Hôm nay,  

Thời Lập Quốc

23/02/201100:00:00(Xem: 14409)

Tây tạng lập quốc hồi thế kỷ thứ 7, do vua Song tán Tư cam (Srong-btsan-Sgampo). Xưa kia là một quốc gia độc lập, với Phật giáo rất thịnh. Các vương quốc của người Tây Tạng ngày xưa bao gồm vùng đất ngày nay là Khu tự trị Tây Tạng thuộc Trung Quốc và một phần Ấn Độ, Nepal, Bhutan. Các cuộc tranh giành quyền lực giữa các nhóm đối nghịch trong lòng Tây Tạng đã khiến vương quốc này bị suy yếu.

Lhassa_map

  • Tây Tạng, Trung Quốc và Mông Cổ:

Tây Tạng vốn có một lịch sử nhiều biến động. Có lúc, Tây Tạng là một quốc gia độc lập, nhưng cũng có những thời, họ bị các triều đại hùng mạnh của Trung Quốc và Mông Cổ cai trị.


Đến đầu thế kỷ 13, đế quốc Mông Cổ bắt đầu xâm chiếm Tây Tạng, và sau đó Hoàng đế Mông Cổ đã chia Tây Tạng ra nhiều phần để ban thưởng cho bà con thân thích. Sau Thành cát Tư hãn, đến thời Hốt tất liệt lập ra nhà Nguyên, về mặt lý thuyết thì Tây Tạng nằm dưới ách đô hộ của nhà Nguyên. Tuy nhiên, do đặc điểm địa lý của mình (hiểm trở), vùng đất này vẫn là một quốc gia độc lập trên thực tế.


Vị Đạt lai Lạt ma(Dalai Lama) đầu tiên nắm được quyền lực chánh trị trên toàn miền trung Tây Tạng là Lobsang Gyatso(Blo-bzang Rgya-mtsho), Đạt lai Lạt ma thứ 5 (1617-1682), được biết như là người đã thống nhất Tây Tạng dưới quyền điều khiển của tông phái Gelukcủa Phật giáo Tây Tạng, sau khi đánh bại phái đối lập Kagyuvà Jonangvà một người cai trị không tôn giáo, hoàng tử xứ Shang, sau một cuộc nội chiến kéo dài. Thành công của ông một phần là nhờ sự giúp đỡ của Gushi Khan, một tướng quân Oirathùng mạnh. Các tu viện theo phái Jonang hoặc là bị đóng cửa hoặc là bị chuyển sang phái Geluk, và phái này vẫn lẫn tránh cho đến phần sau của thế kỷ 20.


Năm 1652, vị Đạt lai Lạt ma thứ 5 thăm hoàng đế Mãn ChâuShunzhi. Đạt lai Lạt ma thứ 5 cho khởi công việc xây dựng cung điện Potala(Bổ đà lạc ca) ở Lhasa(La sa, Lạp tát), và dời trung tâm nhà nước về đó từDrepung.


Lhasa từ đó trở thành thủ phủ của Tây tạng cũng như thánh địa của tín đồ phật giáo Tây Tạng. Mỗi năm có hàng triệu tín đồ ở Tây Tạng và các nước gần đó như: Mông Cổ, Mãn Châu, Trung Quốc, Tân Cương, Ấn Độ, đến hành hương và làm lễ trước điện Potala của đức Đạt lai Lạt ma. Lhasa có nhiều đền chùa nguy nga tráng lệ, ba chùa nổi tiếng nhất là Sera, Drepung và Gaden.


Cái chết của Đạt lai Lạt ma thứ 5vào năm 1680được giữ bí mật trong 15 năm bởi người trợ lý thân cận của ông là Desi Sangay Gyatso(De-srid Sangs-rgyas Rgya-'mtsho). Các vị Đạt lai Lạt ma vẫn là người đứng đầu nhà nước cho đến năm 1959.


Trong thời Đạt lai Lạt ma thứ 5, những người châu Âu đầu tiên ghé Tây Tạng. Họ đã thất bại khi cố gắng chuyển người Tây Tạng sang Thiên Chúa giáo. Các đoàn truyền giáo khác cũng trải qua một thời gian ở Tây Tạng, và cũng không thành công mấy, và tất cả đều bị trục xuất.

MOSCOW - Trong buổi tiếp ĐS Staffan de Mistura, phái viên LHQ về Syria, bộ trưởng quốc phòng Nga Sergei Shoigu nói trận không tập Syria của Mỹ, Anh, Pháp gây thiệt hại tiến trình dàn xếp hoà bình Syria, theo tường thuật của thông tấn RIA Novosti.
BERLIN - Thăm dò dân ý tại Đức đưa tới kết luận: Trump đe dọa hòa bình thế giới hơn Putin. Khảo sát thực hiện bởi Forsa Insitute theo yêu cầu của Wiese Council phô bày dị biệt đáng kể giữa công luận và tường thuật của truyền thông.
PHILADELPHIA - 2 thanh niên da đen bị bắt vô cớ trong tuần qua tại tiệm Starbucks ở Philadelphia đưa tới biểu tình phản đối chính sách kỳ thị của hệ thống cửa hàng cà-phê.
WASHINGTON - Bộ trưởng tài chính và thống đốc ngân hàng trung ương của 20 nền kinh tế định họp tại thủ đô Hoa Kỳ vào ngày Thứ Năm tuần tới.
VAN BUREN COUNTY - Nghi can mưu toan nổ súng tại trường Paw Paw trong tháng qua, là 1 nam sinh 15 tuổi bị bắt ngày 18-3, đuợc lệnh ra toà nay mai để được lượng giá là phải bị xét xử như người trưởng thành hay không.
Doanh nghiệp phá sản tại Nam California chậm lại là tin tốt cho kinh tế địa phương. Hồ sơ khai phá sản của cá nhân và kinh doanh tại địa phương bắt đầu năm 2018 với sự sút giảm liên tục 7 lần tính theo năm xuống mức thấp nhất trong 11 năm.
Số phần trăm của giới trẻ bị sâu răng tại Hoa Kỳ đã giảm từ 50% trong năm 2012 xuống còn 43% trong năm 2016, theo một nghiên cứu mới từ Các Trung Tâm Kiểm Soát và Ngăn Ngừa Bệnh Tật (CDC) cho biết.
MOSCOW/HANOI -- Bản tin từ thông tấn Nga Sputnik và báo Thời Đại cho biết tình hình “Bất ngờ: Việt Nam sụt giảm trong bảng xếp hạng các cường quốc quân sự toàn cầu...”
SAIGON -- Ngay tới đại học cũng mập mờ, như dường muốn gian lận tiền của sinh viên. Bản tin Zing ghi nhận: Sinh viên Sài Gòn phản ánh trường thu học phí mập mờ... Sau khi sinh viên phản ánh, ĐH Khoa học Xã hội và Nhân văn (ĐH Quốc gia TP.SG) xác nhận xảy ra sai sót trong việc thu học phí.
Nhiều loại quả đặc sản miền Bắc như mận, mơ, sấu, chanh đào, quất hồng bì,... đang được bày bán trên nhiều con đường ở TP Sài Gòn, theoVnExpress.net.
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.