Hôm nay,  

Ai Thắng? Ai Thua?

06/06/202523:34:00(Xem: 2279)

GettyImages-2218066530
Tổng Thống và Tỷ Phú cứ ồn ào đấu đá, còn người dân như Nadine Seiler đến từ Waldorf, Maryland cứ  lặng lẽ cầm tấm biển biểu tình có dòng chữ "Trump là đồ khốn nạn." (Trump's a dick) bên ngoài Bạch Ốc. (Ảnh của Kevin Carter/Getty Images)



Tàn Kiếm, một trong bốn kiếm khách lừng danh của nước Triệu, đã tặng cho tráng sĩ Vô Danh hai chữ “Thiên Hạ.” Vì hai chữ này mà Vô Danh đã không giết Tần Thủy Hoàng khi có cơ hội trong tay. “Thập bộ nhất sát” chỉ đánh Tần Vương bằng đuôi kiếm, để rồi ngay sau đó hiên ngang bước ra khỏi cung điện, hứng trận mưa tên của quân Tần.

Vô Danh sẽ là người chiến thắng nếu giết được Tần Thủy Hoàng, nhưng “Thiên Hạ” trong nước chính là người chịu cảnh khổ ải, gian truân. Vì Tàn Kiếm tin rằng, Tần Vương là người duy nhất có thể thống nhất thiên hạ, và đem đến thái bình cho dân chúng.

Đặt sang một bên quan điểm chính trị từng gây tranh cãi của phim “Anh Hùng” thì hai chữ “Thiên Hạ” của Tàn Kiếm, dưới bàn tay phù thủy điện ảnh của Trương Nghệ Mưu, vẫn là nguyên tắc trị vì muôn đời cho bất kỳ một lãnh thổ, quốc gia nào. Nó đúng từ ngàn xưa đến nay, đến muôn ngàn năm sau, đến cả thời đại của con người bước lên cung trăng hoặc phóng phi thuyền lên Sao Hỏa.

Có vẻ như phi thuyền Space X của Donald Trump và Elon Musk đã tạm đáp xuống sau một ngày bay vút lên không trung bằng ngọn lửa kinh hoàng. Một ngày khá yên ắng cho truyền thông và mạng xã hội Truth Social Media cũng như Twitter (X), theo nghĩa là không có gì mới trong “cuộc ly hôn” ồn ào này.

Những tờ báo thuộc tập đoàn lớn của Mỹ, đã có một ngày cập nhật không mệt mỏi nội dung tin nhắn công kích nhau, vạch trần nhau một cách đau đớn, công khai giữa tổng thống Mỹ và tỷ phú giàu nhất thế giới. Người dân Mỹ cũng không dấu được nỗi bàng hoàng trước những gì họ đang chứng kiến. Họ theo dõi trong một cảm xúc lẫn lộn, thích thú, phẫn nộ, ngạc nhiên, bình thản vì “trước sau gì cũng xảy ra.” Những cảm xúc này, phải chăng là một gương mặt thứ hai của sự ê chề đau đớn khi xem một hài kịch, nhiều hơn là sự thảng thốt khi xem một phim kinh dị?

Thượng nghị sĩ Chris Murphy của Connecticut viết trên Twitter: “Khi 15 triệu người Mỹ mất bảo hiểm chăm sóc sức khỏe và rơi vào khủng hoảng, không ai trong số họ sẽ quan tâm đến cuộc chiến tạo ra bằng cách nhấp chuột giữa hai tỷ phú đang tranh cãi xem ai nhận được phần lớn hơn trong chiến lợi phẩm tham nhũng.”

Nhận định này bị chìm sâu giữa một rừng thông tin tung ra từ cá nhân và cơ quan báo chí do tập trung vào cuộc đấu khẩu của Trump-Musk và phản ứng từ những người thân cận trong chính quyền. Báo chí Mỹ dẫn lại không sai một từ những gì hai kẻ quyền lực ấy thốt ra ngày hôm qua. Không khó, vì cả hai “đánh” với nhau trên võ đài mạng xã hội. Những tờ báo lớn chạy tít hàng đầu “Musk đòi luận tội Trump”; “Musk: Nếu không có tôi, ông ta đã thất cử”…

Và báo chí dừng lại ở đó. Trên mạng xã hội Mỹ, người dân kêu gào “chúng tôi muốn biết sự thật.”

