Hôm nay,  

Thời Lập Quốc

23/02/201100:00:00(Xem: 13831)

Tây tạng lập quốc hồi thế kỷ thứ 7, do vua Song tán Tư cam (Srong-btsan-Sgampo). Xưa kia là một quốc gia độc lập, với Phật giáo rất thịnh. Các vương quốc của người Tây Tạng ngày xưa bao gồm vùng đất ngày nay là Khu tự trị Tây Tạng thuộc Trung Quốc và một phần Ấn Độ, Nepal, Bhutan. Các cuộc tranh giành quyền lực giữa các nhóm đối nghịch trong lòng Tây Tạng đã khiến vương quốc này bị suy yếu.

Lhassa_map

  • Tây Tạng, Trung Quốc và Mông Cổ:

Tây Tạng vốn có một lịch sử nhiều biến động. Có lúc, Tây Tạng là một quốc gia độc lập, nhưng cũng có những thời, họ bị các triều đại hùng mạnh của Trung Quốc và Mông Cổ cai trị.


Đến đầu thế kỷ 13, đế quốc Mông Cổ bắt đầu xâm chiếm Tây Tạng, và sau đó Hoàng đế Mông Cổ đã chia Tây Tạng ra nhiều phần để ban thưởng cho bà con thân thích. Sau Thành cát Tư hãn, đến thời Hốt tất liệt lập ra nhà Nguyên, về mặt lý thuyết thì Tây Tạng nằm dưới ách đô hộ của nhà Nguyên. Tuy nhiên, do đặc điểm địa lý của mình (hiểm trở), vùng đất này vẫn là một quốc gia độc lập trên thực tế.


Vị Đạt lai Lạt ma(Dalai Lama) đầu tiên nắm được quyền lực chánh trị trên toàn miền trung Tây Tạng là Lobsang Gyatso(Blo-bzang Rgya-mtsho), Đạt lai Lạt ma thứ 5 (1617-1682), được biết như là người đã thống nhất Tây Tạng dưới quyền điều khiển của tông phái Gelukcủa Phật giáo Tây Tạng, sau khi đánh bại phái đối lập Kagyuvà Jonangvà một người cai trị không tôn giáo, hoàng tử xứ Shang, sau một cuộc nội chiến kéo dài. Thành công của ông một phần là nhờ sự giúp đỡ của Gushi Khan, một tướng quân Oirathùng mạnh. Các tu viện theo phái Jonang hoặc là bị đóng cửa hoặc là bị chuyển sang phái Geluk, và phái này vẫn lẫn tránh cho đến phần sau của thế kỷ 20.


Năm 1652, vị Đạt lai Lạt ma thứ 5 thăm hoàng đế Mãn ChâuShunzhi. Đạt lai Lạt ma thứ 5 cho khởi công việc xây dựng cung điện Potala(Bổ đà lạc ca) ở Lhasa(La sa, Lạp tát), và dời trung tâm nhà nước về đó từDrepung.


Lhasa từ đó trở thành thủ phủ của Tây tạng cũng như thánh địa của tín đồ phật giáo Tây Tạng. Mỗi năm có hàng triệu tín đồ ở Tây Tạng và các nước gần đó như: Mông Cổ, Mãn Châu, Trung Quốc, Tân Cương, Ấn Độ, đến hành hương và làm lễ trước điện Potala của đức Đạt lai Lạt ma. Lhasa có nhiều đền chùa nguy nga tráng lệ, ba chùa nổi tiếng nhất là Sera, Drepung và Gaden.


Cái chết của Đạt lai Lạt ma thứ 5vào năm 1680được giữ bí mật trong 15 năm bởi người trợ lý thân cận của ông là Desi Sangay Gyatso(De-srid Sangs-rgyas Rgya-'mtsho). Các vị Đạt lai Lạt ma vẫn là người đứng đầu nhà nước cho đến năm 1959.


Trong thời Đạt lai Lạt ma thứ 5, những người châu Âu đầu tiên ghé Tây Tạng. Họ đã thất bại khi cố gắng chuyển người Tây Tạng sang Thiên Chúa giáo. Các đoàn truyền giáo khác cũng trải qua một thời gian ở Tây Tạng, và cũng không thành công mấy, và tất cả đều bị trục xuất.

Từ câu chuyện một ông sếp báo Tuổi Trẻ bị tố cáo đã “xâm hại” (chữ đúng có lẽ là “hiếp dâm”) một nữ sinh viên thực tập, các giới chức nghiên cứu luật pháp VN mới thú nhận rằng trước giờ có nhiều chuyện tương tự, nhưng phụ nữ thường là im lặng, trong khi cán bộ được bao che dễ dàng.
Tác giả đã nhận giải Danh Dự Viết Về Nước Mỹ 2012, với những bài viết linh hoạt về đời sống tại Mỹ kèm theo hình ảnh tại chỗ do chính ông chụp. Nhiều bài và hình ảnh của ông hiện được phổ biến trên mạng internet, một số đã thành sách "Xin Em Tấm Hình" và tập truyện mới, "Bắc Kỳ". Sau đây là bài mới ghi chép sơ lược ngày 30 tháng Tư năm xưa.
Chiều hôm đó, chị tôi dặn dò tỉ mỉ trước khi Thanh Đào và tôi đi vượt biển.
Đến năm nay, năm 2018 gần như các nhân vật lịch sử liên quan đến cuộc chiến Quốc Cộng kể cả 2 miền Nam Bắc Việt Nam và Hoa Kỳ cũng chẳng còn mấy người.
Cách mạng tháng Tám đến, vì buộc mọi người “yêu nước là yêu xã hội chủ nghĩa” nên mang theo chiến tranh, chết chóc trong 30 năm; chia cắt đất nước; chia cắt lòng người;
Tác giả Đinh Quang Anh Thái đưa cho tôi tập Ký (nhà xuất bản Người Việt Books) của anh vào những ngày cuối tháng Tư. Những mẫu chuyện anh ghi lại trong tập Ký không có chủ đề về biến cố Tháng Tư Đen. Nhưng nó làm cho tôi trăn trở thật nhiều về cái ngày lịch sử đó, và những hệ lụy mà nó để lại cho dân tộc Việt Nam mãi đến ngày hôm nay.
Tình hình Biển Đông nhiều nỗi lo... Một Đô dốc Hoa Kỳ nói rằng kể như hết cứu, rằng chỉ có chin tranh mới cản nổi Trung Quốc ở Biển Đông... Trong khi đó, tàu cá Việt Nam bị tàu Trung Quốc dí đụng cho chìm và chính phủ Hà Nội vẫn lặng thinh, nhường cho Hội Nghề Cá lên tiếng.
TORONTO, Canada -- Một xe van đâm vào một đám đông người đi bộ ở Toronto hôm Thứ Hai 23/4/2018, làm chết 9 người, gây bị thương 16 người.
PARIS - Trước khi tới thủ đô Hoa Kỳ trong 1 chuyến công du 3 ngày, nguyên thủ Pháp hô hào TT Trump chớ loại bỏ thỏa ước nguyên tử Vienna Tháng 7-2015 mà Lục Cường đã lý với Iran - trong cuộc phỏng vấn bằng tiếng Anh dành cho 1 cơ sở truyền thông Hoa Kỳ, TT Macron cũng nói tới chính sách thuế nhập cảng của Trump.
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.