Danh tiếng nước Mỹ thường gắn liền với các hệ thống đại học uy tín như Harvard – nay đang bị chính quyền Trump làm lung lay. Việc ngăn chặn du học sinh quay lại học tập là tự hủy hoại vị thế lãnh đạo toàn cầu của Hoa Kỳ. (Nguồn: pixabay.com)
Trường Đại học Harvard đang đệ đơn kiện chính quyền Trump sau khi họ đưa ra một quyết định chưa từng có trong lịch sử giáo dục Đại học Hoa Kỳ: ngăn cấm sinh viên quốc tế quay trở lại học tập tại trường.
Cao trào mới nhất trong cuộc chiến pháp lý này là việc chính phủ của Trump tuyên bố sẽ cắt toàn bộ ngân sách liên bang dành cho Harvard, với tổng số tiền lên đến 100 triệu MK (khoảng 73.8 triệu bảng Anh). Mặc dù một tòa án liên bang đã tạm thời chặn đứng lệnh cấm sinh viên nước ngoài, nhiều người vẫn không giấu được lo ngại về việc danh tiếng và uy tín bấy lâu của nước Mỹ có thể bị tổn hại nặng nề bởi cuộc tranh chấp này.
Đối với Thomas Gift, Giảng sư và giám đốc Trung tâm Chính trị Hoa Kỳ (UCL), vấn đề này có ý nghĩa đặc biệt. Trong mười năm qua, Gift đã giảng dạy môn toàn cầu hóa (globalisation) trong chương trình học hè của Harvard. Dù chỉ khoảng 27% sinh viên của Harvard là sinh viên quốc tế, lớp học của ông lại thường xuyên thu hút một lượng lớn sinh viên nước ngoài, và nhiều người trong số đó đến từ các quốc gia đang phát triển.
Trong hơn mười năm giảng dạy, Gift đã tiếp xúc với hàng trăm sinh viên quốc tế, và ông có thể khẳng định rằng: những sinh viên này làm cho lớp học trở nên sống động và đầy cảm hứng. Những gì họ chia sẻ – bắt nguồn từ nền văn hóa và quê nhà của riêng mỗi người – làm cho mỗi buổi học trở thành một cuộc hành trình mở mang tư tưởng, không chỉ cho bản thân họ, mà còn cho cả sinh viên Hoa Kỳ. Nếu thiếu họ, lớp học sẽ không chỉ vắng lặng hơn, mà còn thiếu chiều sâu và sự đa dạng.
Nhưng điều khiến ông lo lắng hơn cả, là việc Trump đang biến Harvard thành mục tiêu chính trị – và vấn đề này vượt xa chuyện sinh viên quốc tế. Từ rất lâu rồi, Harvard cùng nhiều trường đại học khác ở Mỹ đã mở rộng cánh cửa đón sinh viên từ khắp nơi trên thế giới. Không chỉ vì lòng hiếu khách. Những sinh viên này chính là nguồn lực quý báu cho Hoa Kỳ, ở cả trong lẫn ngoài nước.
1. Thúc đẩy dân chủ toàn cầu
Ở Hoa Kỳ, các trường đại học không chỉ mang lại giá trị kinh tế, mà còn là nơi khởi nguồn tri thức, thắp lên ánh sáng dân chủ. Nhiều sinh viên đến từ các nước không phải là thành viên của các nền dân chủ tiên tiến thuộc Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế (OECD). Sau khi tốt nghiệp, họ thường quay về quê nhà với khát vọng tham gia chính trường và góp phần xây dựng tương lai đất nước.
Theo nghiên cứu của Gift, việc được sống và học tập trong môi trường giáo dục tại phương Tây đã nuôi dưỡng trong họ lòng tin vào dân chủ. Và khi bước lên cương vị lãnh đạo, họ thường là những người dẫn dắt đất nước mình đi lên bằng học vấn, bằng lý tưởng cao đẹp.
Thêm vào đó, những mối quan hệ mà họ đã vun đắp nơi xứ người cũng trở thành sợi dây kết nối họ với cộng đồng quốc tế ủng hộ xã hội dân chủ.
Một thí dụ tiêu biểu là Ellen Johnson Sirleaf, cựu Tổng thống Liberia, người từng học tại Trường Kennedy thuộc Đại học Harvard. Bà là nữ nguyên thủ đầu tiên được bầu ở Phi Châu và chức Tổng thống Liberia từ năm 2006 đến 2018. Năm 2011, bà được trao giải Nobel Hòa bình “vì hành trình không mỏi mệt bảo vệ hòa bình và đòi lại quyền bình đẳng cho phụ nữ.”