Báo chí đăng ngay một tin khác: “Musk nói Trump có tên trong hồ sơ Epstein.” Và dừng ở đó.

Người dân lại khản cổ gào lên “công bố hồ sơ.”

Cũng không ít những bài phân tích độc lập, đi sâu về cái gọi là thuyết âm mưu – một thuật ngữ trở nên quen thuộc kể từ khi Donald Trump từ một tay tài phiệt bước vào chính trường, rồi trở thành tổng thống. Các cây viết cho những tờ như The Bulwark, Wired viện dẫn lý do chặt chẽ về một kế hoạch ly hôn. Họ đưa ra nhiều giả thuyết về kết quả của cuộc chiến này, thậm chí “phải chăng đây là một kế hoạch ly hôn sắp đặt sẵn?” Họ phân tích xem Trump ở thế thượng phong như thế nào và Musk có bài tẩy gì trong tay?

Duy nhất hai điều mà Elon Musk công khai trên mạng xã hội, nhưng truyền thông gần như “quên mất” và bỏ lơ. Đó là “nếu không có tôi, ông ta đã không thắng cử, Đảng Dân Chủ đã kiểm soát Thượng Viện và Hạ Viện” và “Trump có tên trong hồ sơ Epstein.”

Kết quả bầu cử 2024 là một cái tát nhức nhối vào những cử tri dành lá phiếu của họ để bảo vệ một nền dân chủ lâu năm, hùng mạnh của Hoa Kỳ. Bảo vệ nền Dân Chủ, không nhất thiết phải thuộc về đảng Dân Chủ. Như ông Joe Biden từng nói trong bài diễn văn ngày 7/11 tại Vườn Hồng, sau khi Kamala Harris chính thức thừa nhận thua cuộc: “Các bạn không thể chỉ yêu đất nước của bạn khi là người chiến thắng.”

Nhưng nguyên tắc mà ông Biden nói không đồng nghĩa với việc người dân chấp nhận bị lừa dối. Câu tweet của Elon Musk là sự xúc phạm to lớn đến niềm tin của cử tri về một bầu cử đại diện cho quyền công dân trong Hiến Pháp của nước Mỹ.

Tháng đầu tiên sau kết quả bầu cử, nhiều giáo sư điện toán, trưởng khoa công nghệ, phần mềm máy tính từ các trường đại học đã tích cực đưa ra các phân tích rành rẽ, thuyết phục lên các diễn đàn. Họ viết thư gửi đích danh tổng thống, phó tổng thống khẩn nài các vị ấy hãy kiểm phiếu.

Nhưng đã không có gì xảy ra. Ông Joe Biden, với nụ cười thật rạng rỡ, đón Donald Trump vào Tòa Bạch Ốc với câu: “Chào mừng ông trở về nhà.”

Hình ảnh, phim ảnh, bản thu âm về sự xuất hiện của Donald Trump bên cạnh Jeffrey Epstein, người được cho là đã tự tử trong nhà giam khi chờ ngày ra tòa về các tội danh liên quan đến tấn công tình dục trẻ vị thành niên, đã xuất hiện trên truyền hình, báo chí nhiều năm, ít ra là ¼ thế kỷ.

Nó chỉ chưa chính thức do Bộ Tư Pháp Mỹ công bố đầy đủ. Giờ đây, cũng chính Elon Musk là người chỉ ra tử huyệt thứ hai của Donald Trump.

Hôm thứ Năm, khi một phóng viên hỏi Karoline Leavitt, thư ký báo chí Tòa Bạch Ốc về các cáo buộc liên quan đến Epstein, cô ta đã bác bỏ chúng như thể đó là “một tập phim không đáng xem của Elon.”

