Hôm nay,  

Ơng Đồ Trẻ Cuối Thế Kỷ

06/10/199900:00:00(Xem: 7705)
Bạn,
Trong khi đại đa số sinh viên các trường đại học Sài Gòn thuộc mọi ngành đổ xô học thêm tiếng Anh ở các trung tâm ngoại ngữ để dễ tìm việc làm thì tại trường Đại học Khoa học xã hội và Nhân văn Sài Gòn (trụ sở đặt tại trường Văn khoa cũ) vẫn có số rất ít sinh viên theo học ngành Hán Nôm, dù biết rằng sau khi tốt nghiệp khó tìm được một việc làm có liên quan đến môn học. Theo giáo trình, sinh viên ngành Hán Nôm được đào tạo để trở thành những chuyên viên nghiên cứu. Do môn học quá khó và lại không phù hợp với thời buổi kinh tế thị trường nên số lượng sinh viên theo học Hán Nôm ngày càng giảm. Nhiều giáo sư của ngành học này đã tỏ ra bi quan khi nói rằng chỉ trong khoảng năm năm nữa ngành Hán Nôm có thể bị xóa sổ vì không còn người theo học, khi mà sinh viên tốt nghiệp thuộc loại ưu tú vẫn thất nghiệp như câu chuyện sau đây trích từ báo Tuổi Trẻ.
Lê Quang Trường là sinh viên vừa tốt nghiệp xuất sắc chuyên ngành Hán nôm-khoa ngữ văn báo chí-trường Đại học Khoa học xã hội và nhân văn TP.SG với luận văn: Phiên dịch Tam Tự Kinh (bản chú giải của Ngô Mông). Thầy giáo Nguyễn Khuê nhận xét: Cả tiếng Hán cổ lẫn tiếng Hán hiện đại Trường đều giỏi. Tam Tự Kinh là tác phẩm luân lý giáo dục cơ bản do người Trung Quốc biên soạn. Theo tôi biết, trước giờ chỉ có hai bản dịch tác phẩm này lưu hành, chỉ dịch chính văn chứ không chú thích. Trường dịch tốt, dịch cả phần chú thích, chú thích thêm và phát hiện, sửa cả những chỗ các dịch giả khác sai. Hội đồng chấm luận văn có 6 thầy cô cho điểm kín, sau 20 phút trình bày, Trường được cho điểm tuyệt đối 10. Những ngày làm luận văn của Trường thật sự là ám ảnh. Đó cũng là những tháng tiền trôi như nước, Trường phải mượn tiền của bạn, của hàng xóm ở trọ, và cuối cùng là xin cả chủ nhà giảm đến 75% tiền trọ tháng để hoàn thành nghiên cứu. Sinh viên cả khoa văn, ai mà chẳng biết anh chàng Trường tài hoa và say đắm Hán nôm. Đi đâu Trường cũng chuẩn bị sẵn viết mực tàu, ngày trại họp mặt truyền thống khoa, Trường ngồi trong lều vẽ đến mấy chục chữ nhẫn trên giấy cho bạn bè treo làm kỷ niệm.

Trường nói: Học tiếng Hán nôm làm quen với kinh điển không phải là học ngoại ngữ đơn thuần mà chính là học đạo lý, học cách nghiên cứu. Chữ nhẫn ý nhị lắm nghe, nó giúp mình “nuốt nghẹn” những lúc ra đường bị người say rượu đánh nhầm, hay buổi sáng bị mất xe đạp trước giờ thi, nhiều nhất là những lúc mặc cảm. Trường đã từng là học sinh đoạt giải nhì môn văn của Đà Nẵng. Từ bé Trường đã “chơi” với tiếng Hán. Trường kể: Ba tôi tập cho tôi đồ chữ trên nền nhà. Vào nhà ai tôi cũng ghi tiếng Hán trên sớ, trên cột để về hỏi lại. Ba tôi nói đúng, phải học tiếng cổ để tinh thông hơn quốc ngữ, điều đó thú vị lắm. Chỉ có Trường trong số chín anh chị em của gia đình vào được đại học, học bằng nỗi mặc cảm hoàn cảnh khó khăn và vóc dáng nhỏ bé do di truyền. Có người cười nói với Trường học chữ Hán ra đời làm sao bán được chữ mà sống, nhưng Trường vẫn chọn con đường nghiên cứu.
Bạn,
Bây giờ thì thủ khoa Lê Quang Trường đang buồn vì năm nay khoa Hán Nôm không có “tiêu chuẩn” giữ sinh viên giỏi ở lại trường, trong khi anh rất thèm dạy học đúng chuyên ngành. Rồi lại ước có tiền để vào Cao học Hán nôm tại Hà Nội. Ông đồ trẻ cuối thế kỷ 20 mong có một việc làm đủ sống để chờ một công việc có liên quan đến Hán nôm!

