Hôm nay,  

Tiếng Trống Tuồng

14/04/200200:00:00(Xem: 6528)
Bạn,

Thư kỳ này sẽ kể bạn nghe về tiếng trống tuồng của một nghệ sĩ tuy đã về hưu, nhưng vẫn được khán giả khắp nơi kèo nài xin nghe những âm vang khó tìm giữa một thời mà tiếng đàn điện với keyboard điện tử đang chiếm ưu thế. Nhà báo Ngô Hoa Tâm của Tạp chí Tài Hoa Trẻ tại Hà Nội viết tóm lược như sau.

Sinh ra tại đất tuồng Tam Lư, Từ Sơn, Bắc Ninh, lại sống trong một gia đình có bốn thế hệ đều theo nghiệp diễn tuồng, Nghệ sĩ Nguyễn Đắc Hán biết chơi trống tuồng từ nhỏ. Dày công học hỏi các ngón nghề, lại có sự mẫn cảm của ngườii nghệ sĩ, ông Hán trở thành một tay trống tuồng cự phách.

Mỗi lần quê tôi (làng Tam Lư, đất Từ Sơn, Bắc Ninh) mở hội, tiếng trống tuồng lại vang lên hối hả khắp hang cùng ngõ hẻm, như thúc giục, gọi mời bà con ra ngôi đình cổ để xem tuồng.Tôi có thể quả quyết với các bạn rằng, nếu một ngày nào đó, bạn về Tam Lư đúng vào dịp lễ hội, được nghe tiếng trống tuồng do đích thân nghệ nhân Nguyễn Đắc Hán cầm trịch, dù chỉ một lần, chắc hẳn bạn sẽ khó quên. Bởi như người đời thường vẫn nói: "Tuồng mà thiếu tiếng trống, tiếng kèn thì không còn là tuồng nữa".

Nghệ nhân Đắc Hán, dân chính gốc người làng Tam Lư, thích chơi trống tuồng từ khi còn nhỏ. Cha và chú là các nghệ nhân: Nguyễn Đắc Vượng, Ba Tuyên, Đắc Nhã đều là những kép tuồng nổi tiếng ở vùng Đông Ngàn xa (nay là phần đất của hai huyện Từ Sơn và Tiên Du, Bắc Ninh). Gia đình ông thuộc số rất ít ngườii ở làng Tam Lư, bốn thế hệ đều theo nghề sân khấu. Nổi danh ở đất Thăng Long một thời, song ông luôn chăm lo đến lớp măng non ở quê nhà. Chính ông là người sáng lập và góp phần công sức xây dựng Đội dâng hương phục vụ các ngày hội hè, đình đám, lễ tết ở quê hương. Hằng năm, cứ đến ngày mồng bốn tháng giêng Âm lịch, dân làng Tam Lư mở hội, bà con dân làng lại kéo nhau ra đình xem tuồng để được nghe tiếng trống vang lên từ đôi bàn tay tài hoa của ông.

Thuở nhỏ, cậu bé Nguyễn Đắc Hán thường theo cha, chú đi khắp các thôn làng của vùng quê Kinh Bắc, rồi Vĩnh Phú, Thái Nguyên, tạt sang cả đất Hưng Yên, Hải Dương, lên tận Cao Bằng, Lạng Sơn... để diễn những tích tuồng cổ nổi tiếng thời bấy giờ: Sơn Hậu, Đào Tam Xuân loạn trào, Triệu Đình Long cứu chúa, Hồ Nguyệt cô hóa cáo...

Thấy cậu con trai có "duyên" với sân khấu tuồng, người cha không tiếc công sức truyền nghề cho con.

Nguyễn Đắc Hán là người sáng dạ, mê chơi trống, lại chịu khó học lỏm các ngón nghề của lớp đi trước. Do vậy, chẳng bao lâu, ông đã trở thành một tay trống trụ cột, khá thuần thục của đội tuồng quê nhà.

