Hôm nay,  

Văn Hóa Chàm, Đất Việt

05/08/201200:00:00(Xem: 12083)
Bạn thân,
Một thời chúng ta say mê tiếng hát Chế Linh... Vân đó là giọng ca gốc Chàm. Nền văn hóa Chàm đã quyện vào văn hóa Việt sau nhiều thế kỷ, với những tinh hoa bồi đắp cho những thế hệ tương lai.

Và rồi một thời tớ bắt gặp thơ của Inrasara, một nhà thơ Chàm nhưng sử dụng ngôn ngữ Việt tuyệt vời thơ mộng.

Như các dòng thơ này:
Có người thơ tấp tểnh đi buôn
lận lưng ít nắng quê làm vốn
đi, cứ đi phiêu giạt đất trần
chân sạn, buồn đầy, hai tay trắng

Trời ạ, ai mà làm thơ tuyệt vời như thế. Mà lại là nhà thơ Chàm, có bút hiệu là Inrasara.

Nhưng quá khứ vẫn còn nhiều di tích của nền văn hóa độc đáo Champa.

Thông tấn Infonet mới loan tin rằng Đà Nẵng vừa phát hiện "mỏ vàng" di tích Việt - Chăm.

Bản tin kể:

“Chiều 2/8, ông Võ Văn Thắng, Giám đốc Bảo tàng Điêu khắc Chăm Đà Nẵng cho hay, nền móng của một ngôi đền tháp Chăm có niên đại sau thế kỷ thứ X vừa được phát hiện sau hơn nửa tháng khai quật khảo cổ học tại khu vực tổ 3, làng Phong Lệ (phường Hòa Thọ Đông, quận Cẩm Lệ, Đà Nẵng).

Phát lộ nền móng đền tháp Chăm ngàn năm tuổi

Theo đó, đợt khai quật này đang được Bảo tàng Điêu khắc Chăm Đà Nẵng phối hợp với Đại học Khoa học xã hội và Nhân văn thực hiện. Trên tổng diện tích khoảng 500m2, các nhà khảo cổ đã phát hiện một quần thể phế tích, trong đó đáng chú ý nhất là nền móng của ngôi đền tháp Champa được xây dựng cách đây khoảng 1.000 năm.

"Qua xác định ban đầu, ngôi đền tháp Champa này có diện tích khoảng 16x16m với 4 góc tháp, 3 cửa phụ, 1 cửa chính. Các nhà khảo cổ đã xác định vị trí tháp chính, kích thước, vị trí trung tâm nơi đặt bệ thờ… Sắp đến chúng tôi sẽ tiếp tục xác định các bậc lên xuống ở các cửa tháp, độ dày của tường tháp, xác định độ rộng của tường tháp, kết cấu nền móng dưới tháp…" - Ông Nguyễn Xuân Mạnh, cán bộ giảng dạy bộ môn khảo cổ học (Đại học Khoa học xã hội và Nhân văn) đang trực tiếp làm việc tại hiện trường cho biết.

Giám đốc Bảo tàng Điêu khắc Chăm Đà Nẵng Võ Văn Thắng cho biết, trong lần khai quật này tại di chỉ làng Phong Lệ không phát hiện các hiện vật quý giá như lần khai quật trước mà chỉ phát hiện dấu tích nền móng của khu đền tháp, tuy nhiên khu đền tháp này rất to lớn. Hiện các nhà khảo cổ đang tiếp tục khai quật để làm rõ ngôi tháp Chăm này. Qua đó, có kế hoạch bảo vệ nhằm phục vụ công tác bảo tồn, giáo dục và du lịch...”

Tuyệt vời là thế. Nền văn hóa Chàm như thế đã có những chiều sâu chưa được dò ra hết. Nhưng chính nơi đây chúng ta mới biết rằng, trong dòng máu người Đà Nẵng vẫn lưu chảy một phần của dân tộc Champa.

Lẽ vô thường của trời đất đã xóa sổ nhiều đền đàp, tháp cổ... và rồi vẫn lưu giữ trong máú chúng ta chút gì của người xưa. Đừng nói rằng anh thế naỳ, chị thế kia. Từ một thời thật xưa là xưa, và rồi chúng ta bây giờ, trong chủng tử vẫn là những gì chia sẻ lẫn nhau. Mà chúng ta không biết hết được. Ai biết được, lẽ ra tớ phải mang họ Chế mới phải.