Có vẻ như với truyền thông, sự thật về kết quả của cuộc bầu cử tổng thống không quan trọng bằng những chuỗi tin tức về cái tôi quá lớn của hai kẻ giàu có và quyền lực. Sự thật về những lá phiếu của cử tri không quan trọng bằng khi nào diễn ra cuộc điện thoại hòa giải giữa hai người đã bắt tay nhau đưa nước Mỹ trở về thời cổ đại.

Những tờ báo lâu đời ở Mỹ không thể điều tra cho người dân sự thật ẩn sau công bố của Elon Musk. Quan chức lãnh đạo đảng Dân Chủ cũng tê liệt hoàn toàn, dù đó chỉ là một câu hỏi.

Giữa lúc báo chí tập trung vào cuộc đấu khẩu của hai kẻ quyền lực đang vờn nhau vì không thỏa mãn quyền lợi cho nhau, thì Vladimir Putin mở đợt không kích lớn bằng drone và hỏa tiễn nhắm vào Kiev, Lutsk và vùng Ternopil ở Tây Bắc Ukraine vào sáng sớm thứ Sáu 6/6.

Giữa lúc Tòa Bạch Ốc đang tìm mọi cách cứu vớt mối quan hệ Trump-Musk thì các cựu quan chức an ninh y tế cho biết chính quyền Trump hủy bỏ $766 triệu trong các hợp đồng nghiên cứu phát triển vaccine mRNA để chống lại các loại đại dịch cúm. Với họ, đây là đòn giáng mới nhất vào quốc phòng quốc gia. Họ cảnh báo rằng Hoa Kỳ có thể phải nhờ đến lòng trắc ẩn của các quốc gia khác trong đại dịch tiếp theo.

ABC News dẫn lời Beth Cameron, cố vấn cao cấp của Trung tâm Đại dịch thuộc Brown University Pandemic Center, và là cựu giám đốc Hội đồng an ninh quốc gia Tòa Bạch Ốc, cho biết: “Các hành động của chính quyền đang làm suy yếu khả năng phòng ngừa của chúng ta đối với các mối đe dọa sinh học. Việc hủy bỏ khoản đầu tư này là một tín hiệu cho thấy chúng ta đang thay đổi lập trường về công tác chuẩn bị ứng phó với đại dịch. Và điều đó không tốt cho người dân Mỹ.”

Giữa lúc truyền thông đang tập trung vào tâm trạng của Donald Trump và nội dung đăng tải của Elon Musk, thì nguy cơ ngân sách quốc gia thâm hụt thêm $2,400 tỷ, hàng chục triệu người dân Mỹ sẽ mất bảo hiểm y tế trong nhiều năm tới đang cận kề.

Donald Trump đang ở thế thượng phong hay không? Ai sẽ là người giảng hòa trước? Cả hai còn bài tủ nào trong tay? Tất cả đều vô nghĩa. Vì chế độ đầu sỏ ở Mỹ đang thắng lớn. Truyền thông Mỹ đang hưởng lợi từ những gì chính quyền “TACO” muốn cho người dân biết. Như tráng sĩ Vô Danh năm xưa, chúng ta đang đón nhận “trận mưa tên” từ các tập đoàn truyền thông lớn và quyền lực.

Kẻ thua trận, không ai khác, chính là “Thiên Hạ” trong nước Mỹ.