Ông thường tâm sự với mọi ngời một cách khôi hài mà hóm hỉnh "chơi trống tuồng cho hay, cho có hồn, nhập thần đâu có dễ, nó không như trống chèo, càng khác xa trống chầu văn, ả đào, trống nơi cung đình...". Rồi ông giải thích cặn kẽ cho tôi nghe: "Trống tuồng có nhiều bộ, mỗi bộ lại biểu hiện một câu chữ, một động tác phải gắn liền với lời ca, với đàn, sáo nhị... sao cho hài hòa, nhuần nhuyễn. Khi tiếng trống phát ra, vang lên phải phù hợp với vũ đạo, diễn biến tâm lý của từng vai diễn trên sân khấu. Nói một cách khác, khi chơi trống tuồng, người nghệ sĩ phải hòa mình với vở diễn, đồng cảm với tính cách, số phận của từng nhân vật trên sàn diễn để mỗi khi tiếng trống phát ra, sao cho khớp với diễn biến của từng lớp diễn, hợp cảnh mà đúng làn điệu".

Ngưng nói trong ít phút, ông dang rộng đôi cánh tay, gõ vào khoảng không trước mặt tôi một cách điệu nghệ, như để minh họa cho cách chơi trống, rồi ông nói một cách say sưa: "Ví như trong vở Đào Tam Xuân loạn trào, khi Đào Tam Xuân nghe tin chồng chết oan, bà đã kéo quân về triều đình để hỏi tội vua, lúc này tiếng trống phải vang lên một cách dữ dội, giận hờn, khiến người nghe như thấy tiếng ai oán, uất hận, xót thương. Đến khi nghe tin cả con trai mình cũng tử thương nơi chiến trận, tiếng trống phải bứt lên thành cao trào của nỗi niềm đau khổ, uất ức, như thúc giục sự báo thù, lấy oán trả oán, hờn căm mà xót thương. Nói một cách giản đơn là người chơi trống phải biết "sống" cùng từng nhân vật, từng màn diễn của vở tuồng đang diễn trên sân khấu. Đó chính là sự mẫn cảm mang tính chuyên nghiệp ở người nghệ sĩ. Muốn tinh thông nghề nghiệp, không có con đường nào khác hơn là phải khổ luyện, mà luyện mãi rồi quen, quen rồi lâu dần trở nên thuần thục, thành thạo".

Ngồi nghe ông trò chuyện tâm tình, tôi chợt nhận ra rằng đánh trống tuồng cũng là một nghề công phu.

Mới đây, Nghệ sĩ Nguyễn Đắc Hán và người con gái rượu của ông, nghệ sĩ Bích Tần đã đi lưu diễn ở một số nớc: Singapore, Pháp, Đức, Hà Lan, Đan Mạch... và cả Mỹ theo lời mời của bà Ea Sola Thủy, người đại diện của tổ chức nghệ thuật phi lợi nhuận.

In Trang
Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
)
Trang đầuTrang trước505506507508509510511Trang sauTrang cuối

Năm học mới đã đi qua hơn 2 tháng nửa học kỳ, nhưng nhiều sinh viên vẫn chật vật quanh chuyện "xoay vốn" để trang trải chi phí học tập. Do nhiều ngân hàng cạn nguồn tín dụng dành cho sinh viên, nên việc vay tiền càng khó khăn hơn. Mỗi ngày, tại các trường đại học luôn có hàng trăm sinh viên tụ tập trước văn phòng hoặc trung tâm hỗ trợ sinh viên với những câu hỏi dồn dập về những thông tin liên quan đến hồ sơ xin vay tiền từ ngân hàng.

Theo báo quốc nội, tại VN, những năm gần đây, các trung tâm đào tạo, dạy nghề, giới thiệu việc làm mọc lên như nấm, trực thuộc đủ mọi tổ chức: Doanh nghiệp, hội, tổ chức xã hội,... Những trung tâm này gửi tới các trường đào tạo chuyên nghiệp đề nghị "xin chỉ tiêu" liên kết đào tạo, trong khi cơ sở của trung tâm có thể chỉ là một văn phòng khoảng vài chục mét vuông với mấy nhân viên.

