- Lịch sử con người có những chương đẫm máu, những sai lầm di họa đến ngày nay. Liệu có thể sửa lại những sai lầm đó không" Chúng tôi nghĩ là có thể, nhưng phải có mọi bên cùng sửa, một bên đơn phương không thể làm được. Tuần này Israel thực hiện một cuộc triệt thoái gọi là lịch sử, rút hết các khu định cư Do thái ra khỏi dải đất Gaza của người Ả rập Palestine, kết thúc một giai đoạn xâm lấn từ 38 năm qua. Như vậy Israel đã sai lầm nên bây giờ sửa sai để có hòa bình chăng" Hãy khoan vội kết luận, bởi vì chuyện gì cũng có đầu đuôi của nó. Năm 1967 trong một cuộc chiến gọi là “6 ngày” Israel đã đánh bại các nước Ả rập, chiếm trọn dải Gaza và phần lớn West Bank, tức Tây ngạn sông Jordan. Tại sao Israel tấn công" Vấn đề bắt nguồn từ tình hình Trung Đông sau khi Thế chiến II kết thúc.
Trước Thế chiến, Đức Quốc xã dưới quyền độc tài Hitler trong thập niên 30 đã bạo hành tàn nhẫn với những người gốc Do thái nên họ phải chạy về vùng đất Palestine là quê hương cả ngàn năm cũ của họ. Lúc đó Palestine đặt dưới quyền quản trị của nước Anh. Các nước đồng minh chống Trục có cảm tình với dân Do thái nạn nhân quốc xã, nên đã muốn chia đất Palestine để người Do thái tái lập quốc gia của họ. Trong cuộc chiến, Đức Quốc xã đã phạm tội diệt chủng, giết đến 6 triệu người Do thái trong các lò hỏa thiêu. Nhưng người Ả rập ở Palestine và các nước Ả rập xung quanh đều quyết liệt chống lại việc tái lập quốc gia Do thái ở Palestine. Sau Thế chiến, năm 1947 LHQ biểu quyết chấp thuận phân chia Palestine. Năm 1948 Anh quốc chấm dứt vai trò quản nhiệm và quốc gia Israel chính thức thành lập. Chỉ vài giờ sau, Mỹ thừa nhận quốc gia này. Ngày hôm sau, quân đội các nước Ai cập, Jordan, Syria, Lebanon và Iraq mở cuộc tấn công tiêu diệt Israel, nhưng gặp sự kháng cự dữ dội. Kết quả khi có cuộc đình chiến đầu năm 1949, Israel đã bành trướng thêm 50% phần lãnh thổ chia cho họ, bao gồm miền Tây Galilee, một dải hành lang rộng xuyên qua phần đất Palestine đến tận cổ thành Jerusalem có di tích lịch sử tôn giáo và cả một phần lớn của thành phố Jerusalem hiện đại. Vào cuối năm 1949, Israel chính thức gia nhập LHQ.
Năm 1956, một cuộc đụng độ mới lại xẩy ra, sau khi Ai Cập quốc hữu hóa kênh đào Suez và cấm tầu Do thái qua lại kênh này. Hợp tác với liên quân Anh-Pháp, quân đội Israel chiếm dải Gaza. Đến năm 1967, trong cuộc chiến 6 ngày, Israel thắng các nước Ả rập. Đến khi đình chiến, Israel đã bành trướng lãnh thổ 200%, chiếm giữ Cao nguyên Golan của Syria, Tây ngạn sông Jordan, Cổ thành Jerusalem, toàn bộ vùng Sinai cho đến bờ kênh Suez. Từ đây Israel chủ trương cho dân Do thái lập các khu định cư ở Gaza và Tây ngạn với mục đích ngăn chặn những cuộc tấn công của Ả rập. Trước việc Israel nhập nhằng không chịu trả lại những phần đất đã chiếm, cuộc chiến Do thái-Ả rập lần thứ 4 bùng nổ vào tháng 10 năm 1973, sau khi quân đội Ai Cập và Syria bất ngờ mở cuộc tấn công vào đúng ngày lễ Yom Kippur của Do thái giáo. Hai tuần sau, cuộc tấn công của Ả rập thất bại và ngừng bắn được ký kết, Israel bị tổn thất nặng nề. Đến năm 1977 một nỗ lực hòa bình ngoắt nghéo bắt đầu với sáng kiến của Tổng Thống Ai Cập Anwar Sadat. Tháng 3-1979, Israel và Ai cập ký kết hòa ước, Israel trả lại Sinai cho Ai cập.
