Hôm nay,  

Thời Lập Quốc

23/02/201100:00:00(Xem: 16313)

Tây tạng lập quốc hồi thế kỷ thứ 7, do vua Song tán Tư cam (Srong-btsan-Sgampo). Xưa kia là một quốc gia độc lập, với Phật giáo rất thịnh. Các vương quốc của người Tây Tạng ngày xưa bao gồm vùng đất ngày nay là Khu tự trị Tây Tạng thuộc Trung Quốc và một phần Ấn Độ, Nepal, Bhutan. Các cuộc tranh giành quyền lực giữa các nhóm đối nghịch trong lòng Tây Tạng đã khiến vương quốc này bị suy yếu.

Lhassa_map

  • Tây Tạng, Trung Quốc và Mông Cổ:

Tây Tạng vốn có một lịch sử nhiều biến động. Có lúc, Tây Tạng là một quốc gia độc lập, nhưng cũng có những thời, họ bị các triều đại hùng mạnh của Trung Quốc và Mông Cổ cai trị.


Đến đầu thế kỷ 13, đế quốc Mông Cổ bắt đầu xâm chiếm Tây Tạng, và sau đó Hoàng đế Mông Cổ đã chia Tây Tạng ra nhiều phần để ban thưởng cho bà con thân thích. Sau Thành cát Tư hãn, đến thời Hốt tất liệt lập ra nhà Nguyên, về mặt lý thuyết thì Tây Tạng nằm dưới ách đô hộ của nhà Nguyên. Tuy nhiên, do đặc điểm địa lý của mình (hiểm trở), vùng đất này vẫn là một quốc gia độc lập trên thực tế.


Vị Đạt lai Lạt ma(Dalai Lama) đầu tiên nắm được quyền lực chánh trị trên toàn miền trung Tây Tạng là Lobsang Gyatso(Blo-bzang Rgya-mtsho), Đạt lai Lạt ma thứ 5 (1617-1682), được biết như là người đã thống nhất Tây Tạng dưới quyền điều khiển của tông phái Gelukcủa Phật giáo Tây Tạng, sau khi đánh bại phái đối lập Kagyuvà Jonangvà một người cai trị không tôn giáo, hoàng tử xứ Shang, sau một cuộc nội chiến kéo dài. Thành công của ông một phần là nhờ sự giúp đỡ của Gushi Khan, một tướng quân Oirathùng mạnh. Các tu viện theo phái Jonang hoặc là bị đóng cửa hoặc là bị chuyển sang phái Geluk, và phái này vẫn lẫn tránh cho đến phần sau của thế kỷ 20.


Năm 1652, vị Đạt lai Lạt ma thứ 5 thăm hoàng đế Mãn ChâuShunzhi. Đạt lai Lạt ma thứ 5 cho khởi công việc xây dựng cung điện Potala(Bổ đà lạc ca) ở Lhasa(La sa, Lạp tát), và dời trung tâm nhà nước về đó từDrepung.


Lhasa từ đó trở thành thủ phủ của Tây tạng cũng như thánh địa của tín đồ phật giáo Tây Tạng. Mỗi năm có hàng triệu tín đồ ở Tây Tạng và các nước gần đó như: Mông Cổ, Mãn Châu, Trung Quốc, Tân Cương, Ấn Độ, đến hành hương và làm lễ trước điện Potala của đức Đạt lai Lạt ma. Lhasa có nhiều đền chùa nguy nga tráng lệ, ba chùa nổi tiếng nhất là Sera, Drepung và Gaden.


Cái chết của Đạt lai Lạt ma thứ 5vào năm 1680được giữ bí mật trong 15 năm bởi người trợ lý thân cận của ông là Desi Sangay Gyatso(De-srid Sangs-rgyas Rgya-'mtsho). Các vị Đạt lai Lạt ma vẫn là người đứng đầu nhà nước cho đến năm 1959.


Trong thời Đạt lai Lạt ma thứ 5, những người châu Âu đầu tiên ghé Tây Tạng. Họ đã thất bại khi cố gắng chuyển người Tây Tạng sang Thiên Chúa giáo. Các đoàn truyền giáo khác cũng trải qua một thời gian ở Tây Tạng, và cũng không thành công mấy, và tất cả đều bị trục xuất.

LONDON - Cơ quan điều tra vụ hạ độc cựu điệp viên Nga Sergei Skripal cho hay 2 nghi can là công dân Nga từng bị tạm giam tại Hòa Lan.
GENEVA - Cơ quan (WADA) chống dùng thuốc tăng lực để tranh tài trong các sự kiện thể thao quốc tế đã giải tỏa lệnh cấm với cơ quan chống doping Nga (là RUSADA) hôm Thứ Năm.
KUALA LUMPUR - Tòa thượng thẩm Kuala Lumpur công bố 25 tội danh mới với cựu Thủ Tướng Razak liên quan với thất thoát bạc tỉ của Quỹ đầu tư được biết với tên tắt IMDB – nghi can Razak không nhận tội với tất cả 21 tố giác rửa tiển và 4 tố giác lạm quyền.
WASHINGTON - Sức tăng phế phẩm của toàn thế giới vượt tốc độ tăng dân số vào khoảng năm 2050, phần lớn nguồn gốc rác là thành thị - World Bank báo động: cần hành động khẩn cấp để phòng ngừa rác tràn ngập công lộ.
TEHRAN - Ý định của TT Trump buộc các nước chọn Hoa Kỳ hay Iran để trao đổi thương mại đang tỏ ra hiệu quả.
CAPETOWN - Số tê giác bị bắn chết để cưa lấy sừng trong 8 tháng qua tại Nam Phi đã giảm 26%.
Thống Đốc Jerry Brown đã ký ban hành luật mới cho phép bán đồ trên đường phố California hôm Thứ Ba. Thống Đốc Brown ký Luật SB 946, điều hành các hoạt động buôn bán trên đường phố. Cũng được biết là Luật Buôn Bán Đường Phố An Toàn (SSVA), Luật SB 946 đòi hỏi các thành phố và các quận hạt duy trì một số luật lệ khi tương tác với những người buôn bán trên đường phố.
WASHINGTON - Đại diện cử tri New Jersey tại Thượng Viện là Cory Booker bị đả kích về nỗ lực trì hoãn cuộc biểu quyết phê duyệt ứng viên TCPV của TT Trump từng nhận đã “vồ” người bạn nữ sinh dù không được ưng thuận.
HANOI -- Tình hình thị trường lao động đang chuyển biến... Bản tin VOV ghi rằng sẽ có nguy cơ mất việc làm đang tăng cao trong một số lĩnh vực truyền thống.
Sách giáo khoa ở Việt Nam coi như chỉ sử dụng một lần cho một năm học thôi, bởi học sinh phải điền, làm bài tập in kèm trong sách.
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.