Hôm nay,  

Thu Hồi Sách Dịch

14/09/201200:00:00(Xem: 6808)
Bạn thân,
Dân Sài Gòn hồi xưa ưa mắng nhau là đồ dịch vật... hàm ý rằng người bị mắng là dân tệ hại lắm, thế nào tới lúc trời đất tru diệt bằng cách đưa ra một trận dịch để vật ngã đương sự. Tất nhiên chỉ là một cách nói thôi.

Nhưng chuyện văn chương, khi nói dịch là chuyển ý và chuyển nghĩa qua ngôn ngữ, thì không bao giờ có bản dịch nào trung thành được 100%. Do vậy, bản thân dịch giả phải có trình độ ngôn ngữ nước ngoài, phải có trình độ chuyên ngành mà đề tài bản văn đang nói tới như xã hội hay khoa học, và phải có trình độ sử dụng Việt ngữ như nhà văn hay nhà thơ chuyên nghiệp. Bởi vậy, dịch mới là khó.

Người xưa có lúc nói dịch là phản, là nói về các thảm họa như thế. Thời này, dịch hỏng là bị lộ liền, vì người có trình độ ngoaị ngữ cao không thiếu.

Chuyện thê thảm mới nhất là vừa ra mắt sách xong, là phải thu hồi tức khắc vì bản dịch quá tệ hại. Báo SGGP có bản tin hôm Thứ Năm nêu hiện tượng ngay ở tựa đề “Thu hồi sách ngay trong lễ ra mắt.” Bản tin kể: “Xuất bản lần đầu tiên năm 2003 tại Hàn Quốc, đến nay bộ truyện tranh 51 tập “Why” đã bán được hơn 50 triệu bản, được dịch ra 11 thứ tiếng và phát hành tại 37 quốc gia. Là quốc gia thứ 38, Việt Nam được hy vọng sẽ là nơi bộ sách tiếp tục trở thành người bạn thân thiết của đông đảo thiếu nhi. Vậy nhưng…”

Lại chữ nhưng tai hại. Vào buổi sáng Thứ Tư 12-9, Công ty cổ phần Đại Việt Toàn Cầu và nhà phát hành là Công ty Văn hóa Sáng tạo Trí Việt (First News), đồng tổ chức lễ ra mắt chính thức bộ sách tại hội trường Hội Nhà báo TPSG.


Bản tin ghi nhận:

“Trong khi chờ đợi buổi lễ diễn ra, các nhà báo tham dự đã tranh thủ đọc qua 2 tập sách và sửng sốt vì cả hai cuốn sách có quá nhiều lỗi.

Các lỗi chia thành 2 loại, một là lỗi về nội dung, kiến thức. Ví dụ như ở cuốn Vũ Trụ, trang 15 có đoạn định nghĩa về lỗ đen đã sáng tạo ra khái niệm lỗ đen tạo ra lốc xoáy tốc độ còn nhanh hơn tốc độ ánh sáng! Trong khi kiến thức phổ thông vẫn nhắc đi nhắc lại vận tốc ánh sáng là nhanh nhất trong vũ trụ mà con người biết đến hiện nay. Hay ở trang 83, phần sao Thổ liên tục dùng từ “mật độ bình quân” nhưng chẳng ai biết mật độ bình quân của cái gì, không khí, nước hay vật chất nói chung…

Lỗi dạng thứ hai là tối nghĩa về cách hành văn như ở trang 95 đoạn miêu tả sao Diêm Vương, đột nhiên xuất hiện hình ảnh và so sánh với Eris! Nhưng chẳng ai biết Eris là cái gì, từ đâu ra. Những lỗi ngớ ngẩn như vậy còn có rất nhiều trong sách.

