Hôm nay,  

Văn Hóa Chàm, Đất Việt

05/08/201200:00:00(Xem: 11663)
Bạn thân,
Một thời chúng ta say mê tiếng hát Chế Linh... Vân đó là giọng ca gốc Chàm. Nền văn hóa Chàm đã quyện vào văn hóa Việt sau nhiều thế kỷ, với những tinh hoa bồi đắp cho những thế hệ tương lai.

Và rồi một thời tớ bắt gặp thơ của Inrasara, một nhà thơ Chàm nhưng sử dụng ngôn ngữ Việt tuyệt vời thơ mộng.

Như các dòng thơ này:
Có người thơ tấp tểnh đi buôn
lận lưng ít nắng quê làm vốn
đi, cứ đi phiêu giạt đất trần
chân sạn, buồn đầy, hai tay trắng

Trời ạ, ai mà làm thơ tuyệt vời như thế. Mà lại là nhà thơ Chàm, có bút hiệu là Inrasara.

Nhưng quá khứ vẫn còn nhiều di tích của nền văn hóa độc đáo Champa.

Thông tấn Infonet mới loan tin rằng Đà Nẵng vừa phát hiện "mỏ vàng" di tích Việt - Chăm.

Bản tin kể:

“Chiều 2/8, ông Võ Văn Thắng, Giám đốc Bảo tàng Điêu khắc Chăm Đà Nẵng cho hay, nền móng của một ngôi đền tháp Chăm có niên đại sau thế kỷ thứ X vừa được phát hiện sau hơn nửa tháng khai quật khảo cổ học tại khu vực tổ 3, làng Phong Lệ (phường Hòa Thọ Đông, quận Cẩm Lệ, Đà Nẵng).

Phát lộ nền móng đền tháp Chăm ngàn năm tuổi

Theo đó, đợt khai quật này đang được Bảo tàng Điêu khắc Chăm Đà Nẵng phối hợp với Đại học Khoa học xã hội và Nhân văn thực hiện. Trên tổng diện tích khoảng 500m2, các nhà khảo cổ đã phát hiện một quần thể phế tích, trong đó đáng chú ý nhất là nền móng của ngôi đền tháp Champa được xây dựng cách đây khoảng 1.000 năm.

"Qua xác định ban đầu, ngôi đền tháp Champa này có diện tích khoảng 16x16m với 4 góc tháp, 3 cửa phụ, 1 cửa chính. Các nhà khảo cổ đã xác định vị trí tháp chính, kích thước, vị trí trung tâm nơi đặt bệ thờ… Sắp đến chúng tôi sẽ tiếp tục xác định các bậc lên xuống ở các cửa tháp, độ dày của tường tháp, xác định độ rộng của tường tháp, kết cấu nền móng dưới tháp…" - Ông Nguyễn Xuân Mạnh, cán bộ giảng dạy bộ môn khảo cổ học (Đại học Khoa học xã hội và Nhân văn) đang trực tiếp làm việc tại hiện trường cho biết.

Giám đốc Bảo tàng Điêu khắc Chăm Đà Nẵng Võ Văn Thắng cho biết, trong lần khai quật này tại di chỉ làng Phong Lệ không phát hiện các hiện vật quý giá như lần khai quật trước mà chỉ phát hiện dấu tích nền móng của khu đền tháp, tuy nhiên khu đền tháp này rất to lớn. Hiện các nhà khảo cổ đang tiếp tục khai quật để làm rõ ngôi tháp Chăm này. Qua đó, có kế hoạch bảo vệ nhằm phục vụ công tác bảo tồn, giáo dục và du lịch...”

Tuyệt vời là thế. Nền văn hóa Chàm như thế đã có những chiều sâu chưa được dò ra hết. Nhưng chính nơi đây chúng ta mới biết rằng, trong dòng máu người Đà Nẵng vẫn lưu chảy một phần của dân tộc Champa.

Lẽ vô thường của trời đất đã xóa sổ nhiều đền đàp, tháp cổ... và rồi vẫn lưu giữ trong máú chúng ta chút gì của người xưa. Đừng nói rằng anh thế naỳ, chị thế kia. Từ một thời thật xưa là xưa, và rồi chúng ta bây giờ, trong chủng tử vẫn là những gì chia sẻ lẫn nhau. Mà chúng ta không biết hết được. Ai biết được, lẽ ra tớ phải mang họ Chế mới phải.

