn trong hệ thống hành chính quốc gia một tháng qua? Trump không quan tâm. Hành xử bất công của Elon Musk đối với nhân viên liên bang? Trump không quan tâm. Quyền lợi an sinh xã hội của người Mỹ, trong đó có những người đã bỏ phiếu cho Trump? Ông ta không quan tâm. Sức khỏe của người Mỹ, đại dịch thế giới? Trump càng không quan tâm. Tương lai nước Mỹ có còn là American Dream thu hút người tài trên thế giới không? Trump không cần biết.

Vì tất cả những điều đó đều là những quân bài để ông ta “tố” trên bàn xì-phé. Đó là “Art of the deal” của Donald Trump.

Cuối cùng, “Nghệ thuật thỏa thuận” của Trump lại là “tố hết” để thu về những khoản lợi nhuận. Nhưng, một chính trị gia, hay một nguyên thủ quốc gia khác với một con buôn hoặc một tay tài phiệt kinh doanh sòng bài. Khác ở chỗ, một con buôn có thể đơn thân quyết định lời lỗ trong cuộc đổi chác và không ảnh hưởng đến an nguy của thế giới. Một lãnh đạo quốc gia thì không thể tách đất nước của mình ra khỏi trục quay quốc tế. Nhưng Donald Trump đã “tố hết” danh dự, quốc gia, tự hào nước Mỹ, tố cả nền hòa bình Châu Âu và thế giới để đổi lấy một “Golden Age.”

Giáo sư Larry Diamond của Stanford University’s Hoover Institution đã nói trong một chương trình podcast gần đây, “Tôi nghĩ rằng chúng ta sẽ chứng kiến ​​một buổi tiệc trác táng của tham nhũng và chủ nghĩa tư bản thân hữu kinh ngạc trong bốn năm tới, không giống bất cứ điều gì chúng ta từng thấy kể từ cuối thế kỷ 19, Thời đại mạ vàng – Gilded Age.”

Giáo sư Francis Fukuyama, cũng đến từ Stanford, trả lời: “Nó sẽ tồi tệ hơn nhiều so với Thời đại mạ vàng.”

Có một thời Hong Kong nổi tiếng với các bộ phim dài nhiều tập về “vua bài” hay “thần bài.” Nước Mỹ ngày nay cũng có một “vua”, một ông vua “tố hết” đất nước và danh dự quốc gia để trở thành “Long Live King.”

Kalynh Ngô

In Trang
Trang đầuTrang trước10111213141516Trang sauTrang cuối

Nhìn vào những gì đang diễn ra tại nước Mỹ hiện nay, người ta không thể không liên tưởng đến cuộc cách mạng văn hóa tại Trung Quốc như vậy. Cũng là cuộc tấn công vào những gì bị cho là khuynh tả, là sự tập trung quyền lực vào một cá nhân qua phong trào cuồng lãnh tụ với những vệ binh trung thành chưa từng thấy tại Hoa Kỳ.

Người ta thường có nhiều cách định nghĩa về hy vọng. Hy vọng là một cảm xúc lạc quan, một niềm tin tươi sáng rằng mọi thứ chắc chắn sẽ được cải thiện. Hy vọng có thể đến từ một tiếng nói cá nhân xa lạ nào đó trong triệu triệu người trên thế giới này. Hy vọng có thể đến từ một bản tuyên bố chung của hai phong trào đối lập. Hy vọng là phải nhận ra rằng cái ác và sự bất công có thể chiếm ưu thế ngay cả khi chúng ta đang đối đầu với nó. Hy vọng là khi nhìn thấy rõ một bên sáng và một bên tối, thấu hiểu rằng vòng cung của vũ trụ đạo đức có thể không uốn cong về phía công lý – nhưng chúng ta không tuyệt vọng. Hy vọng, là khi một đêm vinh danh nghệ thuật trở thành nơi hàng trăm người giơ cao ngọn đuốc tôn vinh sự kiên cường, tiếng nói dũng cảm, như một lời nhắc nhở với thế giới rằng nghệ thuật và nhân văn là không thể tách rời.

