Hôm nay,  

Văn Hóa Chàm, Đất Việt

05/08/201200:00:00(Xem: 12101)
Bạn thân,
Một thời chúng ta say mê tiếng hát Chế Linh... Vân đó là giọng ca gốc Chàm. Nền văn hóa Chàm đã quyện vào văn hóa Việt sau nhiều thế kỷ, với những tinh hoa bồi đắp cho những thế hệ tương lai.

Và rồi một thời tớ bắt gặp thơ của Inrasara, một nhà thơ Chàm nhưng sử dụng ngôn ngữ Việt tuyệt vời thơ mộng.

Như các dòng thơ này:
Có người thơ tấp tểnh đi buôn
lận lưng ít nắng quê làm vốn
đi, cứ đi phiêu giạt đất trần
chân sạn, buồn đầy, hai tay trắng

Trời ạ, ai mà làm thơ tuyệt vời như thế. Mà lại là nhà thơ Chàm, có bút hiệu là Inrasara.

Nhưng quá khứ vẫn còn nhiều di tích của nền văn hóa độc đáo Champa.

Thông tấn Infonet mới loan tin rằng Đà Nẵng vừa phát hiện "mỏ vàng" di tích Việt - Chăm.

Bản tin kể:

“Chiều 2/8, ông Võ Văn Thắng, Giám đốc Bảo tàng Điêu khắc Chăm Đà Nẵng cho hay, nền móng của một ngôi đền tháp Chăm có niên đại sau thế kỷ thứ X vừa được phát hiện sau hơn nửa tháng khai quật khảo cổ học tại khu vực tổ 3, làng Phong Lệ (phường Hòa Thọ Đông, quận Cẩm Lệ, Đà Nẵng).

Phát lộ nền móng đền tháp Chăm ngàn năm tuổi

Theo đó, đợt khai quật này đang được Bảo tàng Điêu khắc Chăm Đà Nẵng phối hợp với Đại học Khoa học xã hội và Nhân văn thực hiện. Trên tổng diện tích khoảng 500m2, các nhà khảo cổ đã phát hiện một quần thể phế tích, trong đó đáng chú ý nhất là nền móng của ngôi đền tháp Champa được xây dựng cách đây khoảng 1.000 năm.

"Qua xác định ban đầu, ngôi đền tháp Champa này có diện tích khoảng 16x16m với 4 góc tháp, 3 cửa phụ, 1 cửa chính. Các nhà khảo cổ đã xác định vị trí tháp chính, kích thước, vị trí trung tâm nơi đặt bệ thờ… Sắp đến chúng tôi sẽ tiếp tục xác định các bậc lên xuống ở các cửa tháp, độ dày của tường tháp, xác định độ rộng của tường tháp, kết cấu nền móng dưới tháp…" - Ông Nguyễn Xuân Mạnh, cán bộ giảng dạy bộ môn khảo cổ học (Đại học Khoa học xã hội và Nhân văn) đang trực tiếp làm việc tại hiện trường cho biết.

Giám đốc Bảo tàng Điêu khắc Chăm Đà Nẵng Võ Văn Thắng cho biết, trong lần khai quật này tại di chỉ làng Phong Lệ không phát hiện các hiện vật quý giá như lần khai quật trước mà chỉ phát hiện dấu tích nền móng của khu đền tháp, tuy nhiên khu đền tháp này rất to lớn. Hiện các nhà khảo cổ đang tiếp tục khai quật để làm rõ ngôi tháp Chăm này. Qua đó, có kế hoạch bảo vệ nhằm phục vụ công tác bảo tồn, giáo dục và du lịch...”

Tuyệt vời là thế. Nền văn hóa Chàm như thế đã có những chiều sâu chưa được dò ra hết. Nhưng chính nơi đây chúng ta mới biết rằng, trong dòng máu người Đà Nẵng vẫn lưu chảy một phần của dân tộc Champa.

Lẽ vô thường của trời đất đã xóa sổ nhiều đền đàp, tháp cổ... và rồi vẫn lưu giữ trong máú chúng ta chút gì của người xưa. Đừng nói rằng anh thế naỳ, chị thế kia. Từ một thời thật xưa là xưa, và rồi chúng ta bây giờ, trong chủng tử vẫn là những gì chia sẻ lẫn nhau. Mà chúng ta không biết hết được. Ai biết được, lẽ ra tớ phải mang họ Chế mới phải.

