Hãy hình dung rằng bạn lấy 1/5 hay 1/4 một bài viết của khoa học gia Albert Einstein và ghi tên bạn là tác giả. Như thế gọi là đạo văn.
Đạo văn, đạo văn... đang là nan đề tranh cãi tại VN, cho dù tệ nạn này đã xảy ra từ lâu. Đơn giản vì một sự cố xui xẻo dồn dập của Thạc sĩ Lê Đức Thông.
Báo Tuổi Trẻ cho biết, chỉ trong hai ngày 23 và 24-5-2012, các tạp chí chuyên ngành vật lý quốc tế đã gỡ bỏ ba bài viết của thạc sĩ Lê Đức Thông, nâng tổng số bài bị rút vì đạo văn của ông này lên đến con số 7 trong vòng hai năm.
Báo Tuổi Trẻ hôm 3-6-2012 đã đăng bài phỏng vấn Thạc sĩ Lê Đức Thông “chiều 1-6 nói rõ thêm về việc các bài báo khoa học bị tạp chí nước ngoài rút vì đạo văn.”
Thạc sĩ Lê Đức Thông xác nhận: “Việc sai sót của tôi, tôi đã hoàn toàn chịu trách nhiệm và sự nghiệp nghiên cứu khoa học của tôi cũng đã và đang chịu ảnh hưởng vô cùng nặng nề trước dư luận, cộng đồng khoa học trong nước và quốc tế. Đây cũng là bài học rất lớn và sâu sắc không riêng cho cá nhân tôi mà còn cho các nhà khoa học trẻ của Việt Nam.”
Nhà bình luận Trần Huỳnh trên cùng trang báo Tuổi Trẻ đã ghi nhận một nỗi buồn khác, nhưng có liên hệ:
“Một thực tế đáng sợ hơn là ngay sau khi báo Tuổi Trẻ đăng bài “Vua” đạo văn, ngay lập tức một trang báo mạng về giáo dục liền có bài viết về đề tài này trong đó dẫn nhiều nguồn tin... từ báo Tuổi Trẻ. Bài viết có ký tên tác giả đàng hoàng nhưng không hề có một dòng nêu nguồn tin người viết có được từ đâu. Đọc bài báo đó, TS Cao Huy Thiện - phó viện trưởng Viện Vật lý TP.HCM - lắc đầu ngao ngán: “Chúng tôi chỉ trả lời với PV Tuổi Trẻ, nhưng tác giả bài báo kia lại viết cứ như đã phỏng vấn chúng tôi. Đọc vào, tôi biết tác giả đã chép ý kiến của chúng tôi trên Tuổi Trẻ, nhưng thể hiện cứ như phỏng vấn trực tiếp. Trang báo mạng của giáo dục mà như thế thì đúng là nạn đạo văn hết thuốc chữa!”...”
Nhìn từ một người nước ngoài thì khe khắt hơn, nhưng hẳn nhiền là vì đứng trên tiêu chuẩn quốc tế. Báo Tuổi Trẻ ghi lời giáo viên người Mỹ C.G. Fewston, người đã sống ở VN hơn ba năm và từng giảng dạy tại một số trường đại học ở TP.SG, trong đó ông giáo Mỹ nói:
“...tôi đã chứng kiến nhiều bài báo cáo được hoàn thành bằng cách copy - paste (sao chép)...
Nhiều nước trên thế giới từ lâu đã quan tâm và kiên quyết dẹp bỏ nạn đạo văn trong môi trường học đường và chuyên nghiệp. Tôi nghĩ ở VN nạn đạo văn nên được liệt kê là một dạng tệ nạn xã hội. Hành vi thiếu đạo đức này phá hoại những công trình nghiên cứu chân chính được đầu tư bằng thời gian, công sức và trí tuệ của nhiều học giả. Nó trải thảm cho sự chây lười hơn là động viên tính chuyên nghiệp và trung thực trong xã hội.”
Biết làm sao bây giờ? Đạo văn đã trở thành truyền thống rồi, khi học sinh được yêu cầu học thuộc các bài văn mẫu, thay vì được dạy phê bình về các bài văn mẫu... Hãy suy nghĩ cho kỹ xem: các nghị quyết Đảng CSVN năm nay là copy từ năm ngoái một phần, và năm ngoái là cũng “chôm chữ nghĩa” từ nhiều phần năm trước kia.
Viết chệch ra là sẽ rách chuyện. Thế nên, đaọ văn mới an toàn. Nhưng như thế, khoa học sẽ không bao giờ tiến bộ cả. Do vậy, những người như GS Ngô Bảo Châu bứt phá được để rồi biết suy nghĩ độc lập mới là tuyệt vời.
