Hôm nay,  

Thời Lập Quốc

23/02/201100:00:00(Xem: 16251)

Tây tạng lập quốc hồi thế kỷ thứ 7, do vua Song tán Tư cam (Srong-btsan-Sgampo). Xưa kia là một quốc gia độc lập, với Phật giáo rất thịnh. Các vương quốc của người Tây Tạng ngày xưa bao gồm vùng đất ngày nay là Khu tự trị Tây Tạng thuộc Trung Quốc và một phần Ấn Độ, Nepal, Bhutan. Các cuộc tranh giành quyền lực giữa các nhóm đối nghịch trong lòng Tây Tạng đã khiến vương quốc này bị suy yếu.

Lhassa_map

  • Tây Tạng, Trung Quốc và Mông Cổ:

Tây Tạng vốn có một lịch sử nhiều biến động. Có lúc, Tây Tạng là một quốc gia độc lập, nhưng cũng có những thời, họ bị các triều đại hùng mạnh của Trung Quốc và Mông Cổ cai trị.


Đến đầu thế kỷ 13, đế quốc Mông Cổ bắt đầu xâm chiếm Tây Tạng, và sau đó Hoàng đế Mông Cổ đã chia Tây Tạng ra nhiều phần để ban thưởng cho bà con thân thích. Sau Thành cát Tư hãn, đến thời Hốt tất liệt lập ra nhà Nguyên, về mặt lý thuyết thì Tây Tạng nằm dưới ách đô hộ của nhà Nguyên. Tuy nhiên, do đặc điểm địa lý của mình (hiểm trở), vùng đất này vẫn là một quốc gia độc lập trên thực tế.


Vị Đạt lai Lạt ma(Dalai Lama) đầu tiên nắm được quyền lực chánh trị trên toàn miền trung Tây Tạng là Lobsang Gyatso(Blo-bzang Rgya-mtsho), Đạt lai Lạt ma thứ 5 (1617-1682), được biết như là người đã thống nhất Tây Tạng dưới quyền điều khiển của tông phái Gelukcủa Phật giáo Tây Tạng, sau khi đánh bại phái đối lập Kagyuvà Jonangvà một người cai trị không tôn giáo, hoàng tử xứ Shang, sau một cuộc nội chiến kéo dài. Thành công của ông một phần là nhờ sự giúp đỡ của Gushi Khan, một tướng quân Oirathùng mạnh. Các tu viện theo phái Jonang hoặc là bị đóng cửa hoặc là bị chuyển sang phái Geluk, và phái này vẫn lẫn tránh cho đến phần sau của thế kỷ 20.


Năm 1652, vị Đạt lai Lạt ma thứ 5 thăm hoàng đế Mãn ChâuShunzhi. Đạt lai Lạt ma thứ 5 cho khởi công việc xây dựng cung điện Potala(Bổ đà lạc ca) ở Lhasa(La sa, Lạp tát), và dời trung tâm nhà nước về đó từDrepung.


Lhasa từ đó trở thành thủ phủ của Tây tạng cũng như thánh địa của tín đồ phật giáo Tây Tạng. Mỗi năm có hàng triệu tín đồ ở Tây Tạng và các nước gần đó như: Mông Cổ, Mãn Châu, Trung Quốc, Tân Cương, Ấn Độ, đến hành hương và làm lễ trước điện Potala của đức Đạt lai Lạt ma. Lhasa có nhiều đền chùa nguy nga tráng lệ, ba chùa nổi tiếng nhất là Sera, Drepung và Gaden.


Cái chết của Đạt lai Lạt ma thứ 5vào năm 1680được giữ bí mật trong 15 năm bởi người trợ lý thân cận của ông là Desi Sangay Gyatso(De-srid Sangs-rgyas Rgya-'mtsho). Các vị Đạt lai Lạt ma vẫn là người đứng đầu nhà nước cho đến năm 1959.


Trong thời Đạt lai Lạt ma thứ 5, những người châu Âu đầu tiên ghé Tây Tạng. Họ đã thất bại khi cố gắng chuyển người Tây Tạng sang Thiên Chúa giáo. Các đoàn truyền giáo khác cũng trải qua một thời gian ở Tây Tạng, và cũng không thành công mấy, và tất cả đều bị trục xuất.

KUALA LUMPUR - Chính quyền Malaysia định bãi bỏ án tử hình – 1 đề luật được đưa ra Quốc Hội thảo luận từ đầu tuần tới.
SINGAPORE - Từ Thứ Năm 11-10, phi cơ của Singapore Airlines đưa khách từ Singapore tới New York trong 19 giờ, là kỷ lục.
DAS-ES-SALAAM - Ông Mohammed Dewji, mang 2 dòng máu Ấn Độ và Tanzania, vừa bị bắt cóc từ 1 khách sạn sang trọng giữa thủ đô Tanzania – ông bị 1 nhóm vũ trang bắt cóc trên đường tới phòng tập thể dục, theo tin CNN hôm Thứ Năm.
ANKARA - Nguồn thân cận đoàn điều tra nghi án thủ tiêu nhà báo chống chính quyền Saudi Arabia xác nhận: nhà chức trách Thổ Nhĩ Kỳ có bằng chứng ghi âm và ghi hình ký giả Jamal Khasogi bị giết bên trong lãnh sự quán Saudi hơn 1 tuần qua.
VATICAN -- Nhiều quốc gia Châu Á suy tính mời Đức Giáo Hoàng sang thăm. Bản tin RTI kể rằng chính phủ Đài Loan hy vọng về giải pháp này.
TOKYO -- Chính phủ Nhật sẽ cởi mở thêm về luật nhập cư. Bản tin NHK ghi rằng Chính phủ Nhật Bản đã phác thảo kế hoạch sửa đổi quy định nhập cảnh để tiếp nhận thêm lao động kỹ năng và chuyên gia từ tháng 4 tới. Đây là một phần trong nỗ lực đối phó với tình trạng thiếu hụt lao động do dân số giảm.
Chết vì ung thư phổi đã giảm 28% tại California so với phần còn lại của nước Mỹ – với việc kiểm soát chặt chẽ thuốc lá tại Tiểu Bang Vàng được cho là lý do cơ bản, theo một nghiên cứu cho biết.
Chi phí chăm sóc sức khỏe đang ngốn hết tiền lương của người Mỹ. Tiền mua bảo hiểm được công ty bảo trợ đã gia tăng mạnh trong vòng 20 năm qua, từ $6,000 vào năm 1999 tới hơn $18,000 vào năm 2016, theo một phúc trình được công bố hôm Thứ Tư bởi Viện Chính Sách Kinh Tế (EPI), là một cơ quan cố vấn kinh tế có trụ sở tại thủ đô Hoa Thịnh Đốn. Những chi phí chăm sóc sức khỏe đó chiếm 51.7% của mức lương trung bình hàng năm đối với 90% giới lao động nghèo nhất trong năm 2016, so với 25.6% vào năm 1999.
WASHINGTON - Trong cuộc phỏng vấn của ABC News, đệ nhất phu nhân Melania Trump xác nhận bà yêu chồng, và có nhiều điều quan trọng để suy nghĩ hơn là các tin đồn về ngoại tình, như quan hệ với tài tử phim X, người mẫu Playboy hay ai khác.
BOSTON - Cầu thủ nổi tiếng với cử chỉ quỳ gối trong nghi thức chào cờ tại sân vận động để phản đối bạo lực quá mức của cảnh sát là 1 trong 8 người được tặng giải vinh danh nỗ lực tranh đấu vì công lý xã hộ của trường Harvard.
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.