Cuộc kiểm tra dân số ở Mỹ khởi sự từ tháng 4 tính đến lần kiểm chót tuần qua có 67% phúc đáp những mẫu thư hỏi các gia đình và cá nhân trên khắp nước Mỹ, so với lần kiểm tra năm 1990 có 65% trả lời. Chỉ có hơn trước 2%, nhưng những nguời theo dõi kiểm tra thấy mừng, vì trước đó nguời ta đã sợ chiều hướng đi xuống, diễn ra từ mấy cuộc kiểm tra trước, sẽ tiếp tục xuống nữa khi dân số Mỹ ngày càng đông và đa dạng hơn.
Lẽ tất nhiên kiểm tra dân số với những chi tiết về gốc dân, mức sống và lợi tức của mỗi gia đình trong một nước là việc rất khó, ngay cả ở một nước hơn 270 triệu dân như Mỹ, đã bỏ ra hàng tỷ đô la làm việc này với những kỹ thuật tinh vi, cứ 10 năm một lần, cũng không thể nào đạt được một tỷ lệ thật đầy đủ. Nhưng với tỷ lệ thu được 67%, người ta cũng không quên rằng hàng triệu người ở Mỹ vẫn lọt sổ kiểm tra. Điều đó có nghĩa là không thể hoạch định cho sát một tiểu bang có bao nhiêu đại biểu tại Quốc Hội và có những sự góp ý vào việc mỗi năm chính quyền liên bang hoạch định khoản chi hàng tỷ Mỹ kim trong ngân sách. Tính ra trong cuộc kiểm tra dân số năm 1990, ước lượng còn thiếu đến 8.4 triệu người - phần lớn là trẻ em và người của các dân thiểu số và gia đình nghèo.
Trong số những tiểu bang có tỷ lệ trả lời tương đối khá thấp chỉ vào khoảng từ 61 đến 65%, chúng tôi nhận thấy đều là những tiểu bang ở miền Nam nước Mỹ. Đây là những tiểu bang biên cương Nam, phần nhiều có đông di dân. Phải chăng đó là lý do không có nhiều người muốn trả lời" Trong những tiểu bang này có hai tiểu bang đông dân và cũng nhiều di dân là Florida và Texas. Hai tiểu bang này cũng có đông người tị nạn Việt Nam. Thế nhưng khi nhìn đến tiểu bang California, nơi có đông người tị nạn Việt Nam nhất và cũng có nhiều sắc dân từ Á châu và Thái Bình Dương qua nhập cư, chúng tôi thấy tỷ lệ trả lời lại cao hơn cả mức trung bình toàn quốc, lên đến 70%.
Trong cuộc kiểm tra năm nay, California là một trong 5 tiểu bang có sự phúc đáp cao hơn trước đến 5% là mức gia tăng cao nhất nước. Có lẽ vì Califronia đã bỏ ra một số tiền chi phí rất lớn cho kiểm tra là 24.7 triệu đô-la, ngoài ra còn chi đến 8.7 triệu đô là cho việc quảng cáo, giải thích và khích lệ dân trả lời kiểm tra. Tại California ngày nay lần đầu tiên số cư dân không phải dân gốc sinh ra ở Mỹ đã nhiều hơn dân gốc Mỹ. Một thí dụ điển hình là ở quận Santa Clara, có thành phố San Jose và thung lũng Silicon, có số cư dân đa dạng về chủng tộc, văn hóa và nói đến 17 thứ ngôn ngữ khác nhau, vậy mà trong cuộc kiểm tra này sự phúc đáp đã vọt lên đến 75%. Sự đa dạng không nhất thiết phải là một trở ngại cho những cuộc kiểm tra dân số. Ngoài ra cũng phải kể đến tính phức tạp của cuộc sống ở thung lũng điện tử, giá nhà mua hay thuê lên cao vọt, nhiều gia đình phải góp tiền thuê chung một căn nhà. Hơn nữa tính di động của công ăn việc làm tại nơi đây cũng là một yếu tố gây khó khăm cho việc kiểm tra. Tôi nghĩ một phần những trở ngại trên đã được vuợt qua bởi sự mở rộng thông tin trong những năm gần đây.
Tôi không rõ đích xác tỷ lệ trả lời của người dân gốc Việt trên đất Mỹ là bao nhiêu, nhưng kết quả cuộc kiểm tra năm nay khiến tôi nghĩ đến một chuyện khác. Đó là nhu cầu hội nhập của những người dân thiểu số vào xã hội đa dạng và nếp sống dân chủ của Mỹ. Hội nhập không có nghĩa là hòa nhập hay hòa tan. Hội nhập là thích nghi với cuộc sống mọi mặt nhưng vẫn giữ được cái gốc văn hóa và bản sắc truyền thống dân tộc của mình.
Trước hết là hội nhập với cộng đồng của người cùng gốc dân tộc. Trong một số các cộng đồng người Việt thực sự đã có một sự “mỏi mệt” về lập hội, lập đoàn và tranh chấp. Chuyện đó không thể tránh, nhưng tôi vẫn nghĩ điều đó không có nghĩa là một cộng đồng đã yếu hay tan nát. Sức mạnh cộng đồng nằm trong tinh thần tập thể của mỗi thành viên trong cộng đồng. Tinh thần tập thể luôn luôn tiềm tàng trong chúng ta, nó bộc phát khi cần hay có cơ hội. Sự tham gia đông đảo của người Việt trong các buổi lễ tết truyền thống phi đảng phái đã cho thấy như vậy. Một cộng đồng mạnh là một cộng đồng có tiếng nói được nể vì, và tiếng nói đó chỉ có nếu chúng ta có tinh thần tập thể.
Thứ hai, hội nhập còn phải vuợt ra ngoài cương giới cộng đồng sắc tộc để tham gia một cộng đồng lớn hơn nữa là xã hội cả nước. Đây không phải chỉ là bổn phận mà còn là quyền và lợi. Chúng ta có thể đã có cuộc sống ổn định trong một cộng đồng nhỏ bé, nhưng nếu không quan tâm đến những vấn đề chính trị, kinh tế và xã hội của trong nước, chúng ta sẽ mất đi nhiều cơ hội để nói lên tiếng nói của mình hay ít ra cũng góp được một phần dù nhỏ bé vào việc điều hành công việc của cả nước. Đừng nghĩ tiếng nói của cá nhân là nhỏ như muối bỏ biển. Nếu không có những tiếng nói nhỏ họp lại, làm sao có tiếng nói lớn"
Cuộc kiểm tra dân số vừa qua là một kinh nghiệm rất tốt cho người dân gốc Việt ở nước này. Bởi vì chỉ còn 40 ngày nữa đến ngày bầu cử đánh dấu đầu thiên niên kỷ mới với những thay đổi lớn lao trước mắt. Tôi mong tất cả những người dân gốc Việt đã hội đủ quyền đi bầu sẽ tham gia đông đảo và tích cực. Chúng ta đã tranh đấu cho tự do dân chủ mà quan trọng nhất là quyền được bỏ lá thăm theo ý của mình, không bị áp chế, dọa nạt. Nhiều người trong số những người thân của chúng ta đã hy sinh xương máu và chính chúng ta đã bỏ nước ra đi vì ở Việt Nam không có quyền đó. Bây giờ chúng ta được sử dụng lá phiếu thực sự tự do dân chủ, lẽ nào chúng ta lại bỏ qua"
Gửi ý kiến của bạn
