Hôm nay,  

Thời Lập Quốc

23/02/201100:00:00(Xem: 14711)

Tây tạng lập quốc hồi thế kỷ thứ 7, do vua Song tán Tư cam (Srong-btsan-Sgampo). Xưa kia là một quốc gia độc lập, với Phật giáo rất thịnh. Các vương quốc của người Tây Tạng ngày xưa bao gồm vùng đất ngày nay là Khu tự trị Tây Tạng thuộc Trung Quốc và một phần Ấn Độ, Nepal, Bhutan. Các cuộc tranh giành quyền lực giữa các nhóm đối nghịch trong lòng Tây Tạng đã khiến vương quốc này bị suy yếu.

Lhassa_map

  • Tây Tạng, Trung Quốc và Mông Cổ:

Tây Tạng vốn có một lịch sử nhiều biến động. Có lúc, Tây Tạng là một quốc gia độc lập, nhưng cũng có những thời, họ bị các triều đại hùng mạnh của Trung Quốc và Mông Cổ cai trị.


Đến đầu thế kỷ 13, đế quốc Mông Cổ bắt đầu xâm chiếm Tây Tạng, và sau đó Hoàng đế Mông Cổ đã chia Tây Tạng ra nhiều phần để ban thưởng cho bà con thân thích. Sau Thành cát Tư hãn, đến thời Hốt tất liệt lập ra nhà Nguyên, về mặt lý thuyết thì Tây Tạng nằm dưới ách đô hộ của nhà Nguyên. Tuy nhiên, do đặc điểm địa lý của mình (hiểm trở), vùng đất này vẫn là một quốc gia độc lập trên thực tế.


Vị Đạt lai Lạt ma(Dalai Lama) đầu tiên nắm được quyền lực chánh trị trên toàn miền trung Tây Tạng là Lobsang Gyatso(Blo-bzang Rgya-mtsho), Đạt lai Lạt ma thứ 5 (1617-1682), được biết như là người đã thống nhất Tây Tạng dưới quyền điều khiển của tông phái Gelukcủa Phật giáo Tây Tạng, sau khi đánh bại phái đối lập Kagyuvà Jonangvà một người cai trị không tôn giáo, hoàng tử xứ Shang, sau một cuộc nội chiến kéo dài. Thành công của ông một phần là nhờ sự giúp đỡ của Gushi Khan, một tướng quân Oirathùng mạnh. Các tu viện theo phái Jonang hoặc là bị đóng cửa hoặc là bị chuyển sang phái Geluk, và phái này vẫn lẫn tránh cho đến phần sau của thế kỷ 20.


Năm 1652, vị Đạt lai Lạt ma thứ 5 thăm hoàng đế Mãn ChâuShunzhi. Đạt lai Lạt ma thứ 5 cho khởi công việc xây dựng cung điện Potala(Bổ đà lạc ca) ở Lhasa(La sa, Lạp tát), và dời trung tâm nhà nước về đó từDrepung.


Lhasa từ đó trở thành thủ phủ của Tây tạng cũng như thánh địa của tín đồ phật giáo Tây Tạng. Mỗi năm có hàng triệu tín đồ ở Tây Tạng và các nước gần đó như: Mông Cổ, Mãn Châu, Trung Quốc, Tân Cương, Ấn Độ, đến hành hương và làm lễ trước điện Potala của đức Đạt lai Lạt ma. Lhasa có nhiều đền chùa nguy nga tráng lệ, ba chùa nổi tiếng nhất là Sera, Drepung và Gaden.


Cái chết của Đạt lai Lạt ma thứ 5vào năm 1680được giữ bí mật trong 15 năm bởi người trợ lý thân cận của ông là Desi Sangay Gyatso(De-srid Sangs-rgyas Rgya-'mtsho). Các vị Đạt lai Lạt ma vẫn là người đứng đầu nhà nước cho đến năm 1959.


Trong thời Đạt lai Lạt ma thứ 5, những người châu Âu đầu tiên ghé Tây Tạng. Họ đã thất bại khi cố gắng chuyển người Tây Tạng sang Thiên Chúa giáo. Các đoàn truyền giáo khác cũng trải qua một thời gian ở Tây Tạng, và cũng không thành công mấy, và tất cả đều bị trục xuất.

MALÉ - Trong 1 cuộc phỏng vấn dành cho phóng viên ngoại quốc, cựu TT Mohamed Nasheed của Maldives tố cáo TT tại chức Abdulla Yameen đàn áp đối lập và hậu thuẫn chế độ Bắc Hàn.
Một người đàn ông tại Dallas đã bị buộc tội đâm một thiếu nữ Việt Nam 17 tuổi hơn 20 lần sẽ phải bị ngồi tù đến cuối đời.
BOISE, Idaho - 1 phụ nữ định mở của phòng lái trên chuyên bay United Express 5449 cất cánh từ San Francisco để đi Boise hôm Thứ Hai – bà ta đã bị hành khách kềm chế.
PORTLAND - Tyler Watson là cư dân Oregon 20 tuổi kiện cửa hàng vật dụng thể thao Dick’s và công ty bán lẻ Walmart từ chối bán súng cho anh ta trong 2 tuần qua, là kỳ thị tuổi tác.
WASHINGTON - Tin từ The Intercept cho hay: ngày 7-12, cơ quan cưỡng chế di trú và thuế quan (ICE) đưa 92 di dân Somalia lên phi cơ để trục xuất – nhưng, vì nguyên nhân không đuợc biết, số người này không xuống nơi đến khi phi cơ bay trở lại Hoa Kỳ.
WASHINGTON - Dân biểu CH Claudia Tenney bỏ ngang 1 cuộc phỏng vấn truyền hình khi phóng viên hỏi về tuyên bố sau vụ nổ súng tại trường học Florida theo đó đảng viên DC dễ là tay súng tiềm năng giết người hàng loạt.
TALLAHASSEE - Sau 3 giờ thảo luận, Thượng Viện tiểu bang Florida đã biểu quyết hôm Thứ Hai đề luật hạn chế bán súng với 20 phiếu thuận và 18 phiếu chống – 2 đảng đều dùng phiếu thuận và phiếu chống.
WASHINGTON - Ông Sam Nunberg, cựu cố vấn tranh cử của ứng viên TT Donald Trump, từ chối tuân hành lệnh triệu tập để đoàn Mueller chất vấn như là 1 phần trong cuộc điều tra của đại bồi thẩm đoàn về các tố giác thông đồng với Nga.
WASHINGTON - Cuối tuần qua, TT Trump đánh giá quyết định tấn công Iraq của TT Bush là “tệ hại chưa từng thấy” - nhưng, trong tuần qua, ông Trump tuyên bố ủng hộ George P. Bush, là con cựu thống đốc Jeb Bush, tái tranh cử ghế ủy viên điền thổ của tiểu bang Texas – ông gọi cháu của TT thứ 43 là “Người của Trump tại Texas”.
WASHINGTON - Tuần qua chứng kiến sóng gió nổi dậy tại Bạch Ốc - cố vấn Jared Kushner bị hạ thấp khai thông an ninh trong khi có tin cố vấn an ninh quốc gia H.R. McMaster định thôi việc.
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.