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
)
Chiều 27-4, tại Tam Kỳ, Quảng Nam, Tòa án CSVN tối cao đã mở phiên tòa xét xử phúc thẩm vụ án chìm đò làm chết 18 em học sinh ở bến đò Cà Tang, làng mỏ Nông Sơn, xã Quế Trung, huyện Quế Sơn, vào chiều 19-5-2003, theo kháng cáo phần dân sự của 18 gia đình có con bị nạn. Bị cáo là 2 ông già anh em ruột, người lái đò gây ra tai nạn là ông Võ Nghĩnh (82 tuổi), và chủ chiếc đò là ông Võ Quang Trang, 76 tuổi.
Hàng năm, cứ vào khoảng tháng 3-4, tại các trường đại học ở VN, sinh viên năm cuối lo tập trung thời gian để làm luận văn tốt nghiệp Trong khi nhiều sinh viên gò mình trên những trang tài liệu hay lăn lộn thực tế để lấy biểu số liệu thì có không ít người lại có thể đàng hoàng trở thành những cử nhân, mà chẳng phải đổ một giọt mồ hôi nào! Những sinh viên này đã mua luận văn tại các chợ để nộp cho hội đồng giám khảo kỳ thi tốt nghiệp. Báo Tuổi Trẻ viết như sau.
Nhiều năm gần đây, cứ từ tháng 4 đến tháng 9, là các doanh nghiệp, nhất là hai ngành dệt may, da giày, tại TP.SG lại la làng vì "thiếu lao động". Một nguyên nhân là do sử dụng lao động kiểu "vắt chanh bỏ vỏ". Báo Tuổi Trẻ viết như sau.
Một trong những nghề phụ mưu sinh của các sinh viên đại học ngoại ngữ tại VN là dạy tiếng Việt cho người nước ngoài. Đây là một lĩnh vực kiếm tiền rất khó, không phải sinh viên nào cũng làm được. Không chỉ cần ó trình độ cơ bản là Anh ngữ, hay một vài ngôn ngữ quốc tế phổ biến khác là trung gian, là cầu nối để dạy, giao tiếp, mà hơn thế nữa sinh viên phải am hiểu về lịch sử, văn hoá, địa danh, các phong tục tập quán
Theo báo quốc nội, tại VN, băng đĩa ngoài luồng giờ đây đã trở thành một hàng hoá giống như những mớ rau, mớ cỏ ngoài phố đang gây ra sự lo ngại cho nhiều bậc phụ huynh có con ở tuổi mới lớn. Những kẻ bán rong băng đĩa lậu ngang nhiên hành nghề trên vỉa hè, tại các tụ điểm hàng quán, họ chỉ cần cầm theo một túi nilông nhỏ bên trong để vài chục chiếc đĩa là có thể vật vờ tay cầm vài chiếc đĩa mời chào khách hàng
Tôm chết, dịch cúm gia cầm là những cơn bão khô càn quét qua từng làng mạc nông thôn. Làng mạc xác xơ vì những cơn bão khô dữ dội. Báo Người Lao Động diễn họa rằng "nông dân Việt Nam vẫn phải đi biển trên những con thuyền rách nát" và đang đối mặt với đói nghèo ... Báo NLĐ viết về tình cảnh khốn khổ của nông dân miền Tây như sau.
Gần đây, trên hệ thống hỏa xa Bắc-Nam, tại các đèo dốc như: Khe Nét, Hải Vân, Dầu Giây, Pom Han, Đồng Giao, Nghĩa Thuận... thường xuyên xảy ra tình trạng "lâm tặc" dùng goòng tự chế để vận chuyển gỗ lậu. Báo quốc nội phân tích rằng Hành vi của lâm tặc không những ảnh hưởng đến hành trình chạy tàu, làm mất an ninh trật tự đường sắt mà còn đe doạ trực tiếp đến tính mạng của hàng trăm hành khách đi tàu.
Theo ghi nhận của báo quốc nội, cứ mỗi dịp hè đến, nước sông Hương lại bị nhiễm mặn. Dân Huế lo nhưng không sao tránh khỏi. Năm nay, nước mặn đến sớm. Mới cuối tháng 3, nước đã tràn ngược vào sông Hương, vượt quá điểm cấp nước giả viên tại cầu đường sát Bạch Hổ. Tại đây, độ mặn hiện đo được ở đáy sông là 5880 mg NaCl/lit, điểm cách mặt nước 05m là 71 Mg NaCl.
Theo báo Tuổi Trẻ, nhiều ngày qua, người dân Long An nói chung, tại thị xã Tân An nói riêng, luôn quan tâm lo lắng, đồn đại với nhau về chuyện "Bệnh viện Đa khoa tỉnh mới xuất hiện một loại bệnh lạ, lây nhiễm rất nhanh, bất cứ ai vào bệnh viện cũng bị lây nhiễm, kể cả y - bác sĩ của bệnh viện cũng không thể tránh khỏi"...Để tìm hiểu xem câu chuyện trên là sự thật hay chỉ là những lời đồn đại, phóng viên TT đã đến Bệnh viện Đa khoa Long An và ghi nhận như sau.
Những người nhện được nhắc đến trong lá thư này là những công nhân của 1 công ty xây dựng. Hàng ngày, họ treo mình trên độ cao chóng mặt không kém gì người nhện trong phim của Hollywood Chính họ, với công việc thầm lặng và vô cùng nguy hiểm, đã góp phần tạo nên những cao ốc lớn trong thành phố Sài Gòn. Báo Tuổi Trẻ viết những công nhân này qua đoạn ký sự như sau.


