Hôm nay,  

Thời Lập Quốc

23/02/201100:00:00(Xem: 16357)

Tây tạng lập quốc hồi thế kỷ thứ 7, do vua Song tán Tư cam (Srong-btsan-Sgampo). Xưa kia là một quốc gia độc lập, với Phật giáo rất thịnh. Các vương quốc của người Tây Tạng ngày xưa bao gồm vùng đất ngày nay là Khu tự trị Tây Tạng thuộc Trung Quốc và một phần Ấn Độ, Nepal, Bhutan. Các cuộc tranh giành quyền lực giữa các nhóm đối nghịch trong lòng Tây Tạng đã khiến vương quốc này bị suy yếu.

Lhassa_map

  • Tây Tạng, Trung Quốc và Mông Cổ:

Tây Tạng vốn có một lịch sử nhiều biến động. Có lúc, Tây Tạng là một quốc gia độc lập, nhưng cũng có những thời, họ bị các triều đại hùng mạnh của Trung Quốc và Mông Cổ cai trị.


Đến đầu thế kỷ 13, đế quốc Mông Cổ bắt đầu xâm chiếm Tây Tạng, và sau đó Hoàng đế Mông Cổ đã chia Tây Tạng ra nhiều phần để ban thưởng cho bà con thân thích. Sau Thành cát Tư hãn, đến thời Hốt tất liệt lập ra nhà Nguyên, về mặt lý thuyết thì Tây Tạng nằm dưới ách đô hộ của nhà Nguyên. Tuy nhiên, do đặc điểm địa lý của mình (hiểm trở), vùng đất này vẫn là một quốc gia độc lập trên thực tế.


Vị Đạt lai Lạt ma(Dalai Lama) đầu tiên nắm được quyền lực chánh trị trên toàn miền trung Tây Tạng là Lobsang Gyatso(Blo-bzang Rgya-mtsho), Đạt lai Lạt ma thứ 5 (1617-1682), được biết như là người đã thống nhất Tây Tạng dưới quyền điều khiển của tông phái Gelukcủa Phật giáo Tây Tạng, sau khi đánh bại phái đối lập Kagyuvà Jonangvà một người cai trị không tôn giáo, hoàng tử xứ Shang, sau một cuộc nội chiến kéo dài. Thành công của ông một phần là nhờ sự giúp đỡ của Gushi Khan, một tướng quân Oirathùng mạnh. Các tu viện theo phái Jonang hoặc là bị đóng cửa hoặc là bị chuyển sang phái Geluk, và phái này vẫn lẫn tránh cho đến phần sau của thế kỷ 20.


Năm 1652, vị Đạt lai Lạt ma thứ 5 thăm hoàng đế Mãn ChâuShunzhi. Đạt lai Lạt ma thứ 5 cho khởi công việc xây dựng cung điện Potala(Bổ đà lạc ca) ở Lhasa(La sa, Lạp tát), và dời trung tâm nhà nước về đó từDrepung.


Lhasa từ đó trở thành thủ phủ của Tây tạng cũng như thánh địa của tín đồ phật giáo Tây Tạng. Mỗi năm có hàng triệu tín đồ ở Tây Tạng và các nước gần đó như: Mông Cổ, Mãn Châu, Trung Quốc, Tân Cương, Ấn Độ, đến hành hương và làm lễ trước điện Potala của đức Đạt lai Lạt ma. Lhasa có nhiều đền chùa nguy nga tráng lệ, ba chùa nổi tiếng nhất là Sera, Drepung và Gaden.


Cái chết của Đạt lai Lạt ma thứ 5vào năm 1680được giữ bí mật trong 15 năm bởi người trợ lý thân cận của ông là Desi Sangay Gyatso(De-srid Sangs-rgyas Rgya-'mtsho). Các vị Đạt lai Lạt ma vẫn là người đứng đầu nhà nước cho đến năm 1959.


Trong thời Đạt lai Lạt ma thứ 5, những người châu Âu đầu tiên ghé Tây Tạng. Họ đã thất bại khi cố gắng chuyển người Tây Tạng sang Thiên Chúa giáo. Các đoàn truyền giáo khác cũng trải qua một thời gian ở Tây Tạng, và cũng không thành công mấy, và tất cả đều bị trục xuất.

WASHINGTON - Thông điệp của chính phủ Hoa Kỳ gửi các phe đối đầu tại Yemen là “đủ là đủ” – trong hơn 3 năm qua, dân quân Houthi đánh lại liên minh do Saudi Arabia dẫn đầu.
LIÊN HIỆP QUỐC - Đại hội đồng LHQ vừa chấp thuận 1 quyết nghị hô hào Hoa Kỳ ngưng cấm vận đảo quốc Cuba – ngoại trưởng Cuba nói “phong tỏa là vi phạm nhân quyền quy mô”.
MADRID - Các thủ lãnh Catalan vận động ly khai bị công tố Tây Ban Nha đề nghị án phạt 25 năm tù, vì tội nổi loạn và sử dụng công quỹ sai mục đích.
CANBERRA - Pháp cai trị quần đảo Caledonie giữa Thái Bình Dương từ năm 1853 - khuynh hướng đòi tự trị với Paris tăng sức mạnh trong thời gian gần đây. Dân Kanak bản địa sinh sống cách Australia gần 3 giờ bay bắt đầu hô hào độc lập từ thập niên 1980.
ANTANANARIVO - Lễ Các Thánh của đạo Ki-tô nhằm ngày 1-11 là lễ cử hành hàng năm tại đảo quốc Madagascar.
Người Mỹ tiên đoán họ sẽ chi tiêu $885 cho quà cáp vào mùa lễ năm nay. Gallup phúc trình rằng nhìn chung là thấp hơn so với mức chi tiêu cao kỷ lục $906 vào tháng 10 năm 2017 nhưng là cao hơn bất cứ dự đoán chi tiêu mùa lễ tháng 10 nào trong chiều hướng của Gallup kể từ đợt suy thoái 2007-2009.
Một bản tổng kết của Đại Học UCLA nói rằng người dân California là những người hiện có được bảo hiểm có thể sẽ gặp nguy cơ bị mất bởi vì những thay đổi của chính sách liên bang.
NEW DEHLI - Chính phủ Ấn Độ được Đại Sứ Kenneth Ian Juster thông báo: TT Trump chưa thể công du Ấn Độ vì vấn đề tính toán lịch trình.
WASHINGTON - Mục tiêu trong kế hoạch trừng phạt nước cộng hòa Hồi Giáo Iran vẫn là ngăn cấm xuất cảng dầu thô – nhưng, 1 số quốc gia có thể được miễn trừ để được mua dầu của Iran.
HANOI -- Việt Nam có bao nhiêu triệu phú đôla? Trả lời: Gần 2 sư đoàn triệu phú đôla... Chính xác, theo báo Tiền Phong, có khoảng trên 14.000 triệu phú đôla tại Việt Nam.
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.