Kalynh Ngô

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
)
Cuộc tấn công và bắt sống vợ chồng Tổng thống Nicolás Maduro ngay trên lãnh thổ Venezuela trong ngày cuối tuần đã trở thành một sự kiện chính trị thế giới hàng đầu khi bước vào năm mới 2026 này. Trong khi những đồng minh của Donald Trump ca ngợi và ủng hộ chiến dịch quân sự này thì ngược lại, một số câu hỏi cũng đã được đặt ra là, liệu một cuộc tấn công quân sự vào Venezuela, một quốc gia không mang tính đe dọa trực tiếp và hiển hiện đến an ninh quốc gia Hoa Kỳ, có được thông báo và sự chuẩn thuận của Quốc Hội Hoa Kỳ theo hiến pháp? Cũng như một chiến dịch quân sự và bắt sống một nguyên thủ quốc gia khác trên lãnh thổ một quốc gia có chủ quyền như Venezuela có đúng với nguyên tắc ngoại giao và công pháp quốc tế hay không?
Người đàn ông lê những bước chân nặng nề giữa hai triền núi mù sương. Gió và bụi cát làm mái tóc dài của ông ta rối bời. Chiếc khăn choàng và áo măng-tô có vẻ không đủ ấm, nên gương mặt hốc hác, mệt mỏi, lấm lem những vết đen như vừa chui ra từ mỏ than. Rồi ngay sau đó, ông ta xuất hiện trong một quán nước, ngồi bên chiếc bàn có ly trà nóng bốc khói nghi ngút trên tay, mắt nhìn xa xăm ra cửa. Một tiếng hát khàn, đục, nặng như những vách núi hai bên đường ông ấy đang đi, vang lên.
Sau khi bài “Chúng Ta Sống Sót” đăng tuần qua, Việt Báo nhận được nhiều hồi âm hơn thường lệ: tin nhắn, điện thoại, thư điện tử. Có người quen, có độc giả chưa từng gặp. Nội dung không khác nhau mấy. Phần lớn là sự đồng cảm. Có người nói đọc xong thấy nhẹ lòng, vì biết mình không phải là kẻ đơn độc nghĩ như thế. Có người gửi lời cảm kích khi có người nói hộ tiếng nói lòng mình. Nhưng điều đáng chú ý không nằm ở nội dung, mà ở cách người ta nhắn gửi hồi âm. Tất cả đều chọn nói riêng. Không bình luận công khai. Không chia sẻ kèm ý kiến. Họ đi bằng “cửa hậu”. Lý do dễ hiểu: không muốn bàn chuyện chính trị nơi công cộng, nhất là trên mạng xã hội — nơi một câu nói có thể bị chụp mũ nhanh hơn tốc độ người ta kịp giải thích mình muốn nói gì.
Năm 2025 đi qua trong chiếc bóng của Donald Trump. Vị tổng thống ồn ào này, với cách hành xử phá bỏ mọi khuôn thước, đã làm xoay chuyển trật tự thế giới: khiến các nền kinh tế lên cơn sốt, nhưng cũng đẩy đồng minh Âu châu phải chi nhiều hơn cho quốc phòng. Bước sang 2026, khi “cơn lốc Trump” vẫn còn cuộn, đây là mười điều đáng dõi theo.
Năm 2025 đang khép lại. Không tổng kết. Không lời ca tụng. Chỉ lặng lẽ như một người vừa đi qua nhiều mất mát — chẳng còn hơi sức nói thêm điều gì. Nhìn lại — năm 2025 không dạy ta cách thắng, mà dạy ta cách không ngã gục. Chúng ta sống sót — vì thói quen nhiều hơn hy vọng. Quen giá cả leo nhanh hơn đồng lương. Quen nhìn nhau bằng ngờ vực hơn cảm thông. Quen tin dữ đến sớm hơn cà phê sáng. Quen mỗi ngày đều phải chọn một nỗi lo để mang theo, bởi không ai ôm nỗi chừng ấy đổ vỡ vào lòng cùng lúc.
