Hôm nay,  

Tuồng ‘Chân Đất’

16/10/200600:00:00(Xem: 5035)

Tuồng ‘Chân Đất’

Bạn,

Theo báo quốc nội, tại miền Trung, trong khi sân khấu hát bội chuyên nghiệp ngày một vắng hoe thì ở nhiều làng quê tỉnh Bình Định, tiếng trống chầu vẫn giục giã lôi cuốn  nông dân đến với những đêm "tuồng chân đất" đầy say mê. Báo Lao Động gọi đó là "tuồng chân đất" bởi cái phong vị quá đỗi dân dã, từ đào, kép cho đến người xem như ghi nhận của 1 phóng viên qua đoạn ký sự như sau. 

"Nghe giục trống chầu/Đâm đầu mà chạy". Đêm rằm tháng 7 âm lịch vừa rồi là một đêm như vậy đối với người dân huyện Tuy Phước, tỉnh Bình Định - một trong những "cái nôi" của nghệ thuật sân khấu tuồng. Sân vận động thị trấn Tuy Phước đông nghìn nghịt người. Họ đổ về đêm hát bội nhân lễ giỗ Đào Tấn - vị danh nhân đất Bình Định vốn được xem là hậu tổ của nghệ thuật sân khấu tuồng. Các đào (diễn viên nữ), kép (diễn viên nam) bất kể nghiệp dư hay chuyên nghiệp trên toàn "cõi hát bội" Bình Định tập hợp lại diễn vở "Sơn hạ nam đường". Nhà nghiên cứu hát bội hàng đầu Việt Nam, cụ Vũ Ngọc Liễn hào hứng: "Tôi 84 tuổi, cả đời sống chết với hát bội, nhưng lâu lắm rồi, cũng đến mươi năm nay mới lại được thoả mãn cơn say tuồng như thế. Dân mình đâu đã dễ quên tuồng. Mà tuồng cũng đâu dễ "đứt bóng" trên mảnh đất "chôn nhau cắt rốn". Nhất là bọn trẻ, những đào Hường, kép Lộc, kép Lễ, kép Lưỡng... diễn cứ là... ngọt xớt".

"Kép Lưỡng" mà cụ Liễn nhắc đến là nghệ danh, còn chính danh là Nguyễn Minh Toàn, 42 tuổi, ở xã Nhơn Hưng, huyện An Nhơn (Bình Định). Phóng viên tìm đến nhà, gặp ngay kép Lưỡng đang biểu diễn trên sân khấu... chái hè, khí giới là cái rựa, ngựa là cái đòn ngồi, và đi hia... chân đất. Hai cô con gái ngồi "diễn" phụ hoạ. Hoá ra họ đang làm dẹp tre (dụng cụ đơm cá) để bán. Kép Lưỡng cười, bảo: "Hát tuồng là cái nghiệp anh ơi. Chứ toàn bộ đào, kép không chỉ gánh (đoàn) tui mà các gánh khác cũng vậy, nghề chính vẫn là... làm nông". Cả nhà này đều tham gia gánh hát. Hai cô con gái ngồi đây còn tuổi đi học, cũng là đào trẻ và đào nhí. Vợ kép Lưỡng, cô đào Trần Thị Hoa, đã đi buôn rau từ sáng sớm. Kép Lưỡng nói: "Gia đình tui chỉ làm khanh tướng vương phi trong đêm diễn thôi, chứ ban ngày về thì cày cuốc 4 sào ruộng, thêm buôn bán, chăn nuôi, làm nghề phụ... Gia đình tui hát xướng có truyền thống. Hát bội đã ngấm vào trong máu, không bỏ được, nên tui mới đứng ra quy tụ mấy chục người cũng mê tuồng ngang ngửa với tui, đi hát khắp nơi".

Bạn,

Cũng theo báo Lao Động, kép Lưỡng kiêm luôn ông bầu, thành lập gánh hát Nhơn Hưng,  vừa ra mắt cuối năm 2005. Gánh Nhơn Hưng có các "cụ diễn viên" Kim Anh, Văn Trạch (Nhơn Hoà, huyện An Nhơn), Minh Hàng (Phước An, huyện Tuy Phước) gần 70 tuổi mà vẫn chưa nguội lửa tuồng... Những nông dân chân đất theo gánh hát vì mê tuồng và để kiếm thêm thu nhập đã đành, mà nhiều người giàu có an nhàn cũng không chịu ngồi yên một chỗ để xem. Phải theo gánh, phải hát, phải diễn mới thoả.