Donald Trump từng bóng gió rằng mình xứng đáng được khắc tượng trên núi Rushmore, sánh vai cùng những bậc khai quốc công thần nước Mỹ. Bên kia Thái Bình Dương, Tập Cận Bình chẳng màng đá núi, nhưng ôm mộng lọt vào sử xanh, đặt mình ngang hàng những “đại thánh đế vương” của đảng và đất nước. Bởi thế, cuộc duyệt binh rùm beng ở Thiên An Môn vừa rồi không chỉ là phô trương cờ trống rình rang, mà là lời tuyên cáo giữa chiến địa, là tiếng trống thúc quân của một kẻ đang gấp gáp thúc ngựa đuổi theo bá mộng thiên cổ.

Bạn, tôi, chúng ta, không ai an toàn trước bạo lực súng đạn ở Mỹ. Chắc người Mỹ chưa kịp quên hình ảnh người mẹ tất tả chạy trên đôi chân trần, tìm con trong vụ xả súng mới nhất ở Annunciation Catholic School in Minneapolis tháng vừa qua. Những đứa trẻ xứng đáng có đời sống an toàn để đến trường mỗi ngày và trở về an toàn trong vòng tay cha mẹ. “Thay vì kích động thêm bạo lực, các nhà lãnh đạo chính trị nên tận dụng thời điểm này để đoàn kết chúng ta hướng tới những thay đổi hợp lý về súng đạn mà đa số người Mỹ ủng hộ,” Giáo sư Robert Reich đã nói như thế.

Trong bối cảnh thế giới đang trải qua những biến động nghiêm trọng về kinh tế, chính trị và công nghệ, toàn cầu hoá – vốn từng được xem là động lực chính thúc đẩy cho tăng trưởng và thịnh vượng – đang đứng trước những thách thức chưa từng có. Tiến trình công nghiệp hoá và toàn cầu hoá đã đem lại nhiều thành tựu vượt bậc trong suốt thời gian dài qua, từ thế kỷ XX sang thế kỷ XXI, đặc biệt là thông qua sự chuyên môn hoá, tự do thương mại và tiến bộ công nghệ. Tuy nhiên, các cuộc khủng hoảng tài chính, đại dịch toàn cầu, chiến tranh và cạnh tranh chiến lược giữa các cường quốc đã khiến mô hình toàn cầu hoá truyền thống bộc lộ nhiều tình trạng bất ổn...

Nhiều thế hệ sống ở Sài Gòn những năm của thập niên 80-90, khi con gà trống của Thương Xá Tax chưa bị bức tử, khi những hàng cây cổ thụ trên đường Tôn Đức Thắng vẫn là nét thơ mộng của Sài Gòn, có lẽ đều quen thuộc với câu “Chương Trình Truyền Hình Đến Đây Là Hết…” Nó thường xuất hiện vào cuối các chương trình tivi tối, khi chưa phát sóng 24/24. Thời đó, mỗi ngày truyền hình chỉ phát sóng trong một số khung giờ nhất định (thường từ chiều đến khuya) nên hầu như ai cũng có tâm lý chờ đợi đến giờ ngồi trước màn ảnh nhỏ, theo dõi vài giờ giải trí. Đó cũng là chút thời gian quên đi một ngày cơ cực, bán mồ hôi cho một bữa cơm độn bo bo thời bao cấp. Nhắc nhớ chút chuyện xưa, để nói chuyện nay, đang diễn ra ở một đất nước văn minh hàng đầu, từng là niềm mơ ước của biết bao quốc gia về quyền tự do báo chí, tự do ngôn luận.