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
)
Có phải ngoại ngữ là khó nhất trong các môn học? Có lẽ như thế. Nhưng đối với nhiều người, Toán hay Lý Hóa mới khó nhất, hay Sử hay Địa mới khó nhất… Vấn đề là cần môi trường thuận tiện. Thí dụ, nếu truyền hình CNN kênh tiếng Anh hằng ngày phát hình tại Việt Nam, có lẽ nhiều học sinh sẽ giỏi tiếng Anh hơn từ ngày thơ ấu. Không có môi trường thuận lợi để học ngoại ngữ, sẽ học gian nan hơn.
Vậy là kiều hối chảy vào nước ào ạt… bất kể qua kênh chính thức hay bán chính thức, hay không chính thức. Kiểm toán cho đúng cũng khó, chỉ có cách suy đoán rằng phước đức của chế độ vẫn còn vững vàng, ít nhất là về mặt thu hút kiều hối. Chỉ có cách suy nghĩ kiểu tâm linh mới giải thích được, có lẽ.
Vậy là trật đường rầy, câu chuyện tưởng như chỉ có trong truyện thần thoại của thế kỷ 19 hay thế kỷ 20. Đúng là trật đường rầy xe lửa.
Có phải đào tạo 9.000 Tiến Sĩ sắp tới chỉ là một cách để các quan chức củng cố cho chế độ vững vàng thêm vài thập niên? Có phải tất cả con cháu của mấy trăm ủy viên Bộ Chính Trị sẽ được cầm tiền chính phủ để đi học Tiến sĩ, Thạc sĩ theo đề án mới, và rồi một số sẽ kết hôn với Việt kiều để ở lại nằm vùng, phần còn lại sẽ về VN thay ba mẹ để cai trị VN thêm vài thập niên nữa?
Đàn ông có giá bao nhiêu? Bạn thử suy đoán xem? Một ngàn đô la hay một triệu đôla? Tất nhiên là tùy… vì không phải ai cũng có giá như ai. Vì như cuộc đời của Albert Einstein vĩ đại hơn biết bao nhiêu người đời thương như mình.
Sinh viên là người đi học bậc cao đẳng hay bậc đại học… Trong lịch sử nhân loại, sinh viên thường là thế hệ đi đầu của những cuộc cách mạng. Gần như bất cứ biến động nào trong lịch sử cũng nhìn thấy bóng dáng của sinh viên.
Vậy là lại ngộ độc. Cũng ở trường mầm non. Có vẻ như các trường mầm non không bận tâm về chuyện nhà bếp? Hay phải chăng, có gì mờ ám trong việc đi chợ cho trường mầm non?
Nhạc bolero có phải là bước thụt lùi? Hỏi như thế, có công bằng không, trong khi các loại nhạc thường gọi là “nhạc sang” chủ yếu là nhạc cũ từ hơn nửa thế kỷ qua? Tính vê thời gian, nhạc nào thụt lùi hơn? Nhưng dân Miền Nam ưa nhạc bolero chủ yếu là cảm xúc hoài niệm vê cái gì rất mực VNCH... Và chẳng nguy hiểm gì cả.