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
)
Theo báo quốc nội, tại thành phố Sài Gòn, nhu cầu tuyển nữ sinh viên giúp việc nhà đang nổi lên, chiếm đến 20% số việc làm thời vụ như tiếp thị, dạy kèm, bán hàng, phát bướm... Sinh viên cũng nhanh chóng thích ứng với cái nghề vốn không được xem trọng. Báo Sài Gòn Tiếp Thị ghi nhận về tình cảnh mưu sinh của nữ sinh viên giúp việc nhà như sau.
Theo báo Thanh Niên, trong khu vực huyện đảo Cát Hải thuộc vùng biển Hải Phòng, có một ngôi làng nghèo đến kỳ lạ :không có chợ; một nhà mổ lợn, cả làng đến ăn. Cửa các nhà không bao giờ khoá vì không có một mống trộm cắp. Để vào được làng mà áo quần khô ráo, phải "thoát y" lội qua quãng ngập. Báo TN ghi chuyện lạ về làng này như sau.
Theo báo quốc nội, vào thượng tuần tháng 6 vưà qua, trên địa bàn quận Gò Vấp, thành phố Sài Gòn, đã xảy ra một vụ công nhân đập phá trụ sở 1 công ty sản xuất giày. Theo các nhân chứng, vụ việc xuất phát từ khu vực nhà ăn của công ty này. Các công nhân đồng loạt bỏ ăn, hất đổ đồ ăn xuống đất và một số người bắt đầu đập phá. Vụ việc gây náo loạn cả khu vực
Theo báo quốc nội, tại tỉnh Nam Định, có 1 ngôi làng mà 80% dân số biết sử dụng ít nhất một loại nhạc cụ, mỗi đứa trẻ đều là một nhạc công. Trong làng có nhiều "nghệ sĩ" không qua trường lớp nào, nhưng lại rất sành âm nhạc. Nhiều gia đình vì quá mê âm nhạc đã đem bán cả ruộng đất, để có tiền mua đàn. Báo Thiếu Niên Tiền Phong viết về làng này như sau.
Tại vùng sông nước của miền Tây Nam phần, do hình thái địa lý và nhu cầu thương mại, nhiều ngôi chợ nổi trên sông đã hình thành. Một trong những chợ luôn tấp nập người buôn bán là chợ nổi Cái Răng gần thành phố Cần Thơ.Theo các nhà nghiên cứu nhân văn, chợ nổi, ngay cái tên cũng đã thể hiện sự mộc mạc, chân chất của con người phương Nam. Báo QĐNN viết về chợ nổi Cái Răng như sau.
Theo báo quốc nội, Quảng Nam được biết đến như là một trong những "cái nôi của nghệ thuật tuồng". Hành trình Trò bội - Hát tuồng - Nghệ thuật tuồng là một quá trình chiết lọc, tích lũy trải qua mấy trăm năm. Thế nhưng hiện nay, những tinh hoa ấy dường như đang mai một. Báo SGGP viết như sau. Hiện nay chỉ có một gánh hát tuồng duy nhất sống được nhờ biểu diễn là gánh hát Sông Thu (huyện Duy Xuyên).
Tại Sài Gòn, quán nhậu, bida không còn là chốn dành riêng cho nam giới và việc "cắm quán, ngồi đồng" không chỉ là "đặc quyền" của phái mạnh. Hiện nay, khách cũng đã quen mắt với hình ảnh các cô gái thường trực ở những quán cà phê hàng giờ liền. Những lý do của họ cũng "muôn màu muôn vẻ". Báo Phụ Nữ Chủ Nhật viết như sau.
Chỉ còn 1 tháng nữa là đến mùa thi tuyển sinh viên vào các trường đại học, cao đẳng trong nước. Vào những ngày này, tại nhiều khu vực gần các trường Đại học, ký túc xá, khu nhà tập thể của nhân viên ngành giáo dục tại Hà Nội, dịch vụ bán tài liệu thu nhỏ để thí sinh mang lén vào phòng thi mà giới học sinh gọi là "phao" đã hoạt động mạnh, khách hàng tấp nập.
Trong các món ăn đặc biệt của ba miền Việt Nam, đã bao đời, hầu như ít có người hiểu rõ ngọn nguồn của mắm kho, chỉ biết đó là món ăn gia đình của người nông dân miền Nam nơi xóm ấp đồng quê. Câu ca xưa khắc họa sự tần tảo, chịu khó trong lối sống đạm bạc, dân dã của người nông dân vùng sông nước: "Một đời bông súng mắm kho, ngày đêm lam lũ nỗi lo bưng biền".
Theo báo Tuổi Trẻ, trên địa bàn tỉnh Thừa Thiên-Huế, hàng ngàn gia đình cư dân vùng đầm Cầu Hai và ven biển đang nơm nớp lo âu cho sự sống của mình khi con đường vào ra biển, nơi lấy nước biển và cũng là nơi thoát lũ cho cả vùng đất của hai huyện Phú Lộc và Phú Vang, chẳng bao lâu nữa bị đóng chặt. Báo Tuổi Trẻ viết như sau.