Tuy nhiên đến năm 1982, hòa bình mỏng manh ở Trung Đông lại tan vỡ vì Israel tấn công miền Nam Lebanon, nơi đây là điểm cố thủ của FLO, tức Mặt trận Giải phóng Palestine. Năm 1987 PLO mở cuộc tổng nổi dậy gọi là Intifada, nhằm đuổi các khu dịnh cư Do thái ra khỏi phần đất Palestine. Sau cuộc chiến vùng Vịnh (1991), PLO và Israel mở cuộc thương thuyết, đến năm 1993 hai bên đạt đến một thỏa ước lịch sử. Lần đầu tiên PLO thừa nhận quốc gia Israel có quyền sống, Israel thừa nhận PLO là người đại diện của Ả rập Palestine, và người Palestine có quyền tự trị hạn chế ở Gaza và Tây ngạn. Người ta hy vọng là tiến trình hòa bình bắt đầu. Nhưng các phe cực đoan ở cả hai phía Israel và Palestine đều chống lại thỏa ước này. Năm 1994 một tay súng cực đoan Do thái bắn chết 29 người Hồi giáo trong trong một ngôi đền ở Hebron, đến năm 1995, một kẻ Do thái giáo duy căn bắn chết Thủ tướng Rabin của Israel. Các phe cực đoan Hồi giáo Palestine cũng hoạt động mạnh và đến cuối năm 2000, Intifada lần thứ 2 bắt đầu với những cuộc nổi loạn quy mô và đánh bom tự sát rùng rợn.
Tóm lại nỗ lực ngừng chiến thời nào cũng có, nhưng mỗi lần toan tính sống chung hòa bình giữa hai dân tộc Do thái và Ả rập đều bị thất bại vì bàn tay những kẻ cực đoan từ cả hai phía. Lần này với việc Palestine có một chính phủ do dân bầu và việc Israel rút hết các khu đinh cư ở Gaza, thêm 4 khu ở Tây ngạn, liệu hòa bình đã được bảo đảm chưa" Tất cả còn phải chờ xem. Ngay khi Do thái bắt đầu rút, các lãnh tụ của tổ chức Hamas ở Gaza đã xuất hiện công khai, mở cuộc họp báo để tuyên bố quyết không chịu giải giới và thề tiếp tục tranh đấu võ trang để lấy lại hết các lãnh thổ bị Israel lấn chiếm từ 50 năm trước. Mặt khác phe cực đoan Do thái cũng chống lại lệnh rút khỏi Gaza. Quân đội Israel phải dùng vũ lực trục xuất những người Do thái không chịu rời bỏ khu đinh cư. Dù sao tiến trình hòa bình vẫn tiếp tục, hãy chờ xem hai bên có kìm giữ được bàn tay phá hoại của cực đoan không.
Người bên ngoài thấy một điểm lạ lùng. Palestine vốn là mảnh đất hình thành những xã hội văn minh đầu tiên của nhân loại, với nhiều sắc dân Ả rập và Do thái sống lẫn lộn như xôi đậu. Palestine đã từng bị các đế quốc cổ từ bên ngoài xâm lăng trước Công nguyên, kể cả Đế quốc La Mã. Sau đó Đế quốc Thổ cai trị Palestine từ thế kỷ 16. Đến Thế chiến I thế kỷ 20, quân đội Anh đuổi được đế quốc Thổ ra khỏi Palestine thiết lập chế độ thuộc địa cho đến hết Thế chiến II. Trong khoảng hơn ngàn năm đó, Ả rập-Do thái vẫn sống hòa bên nhau, không chút tị hiềm vì sắc tộc hay tôn giáo. Bây giờ được có tự do độc lập, tại sao họ lại muốn chém giết lẫn nhau. Chẳng lẽ họ chỉ biết sống hòa với nhau khi có ách ngoại xâm choàng lên đầu họ"
Gửi ý kiến của bạn
