Hôm nay,  

Thời Lập Quốc

23/02/201100:00:00(Xem: 12782)

Tây tạng lập quốc hồi thế kỷ thứ 7, do vua Song tán Tư cam (Srong-btsan-Sgampo). Xưa kia là một quốc gia độc lập, với Phật giáo rất thịnh. Các vương quốc của người Tây Tạng ngày xưa bao gồm vùng đất ngày nay là Khu tự trị Tây Tạng thuộc Trung Quốc và một phần Ấn Độ, Nepal, Bhutan. Các cuộc tranh giành quyền lực giữa các nhóm đối nghịch trong lòng Tây Tạng đã khiến vương quốc này bị suy yếu.

Lhassa_map

  • Tây Tạng, Trung Quốc và Mông Cổ:

Tây Tạng vốn có một lịch sử nhiều biến động. Có lúc, Tây Tạng là một quốc gia độc lập, nhưng cũng có những thời, họ bị các triều đại hùng mạnh của Trung Quốc và Mông Cổ cai trị.


Đến đầu thế kỷ 13, đế quốc Mông Cổ bắt đầu xâm chiếm Tây Tạng, và sau đó Hoàng đế Mông Cổ đã chia Tây Tạng ra nhiều phần để ban thưởng cho bà con thân thích. Sau Thành cát Tư hãn, đến thời Hốt tất liệt lập ra nhà Nguyên, về mặt lý thuyết thì Tây Tạng nằm dưới ách đô hộ của nhà Nguyên. Tuy nhiên, do đặc điểm địa lý của mình (hiểm trở), vùng đất này vẫn là một quốc gia độc lập trên thực tế.


Vị Đạt lai Lạt ma(Dalai Lama) đầu tiên nắm được quyền lực chánh trị trên toàn miền trung Tây Tạng là Lobsang Gyatso(Blo-bzang Rgya-mtsho), Đạt lai Lạt ma thứ 5 (1617-1682), được biết như là người đã thống nhất Tây Tạng dưới quyền điều khiển của tông phái Gelukcủa Phật giáo Tây Tạng, sau khi đánh bại phái đối lập Kagyuvà Jonangvà một người cai trị không tôn giáo, hoàng tử xứ Shang, sau một cuộc nội chiến kéo dài. Thành công của ông một phần là nhờ sự giúp đỡ của Gushi Khan, một tướng quân Oirathùng mạnh. Các tu viện theo phái Jonang hoặc là bị đóng cửa hoặc là bị chuyển sang phái Geluk, và phái này vẫn lẫn tránh cho đến phần sau của thế kỷ 20.


Năm 1652, vị Đạt lai Lạt ma thứ 5 thăm hoàng đế Mãn ChâuShunzhi. Đạt lai Lạt ma thứ 5 cho khởi công việc xây dựng cung điện Potala(Bổ đà lạc ca) ở Lhasa(La sa, Lạp tát), và dời trung tâm nhà nước về đó từDrepung.


Lhasa từ đó trở thành thủ phủ của Tây tạng cũng như thánh địa của tín đồ phật giáo Tây Tạng. Mỗi năm có hàng triệu tín đồ ở Tây Tạng và các nước gần đó như: Mông Cổ, Mãn Châu, Trung Quốc, Tân Cương, Ấn Độ, đến hành hương và làm lễ trước điện Potala của đức Đạt lai Lạt ma. Lhasa có nhiều đền chùa nguy nga tráng lệ, ba chùa nổi tiếng nhất là Sera, Drepung và Gaden.


Cái chết của Đạt lai Lạt ma thứ 5vào năm 1680được giữ bí mật trong 15 năm bởi người trợ lý thân cận của ông là Desi Sangay Gyatso(De-srid Sangs-rgyas Rgya-'mtsho). Các vị Đạt lai Lạt ma vẫn là người đứng đầu nhà nước cho đến năm 1959.