Kính chào quý vị,

Tôi là Derek Trần, dân biểu đại diện Địa Hạt 45, và thật là một vinh dự lớn lao khi được đứng nơi đây hôm nay, giữa những tiếng nói, những câu chuyện, và những tâm hồn đã góp phần tạo nên diện mạo văn học của cộng đồng người Mỹ gốc Việt trong suốt một phần tư thế kỷ qua.
Hai mươi lăm năm! Một cột mốc bạc! Một cột mốc không chỉ đánh dấu thời gian trôi qua, mà còn ghi nhận sức bền bỉ của một giấc mơ. Hôm nay, chúng ta kỷ niệm 25 năm Giải Viết Về Nước Mỹ của nhật báo Việt Báo.

Khi những người sáng lập giải thưởng này lần đầu tiên ngồi lại bàn thảo, họ đã hiểu một điều rất căn bản rằng: Kinh nghiệm tỵ nạn, hành trình nhập cư, những phức tạp, gian nan, và sự thành công mỹ mãn trong hành trình trở thành người Mỹ gốc Việt – tất cả cần được ghi lại. Một hành trình ý nghĩa không những cần nhân chứng, mà cần cả những người viết để ghi nhận và bảo tồn. Họ không chỉ tạo ra một cuộc thi; họ đã và đang xây dựng một kho lưu trữ. Họ thắp lên một ngọn hải đăng cho thế hệ sau để chuyển hóa tổn thương thành chứng tích, sự im lặng thành lời ca, và cuộc sống lưu vong thành sự hội nhập.

Trong những ngày đầu ấy, văn học Hoa Kỳ thường chưa phản ánh đầy đủ sự phong phú và đa dạng về kinh nghiệm của chúng ta. Giải thưởng Viết Về Nước Mỹ thực sự đã lấp đầy khoảng trống đó bằng sự ghi nhận và khích lệ vô số tác giả, những người đã cầm bút và cùng viết nên một thông điệp mạnh mẽ: “Chúng ta đang hiện diện nơi đây. Trải nghiệm của chúng ta là quan trọng. Và nước Mỹ của chúng ta là thế đó.”


Suốt 25 năm qua, giải thưởng này không chỉ vinh danh tài năng mà dựng nên một cộng đồng và tạo thành một truyền thống.
Những cây bút được tôn vinh hôm nay không chỉ mô tả nước Mỹ; họ định nghĩa nó. Họ mở rộng giới hạn của nước Mỹ, làm phong phú văn hóa của nước Mỹ, và khắc sâu tâm hồn của nước Mỹ. Qua đôi mắt họ, chúng ta nhìn thấy một nước Mỹ tinh tế hơn, nhân ái hơn, và sau cùng, chân thật hơn.

Xin được nhắn gửi đến các tác giả góp mặt từ bao thế hệ để chia sẻ tấm chân tình trên các bài viết, chúng tôi trân trọng cảm ơn sự can đảm của quý vị. Can đảm không chỉ là vượt qua biến cố của lịch sử; can đảm còn là việc ngồi trước trang giấy trắng, đối diện với chính mình, lục lọi ký ức đau thương sâu đậm, và gửi tặng trải nghiệm đó đến tha nhân. Quý vị là những người gìn giữ ký ức tập thể và là những người dẫn đường cho tương lai văn hóa Việt tại Hoa Kỳ.

Với Việt Báo: Xin trân trọng cảm ơn tầm nhìn, tâm huyết, và sự duy trì bền bỉ giải thưởng này suốt một phần tư thế kỷ.
Khi hướng đến 25 năm tới, chúng ta hãy tiếp tục khích lệ thế hệ kế tiếp—những blogger, thi sĩ, tiểu thuyết gia, nhà phê bình, nhà văn trẻ—để họ tìm thấy tiếng nói của chính mình và kể lại sự thật của họ, dù đó là thử thách hay niềm vui. Bởi văn chương không phải là một thứ xa xỉ; đó là sự cần thiết. Đó là cách chúng ta chữa lành, cách chúng ta ghi nhớ, và là cách chúng ta tìm thấy nơi chốn của mình một cách trọn vẹn.

Xin cảm ơn quý vị.

NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.