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
)
Theo báo quốc nội, trong tháng 3/2006, nhiều công ty, doanh nghiệp, trung tâm thương mại ở TPSG đã mở chương trình bán hàng giảm giá. Với thông tin giảm giá đến 70% trong "Tháng khuyến mại", rất nhiều người tiêu dùng đổ xô đi "săn" hàng hiệu với giá rẻ. Báo Thanh Niên ghi nhận về chuyện mua hàng khuyến mại tại SG qua đoạn ký sự như sau.
Theo báo quốc nội, những năm gần đây, tại VN, nhiều ngôi làng thuộc địa bàn các xã có nhà máy chế biến nông, thủy, hải sản, đã bị ô nhiễm môi trường do nguồn nước thải từ nhà máy. Tác họa của tình trạng ô nhiễm này là dân làng bị các chứng bệnh về da, mũi, phế quản, răng. Tại tỉnh Ninh Thuận, có làng Tân Mỹ, xã Mỹ Sơn, huyện Ninh Sơn
Theo báo Công An CSVN, hiện trường đua ngựa Phú Thọ tại TPSG có nhiều đường dây cá cược lậu. Theo nhiều nguồn tin của dân đánh cá ngựa, các ông chủ đường dây cá cược lậu này có thể thay đổi kết quả các chú ngựa ngoài đường đua. Họ mua đứt chủ ngựa, nài ngựa trong một kỳ đua nào đó. Do vậy, những dự đoán và đặt cược của dân chơi nhiều lúc lại bị đảo ngược ở những giây cuối cùng.
Theo báo Tuổi Trẻ, trên địa bàn huyện đảo Phú Quốc thuộc tỉnh Kiên Giang, có đảo Hòn Giỏi thuộc xã Hòn Thơm là nơi quy tụ nhiều thợ lặn mò ngọc trai. Những con sò điệp quanh những ghềnh đá ngầm, sâu thẳm dưới lòng đại dương của vùng đảo này bỗng trở thành hấp lực về sự đổi đời: ngọc trai. Nhưng đổi đời đâu không thấy, người ta chỉ thấy một nghĩa địa hoang lạnh ngày một dài thêm những nấm mồ
Theo báo quốc nội, kể từ niên khóa 2005-2006, ngành giáo dục VN bãi bỏ kỳ thi tốt nghiệp trung học cơ sở (dành cho học sinh lớp 9). Do sự thay đổi này, tất cả học sinh đã hoàn tất chương trình trung học cơ sở, dù xếp hạng giỏi, muốn theo học lớp 10 tại các trường trung học phổ thông đều phải dự kỳ thi tuyển. Tại Sài Gòn, ngay sau khi Sở Giáo dục-Đào tạo quyết định phương thức thi tuyển học sinh lớp 10
Theo báo quốc nội, thời gian gần đây, tại tỉnh Đồng Nai có ấp Hưng Hiệp, xã Hưng Lộc, huyện Thống Nhất nổi lên như một hiện tượng lạ khi có nhiều trường hợp sinh đôi vượt mức bình thường. Từ một địa phương vô danh, Hưng Hiệp giờ được nhiều người biết tiếng khi ngày lại ngày đón tiếp hàng ngàn đoàn khách, các nhà khoa học trong và ngoài nước đến tìm hiểu nghiên cứu vì sao lại có hiện tượng lạ này.
Theo báo quốc nội, người sành ăn đến phố cổ Hội An, tỉnh Quảng Nam, không chỉ thưởng thức cao lầu, cơm gà, hến trộn, bánh vạc, bánh ít lá gai... mà còn tìm ăn một chén mè đen mà tiếng Quảng Đông của Trung Hoa) gọi là "chí mà phủ", một món chè đen mịn, sền sệt, thơm phức, không chỉ là vì hương vị lạ, đặc biệt của nó, mà còn tìm thấy nét cổ kính của phố cổ qua món ăn và con người..
Theo tài liệu của báo Dak Lak, tại Tây Nguyên, trước khi người Pháp đặt chân đến tỉnh Dak Lak và chọn Buôn Đôn làm thủ phủ đầu tiên của tỉnh (1899) thì nơi đây chỉ vỏn vẹn 6 nóc nhà với 27 người dân. Cuộc sống đậm chất hoang sơ với nghề chính là đánh bắt cá dọc theo dòng sông. Thời bấy giờ, các lái buôn người Lào thường xuôi theo dòng Mê Kông qua Cam Bốt
Theo ghi nhận của báo Thanh Niên, mấy tháng gần đây, tại miền Tây Nam phần, hàng trăm người dân đã đổ xô đến xã Thạnh Phong, huyện Thạnh Phú, Bến Tre đào bới, săn lùng sâm đất bán cho thương lái xuất sang Trung Quốc. Để tìm được loài động vật không xương sống, bụng chứa đầy đất và nước, dài từ 2 đến 6 phân này, "phường săn" đã thẳng tay tàn sát khu rừng của xã này
Theo ghi nhận của báo quốc nội, tại các thành phố VN, tình trạng bán hàng rong khắp các lề đường, vỉa hè nhiều khi tạo ra bộ mặt nhếch nhác của phố xá, chưa nói đến những người bán chèo kéo khách nước ngoài gây tai tiếng. Nhưng đó không phải là tất cả trong số những gánh hàng rong thường ngày. Giữa đường phố Sài Gòn, thỉnh thoảng


