Hôm nay,  

Thời Lập Quốc

23/02/201100:00:00(Xem: 14516)

Tây tạng lập quốc hồi thế kỷ thứ 7, do vua Song tán Tư cam (Srong-btsan-Sgampo). Xưa kia là một quốc gia độc lập, với Phật giáo rất thịnh. Các vương quốc của người Tây Tạng ngày xưa bao gồm vùng đất ngày nay là Khu tự trị Tây Tạng thuộc Trung Quốc và một phần Ấn Độ, Nepal, Bhutan. Các cuộc tranh giành quyền lực giữa các nhóm đối nghịch trong lòng Tây Tạng đã khiến vương quốc này bị suy yếu.

Lhassa_map

  • Tây Tạng, Trung Quốc và Mông Cổ:

Tây Tạng vốn có một lịch sử nhiều biến động. Có lúc, Tây Tạng là một quốc gia độc lập, nhưng cũng có những thời, họ bị các triều đại hùng mạnh của Trung Quốc và Mông Cổ cai trị.


Đến đầu thế kỷ 13, đế quốc Mông Cổ bắt đầu xâm chiếm Tây Tạng, và sau đó Hoàng đế Mông Cổ đã chia Tây Tạng ra nhiều phần để ban thưởng cho bà con thân thích. Sau Thành cát Tư hãn, đến thời Hốt tất liệt lập ra nhà Nguyên, về mặt lý thuyết thì Tây Tạng nằm dưới ách đô hộ của nhà Nguyên. Tuy nhiên, do đặc điểm địa lý của mình (hiểm trở), vùng đất này vẫn là một quốc gia độc lập trên thực tế.


Vị Đạt lai Lạt ma(Dalai Lama) đầu tiên nắm được quyền lực chánh trị trên toàn miền trung Tây Tạng là Lobsang Gyatso(Blo-bzang Rgya-mtsho), Đạt lai Lạt ma thứ 5 (1617-1682), được biết như là người đã thống nhất Tây Tạng dưới quyền điều khiển của tông phái Gelukcủa Phật giáo Tây Tạng, sau khi đánh bại phái đối lập Kagyuvà Jonangvà một người cai trị không tôn giáo, hoàng tử xứ Shang, sau một cuộc nội chiến kéo dài. Thành công của ông một phần là nhờ sự giúp đỡ của Gushi Khan, một tướng quân Oirathùng mạnh. Các tu viện theo phái Jonang hoặc là bị đóng cửa hoặc là bị chuyển sang phái Geluk, và phái này vẫn lẫn tránh cho đến phần sau của thế kỷ 20.


Năm 1652, vị Đạt lai Lạt ma thứ 5 thăm hoàng đế Mãn ChâuShunzhi. Đạt lai Lạt ma thứ 5 cho khởi công việc xây dựng cung điện Potala(Bổ đà lạc ca) ở Lhasa(La sa, Lạp tát), và dời trung tâm nhà nước về đó từDrepung.


Lhasa từ đó trở thành thủ phủ của Tây tạng cũng như thánh địa của tín đồ phật giáo Tây Tạng. Mỗi năm có hàng triệu tín đồ ở Tây Tạng và các nước gần đó như: Mông Cổ, Mãn Châu, Trung Quốc, Tân Cương, Ấn Độ, đến hành hương và làm lễ trước điện Potala của đức Đạt lai Lạt ma. Lhasa có nhiều đền chùa nguy nga tráng lệ, ba chùa nổi tiếng nhất là Sera, Drepung và Gaden.


Cái chết của Đạt lai Lạt ma thứ 5vào năm 1680được giữ bí mật trong 15 năm bởi người trợ lý thân cận của ông là Desi Sangay Gyatso(De-srid Sangs-rgyas Rgya-'mtsho). Các vị Đạt lai Lạt ma vẫn là người đứng đầu nhà nước cho đến năm 1959.


Trong thời Đạt lai Lạt ma thứ 5, những người châu Âu đầu tiên ghé Tây Tạng. Họ đã thất bại khi cố gắng chuyển người Tây Tạng sang Thiên Chúa giáo. Các đoàn truyền giáo khác cũng trải qua một thời gian ở Tây Tạng, và cũng không thành công mấy, và tất cả đều bị trục xuất.