2. Gia tăng sức mạnh mềm của Hoa Kỳ
Theo khái niệm “sức mạnh mềm” (soft power) do cố Giáo sư Harvard Joseph Nye đề xướng, các quốc gia phương Tây, trong đó có Hoa Kỳ, gây ảnh hưởng lên thế giới không phải bằng vũ lực, mà bằng cách chinh phục “trái tim và khối óc.”
Harvard không chỉ là đại học danh tiếng, mà còn là một trong những thương hiệu nổi bật nhất của nước Mỹ. Trên các bảng xếp hạng như QS World Rankings, Hoa Kỳ chiếm 10 trong số 25 đại học hàng đầu thế giới. Các trường đại học Mỹ đã và đang trở thành những đại sứ văn hóa mạnh mẽ nhất của Hoa Kỳ.
Không phải ngẫu nhiên mà Harvard thu hút sinh viên từ hơn 140 quốc gia. Danh tiếng về chất lượng đào tạo, cộng với những công trình nghiên cứu tiên phong trong các lĩnh vực, như bệnh thoái hóa thần kinh hay những chương trình giúp người dân cải thiện điều kiện sống, đã trở thành đích đến của những người ưu tú nhất thế giới. Họ tìm đến để thử thách bản thân và vươn tới đỉnh cao trí tuệ.
3. Đóng góp cho nền kinh tế Mỹ
Nhiều sinh viên quốc tế tốt nghiệp từ các đại học Mỹ sau này trở thành doanh gia, hoặc chuyên gia trong các lĩnh vực công nghệ tiên tiến. Họ làm việc trong những tập đoàn như Apple, Google và Meta – nơi luôn cần những con người có năng lực và kiến thức chuyên sâu.
Tầng lớp điều hành cấp cao trong giới doanh gia Mỹ hiện nay cũng có không ít gương mặt từng là sinh viên quốc tế. Hai thí dụ nổi bật là Elon Musk, CEO Tesla, (học tại Đại học Pennsylvania), và Satya Nadella, CEO Microsoft, (học tại Đại học Chicago).
Theo phúc trình của Quỹ Chính sách Quốc gia Hoa Kỳ (National Foundation for American Policy), khoảng 25% các công ty Mỹ có giá trị trên 1 tỷ MK được sáng lập bởi những người từng là sinh viên quốc tế tại các đại học Hoa Kỳ.
Ngoài ra, sinh viên quốc tế thường phải đóng học phí cao hơn đáng kể so với sinh viên bản xứ. Nguồn thu này giúp các trường đại học như Harvard có thêm ngân sách để phát triển chương trình học và hỗ trợ sinh viên trong nước.
Theo Hội Các Nhà Giáo Dục Quốc Tế (Association of International Educators), chỉ riêng năm học 2023–2024, du học sinh đã đóng góp 43.8 tỷ MK vào nền kinh tế Hoa Kỳ và bảo đảm hơn 378,000 việc làm.
Tổng biên tập tạp chí Economist tại Hoa Kỳ, John Prideaux, nói thẳng: “Bất cứ ai dám đối đầu với chính quyền Trump đều sẽ bị họ nhắm đến.”
Larry Summers, cựu chủ tịch Harvard, cho rằng việc ngăn cấm sinh viên quốc tế không chỉ ảnh hưởng đến trường, mà còn làm tổn hại đến hình ảnh quốc tế của Hoa Kỳ, một quốc gia lâu nay vẫn được biết đến với hệ thống đại học tầm cỡ, trong đó Harvard là tấm gương tiêu biểu.
Giữa lúc chính sách “Nước Mỹ Trên Hết” của Trump đang đẩy Hoa Kỳ vào thế cô lập đầy căng thẳng, danh tiếng của các trường đại học Mỹ trở nên quan trọng hơn bao giờ hết. Khi Hoa Kỳ dần rút khỏi vai trò lãnh đạo thế giới, Tổng thống thì liên tục chỉ trích các tổ chức quốc tế và tỏ vẻ coi thường đồng minh, cuộc tranh chấp mới đây giữa Trump với Harvard rất có thể sẽ khiến hình ảnh của nước Mỹ trong mắt quốc tế càng thêm xấu xí.
VB biên dịch
Nguồn: “Trump v Harvard: why this battle will damage the US’s reputation globally” được đăng trên trang TheConversation.com.
Gửi ý kiến của bạn