Kính chào quý vị,

Tôi là Derek Trần, dân biểu đại diện Địa Hạt 45, và thật là một vinh dự lớn lao khi được đứng nơi đây hôm nay, giữa những tiếng nói, những câu chuyện, và những tâm hồn đã góp phần tạo nên diện mạo văn học của cộng đồng người Mỹ gốc Việt trong suốt một phần tư thế kỷ qua.
Hai mươi lăm năm! Một cột mốc bạc! Một cột mốc không chỉ đánh dấu thời gian trôi qua, mà còn ghi nhận sức bền bỉ của một giấc mơ. Hôm nay, chúng ta kỷ niệm 25 năm Giải Viết Về Nước Mỹ của nhật báo Việt Báo.

Khi những người sáng lập giải thưởng này lần đầu tiên ngồi lại bàn thảo, họ đã hiểu một điều rất căn bản rằng: Kinh nghiệm tỵ nạn, hành trình nhập cư, những phức tạp, gian nan, và sự thành công mỹ mãn trong hành trình trở thành người Mỹ gốc Việt – tất cả cần được ghi lại. Một hành trình ý nghĩa không những cần nhân chứng, mà cần cả những người viết để ghi nhận và bảo tồn. Họ không chỉ tạo ra một cuộc thi; họ đã và đang xây dựng một kho lưu trữ. Họ thắp lên một ngọn hải đăng cho thế hệ sau để chuyển hóa tổn thương thành chứng tích, sự im lặng thành lời ca, và cuộc sống lưu vong thành sự hội nhập.

Trong những ngày đầu ấy, văn học Hoa Kỳ thường chưa phản ánh đầy đủ sự phong phú và đa dạng về kinh nghiệm của chúng ta. Giải thưởng Viết Về Nước Mỹ thực sự đã lấp đầy khoảng trống đó bằng sự ghi nhận và khích lệ vô số tác giả, những người đã cầm bút và cùng viết nên một thông điệp mạnh mẽ: “Chúng ta đang hiện diện nơi đây. Trải nghiệm của chúng ta là quan trọng. Và nước Mỹ của chúng ta là thế đó.”


Suốt 25 năm qua, giải thưởng này không chỉ vinh danh tài năng mà dựng nên một cộng đồng và tạo thành một truyền thống.
Những cây bút được tôn vinh hôm nay không chỉ mô tả nước Mỹ; họ định nghĩa nó. Họ mở rộng giới hạn của nước Mỹ, làm phong phú văn hóa của nước Mỹ, và khắc sâu tâm hồn của nước Mỹ. Qua đôi mắt họ, chúng ta nhìn thấy một nước Mỹ tinh tế hơn, nhân ái hơn, và sau cùng, chân thật hơn.

Xin được nhắn gửi đến các tác giả góp mặt từ bao thế hệ để chia sẻ tấm chân tình trên các bài viết, chúng tôi trân trọng cảm ơn sự can đảm của quý vị. Can đảm không chỉ là vượt qua biến cố của lịch sử; can đảm còn là việc ngồi trước trang giấy trắng, đối diện với chính mình, lục lọi ký ức đau thương sâu đậm, và gửi tặng trải nghiệm đó đến tha nhân. Quý vị là những người gìn giữ ký ức tập thể và là những người dẫn đường cho tương lai văn hóa Việt tại Hoa Kỳ.

Với Việt Báo: Xin trân trọng cảm ơn tầm nhìn, tâm huyết, và sự duy trì bền bỉ giải thưởng này suốt một phần tư thế kỷ.
Khi hướng đến 25 năm tới, chúng ta hãy tiếp tục khích lệ thế hệ kế tiếp—những blogger, thi sĩ, tiểu thuyết gia, nhà phê bình, nhà văn trẻ—để họ tìm thấy tiếng nói của chính mình và kể lại sự thật của họ, dù đó là thử thách hay niềm vui. Bởi văn chương không phải là một thứ xa xỉ; đó là sự cần thiết. Đó là cách chúng ta chữa lành, cách chúng ta ghi nhớ, và là cách chúng ta tìm thấy nơi chốn của mình một cách trọn vẹn.

Xin cảm ơn quý vị.

NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.