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
)
Theo ghi nhận của báo quốc nội, vài năm trước, trên địa bàn thành phố Cần Thơ, cù lao Tân Lộc được coi là tâm điểm của phong trào nuôi cá bè. Từ năm 2003 đến năm 2005, số bè cá cứ tăng dần đến nỗi nhiều người dân địa phương kể: Nửa đêm nghe tiếng khua nước dưới bến sông, sáng dậy đã thấy vài chiếc bè từ miệt Châu Đốc An Giang "nhập hộ" vào làng bè Tân Lộc.
Theo ghi nhận của báo SGGP, tại tỉnh Thừa Thiên-Huế, các nhà vườn trồng hoa Tết nằm rải rác tại các vùng ven thành phố Huế như làng Lại Thế (huyện Phú Vang), phường Vỹ Dạ, xã Thủy Biều, xã Hương Long ( thành phố Huế), xã Hương Hồ (huyện Hương Trà)...
Theo báo Thanh Niên, tại các thành phố lớn của VN, dịp cuối năm là thời gian kiếm tiền của không ít sinh viên nghèo, bởi đây là thời điểm mà "việc cần người" bao giờ cũng nhiều hơn "người cần việc". Nhiều sinh viên đã không ngần ngại xông pha làm thêm để kiếm tiền. Công việc cuối năm cũng không dễ thở chút nào bởi thời gian làm việc khá dày, nhưng được cái là dễ kiếm tiền.
Theo báo Tiền Phong, tại thành phố Lạng Sơn, miền Bắc VN, có khu phố cổ Phai Món tập trung người sắc tộc Nùng Cháo đã sinh sống nhiều đời với những phong tục, tập quán được lưu truyền qua nhiều thế hệ. Nhiều gia đình ở đây có tục chọn ngày tốt để đặt con chó đá trước cửa. Nó có ý nghĩa trừ những điều không hay, không tốt và chó đá giúp con người trông nom cửa nhà...
Theo báo Bà Rịa-Vũng Tàu, tại thị xã Bà Rịa, có một người làm trống khá nổi tiếng. Nhiều ngôi trường, đình chùa, lễ hội đã đặt trống của người này. Nghệ nhân này tên là Phạm Thanh Hoành, người đã và đang là người lưu giữ một nghề truyền thống mang đậm chất dân gian, hồn dân tộc. Dù nghề làm trống vất vả và cực nhọc, không lời được bao nhiêu.
Theo báo Tiền Phong, trong giới sưu tầm đồ cổ, có 1 người tên là Hoàng Văn Cương được dân trong nghề tôn vinh là "vua đồ cổ Sài Gòn". Sinh ra ở Huế, từ 10 tuổi, ông Hoàng Văn Cường đã lăn lộn ở Sài Gòn để kiếm sống bằng nghề giặt quần áo thuê nhặt phế phẩm còn tận dụng được bán đi lấy tiền học. Vừa học văn hóa, vừa học ngoại ngữ trong tình trạng nhiều lúc không một xu dính túi
Theo báo quốc nội, trên địa bàn thành phố Sài Gòn, nhiều loại hàng thực phẩm mang thương hiệu của công tythực phẩm quốc tế đã bị các cơ sở sản xuất nhỏ làm giả, và lại được bày bán công khai tại các chợ siêu thị, cửa hàng. Trên thị trường, ngoài bột ngọt, rượu, đồ hộp, thì các loại bánh kẹo, giò chả, xúc xích...
Theo báo quốc nội, chỉ còn không đầy nửa tháng nữa là đến mùa hoa kiểng Tết. Thế nhưng, diễn biến thất thường của thời tiết đã ảnh hưởng rất nhiều đến các nhà vườn trồng hoa kiểng Tết tại thành phố Sài Gòn. Hầu hết các chủ vườn mai đều than thở rằng thời tiết năm nay khó quá, không đoán được như vậy khi được hỏi về tình hình mai kiểng năm nay.
Thời gian từ nay đến Tết Nguyên đán chỉ còn tính bằng ngày. Theo ghi nhận phóng viên báo SGGP, thực phẩm các loại phục vụ cho những ngày cuối năm (âm lịch) đã được tung ra thị trường Sài Gòn với muôn màu muôn vẻ. Dạo quanh các điểm bán, xâm nhập vào cơ sở sản xuất, phóng viên mới biết chất lượng an toàn vệ sinh thực phẩm "không ngọt ngào" như những gì mà người bán và người sản xuất quảng cáo.
Theo báo SGGP, năm nào cũng vậy, cứ đến mùa lũ, bờ sông Hồng thuộc khu vực Hà Tây và Hà Nội lại sạt lở. Tuy nhiên, hiện nay đang mùa khô, tình trạng sạt lở vẫn diễn ra khiến hàng trăm ngôi nhà đứng trước nguy cơ bị sông Hồng "nuốt chửng".