Theo giới thiệu trong sách, dịch giả của sách là bà Nguyễn Thị Bích Việt, người được quảng cáo là đã từng dịch trên 60 bộ phim Hàn Quốc phát trên đài truyền hình…

Trước những lỗi được nêu ra, ông Nguyễn Văn Phước, Giám đốc Công ty First News đã ngay lập tức thông báo sẽ tạm dừng việc phát hành bộ sách Why ra thị trường và thu hồi các ấn bản đang bày bán...”

Biết sao bây giờ. Không lẽ, tác giả cũng nên kiện vài dịch giả về tội phá hoại văn học, y hệt như chuyện phá ngôi chùa cổ ngàn năm để xây cái rất là mới không giống ai?

Ý kiến bạn đọc
15/09/201213:00:55
Khách
những thằng chăn trâu ngu ngốc xuẩn động thất học trong chế độ cộng sản sẽ không bao giờ chịu từ bỏ ý định làm thầy thiên hạ đâu nhé ... sẽ còn nhiều chuyện cười ra nước mắt nữa mấy bác ơi ...
Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
)
Đó là những chuyện diễn ra hàng ngày, quanh đây: những bữa ăn ngập đầy hóa chất. Hóa chất thực ra là một phát minh tuyệt vời của nhân loại, vì nếu không có ngành hóa học phát triển như hiện nay, khoa học không thể đem tới cho nhân loại quá nhiều tiện như như hôm nay.
Một thời, chúng ta say mê đọc truyện Tàu. Những tác phẩm kinh điển như Tam Quốc Chí, Thủy Hử, Tây Du Ký, vân vân... liên tục như được đọc từ thế hệ này sang thế hệ kia.
Những trang giấy xưa cổ, ấp ủ những thông tin quý giá về những thời xa vắng của quê nhà, đang biến dần đi.
Học sinh là người của tương lai. Đất nước sau này hưng vong đều nhờ vào các học trò đang ngồi miệt mài học ở các trường lớp. Và không giúp các em, có nghĩa là tự mình cắt đứt những mầm hưng thịnh tương lai của đất nước.
Có một kiểu nói thường nghe quen ở Sài Gòn, khi bất chợt thấy xảy ra những điều trái mắt trái tai: dzô dziên. Nghĩa là “vô duyên.”
Một thời chúng ta ngồi miệt mài đọc sách ở Thư Viện Chùa Xá Lợi, rồi ở Thư Viện Lincoln, rồi ở Thư Viện Quốc Gia... đó là chưa kể những ngày đứng bên các kệ sách Khai Trí để đọc chùa, đọc cọp. Những kỷ niệm về thời say mê sách vở như còn in đậm trong trí nhớ, bất kể những chòm tóc bạc đã phất phơ trước mắt.
Nhiều người nói rằng dân Việt Nam không có văn hóa chen lấn. Nghĩa là, không chịu đứng vào hàng, cứ chen lên trước, cứ chen vô giữa, cứ lấn cho người ta dạt ra sau để mình đứng trước. Có đúng như thế không, và tại sao?
Tại sao những chuyên gia ưu tú, những sinh viên xuất sắc lại muốn rời bỏ Việt Nam? Có phải vì quê nhà đã trở thành nơi chỉ giành những vị trí tốt cho con cháu cán bộ, và để mặc cho các sinh viên tốt nghiệp đaị học ra đường phố ngồi bán trà đá, đạp xe bán dạo cà phê?
Xiếc là một nghề khó theo đuổi. Không phải ai tập cũng được. Do vậy, khi một gánh xiếc lưu diễn vào một thành phố, ai cũng háo hức muốn xem những trò biểu diễn lạ.
Văn chương là vùng đất của nhiều kho tàng ẩn kín. Không phải ai cũng dễ dàng thấy được các kho tàng này.