Trong thời Đạt lai Lạt ma thứ 5, những người châu Âu đầu tiên ghé Tây Tạng. Họ đã thất bại khi cố gắng chuyển người Tây Tạng sang Thiên Chúa giáo. Các đoàn truyền giáo khác cũng trải qua một thời gian ở Tây Tạng, và cũng không thành công mấy, và tất cả đều bị trục xuất.

Quốc hội Cuba CS hôm 19/4 chính thức bầu ông Díaz-Canel, Ủy viên Bộ Chính trị Ban chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Cuba, làm Chủ tịch Hội đồng Nhà nước. Đây là lần đầu tiên từ cách mạng 1959, Cuba CS cho một người khác họ tham gia vào đảng quyền trung ương thống trị đất nước và nhân dân Cuba. Nhưng ông Raul Castro, em ruột của Fidel Castro vẫn còn làm lãnh đạo đảng Cộng sản cho tới năm 2021. Tổ chức chánh quyền CS là đảng trên hết, nên Cuba CS vẫn là CS.
LIÊN HIỆP QUỐC - Trong lúc thời hạn tái tục trừng phạt Iran (ngày 12-5) đang đến gần, theo cảnh cáo của TT Trump, nhà lãnh đạo LHQ hô hào chính quyền Hoa Kỳ không từ bỏ thỏa thuận Vienna 2015, là giao kết để Iran không theo đuổi vũ khí nguyên tử.
BEIJING - Twitter của TT Trump cho biết ông muốn gặp chủ tịch Tập Cận Bình trong tương lai gần giữa lúc 1 phái đoàn cao cấp Hoa Kỳ đến Beijing nói chuyện tránh chiến tranh mậu dịch - tuy ông Trump là nhân vật bất thuờng, giới quan sát tin rằng TT Trump có thể cân nhắc khả năng hội đàm thượng đỉnh với Kim Jong-un tại thủ đô Hoa Lục.
CAIRO - Tổ chức văn hoá khoa học giáo dục LHQ (hay UNESCO) tuyên bố tặng giải World Press Freedom Prize cho phóng viên ảnh bị tù Mahmoud Abu Zeid, bất kể đả kích của nhà lãnh đạo Ai Cập là TT gốc quân nhân Fattah el-Sisi.
NEW DEHLI - Video ghi lại cảnh người bán hàng rong dùng nước toilet pha nước giải khát bán trên xe lửa gây quan ngại và phẫn nộ về vệ sinh thực phẩm khắp Ấn Độ.
BANGKOK - Thẩm quyền y tế vương quốc Thái Lan cho hay 8 người chết vì bệnh chó dại trong 4 tháng qua – bệnh dại do loài chó truyền nhiễm gây thiệt mạng 14 người trong năm qua. Chính quyền vùng đông nam Á này đã phát động chiến dịch chủng ngừa, với chỉ tiêu “xóa dịch” năm 2020 – tính đến nay, khoảng 45% trong tổng số 10 triệu chó mèo toàn quốc đã đuợc chích thuốc.
PYONGYANG - Ngoại trưởng Vương Nghị ca ngợi nỗ lực hướng tới phi nguyên tử của Bắc Hàn như tuyên bố của lãnh tụ Kim Jong-un sau buổi diện kiến TT Moon tại bờ nam khu phi chiến.
RIYADH - Tù tình nghi khủng bố đầu tiên được chính quyên chuyển giao từ trại Guantanamo đã đến nơi là Saudi Arabia.
DAMASCUS - Quân nổi dậy đồng ý rút khỏi 3 thị trấn và vùng quê phiá bắc tỉnh Homs. Sau 7 năm chống cự, quân nôi dậy chấp nhận di tản để lực luợng của Assad tới tái lập các định chế nhà nuớc.
SEOUL, Nam Hàn -- Mặt trận văn hóa thấy rõ thắng thua: Nam Hàn lấn bước toàn càu, Bắc Hàn thua thê thảm.
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.