WASHINGTON - Kết quả khảo sát của RAND Corporation báo động : trí tuệ nhân tạo (hay AI) có thể làm tăng nguy cơ phát sinh chiến tranh nguyên tử truớc thời điểm 2040 – biên bản RAND ghi : trong thời kỳ Chiến Tranh Lạnh, các điều kiện duy trì hoà bình không thoải mái giữa các siêu cường bằng cách bảo đảm rằng bất kỳ 1 trận tấn công nào sẽ bị đáp trả bằng tàn phá, đưa tới khuyến khích ổn định bằng cách giảm kích động 1 phe hành động đưa tới leo thang thành chiến tranh nguyên tử.
MOSCOW - Ít nhất 8000 người xuống đường tại thủ đô Nga để phản đối chủ trương của nhà nước ngăn tiếp cận mạng internet bằng ứng dụng Telegram của điện thoại di động, là 1 phương cách áp chế bất đồng chính kiến của lãnh tụ Putin.
TEHRAN - Trong lúc ngoại trưởng Mike Pompeo du thuyết Trung Đông, nhân vật quyền lực chính trị và tôn giáo mạnh nhất nước Iran tuyên bố “đôi chân của Hoa Kỳ tại Trung Đông phải bị cắt bỏ” – twitter từ lãnh tụ tối cao Ali Khamenei phóng đi sáng Thứ Hai ghi : bất kỳ đến đâu, họ gây ra bất ổn, đau khổ cho dân chúng.
DAMASCUS - Thông tấn chính thức SANA đưa tin : 5, 6 căn cứ tại miền bắc bị “địch” tấn công bằng phi đạn – theo đài truyền hình thủ đô Damascus, căn cứ của binh lực Assad tại các tỉnh Hama và Aleppo bị đánh hồi khuya chủ nhật, dẫn nguồn ẩn danh.
KABUL - Bom đôi tấn công thủ đô Afghanistan, trên 20 người thiệt mạng – tổ chức “nhà nước Hồi Giáo – ISIS” nhận trách nhiệm 2 vụ nổ nhắm đánh 1 cơ sở tình báo. Cảnh sát sở tại xác nhận ít nhất 25 người chết, hàng chục người bị thương tại trung tâm thành phố (gần bản doanh NATO và khu ngoại giao đoàn) giữa giờ cao điểm lưu thông sáng Thứ Hai. AFP dẫn nguồn tin y tế ghi 21 người chết.
MANILA - Danh sách hơn 200 viên chức dân cử có liên lạc với ma túy vừa đuợc chính quyền công bố 2 tuần trước ngày bầu cử địa phương, bác bỏ các quan ngại về “danh sách mục tiêu” của chính sách diệt trừ tệ nạn ma túy – giám đốc cơ quan cưỡng chế luật ma túy Aaron Aquino xác nhận : danh sách này đuợc công bố theo lệnh của TT Duterte.
SEATTLE, Washington (VB) -- Một người gốc Việt đã trở thành ứng cử viên thứ nhì trong cuộc chạy đua tranh ghế Thượng nghị sĩ tiểu bang Washington địa hạt 34.
WASHINGTON - Hậu thuẫn của giới trẻ dành cho đảng DC giảm 9 điểm trong 2 năm qua. Thăm dò bằng mạng xác nhận : 46% cử tri tuổi từ 18 đến 34 đã ghi danh chọn đảng DC nhưng ngày càng tin rằng đảng CH làm việc hữu hiệu hơn về kinh tế.
WASHINGTON - TT Trump tiếp đón TT Muhammadu Buhari của Nigeria tại Bạch Ốc trong ngày Thứ Hai, là lần đâu tiên từ khi gọi nguồn gốc của 1 số di dân Haiti, El Salvador và châu Phi là “hố phân”.
WASHINGTON - Cựu giám đốc tình báo quốc gia (DNI) James Clapper đối diện sự hoài nghi về nội dung bất nhất trong cuộc điều trần tại ủy ban tình báo Hạ Viện về các thảo luận với truyền thông xoay quanh tố giác toa rập giữa đoàn tranh cử của ứng viên Trump và Moscow trong cuộc tuyển cử Tháng 11-2016. Điều này chứa đựng trong phúc trình công bố hôm Thứ Sáu của ủy ban tình báo Hạ Viện.
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.