Một Thời Để Nhớ
Vi Anh
Nhơn những ngày cuối năm nay và đầu và năm tới người Việt ở hải ngoại tưởng niệm hai tổng thống dân cử của Việt Nam Cộng Hòa Ngô đình Diệm, Nguyễn văn Thiệu và vị tổng thống thay thế hiến định Trần văn Hương, thử cùng nhìn lại quá khứ để vững tâm trong tưong lai trên con đường đấu tranh cho tự do, dân chủ, nhân quyền VN.
Chế độ Việt Nam Cộng Hoà ở Miền Nam suốt hai thời kỳ đệ nhứt và đệ nhị, kể cả thời kỳ chuyển tiếp giữa đệ nhứt và đệ nhị gọi là nội các chiến tranh, tuy có chiến tranh phá hoại của CS nhưng xã hội VN có phát triễn và nhân dân có thăng tiến. Người dân có chạy giặc nhưng không bao giờ chạy về phía CS; chữ "chạy giặc" được người dân mặc thị hiểu là chạy giặc CS. Đi trong vùng hẻo lánh mà thấy bóng cờ nền vàng ba sọc đỏ ở đồn bót xa xa là yên tâm. Đại đa số dân chúng ở Miền Nam sống khá hơn thời CS về vật chất cũng như tinh thần.
Theo sưu khảo của phát triển kinh tế tại Miền Nam Việt Nam từ 1955 đến 1975 do Douglas C. Dacy của đại học Austin (Texas) viết vào năm 1986. người lao động Việt Nam có lợi tức cao gần 4 lần hơn thời CS bây giờ. Lợi tức thực tế kiếm được trung bình mỗi ngày của người lao động VN năm 1960 thời Đệï nhứt Cộng Hoà bằng 18,1 kg gạo, trong khi thời Xã Hội Chủ nghĩa năm 2006, theo tài liệu của Nhà Nước và Ngân Hàng Thế giới, tính ra chỉ 5,1 kg gạo
Suốt thời đệ nhứt Cộng Hoà gạo Miền Trung không tăng giá. Anh chạy xích lô ở Saigon, xe lôi ở Cần thơ sáng vẫn có thể ăn điểm tâm tô phở, chiều có khi làm một chai la de, ở Cần thơ lót lòng một dỉa cơm tấm, chiều "giải cảm" một vài ly xây chừng rượu đe hay rượu thuốc.
Học trò tiểu học, học sinh trung học không phải đóng học phí hay lệ phí nào trừ tiền hiệu đoàn một năm học chưa bằng giá tiền ba má cho bỏ túi ăn hàng cho một tuần. Hầu như ấp nào cũng có trường sơ cấp hay tiểu học; quận nào cũng có trung hoạc đệ nhứt hay đệ nhị cấp; còn đại học các loại công tư thì kỳ cựu ở Sài Gòn, Huế, Cần Thơ, Đà Lạt, và mới hoặc đang lập ở An giang, Tây Ninh, Mỹ tho, Nha Trang, Qui Nhơn. Chương trình giáo dục rất nhân bản, khoa học, khai phóng, dân tộc. Giáo sư Tạ văn Tài khi xưa dạy nhiều trường đại học ở VNCH, qua Mỹ dạy ở ĐH Harvard, nhận định đại học thời Việt Nam Cộng Hoà, từ 1954 đến 1975, từ các đại học Miền Nam Việt Nam, đã có nhiều sinh viên du học sang Pháp, Đức, Anh, Úc , Nhật và Hoa Kỳ v.v.. và thành công, nhiều khi ngay trong năm đầu, ở các đại học ở các nước ấy, rồi đậu bằng đại học Âu Mỹ dễ dàng, và hàng loạt, trong đủ các ngành, kể cả nguyên tử lực, nhiều người đậu đến bằng tiến sĩ , chứng tỏ nền dại học Miền Nam Việt Nam có phẩm chất và đào tạo người giỏi." Sinh viên đi du học 99% về nước. Sĩ quan công chức học, tu nghiệp không cần thông dịch viên, được các nước trọng vọng vì nắêm vững ngoại ngữ, chuyên môn.
Y tế nông thôn, mỗi xã đều có y tá, hộ sinh và trạm xá, săn sóc sức khoẻ ban đầu hoàn toàn miển phí. Ở tỉnh và một số quận có bệnh viện trang bị đầy đủ, có nhà thuốc tây thừa sức cung ứng dịch vụ y tế cho đồng bào. Người lợi tức thấp cũng được chửa trị do ngân sách nhà nước đài thọ.
