Hôm nay,  

Thời Lập Quốc

23/02/201100:00:00(Xem: 15947)

Tây tạng lập quốc hồi thế kỷ thứ 7, do vua Song tán Tư cam (Srong-btsan-Sgampo). Xưa kia là một quốc gia độc lập, với Phật giáo rất thịnh. Các vương quốc của người Tây Tạng ngày xưa bao gồm vùng đất ngày nay là Khu tự trị Tây Tạng thuộc Trung Quốc và một phần Ấn Độ, Nepal, Bhutan. Các cuộc tranh giành quyền lực giữa các nhóm đối nghịch trong lòng Tây Tạng đã khiến vương quốc này bị suy yếu.

Lhassa_map

  • Tây Tạng, Trung Quốc và Mông Cổ:

Tây Tạng vốn có một lịch sử nhiều biến động. Có lúc, Tây Tạng là một quốc gia độc lập, nhưng cũng có những thời, họ bị các triều đại hùng mạnh của Trung Quốc và Mông Cổ cai trị.


Đến đầu thế kỷ 13, đế quốc Mông Cổ bắt đầu xâm chiếm Tây Tạng, và sau đó Hoàng đế Mông Cổ đã chia Tây Tạng ra nhiều phần để ban thưởng cho bà con thân thích. Sau Thành cát Tư hãn, đến thời Hốt tất liệt lập ra nhà Nguyên, về mặt lý thuyết thì Tây Tạng nằm dưới ách đô hộ của nhà Nguyên. Tuy nhiên, do đặc điểm địa lý của mình (hiểm trở), vùng đất này vẫn là một quốc gia độc lập trên thực tế.


Vị Đạt lai Lạt ma(Dalai Lama) đầu tiên nắm được quyền lực chánh trị trên toàn miền trung Tây Tạng là Lobsang Gyatso(Blo-bzang Rgya-mtsho), Đạt lai Lạt ma thứ 5 (1617-1682), được biết như là người đã thống nhất Tây Tạng dưới quyền điều khiển của tông phái Gelukcủa Phật giáo Tây Tạng, sau khi đánh bại phái đối lập Kagyuvà Jonangvà một người cai trị không tôn giáo, hoàng tử xứ Shang, sau một cuộc nội chiến kéo dài. Thành công của ông một phần là nhờ sự giúp đỡ của Gushi Khan, một tướng quân Oirathùng mạnh. Các tu viện theo phái Jonang hoặc là bị đóng cửa hoặc là bị chuyển sang phái Geluk, và phái này vẫn lẫn tránh cho đến phần sau của thế kỷ 20.


Năm 1652, vị Đạt lai Lạt ma thứ 5 thăm hoàng đế Mãn ChâuShunzhi. Đạt lai Lạt ma thứ 5 cho khởi công việc xây dựng cung điện Potala(Bổ đà lạc ca) ở Lhasa(La sa, Lạp tát), và dời trung tâm nhà nước về đó từDrepung.


Lhasa từ đó trở thành thủ phủ của Tây tạng cũng như thánh địa của tín đồ phật giáo Tây Tạng. Mỗi năm có hàng triệu tín đồ ở Tây Tạng và các nước gần đó như: Mông Cổ, Mãn Châu, Trung Quốc, Tân Cương, Ấn Độ, đến hành hương và làm lễ trước điện Potala của đức Đạt lai Lạt ma. Lhasa có nhiều đền chùa nguy nga tráng lệ, ba chùa nổi tiếng nhất là Sera, Drepung và Gaden.


Cái chết của Đạt lai Lạt ma thứ 5vào năm 1680được giữ bí mật trong 15 năm bởi người trợ lý thân cận của ông là Desi Sangay Gyatso(De-srid Sangs-rgyas Rgya-'mtsho). Các vị Đạt lai Lạt ma vẫn là người đứng đầu nhà nước cho đến năm 1959.