Kính chào quý vị,

Tôi là Derek Trần, dân biểu đại diện Địa Hạt 45, và thật là một vinh dự lớn lao khi được đứng nơi đây hôm nay, giữa những tiếng nói, những câu chuyện, và những tâm hồn đã góp phần tạo nên diện mạo văn học của cộng đồng người Mỹ gốc Việt trong suốt một phần tư thế kỷ qua.
Hai mươi lăm năm! Một cột mốc bạc! Một cột mốc không chỉ đánh dấu thời gian trôi qua, mà còn ghi nhận sức bền bỉ của một giấc mơ. Hôm nay, chúng ta kỷ niệm 25 năm Giải Viết Về Nước Mỹ của nhật báo Việt Báo.

Khi những người sáng lập giải thưởng này lần đầu tiên ngồi lại bàn thảo, họ đã hiểu một điều rất căn bản rằng: Kinh nghiệm tỵ nạn, hành trình nhập cư, những phức tạp, gian nan, và sự thành công mỹ mãn trong hành trình trở thành người Mỹ gốc Việt – tất cả cần được ghi lại. Một hành trình ý nghĩa không những cần nhân chứng, mà cần cả những người viết để ghi nhận và bảo tồn. Họ không chỉ tạo ra một cuộc thi; họ đã và đang xây dựng một kho lưu trữ. Họ thắp lên một ngọn hải đăng cho thế hệ sau để chuyển hóa tổn thương thành chứng tích, sự im lặng thành lời ca, và cuộc sống lưu vong thành sự hội nhập.

Trong những ngày đầu ấy, văn học Hoa Kỳ thường chưa phản ánh đầy đủ sự phong phú và đa dạng về kinh nghiệm của chúng ta. Giải thưởng Viết Về Nước Mỹ thực sự đã lấp đầy khoảng trống đó bằng sự ghi nhận và khích lệ vô số tác giả, những người đã cầm bút và cùng viết nên một thông điệp mạnh mẽ: “Chúng ta đang hiện diện nơi đây. Trải nghiệm của chúng ta là quan trọng. Và nước Mỹ của chúng ta là thế đó.”


Suốt 25 năm qua, giải thưởng này không chỉ vinh danh tài năng mà dựng nên một cộng đồng và tạo thành một truyền thống.
Những cây bút được tôn vinh hôm nay không chỉ mô tả nước Mỹ; họ định nghĩa nó. Họ mở rộng giới hạn của nước Mỹ, làm phong phú văn hóa của nước Mỹ, và khắc sâu tâm hồn của nước Mỹ. Qua đôi mắt họ, chúng ta nhìn thấy một nước Mỹ tinh tế hơn, nhân ái hơn, và sau cùng, chân thật hơn.

Xin được nhắn gửi đến các tác giả góp mặt từ bao thế hệ để chia sẻ tấm chân tình trên các bài viết, chúng tôi trân trọng cảm ơn sự can đảm của quý vị. Can đảm không chỉ là vượt qua biến cố của lịch sử; can đảm còn là việc ngồi trước trang giấy trắng, đối diện với chính mình, lục lọi ký ức đau thương sâu đậm, và gửi tặng trải nghiệm đó đến tha nhân. Quý vị là những người gìn giữ ký ức tập thể và là những người dẫn đường cho tương lai văn hóa Việt tại Hoa Kỳ.

Với Việt Báo: Xin trân trọng cảm ơn tầm nhìn, tâm huyết, và sự duy trì bền bỉ giải thưởng này suốt một phần tư thế kỷ.
Khi hướng đến 25 năm tới, chúng ta hãy tiếp tục khích lệ thế hệ kế tiếp—những blogger, thi sĩ, tiểu thuyết gia, nhà phê bình, nhà văn trẻ—để họ tìm thấy tiếng nói của chính mình và kể lại sự thật của họ, dù đó là thử thách hay niềm vui. Bởi văn chương không phải là một thứ xa xỉ; đó là sự cần thiết. Đó là cách chúng ta chữa lành, cách chúng ta ghi nhớ, và là cách chúng ta tìm thấy nơi chốn của mình một cách trọn vẹn.

Xin cảm ơn quý vị.

NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.