Hôm nay,  

Thời Lập Quốc

23/02/201100:00:00(Xem: 16083)

Tây tạng lập quốc hồi thế kỷ thứ 7, do vua Song tán Tư cam (Srong-btsan-Sgampo). Xưa kia là một quốc gia độc lập, với Phật giáo rất thịnh. Các vương quốc của người Tây Tạng ngày xưa bao gồm vùng đất ngày nay là Khu tự trị Tây Tạng thuộc Trung Quốc và một phần Ấn Độ, Nepal, Bhutan. Các cuộc tranh giành quyền lực giữa các nhóm đối nghịch trong lòng Tây Tạng đã khiến vương quốc này bị suy yếu.

Lhassa_map

  • Tây Tạng, Trung Quốc và Mông Cổ:

Tây Tạng vốn có một lịch sử nhiều biến động. Có lúc, Tây Tạng là một quốc gia độc lập, nhưng cũng có những thời, họ bị các triều đại hùng mạnh của Trung Quốc và Mông Cổ cai trị.


Đến đầu thế kỷ 13, đế quốc Mông Cổ bắt đầu xâm chiếm Tây Tạng, và sau đó Hoàng đế Mông Cổ đã chia Tây Tạng ra nhiều phần để ban thưởng cho bà con thân thích. Sau Thành cát Tư hãn, đến thời Hốt tất liệt lập ra nhà Nguyên, về mặt lý thuyết thì Tây Tạng nằm dưới ách đô hộ của nhà Nguyên. Tuy nhiên, do đặc điểm địa lý của mình (hiểm trở), vùng đất này vẫn là một quốc gia độc lập trên thực tế.


Vị Đạt lai Lạt ma(Dalai Lama) đầu tiên nắm được quyền lực chánh trị trên toàn miền trung Tây Tạng là Lobsang Gyatso(Blo-bzang Rgya-mtsho), Đạt lai Lạt ma thứ 5 (1617-1682), được biết như là người đã thống nhất Tây Tạng dưới quyền điều khiển của tông phái Gelukcủa Phật giáo Tây Tạng, sau khi đánh bại phái đối lập Kagyuvà Jonangvà một người cai trị không tôn giáo, hoàng tử xứ Shang, sau một cuộc nội chiến kéo dài. Thành công của ông một phần là nhờ sự giúp đỡ của Gushi Khan, một tướng quân Oirathùng mạnh. Các tu viện theo phái Jonang hoặc là bị đóng cửa hoặc là bị chuyển sang phái Geluk, và phái này vẫn lẫn tránh cho đến phần sau của thế kỷ 20.


Năm 1652, vị Đạt lai Lạt ma thứ 5 thăm hoàng đế Mãn ChâuShunzhi. Đạt lai Lạt ma thứ 5 cho khởi công việc xây dựng cung điện Potala(Bổ đà lạc ca) ở Lhasa(La sa, Lạp tát), và dời trung tâm nhà nước về đó từDrepung.


Lhasa từ đó trở thành thủ phủ của Tây tạng cũng như thánh địa của tín đồ phật giáo Tây Tạng. Mỗi năm có hàng triệu tín đồ ở Tây Tạng và các nước gần đó như: Mông Cổ, Mãn Châu, Trung Quốc, Tân Cương, Ấn Độ, đến hành hương và làm lễ trước điện Potala của đức Đạt lai Lạt ma. Lhasa có nhiều đền chùa nguy nga tráng lệ, ba chùa nổi tiếng nhất là Sera, Drepung và Gaden.


Cái chết của Đạt lai Lạt ma thứ 5vào năm 1680được giữ bí mật trong 15 năm bởi người trợ lý thân cận của ông là Desi Sangay Gyatso(De-srid Sangs-rgyas Rgya-'mtsho). Các vị Đạt lai Lạt ma vẫn là người đứng đầu nhà nước cho đến năm 1959.


Trong thời Đạt lai Lạt ma thứ 5, những người châu Âu đầu tiên ghé Tây Tạng. Họ đã thất bại khi cố gắng chuyển người Tây Tạng sang Thiên Chúa giáo. Các đoàn truyền giáo khác cũng trải qua một thời gian ở Tây Tạng, và cũng không thành công mấy, và tất cả đều bị trục xuất.

Tác giả đã dự Viết Về Nước Mỹ từ hơn 10 năm trước và mới nhận giải Viết Về Nước Mỹ 2018. Bài đầu tiên của ông là "Kinh 5 Dị Nhân" kể về vùng quê, nơi có hơn 1000 người -phân nửa dân làng- vượt biên mà tới hơn 400 người tử vong- Hiện ông đang là cư dân Orlando, Florida. Sau đây thêm một bài viết mới.
VIETNAM -- Lần đầu tiên nhà sản xuất xe hơi của Việt Nam là VinFast đã tự chế tạo kiểu xe hơi 4 cửa và xe SUV, theo bản tin của Đài Tiếng Nói Hoa Kỳ (VOA) cho biết hôm 11 tháng 9.
HÀ NỘI, VN -- Năm nay, Diễn đàn kinh tế thế giới về ASEAN được tổ chức tại Hà Nội để thảo luận về cách mạng công nghiệp, an ninh mạng, kinh tế Á Châu, v.v..., theo bản tin của báo Dân Trí hôm 12 tháng 9.
Quan chức thành phố Hà Nội vừa đưa ra lời kêu gọi người dân đừng ăn thịt chó nữa vì không những làm mất thiện cảm của mọi người về Hà Nội mà còn gây ra bệnh dại nguy hiểm cho người dân, theo bản tin của Đài Á Châu Tự Do (RFA) cho biết hôm 11 tháng 9.
Chính quyền CSVN cố tình che dấu lệnh cấm quân độ VN nổ súng trong trận tấn công của hải quân TQ vào đảo Gạc Ma tháng 3 năm 1988, mà cụ thể là việc cấm người dân và sách vở nhắc đến chuyện này, theo bản tin của Đài Tiếng Nói Hoa Kỳ (VOA) cho biết hôm 11 tháng 9.
Thần lửa vẫn gây kinh hoàng… Có vẻ như vấn đề an toàn không được chú ý… Báo Tiền Phong kể: Hiện trường vụ cháy kinh hoàng tại quán bar trung tâm Đà Nẵng… Đến 9h30 sáng nay, lực lượng chức năng đã cơ bản khống chế được đám cháy xảy ra tại quán bar Leo tại số 15-17 (đường Lê Duẩn, quận Hải Châu, thành phố Đà Nẵng). Thông tin ban đầu, vụ cháy không có thiệt hại về người, nhưng toàn bộ quán bar bị thiêu rụi.
Cám ơn sự hiện diện của hơn 500 đồng hương trong chương trình, điều này đã nói lên sự quan tâm và chia sẻ của đồng hương San Diego đối với hiện tình đất nước.
Hoa Kỳ am tường được bài học của nền chính trị Anh Quốc, nên đã tránh tái lập chế độ nội các và tạo ra thể chế cân bằng giữa chính quyền tiểu bang và liên bang.
Sau 40 năm dạy thử, đến nay bộ tài liệu Tiếng Việt 1 Công nghệ giáo dục vẫn tiếp tục được dạy "thí điểm" cho 800.000 học sinh tiểu học, tự nó đã là một vấn đề xã hội đáng quan tâm.
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.