Kính chào quý vị,

Tôi là Derek Trần, dân biểu đại diện Địa Hạt 45, và thật là một vinh dự lớn lao khi được đứng nơi đây hôm nay, giữa những tiếng nói, những câu chuyện, và những tâm hồn đã góp phần tạo nên diện mạo văn học của cộng đồng người Mỹ gốc Việt trong suốt một phần tư thế kỷ qua.
Hai mươi lăm năm! Một cột mốc bạc! Một cột mốc không chỉ đánh dấu thời gian trôi qua, mà còn ghi nhận sức bền bỉ của một giấc mơ. Hôm nay, chúng ta kỷ niệm 25 năm Giải Viết Về Nước Mỹ của nhật báo Việt Báo.

Khi những người sáng lập giải thưởng này lần đầu tiên ngồi lại bàn thảo, họ đã hiểu một điều rất căn bản rằng: Kinh nghiệm tỵ nạn, hành trình nhập cư, những phức tạp, gian nan, và sự thành công mỹ mãn trong hành trình trở thành người Mỹ gốc Việt – tất cả cần được ghi lại. Một hành trình ý nghĩa không những cần nhân chứng, mà cần cả những người viết để ghi nhận và bảo tồn. Họ không chỉ tạo ra một cuộc thi; họ đã và đang xây dựng một kho lưu trữ. Họ thắp lên một ngọn hải đăng cho thế hệ sau để chuyển hóa tổn thương thành chứng tích, sự im lặng thành lời ca, và cuộc sống lưu vong thành sự hội nhập.

Trong những ngày đầu ấy, văn học Hoa Kỳ thường chưa phản ánh đầy đủ sự phong phú và đa dạng về kinh nghiệm của chúng ta. Giải thưởng Viết Về Nước Mỹ thực sự đã lấp đầy khoảng trống đó bằng sự ghi nhận và khích lệ vô số tác giả, những người đã cầm bút và cùng viết nên một thông điệp mạnh mẽ: “Chúng ta đang hiện diện nơi đây. Trải nghiệm của chúng ta là quan trọng. Và nước Mỹ của chúng ta là thế đó.”


Suốt 25 năm qua, giải thưởng này không chỉ vinh danh tài năng mà dựng nên một cộng đồng và tạo thành một truyền thống.
Những cây bút được tôn vinh hôm nay không chỉ mô tả nước Mỹ; họ định nghĩa nó. Họ mở rộng giới hạn của nước Mỹ, làm phong phú văn hóa của nước Mỹ, và khắc sâu tâm hồn của nước Mỹ. Qua đôi mắt họ, chúng ta nhìn thấy một nước Mỹ tinh tế hơn, nhân ái hơn, và sau cùng, chân thật hơn.

Xin được nhắn gửi đến các tác giả góp mặt từ bao thế hệ để chia sẻ tấm chân tình trên các bài viết, chúng tôi trân trọng cảm ơn sự can đảm của quý vị. Can đảm không chỉ là vượt qua biến cố của lịch sử; can đảm còn là việc ngồi trước trang giấy trắng, đối diện với chính mình, lục lọi ký ức đau thương sâu đậm, và gửi tặng trải nghiệm đó đến tha nhân. Quý vị là những người gìn giữ ký ức tập thể và là những người dẫn đường cho tương lai văn hóa Việt tại Hoa Kỳ.

Với Việt Báo: Xin trân trọng cảm ơn tầm nhìn, tâm huyết, và sự duy trì bền bỉ giải thưởng này suốt một phần tư thế kỷ.
Khi hướng đến 25 năm tới, chúng ta hãy tiếp tục khích lệ thế hệ kế tiếp—những blogger, thi sĩ, tiểu thuyết gia, nhà phê bình, nhà văn trẻ—để họ tìm thấy tiếng nói của chính mình và kể lại sự thật của họ, dù đó là thử thách hay niềm vui. Bởi văn chương không phải là một thứ xa xỉ; đó là sự cần thiết. Đó là cách chúng ta chữa lành, cách chúng ta ghi nhớ, và là cách chúng ta tìm thấy nơi chốn của mình một cách trọn vẹn.

Xin cảm ơn quý vị.

NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.