Đạo văn, đạo văn... đang là nan đề tranh cãi tại VN, cho dù tệ nạn này đã xảy ra từ lâu. Đơn giản vì một sự cố xui xẻo dồn dập của Thạc sĩ Lê Đức Thông.
Báo Tuổi Trẻ cho biết, chỉ trong hai ngày 23 và 24-5-2012, các tạp chí chuyên ngành vật lý quốc tế đã gỡ bỏ ba bài viết của thạc sĩ Lê Đức Thông, nâng tổng số bài bị rút vì đạo văn của ông này lên đến con số 7 trong vòng hai năm.
Báo Tuổi Trẻ hôm 3-6-2012 đã đăng bài phỏng vấn Thạc sĩ Lê Đức Thông “chiều 1-6 nói rõ thêm về việc các bài báo khoa học bị tạp chí nước ngoài rút vì đạo văn.”
Thạc sĩ Lê Đức Thông xác nhận: “Việc sai sót của tôi, tôi đã hoàn toàn chịu trách nhiệm và sự nghiệp nghiên cứu khoa học của tôi cũng đã và đang chịu ảnh hưởng vô cùng nặng nề trước dư luận, cộng đồng khoa học trong nước và quốc tế. Đây cũng là bài học rất lớn và sâu sắc không riêng cho cá nhân tôi mà còn cho các nhà khoa học trẻ của Việt Nam.”
Nhà bình luận Trần Huỳnh trên cùng trang báo Tuổi Trẻ đã ghi nhận một nỗi buồn khác, nhưng có liên hệ:
“Một thực tế đáng sợ hơn là ngay sau khi báo Tuổi Trẻ đăng bài “Vua” đạo văn, ngay lập tức một trang báo mạng về giáo dục liền có bài viết về đề tài này trong đó dẫn nhiều nguồn tin... từ báo Tuổi Trẻ. Bài viết có ký tên tác giả đàng hoàng nhưng không hề có một dòng nêu nguồn tin người viết có được từ đâu. Đọc bài báo đó, TS Cao Huy Thiện - phó viện trưởng Viện Vật lý TP.HCM - lắc đầu ngao ngán: “Chúng tôi chỉ trả lời với PV Tuổi Trẻ, nhưng tác giả bài báo kia lại viết cứ như đã phỏng vấn chúng tôi. Đọc vào, tôi biết tác giả đã chép ý kiến của chúng tôi trên Tuổi Trẻ, nhưng thể hiện cứ như phỏng vấn trực tiếp. Trang báo mạng của giáo dục mà như thế thì đúng là nạn đạo văn hết thuốc chữa!”...”
Nhìn từ một người nước ngoài thì khe khắt hơn, nhưng hẳn nhiền là vì đứng trên tiêu chuẩn quốc tế. Báo Tuổi Trẻ ghi lời giáo viên người Mỹ C.G. Fewston, người đã sống ở VN hơn ba năm và từng giảng dạy tại một số trường đại học ở TP.SG, trong đó ông giáo Mỹ nói:
“...tôi đã chứng kiến nhiều bài báo cáo được hoàn thành bằng cách copy - paste (sao chép)...
Nhiều nước trên thế giới từ lâu đã quan tâm và kiên quyết dẹp bỏ nạn đạo văn trong môi trường học đường và chuyên nghiệp. Tôi nghĩ ở VN nạn đạo văn nên được liệt kê là một dạng tệ nạn xã hội. Hành vi thiếu đạo đức này phá hoại những công trình nghiên cứu chân chính được đầu tư bằng thời gian, công sức và trí tuệ của nhiều học giả. Nó trải thảm cho sự chây lười hơn là động viên tính chuyên nghiệp và trung thực trong xã hội.”
Biết làm sao bây giờ? Đạo văn đã trở thành truyền thống rồi, khi học sinh được yêu cầu học thuộc các bài văn mẫu, thay vì được dạy phê bình về các bài văn mẫu... Hãy suy nghĩ cho kỹ xem: các nghị quyết Đảng CSVN năm nay là copy từ năm ngoái một phần, và năm ngoái là cũng “chôm chữ nghĩa” từ nhiều phần năm trước kia.
Viết chệch ra là sẽ rách chuyện. Thế nên, đaọ văn mới an toàn. Nhưng như thế, khoa học sẽ không bao giờ tiến bộ cả. Do vậy, những người như GS Ngô Bảo Châu bứt phá được để rồi biết suy nghĩ độc lập mới là tuyệt vời.