Chưa bao giờ các tổ chức từ thiện công hay tư, các tổ chức tôn giáo của VNCH ra ngoại quốc xin xỏ xây cấùt, hay quỹ từ thiện. Bão lụt Miền Tây, Miền Trung lớn, các bộ trưởng, các tỉnh trưởng đi thị sát, và đoàn thể khắp nước nhất tề cứu trợ, không ngửa tay xin xỏ ngoại quốc. Khác với CS Hà nội, đụng một chút là la lên để các nước cứu trợ làm giàu cho đảng viên cán bộ, còn mỗi ngưởi dân chỉ được vài gói mì khô.
Không có chuyện phụ nữ VN nghèo túng đi làm nô lệ tinh dục ở ngoại quốc, cho Miên, cho Thái, cho Tàu; và đàn ông VN nghèo túng đi làm lao nô ở Mã Lai, Đại Hàn, và các nước Cận Đông.
Dù chiến tranh nhưng những quyền căn bản bất khả tương nhượng của người dân vẫn có. Có đối lập, có bất đồng chánh kiến. Có báo chí của tư nhân, có biểu tình đốt xe, có ký giả giả ăn mày phản đối chánh quyền, có "dàn chào", có tịch thu báo, nhưng không bao giờ có lịnh cấm. Đi từ Bến Hải vô, từ Cà mau lên Saigon không cần xin phép "tạm vắng, tạm trú"ù. Tờ khai gia đình chỉ có giá trị địa chỉ hành chánh hơn là tờ "hộ khẩu" hay “quản lý hành chánh" "và kiểm soát" nhân dân về kinh tế, chánh trị, di chuyển.
Chánh quyền căn bản do dân bầu. Địa phương, xã hoàn toàn do dân bầu, cơ quan quyết nghị và chấp hành. Tỉnh dân bầu cơ quan quyết nghị. Nếu VNCH kéo dài vài năm nữa thì sẽ bầu tỉnh trưởng. Trung ương, chánh quyền tam lập cũng do dân bầu trực tiếp hay gián tiếp. Lưỡng viện Quốc Hội hoàn toàn do dân bầu, Tư Pháp, Tối cao Pháp Viện do hai cơ quan dân bầu hiến dịnh bầu chọn. Ngoài ra còn có một đệ tứ quyền là Giám sát viên có quyền điều tra, truy tố những viên sai phạm ở mọi cấp.
Bầâu cử thời VNCH nói chung là tốt nếu so với thời CS đảng cử dân bầu thành định chế. Chánh quyền VNCH có xen vào chuyện bầu cử như bất cứ nước nào. Địa phương có chỗ có ăn gian bầu cử nhưng cũng làm kín đáo, chớ không dám lộ liểu. Tỷ lệ gian lận bầu cử không ảnh hưởng đến toàn cục cuộc bầu cử. Đối lập vẫn đắc cử. Đối lập có tiếng nói, có chỗ nói, có thế và có quyền nói. Chẳng những thế mà có quyền hành động chống Hành Pháp ngoài đường phố, qua hệ thống tư pháp, trong hàng ngũ đảng phái, tôn giáo một cách công khai. Chưa đầy hai thập niên sinh hoạt dân chủ mà VNCH được tự do, dân chủ như vậy, thì dù đối lập, dù bi quan hay dè dặt với chế độ VNCH, người ta cũng phải công bình mà nói tiến trình dân chủ hoá của VNCH là một tiến trình tích cực, tốt lành - không đến nổi tệ.
Còn những vị tổng thống hiến định do dân bầu của VNCH là Tổng Thống Ngô đình Diệm, Nguyễn văn Thiệu, Trần văn Hương trên phương diện vì dân vì nước thì bội phần hơn Ô.Ô. Hồ chí Minh, Lê Duẩn, Trường Chinh, Đỗã Mười, Lê khả Phiêu, Trần đức Lương, Nguyễn minh Triết v.v. Xem lại ba vi tổng thống hiến định của VNCH có ai có tài sản gì đáng giá như Đỗ Mưới, Lê đức Anh, Lê Khả Phiêu, Nguyễn tấn Dũng, Nguyễn minh Triết không. Có ai mang tiếng mang tai với đàn bà con gái như Oâng Hồ chí Minh đâu.
Tóm lại Việt Nam Cộng Hoà là một thể chế, một thời đáng nhớ. Trong khi đó chế độ CS Hà nội có 35 năm hoà bình nhưng dân chúng đồ thán, mất đất, mất biển là một chế độ, một thời cần tránh cho Việt Nam tương lai - sẽ phân tích trong một bài sau.
Gửi ý kiến của bạn