Kính chào quý vị,

Tôi là Derek Trần, dân biểu đại diện Địa Hạt 45, và thật là một vinh dự lớn lao khi được đứng nơi đây hôm nay, giữa những tiếng nói, những câu chuyện, và những tâm hồn đã góp phần tạo nên diện mạo văn học của cộng đồng người Mỹ gốc Việt trong suốt một phần tư thế kỷ qua.
Hai mươi lăm năm! Một cột mốc bạc! Một cột mốc không chỉ đánh dấu thời gian trôi qua, mà còn ghi nhận sức bền bỉ của một giấc mơ. Hôm nay, chúng ta kỷ niệm 25 năm Giải Viết Về Nước Mỹ của nhật báo Việt Báo.

Khi những người sáng lập giải thưởng này lần đầu tiên ngồi lại bàn thảo, họ đã hiểu một điều rất căn bản rằng: Kinh nghiệm tỵ nạn, hành trình nhập cư, những phức tạp, gian nan, và sự thành công mỹ mãn trong hành trình trở thành người Mỹ gốc Việt – tất cả cần được ghi lại. Một hành trình ý nghĩa không những cần nhân chứng, mà cần cả những người viết để ghi nhận và bảo tồn. Họ không chỉ tạo ra một cuộc thi; họ đã và đang xây dựng một kho lưu trữ. Họ thắp lên một ngọn hải đăng cho thế hệ sau để chuyển hóa tổn thương thành chứng tích, sự im lặng thành lời ca, và cuộc sống lưu vong thành sự hội nhập.

Trong những ngày đầu ấy, văn học Hoa Kỳ thường chưa phản ánh đầy đủ sự phong phú và đa dạng về kinh nghiệm của chúng ta. Giải thưởng Viết Về Nước Mỹ thực sự đã lấp đầy khoảng trống đó bằng sự ghi nhận và khích lệ vô số tác giả, những người đã cầm bút và cùng viết nên một thông điệp mạnh mẽ: “Chúng ta đang hiện diện nơi đây. Trải nghiệm của chúng ta là quan trọng. Và nước Mỹ của chúng ta là thế đó.”


Suốt 25 năm qua, giải thưởng này không chỉ vinh danh tài năng mà dựng nên một cộng đồng và tạo thành một truyền thống.
Những cây bút được tôn vinh hôm nay không chỉ mô tả nước Mỹ; họ định nghĩa nó. Họ mở rộng giới hạn của nước Mỹ, làm phong phú văn hóa của nước Mỹ, và khắc sâu tâm hồn của nước Mỹ. Qua đôi mắt họ, chúng ta nhìn thấy một nước Mỹ tinh tế hơn, nhân ái hơn, và sau cùng, chân thật hơn.

Xin được nhắn gửi đến các tác giả góp mặt từ bao thế hệ để chia sẻ tấm chân tình trên các bài viết, chúng tôi trân trọng cảm ơn sự can đảm của quý vị. Can đảm không chỉ là vượt qua biến cố của lịch sử; can đảm còn là việc ngồi trước trang giấy trắng, đối diện với chính mình, lục lọi ký ức đau thương sâu đậm, và gửi tặng trải nghiệm đó đến tha nhân. Quý vị là những người gìn giữ ký ức tập thể và là những người dẫn đường cho tương lai văn hóa Việt tại Hoa Kỳ.

Với Việt Báo: Xin trân trọng cảm ơn tầm nhìn, tâm huyết, và sự duy trì bền bỉ giải thưởng này suốt một phần tư thế kỷ.
Khi hướng đến 25 năm tới, chúng ta hãy tiếp tục khích lệ thế hệ kế tiếp—những blogger, thi sĩ, tiểu thuyết gia, nhà phê bình, nhà văn trẻ—để họ tìm thấy tiếng nói của chính mình và kể lại sự thật của họ, dù đó là thử thách hay niềm vui. Bởi văn chương không phải là một thứ xa xỉ; đó là sự cần thiết. Đó là cách chúng ta chữa lành, cách chúng ta ghi nhớ, và là cách chúng ta tìm thấy nơi chốn của mình một cách trọn vẹn.

Xin cảm ơn quý vị.

NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.