Con người ở bất cứ nơi nào trên thế giới cũng có quyền được hạnh phúc và tạo ra hạnh phúc. Nó giống như dưới bầu trời có thể xảy ra trận không kích bất cứ lúc nào, dù ngày hay đêm, nhưng người Ukraine vẫn có thể khảy lên tiếng đàn Bandura. Một năm qua, ai trong chúng ta không mệt mỏi với những dòng chảy đầy bụi bặm, thoát ra từ một gánh xiếc nghiệp dư, mang theo những chất dơ của hận thù, ích kỷ, tham vọng, độc tài. Những ngày cuối cùng của năm 2025, hãy nói về Lửa Và Tro (Avatar: Fire and Ash), thưởng thức siêu phẩm giả tưởng của James Cameron, để cùng khép lại một năm ngộp thở của nước Mỹ, và cùng chiêm nghiệm một điều mà nước Mỹ đang cố tình lãng quên.
Mùa Giáng Sinh này, khi chúng ta chúc nhau an lành, hòa bình và thiện chí, có lẽ ta biết rõ hơn bao giờ hết, mình sẽ là người mở cửa quán trọ hay là Herod của thời đại mới? Khi đó, chúng ta sẽ hiểu — Chúa ở bên ai trong mùa Giáng Sinh này.
Ở đời dường như chúng ta hay nghe nói người đi buôn chiến tranh, tức là những người trục lợi chiến tranh như buôn bán vũ khí, xâm chiếm đất đai, lãnh thổ của nước khác, thỏa mãn tham vọng bá quyền cá nhân, v.v… Nhưng lại không mấy khi chúng ta nghe nói có người đi buôn hòa bình. Vậy mà ở thời đại này lại có người đi buôn hòa bình. Thế mới lạ chứ! Các bạn đừng tưởng tôi nói chuyện vui đùa cuối năm. Không đâu! Đó là chuyện thật, người thật đấy. Nếu các bạn không tin thì hãy nghe tôi kể hết câu chuyện dưới đây rồi phán xét cũng không muộn. Vậy thì trước hết hãy nói cho rõ ý nghĩa của việc đi buôn hòa bình là thế nào để các bạn khỏi phải thắc mắc rồi sau đó sẽ kể chi tiết câu chuyện. Đi buôn thì ai cũng biết rồi. Đó là đem bán món hàng này để mua món hàng khác, hoặc đi mua món hàng này để bán lại cho ai đó hầu kiếm lời. Như vậy, đi buôn thì phải có lời...
Hồi đầu năm nay, một người bạn quen gọi đến, chỉ sau một tháng quốc gia chuyển giao quyền lực. Giọng chị mệt mỏi, pha chút bất cần, “Giờ sao? Đi đâu bây giờ nữa?” Chị không hỏi về kế hoạch chuyến đi du lịch, cũng không phải địa chỉ một quán ăn ngon nào đó. Câu hỏi của chị đúng ra là, “Giờ đi tỵ nạn ở đâu nữa?” “Nữa!” Cái chữ “nữa” kéo dài, rồi buông thỏng. Chữ “nữa” của chị dài như nửa thế kỷ từ ngày làm người tỵ nạn. Vài tháng trước, cuộc điện thoại gọi đến người bạn từng bị giam giữ trong nhà tù California vì một sai phạm thời trẻ, chỉ để biết chắc họ bình an. “Mỗi sáng tôi chạy bộ cũng mang theo giấy quốc tịch, giấy chứng minh tôi sinh ở Mỹ,” câu trả lời trấn an người thăm hỏi.
Chỉ trong vài ngày cuối tuần qua, bạo lực như nổi cơn lốc. Sinh viên bị bắn trong lớp ở Đại học Brown. Người Do Thái gục ngã trên bãi biển Bondi, Úc châu, ngay ngày đầu lễ Hanukkah. Một đạo diễn tài danh cùng vợ bị sát hại — nghi do chính con trai. Quá nhiều thảm kịch trong một thời khắc ngắn, quá nhiều bóng tối dồn dập khiến người ta lạc mất hướng nhìn. Nhưng giữa lúc chưa thể giải được gốc rễ, ta vẫn còn một điều có thể làm: học cho được cách ứng xử và phản ứng, sao cho không tiếp tay cho lửa hận thù. Giữ đầu óc tỉnh táo giữa khủng hoảng giúp ta nhìn vào ngọn cháy thật, thay vì mải dập tàn lửa do người khác thổi lên.