Trong thời Đạt lai Lạt ma thứ 5, những người châu Âu đầu tiên ghé Tây Tạng. Họ đã thất bại khi cố gắng chuyển người Tây Tạng sang Thiên Chúa giáo. Các đoàn truyền giáo khác cũng trải qua một thời gian ở Tây Tạng, và cũng không thành công mấy, và tất cả đều bị trục xuất.

WASHINGTON -- Một phụ nữ gốc Việt đã được đề cử cho Giải Nobel Hòa Bình. Amanda Nguyen, người soạn ra dự luật Sexual Assault Survivor’s Bill of Rights (Quyền của Người Sống Sót sau khi bị Tấn Công Tình Dục hya Bị Hiếp Dâm), đã được đề cử cho Giải Nobel Hòa Bình.
HORNBROOK, CA — Một trận lửa cháy rừng nơi biên giới hai tiểu bang California và Oregon đã làm chết một người trong khi lính cứu hỏa tìm cách dập cháy rừng đang lan tại 13 tiểu bang và bây giờ đã thiêu rụi hàng chục căn nhà, buộc di tản nhiều ngàn người.
WASHINGTON - Tăng trưởng việc làm mạnh hơn dự kiến trong tháng qua, khi các hãng xưởng tăng tuyển dụng – lương tiếp tục tăng tạo ra lạm phát ôn dịu nhưng đủ là áp lực để Quỹ dự trữ liên bang duy trì chính sách tăng lãi suất từ từ.
WASHINGTON - Tin giám đốc cơ quan bảo vệ môi trường (EPA) là ông Scott Pruitt từ chức đã đuợc TT Trump công bố chiều Thứ Năm.
WASHINGTON - Trước làn sóng công kích của phe DC, nội các của TT chủ trương kiểm soát di dân khắt khe đang ra sức bảo vệ cơ quan thực hành luật thuế quan và di trú (ICE). Ngày càng nhiều chính khách DC hô hào “Giải tán ICE”, là khẩu hiệu thường chỉ dùng bởi phe cực tả trong đảng.
WASHINGTON - TT Trump gạt bỏ mọi phê bình quyết định của ông để gặp nguyên thủ Nga – ông đã đề cập tới đề tài này nhân 1 sinh hoạt chính trị tại thành phố Great Falls (Montana).
MIAMI - Trung tâm báo bão quốc gia tại Miami đang theo dõi biến chuyển thời tiết tại vài trăm dặm phiá nam Bermuda - bờ đông Hoa Kỳ không bị trực tiếp de dọa, nhưng áp thấp nhiệt đới và bão biển trong muà bão Đại Tây Dương 2018 có thể xuất hiện trong vài ngày tới.
HANOI -- Hàng trăm công nhân bị bảo vệ giam lỏng, sau khi gần 70 công nhân ngộ độc, té xỉu, phải nhập viện... Một số công nhân bị bảo vệ lấy dùi cui tấn công khi trả lời phóng viên...
BIỂN ĐÔNG -- Mặt trận điện tử lặng lẽ dàn trận ở Biển Đông. Bản tin RFI ghi lời Tình báo Mỹ :Trung Quốc bí mật thử vũ khí điện tử tại Biển Đông. Trung Quốc hiện đang vận hành thử nghiệm vũ khí điện tử trong khu vực Biển Đông có hiệu năng gây nhiễu và vô hiệu hóa các hệ thống liên lạc và ra-đa, theo một nguồn tin tình báo được hãng tin Mỹ CNBC tiết lộ trong bản tin 05/07/2018.
AIGON -- Tình hình đàn áp nhân quyền ngày càng gay gắt tại Việt Nam. Bản tin RFA ghi nhận: Chưa có thông tin về 2 chị em biểu tình bị bắt giữ hôm 10/6... Hai chị em Nguyễn Thị Ngọc Phượng, sinh năm 1988 và Nguyễn Thị Trúc Anh, sinh năm 1994, ở giáo xứ Phúc Lâm, Hố Nai bị công an Biên Hoà bắt vì tham gia cuộc biểu tình ngày 10/6/2018 đến nay vẫn chưa được thả.
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.