Kính chào quý vị,

Tôi là Derek Trần, dân biểu đại diện Địa Hạt 45, và thật là một vinh dự lớn lao khi được đứng nơi đây hôm nay, giữa những tiếng nói, những câu chuyện, và những tâm hồn đã góp phần tạo nên diện mạo văn học của cộng đồng người Mỹ gốc Việt trong suốt một phần tư thế kỷ qua.
Hai mươi lăm năm! Một cột mốc bạc! Một cột mốc không chỉ đánh dấu thời gian trôi qua, mà còn ghi nhận sức bền bỉ của một giấc mơ. Hôm nay, chúng ta kỷ niệm 25 năm Giải Viết Về Nước Mỹ của nhật báo Việt Báo.

Khi những người sáng lập giải thưởng này lần đầu tiên ngồi lại bàn thảo, họ đã hiểu một điều rất căn bản rằng: Kinh nghiệm tỵ nạn, hành trình nhập cư, những phức tạp, gian nan, và sự thành công mỹ mãn trong hành trình trở thành người Mỹ gốc Việt – tất cả cần được ghi lại. Một hành trình ý nghĩa không những cần nhân chứng, mà cần cả những người viết để ghi nhận và bảo tồn. Họ không chỉ tạo ra một cuộc thi; họ đã và đang xây dựng một kho lưu trữ. Họ thắp lên một ngọn hải đăng cho thế hệ sau để chuyển hóa tổn thương thành chứng tích, sự im lặng thành lời ca, và cuộc sống lưu vong thành sự hội nhập.

Trong những ngày đầu ấy, văn học Hoa Kỳ thường chưa phản ánh đầy đủ sự phong phú và đa dạng về kinh nghiệm của chúng ta. Giải thưởng Viết Về Nước Mỹ thực sự đã lấp đầy khoảng trống đó bằng sự ghi nhận và khích lệ vô số tác giả, những người đã cầm bút và cùng viết nên một thông điệp mạnh mẽ: “Chúng ta đang hiện diện nơi đây. Trải nghiệm của chúng ta là quan trọng. Và nước Mỹ của chúng ta là thế đó.”


Suốt 25 năm qua, giải thưởng này không chỉ vinh danh tài năng mà dựng nên một cộng đồng và tạo thành một truyền thống.
Những cây bút được tôn vinh hôm nay không chỉ mô tả nước Mỹ; họ định nghĩa nó. Họ mở rộng giới hạn của nước Mỹ, làm phong phú văn hóa của nước Mỹ, và khắc sâu tâm hồn của nước Mỹ. Qua đôi mắt họ, chúng ta nhìn thấy một nước Mỹ tinh tế hơn, nhân ái hơn, và sau cùng, chân thật hơn.

Xin được nhắn gửi đến các tác giả góp mặt từ bao thế hệ để chia sẻ tấm chân tình trên các bài viết, chúng tôi trân trọng cảm ơn sự can đảm của quý vị. Can đảm không chỉ là vượt qua biến cố của lịch sử; can đảm còn là việc ngồi trước trang giấy trắng, đối diện với chính mình, lục lọi ký ức đau thương sâu đậm, và gửi tặng trải nghiệm đó đến tha nhân. Quý vị là những người gìn giữ ký ức tập thể và là những người dẫn đường cho tương lai văn hóa Việt tại Hoa Kỳ.

Với Việt Báo: Xin trân trọng cảm ơn tầm nhìn, tâm huyết, và sự duy trì bền bỉ giải thưởng này suốt một phần tư thế kỷ.
Khi hướng đến 25 năm tới, chúng ta hãy tiếp tục khích lệ thế hệ kế tiếp—những blogger, thi sĩ, tiểu thuyết gia, nhà phê bình, nhà văn trẻ—để họ tìm thấy tiếng nói của chính mình và kể lại sự thật của họ, dù đó là thử thách hay niềm vui. Bởi văn chương không phải là một thứ xa xỉ; đó là sự cần thiết. Đó là cách chúng ta chữa lành, cách chúng ta ghi nhớ, và là cách chúng ta tìm thấy nơi chốn của mình một cách trọn vẹn.

Xin cảm ơn quý vị.

NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.