Kính chào quý vị,

Tôi là Derek Trần, dân biểu đại diện Địa Hạt 45, và thật là một vinh dự lớn lao khi được đứng nơi đây hôm nay, giữa những tiếng nói, những câu chuyện, và những tâm hồn đã góp phần tạo nên diện mạo văn học của cộng đồng người Mỹ gốc Việt trong suốt một phần tư thế kỷ qua.
Hai mươi lăm năm! Một cột mốc bạc! Một cột mốc không chỉ đánh dấu thời gian trôi qua, mà còn ghi nhận sức bền bỉ của một giấc mơ. Hôm nay, chúng ta kỷ niệm 25 năm Giải Viết Về Nước Mỹ của nhật báo Việt Báo.

Khi những người sáng lập giải thưởng này lần đầu tiên ngồi lại bàn thảo, họ đã hiểu một điều rất căn bản rằng: Kinh nghiệm tỵ nạn, hành trình nhập cư, những phức tạp, gian nan, và sự thành công mỹ mãn trong hành trình trở thành người Mỹ gốc Việt – tất cả cần được ghi lại. Một hành trình ý nghĩa không những cần nhân chứng, mà cần cả những người viết để ghi nhận và bảo tồn. Họ không chỉ tạo ra một cuộc thi; họ đã và đang xây dựng một kho lưu trữ. Họ thắp lên một ngọn hải đăng cho thế hệ sau để chuyển hóa tổn thương thành chứng tích, sự im lặng thành lời ca, và cuộc sống lưu vong thành sự hội nhập.

Trong những ngày đầu ấy, văn học Hoa Kỳ thường chưa phản ánh đầy đủ sự phong phú và đa dạng về kinh nghiệm của chúng ta. Giải thưởng Viết Về Nước Mỹ thực sự đã lấp đầy khoảng trống đó bằng sự ghi nhận và khích lệ vô số tác giả, những người đã cầm bút và cùng viết nên một thông điệp mạnh mẽ: “Chúng ta đang hiện diện nơi đây. Trải nghiệm của chúng ta là quan trọng. Và nước Mỹ của chúng ta là thế đó.”


Suốt 25 năm qua, giải thưởng này không chỉ vinh danh tài năng mà dựng nên một cộng đồng và tạo thành một truyền thống.
Những cây bút được tôn vinh hôm nay không chỉ mô tả nước Mỹ; họ định nghĩa nó. Họ mở rộng giới hạn của nước Mỹ, làm phong phú văn hóa của nước Mỹ, và khắc sâu tâm hồn của nước Mỹ. Qua đôi mắt họ, chúng ta nhìn thấy một nước Mỹ tinh tế hơn, nhân ái hơn, và sau cùng, chân thật hơn.

Xin được nhắn gửi đến các tác giả góp mặt từ bao thế hệ để chia sẻ tấm chân tình trên các bài viết, chúng tôi trân trọng cảm ơn sự can đảm của quý vị. Can đảm không chỉ là vượt qua biến cố của lịch sử; can đảm còn là việc ngồi trước trang giấy trắng, đối diện với chính mình, lục lọi ký ức đau thương sâu đậm, và gửi tặng trải nghiệm đó đến tha nhân. Quý vị là những người gìn giữ ký ức tập thể và là những người dẫn đường cho tương lai văn hóa Việt tại Hoa Kỳ.

Với Việt Báo: Xin trân trọng cảm ơn tầm nhìn, tâm huyết, và sự duy trì bền bỉ giải thưởng này suốt một phần tư thế kỷ.
Khi hướng đến 25 năm tới, chúng ta hãy tiếp tục khích lệ thế hệ kế tiếp—những blogger, thi sĩ, tiểu thuyết gia, nhà phê bình, nhà văn trẻ—để họ tìm thấy tiếng nói của chính mình và kể lại sự thật của họ, dù đó là thử thách hay niềm vui. Bởi văn chương không phải là một thứ xa xỉ; đó là sự cần thiết. Đó là cách chúng ta chữa lành, cách chúng ta ghi nhớ, và là cách chúng ta tìm thấy nơi chốn của mình một cách trọn vẹn.

Xin cảm ơn quý vị.

NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.