Trên địa bàn tỉnh Quảng Nam, nằm ở rẻo đất bên kia sông Hoài về phía Đông của thị xã Hội An có 1 làng mộc được hình thành cách đây hơn 500 năm. Đó là làng mộc Kim Bồng. Sản phẩm mộc Kim Bồng vang danh xứ Đàng Trong từ thế kỷ 15-16 thông qua thương cảng Hội An sầm uất. Thợ mộc Kim Bồng nổi tiếng khéo tay và sáng tạo. Rồi làng mộc ly tán vì chiến tranh.

Theo báo quốc nội, hàng ngày tại Hà Nội có hàng trăm người ở ven Hồ Tây sống nhờ vào nghề câu, kéo trộm cá, bằng những thủ thuật tinh vi. Nhìn những cụm bèo hiền lành nổi lềnh bềnh trên mặt nước, không ai nghĩ rằng đó là những cái bẫy cá trên hồ. Những kẻ câu trộm làm cho bao ông thầu cá ở Hồ Tây phải méo mặt.

Theo báo Người Lao Động, trên địa bàn quận 1 TPSG, có chợ Cầu Mống trên đường Chương Dương đang là trung tâm buôn bán rắn lục, một mặt hàng quí hiếm và rất nhiều người hỏi mua. Trước đâỳ rắn lục là loại "vô danh tiểu tốt", giá khá rẻ vì nó nhỏ con, thịt không ngon và không có tác dụng ngâm rượu tăng lực như các loại rắn khác.

Tại tỉnh Vĩnh Long, có 1 học sinh nghèo tên là Trần Đồng Kiếm Lam, phải đi nhặt vỏ dừa để có tiền theo đuổi suốt những năm học phổ thông, và trong kỳ thi tuyển đại học, cậu học trò con nhà nghèo này đã đỗ thủ khoa ở trường cao đẳng và đạt 29.5 điểm ở Trường Đại học kiến trúc Sài Gòn. Do quá nghèo, không có tiền lên Sài Gòn học ngành kiến trúc

Theo báo quốc nội dẫn tài liệu của Tổng cục Thống kê VN, hiện có hơn 60% dân ở các tỉnh tại VN ở độ tuổi 15 - 29 thiếu việc làm đang đổ về các thành phố, các khu công nghiệp. Không nhà ở, không có sổ gia đình thường trú, đứng ngoài các dịch vụ xã hội, thu nhập thấp...

Theo ghi nhận của báo quốc nội, tại các khu công nghiệp, chế xuất trên địa bàn thành phố Sài Gòn, nhiều doanh nghiệp đang gặp khó khăn trong tuyển dụng lao động tại chỗ. Nhiều doanh nghiệp, ngoài việc đăng thông báo tuyển dụng trên báo chí, còn đi tìm người tại các trung tâm giới thiệu việc làm nhưng vẫn khó tuyển dụng đủ theo yêu cầu.

Theo báo Lao Động, ngày 28 tháng10 vưà qua, tại vùng núi tỉnh Quảng Nam, một đàn voi rừng 6 con trên đường đi tìm con voi con bị lạc đàn, đã "đại náo" phố chợ thị trấn Trà My. Người dân hiếu kỳ kéo nhau đi xem voi, nhưng đang phải đối mặt với hiểm hoạ chết người.

Tại miền Trung, trên địa bàn tỉnh Phú Yên, có 1 xóm mà dân địa phương gọi là "xóm răng đen". Đó là xóm Trường ở thôn Phú Xuân B, xã Xuân Phước, huyện Đồng Xuân. Do nguồn nước giếng trong xóm bị nhiễm độc,nên răng của người dân ở đây, từ trắng bình thường bỗng dần chuyển sang vàng rồi đen xỉn theo thời gian. Báo SGGP ghi nhận hiện trạng này như sau.
Trang đầuTrang trước505506507508509510511Trang sauTrang cuối
VB Podcast



Kính chào quý vị,

Tôi là Derek Trần, dân biểu đại diện Địa Hạt 45, và thật là một vinh dự lớn lao khi được đứng nơi đây hôm nay, giữa những tiếng nói, những câu chuyện, và những tâm hồn đã góp phần tạo nên diện mạo văn học của cộng đồng người Mỹ gốc Việt trong suốt một phần tư thế kỷ qua.
Hai mươi lăm năm! Một cột mốc bạc! Một cột mốc không chỉ đánh dấu thời gian trôi qua, mà còn ghi nhận sức bền bỉ của một giấc mơ. Hôm nay, chúng ta kỷ niệm 25 năm Giải Viết Về Nước Mỹ của nhật báo Việt Báo.