Trên mạng gần đây lan truyền một bức tranh chuỗi tiến hóa ngược nhại kiểu Banksy - vẽ hình ảnh tiến hóa quen thuộc từ khỉ tiến tới người, nhưng đến giữa chặng đường, một gương mặt ai cũng nhận ra quay lưng đi ngược lại về phía khỉ. Cái dáng ngoảnh đầu ấy khiến tôi chạnh lòng nghĩ đến hình ảnh nước Mỹ hôm nay. Giữa thế kỷ XXI, lẽ ra phải tiếp tục đi tới, nhưng thay vì mở rộng tự do học thuật – ngọn nguồn của sáng tạo – chúng ta lại thấy những dấu hiệu nước Mỹ thoái lui theo một quỹ đạo lạ lùng: thử nghiệm một kiểu “tiến hóa ngược”.

Từ khi Tối Cao Pháp Viện lật đổ Roe v. Wade, chúng ta đều biết câu chuyện không dừng lại ở đó. “Để tiểu bang tự quyết” chỉ là cái cớ. Và Texas, tiểu bang bảo thủ dẫn đầu, vừa chứng minh điều đó bằng một luật mới: trao cho bất kỳ ai quyền săn lùng và kiện những người dính dáng tới thuốc phá thai. Texas vốn đã có một trong những lệnh cấm khắc nghiệt nhất: phá thai bị cấm hoàn toàn, trừ vài ca y tế khẩn cấp. Không ngoại lệ cho thai dị tật chết non. Không ngoại lệ cho hiếp dâm. Không ngoại lệ cho loạn luân. Thế nên, nhiều phụ nữ Texas chỉ còn con đường tìm đến thuốc phá thai qua mạng, thường từ những nhà cung cấp ở ngoài tiểu bang. Luật mới nhắm thẳng vào cánh cửa mong manh ấy.

Suốt 250 năm, người Mỹ đồng ý rằng cai trị bởi một người duy nhất là sai lầm, rằng chính quyền liên bang vốn cồng kềnh, kém hiệu quả. Lẽ ra hai điều ấy đủ để ngăn một cá nhân cai trị bằng mệnh lệnh từ Bạch Ốc. Nhưng Trump đang làm đúng điều đó: đưa quân vào thành phố, áp thuế quan, can thiệp vào ngân hàng trung ương, chen vào quyền sở hữu công ty, gieo nỗi sợ để buộc dân chúng cúi đầu. Quyền lực bao trùm, nhưng không được lòng dân. Tỉ lệ chấp thuận của ông âm 14 điểm, chỉ nhỉnh hơn chút so với Joe Biden sau cuộc tranh luận thảm hại năm ngoái. Khi ấy chẳng ai lo ông Biden “quá mạnh”. Vậy tại sao Trump, dù bị đa số phản đối, vẫn dễ dàng thắng thế?

Có bao giờ bạn nói một điều rõ ràng như ban ngày, rồi nghe người khác nhắc lại với nghĩa hoàn toàn khác? Bạn viết xuống một hàng chữ, tin rằng ý mình còn nguyên, thế mà khi quay lại, nó biến thành điều bạn chưa từng nghĩ đến – kiểu như soi gương mà thấy bóng mình méo mó, không phải bị hiểu lầm, mà bị người ta cố ý dựng chuyện. Chữ nghĩa, rơi vào tay kẻ cố ý xuyên tạc, chẳng khác gì tấm gương vỡ. Mỗi mảnh gương phản chiếu một phần, nhưng người ta vẫn đem mảnh vỡ đó làm bằng chứng cho toàn bộ bức tranh. Một câu, một đoạn, một khẩu hiệu – xé khỏi bối cảnh trở nên lệch lạc – hóa thành thứ vũ khí đâm ngược lại chính ý nghĩa ban đầu. Câu chuyện của đạo diễn Trấn Thành gần đây là một minh họa. Anh chỉ viết đôi dòng thương tiếc chia buồn với sự ra đi của nghệ sĩ đàn bầu Phạm Đức Thành. Vậy thôi. Thế mà lập tức bị chụp mũ, bêu riếu, bị gọi “3 que,” “khát nước,” “Cali con.” Người ta diễn giải đủ kiểu, vẽ ra đủ cáo buộc: từ tội mê văn hóa Việt Nam Cộng Hòa đến tội phản quốc.
Trang đầuTrang trước10111213141516Trang sauTrang cuối
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.