Tổng Thống Bush đã cử người thay thế hai nhân vật đầu não điều khiển nền kinh tế Mỹ, được “yêu cầu” từ chức khá bất ngờ cuối tuần qua. Hai người phải ra đi là Bộ trưởng Tài chính Paul O'Neill và Cố vấn Kinh tế Bạch Cung Lawrence Lindsey. Trong giới chính quyền và giới kinh tài ở Mỹ, người ta đã biết chuyện này tất phải đến sau khi kinh tế Mỹ đi xuống quá lâu và những diễn biến mới đã tạo ra một dự phóng đáng ngại: nó còn đi xuống nữa...ít ra cũng cho đến năm 2004. Hai ông O'Neil và Lindsey đã phạm những lỗi lầm gì"
Sự thật hai ông này là những người đã góp phần hoạch định và thực thi chính sách kinh tế Tổng Thống Bush đã phác họa từ lúc ông ra tranh cử Tổng Thống năm 2000. Cả hai đều là những nhân vật sáng giá về kinh tế, bộ tham mưu của Tổng Thống không quy lỗi cho O'Neill về những khó khăn kinh tế hiện nay, nhưng từ lâu họ đã chủ trương là cần phải thay đổi nhân sự lãnh đạo kinh tế để chứng minh cho dân chúng cử tri thấy ông Bush đã làm mọi cách để cải thiện kinh tế. Hai ông được cho nghỉ việc với lời khen đã phục vụ tốt, nhưng nếu đã phục vụ tốt tại sao lại mất chức" Đảng Dân Chủ nói sự cách chức này cho thấy chính sách kinh tế của Tổng Thống Bush đã thất bại. Sau cuộc bầu cử tháng 11 vừa qua đem lại thắng lợi cho đảng Cộng Hòa, bây giờ dọn dẹp lại căn nhà kinh tế cũng đúng, vì nếu cách chức hai ông đó trước ngày dân đi bỏ phiếu, lỡ đảng Cộng Hòa không chiếm được đa số tại Quốc hội thì sao"
Dù vậy, có một sự thật không thể chối cãi. Từ ngày tựu chức Bộ trưởng Tài chính đến nay, ông O'Neill đã gây ra một số dị nghị. Ông đã rời bỏ chức Chủ tịch Công ty Alcoa, Công ty chế tạo nhôm lớn nhất thế giới để làm Bộ trưởng Tài chính, nhưng ông đòi giữ lại các cổ phần trong công ty này trị giá 100 triệu đô la. Sau khi bị chỉ trích kịch liệt về nguyên lý “xung đột quyền lợi”, ông mới bán những cổ phần đó. Trong hai năm giữ một chức coi như phát ngôn nhân chính về kinh tế của Tổng Thống Bush, ông đã gây nhiều sự phê phán, khi tuyên bố lạc quan về kinh tế nhưng tình hình vẫn bi quan hoặc có những lời nói và thái độ làm các giới lãmh đạo Thị trường Tài chính bất mãn. Sau vụ khủng bố tấn công ngày 11-9-01, O'Neill nhiều lần quả quyết chỉ số Dow Jones sẽ tăng lên đến gần mức cao nhất trong vòng từ 12 đấn 18 tháng. Nay lời tiên đoán đầy phấn khởi đó đã bị thực tế cải chính.
Ông Lawrence Lindsey là một cựu giáo sư Kinh tế Harvard, đã có quan hệ thân thiết với Tổng Thống Bush từ lâu, vì ông đã từng làm cố vấn kinh tế dưới thời ông Bush cha làm Tổng Thống và sau đó làm việc trong Ban Lãnh đạo Ngân hàng Dự trữ Liên bang dưới quyền ông Alan Greenspan. Tổng Thống Bush đã bổ nhiệm Lindsey làm Chủ tịch Hội đồng Kinh tế Toàn quốc, một chức được coi như cố vấn cao cấp nhất của Tổng Thống. Lindsey cũng là một chuyên gia về chính sách thuế khóa, nên người ta cho rằng ông là một kiến trúc sư chính xây dựng chính sách giảm thuế đến 1,350 tỷ đô-la của Tổng Thống Bush. Giảm thuế vẫn là một chủ trương ăn phiếu nhiều nhất trong các cuộc tranh cử. Nhưng các giới kinh tài Mỹ nói cặp bài trùng O'Neill và Lindsey qua đến năm nay đã có sự trục trặc. O'Neill thấy tình hình kinh tế hiện nay nguy hiểm nên không muốn tiếp tục chính sách giảm thuế, còn Lindsey vẫn quyết tâm tiến mau hơn nữa trong việc giảm thuế coi như chất kích thích duy nhất phục hồi kinh tế.
Nhưng ông Lindsey cũng có một chỗ vụng về khi nói chuyện với giới truyền thông. Hồi mùa thu ông nói cuộc chiến tranh chống Iraq sẽ tổn phí đến 200 tỷ đô la, một ước lượng lớn hơn mọi dự toán trước. Có lẽ ông là một giáo sư và chuyên gia hơn là chính trị gia nên mới đưa ra một lời tuyên bố quá thành thật như vậy giữa lúc Tổng Thống Bush hô hào đánh Iraq. Nhưng ước lượng của ông không phải quá đáng, mà có lẽ còn dưới sự thật. Một ngày trước khi ông Lindsey bị mất chức, Viện Hàn lâm Nghệ thuật và Khoa học ở Cambridge, Mass, công bố kết quả cuộc nghiên cứu, cho biết trong trường hợp tệ hại nhất, chiến tranh Iraq sẽ làm nước Mỹ tổn phí đến 2,000 tỷ đô-la, con số cũng lớn bằng số chi ngân sách cả nước trong năm ngoái. Có lẽ trước những dự phỏng bi quan như vây và tình hình kinh tế không mấy sáng sủa nên Tổng Thống Bush đã quyết định thay tay chèo lái cho con thuyền kinh tế...trước khi quá muộn vì năm 2004 đã gần kề. Ông đã học bài học kinh nghiệm của cha ông, vì kinh tế hiện nay giống như tình hình năm 1990. Năm 1991, sau khi đánh thắng Iraq, Tổng Thống cha George Bush được lòng dân đến mức cao, nhưng kinh tế suy sụp nên ông để ghế Tổng Thống lọt vào tay ông Bill Clinton.