Khi những người sáng lập giải thưởng này lần đầu tiên ngồi lại bàn thảo, họ đã hiểu một điều rất căn bản rằng: Kinh nghiệm tỵ nạn, hành trình nhập cư, những phức tạp, gian nan, và sự thành công mỹ mãn trong hành trình trở thành người Mỹ gốc Việt – tất cả cần được ghi lại. Một hành trình ý nghĩa không những cần nhân chứng, mà cần cả những người viết để ghi nhận và bảo tồn. Họ không chỉ tạo ra một cuộc thi; họ đã và đang xây dựng một kho lưu trữ. Họ thắp lên một ngọn hải đăng cho thế hệ sau để chuyển hóa tổn thương thành chứng tích, sự im lặng thành lời ca, và cuộc sống lưu vong thành sự hội nhập.

Trong những ngày đầu ấy, văn học Hoa Kỳ thường chưa phản ánh đầy đủ sự phong phú và đa dạng về kinh nghiệm của chúng ta. Giải thưởng Viết Về Nước Mỹ thực sự đã lấp đầy khoảng trống đó bằng sự ghi nhận và khích lệ vô số tác giả, những người đã cầm bút và cùng viết nên một thông điệp mạnh mẽ: “Chúng ta đang hiện diện nơi đây. Trải nghiệm của chúng ta là quan trọng. Và nước Mỹ của chúng ta là thế đó.”


Suốt 25 năm qua, giải thưởng này không chỉ vinh danh tài năng mà dựng nên một cộng đồng và tạo thành một truyền thống.
Những cây bút được tôn vinh hôm nay không chỉ mô tả nước Mỹ; họ định nghĩa nó. Họ mở rộng giới hạn của nước Mỹ, làm phong phú văn hóa của nước Mỹ, và khắc sâu tâm hồn của nước Mỹ. Qua đôi mắt họ, chúng ta nhìn thấy một nước Mỹ tinh tế hơn, nhân ái hơn, và sau cùng, chân thật hơn.

Xin được nhắn gửi đến các tác giả góp mặt từ bao thế hệ để chia sẻ tấm chân tình trên các bài viết, chúng tôi trân trọng cảm ơn sự can đảm của quý vị. Can đảm không chỉ là vượt qua biến cố của lịch sử; can đảm còn là việc ngồi trước trang giấy trắng, đối diện với chính mình, lục lọi ký ức đau thương sâu đậm, và gửi tặng trải nghiệm đó đến tha nhân. Quý vị là những người gìn giữ ký ức tập thể và là những người dẫn đường cho tương lai văn hóa Việt tại Hoa Kỳ.

Với Việt Báo: Xin trân trọng cảm ơn tầm nhìn, tâm huyết, và sự duy trì bền bỉ giải thưởng này suốt một phần tư thế kỷ.
Khi hướng đến 25 năm tới, chúng ta hãy tiếp tục khích lệ thế hệ kế tiếp—những blogger, thi sĩ, tiểu thuyết gia, nhà phê bình, nhà văn trẻ—để họ tìm thấy tiếng nói của chính mình và kể lại sự thật của họ, dù đó là thử thách hay niềm vui. Bởi văn chương không phải là một thứ xa xỉ; đó là sự cần thiết. Đó là cách chúng ta chữa lành, cách chúng ta ghi nhớ, và là cách chúng ta tìm thấy nơi chốn của mình một cách trọn vẹn.

Xin cảm ơn quý vị.

NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.