Vậy kinh tế có định hướng lại không" Chắc chắn là không, vì thay người lèo lái chớ không phải quay mũi con thuyền. Chính sách kinh tế của Tổng Thống Bush vẫn xoay quanh cái cột trụ “giảm thuế”, ông không thể nào tách rời nó vì những lời cam kết của ông khi ra tranh cử hồi năm 2000. Ông không thể nào thay đổi cái hướng đó, ít ra cũng cho đến hết năm 2004. Sau khi tranh cử nhiệm kỳ thứ hai vào cuối năm 2004, nếu ông Bush thắng vấn đề lại có thể khác. Việc thay thế hai ông O'Neill và Lindsey cũng có những nguyên nhân thực tiễn hơn. Các giới Bạch Cung và Quốc hội nói chính quyền cần một cặp bài trùng có đường lối đồng bộ với nhau không chút trục trặc, mới có thể cứu nguy kinh tế. Sáng thứ hai có tin nói Tổng Thống Bush đã chọn ông John W. Snow làm Bộ trưởng Tài chính thay thế ông Paul O'Neill. Ông Snow hiện làm Chủ tịch, Tổng giám đốc Tổ hợp CSX, một công ty chuyển vận đường sắt lớn nhất nước Mỹ. Ngoài ra ông Steve Friedman, cựu đồng Chủ tịch Công ty Goldman Sachs, có thể được cử làm Cố vấn kinh tế thay thế ông Lawrence Lindsey.
Sự thật hai ông này là những người đã góp phần hoạch định và thực thi chính sách kinh tế Tổng Thống Bush đã phác họa từ lúc ông ra tranh cử Tổng Thống năm 2000. Cả hai đều là những nhân vật sáng giá về kinh tế, bộ tham mưu của Tổng Thống không quy lỗi cho O'Neill về những khó khăn kinh tế hiện nay, nhưng từ lâu họ đã chủ trương là cần phải thay đổi nhân sự lãnh đạo kinh tế để chứng minh cho dân chúng cử tri thấy ông Bush đã làm mọi cách để cải thiện kinh tế. Hai ông được cho nghỉ việc với lời khen đã phục vụ tốt, nhưng nếu đã phục vụ tốt tại sao lại mất chức" Đảng Dân Chủ nói sự cách chức này cho thấy chính sách kinh tế của Tổng Thống Bush đã thất bại. Sau cuộc bầu cử tháng 11 vừa qua đem lại thắng lợi cho đảng Cộng Hòa, bây giờ dọn dẹp lại căn nhà kinh tế cũng đúng, vì nếu cách chức hai ông đó trước ngày dân đi bỏ phiếu, lỡ đảng Cộng Hòa không chiếm được đa số tại Quốc hội thì sao"
Dù vậy, có một sự thật không thể chối cãi. Từ ngày tựu chức Bộ trưởng Tài chính đến nay, ông O'Neill đã gây ra một số dị nghị. Ông đã rời bỏ chức Chủ tịch Công ty Alcoa, Công ty chế tạo nhôm lớn nhất thế giới để làm Bộ trưởng Tài chính, nhưng ông đòi giữ lại các cổ phần trong công ty này trị giá 100 triệu đô la. Sau khi bị chỉ trích kịch liệt về nguyên lý “xung đột quyền lợi”, ông mới bán những cổ phần đó. Trong hai năm giữ một chức coi như phát ngôn nhân chính về kinh tế của Tổng Thống Bush, ông đã gây nhiều sự phê phán, khi tuyên bố lạc quan về kinh tế nhưng tình hình vẫn bi quan hoặc có những lời nói và thái độ làm các giới lãmh đạo Thị trường Tài chính bất mãn. Sau vụ khủng bố tấn công ngày 11-9-01, O'Neill nhiều lần quả quyết chỉ số Dow Jones sẽ tăng lên đến gần mức cao nhất trong vòng từ 12 đấn 18 tháng. Nay lời tiên đoán đầy phấn khởi đó đã bị thực tế cải chính.
Ông Lawrence Lindsey là một cựu giáo sư Kinh tế Harvard, đã có quan hệ thân thiết với Tổng Thống Bush từ lâu, vì ông đã từng làm cố vấn kinh tế dưới thời ông Bush cha làm Tổng Thống và sau đó làm việc trong Ban Lãnh đạo Ngân hàng Dự trữ Liên bang dưới quyền ông Alan Greenspan. Tổng Thống Bush đã bổ nhiệm Lindsey làm Chủ tịch Hội đồng Kinh tế Toàn quốc, một chức được coi như cố vấn cao cấp nhất của Tổng Thống. Lindsey cũng là một chuyên gia về chính sách thuế khóa, nên người ta cho rằng ông là một kiến trúc sư chính xây dựng chính sách giảm thuế đến 1,350 tỷ đô-la của Tổng Thống Bush. Giảm thuế vẫn là một chủ trương ăn phiếu nhiều nhất trong các cuộc tranh cử. Nhưng các giới kinh tài Mỹ nói cặp bài trùng O'Neill và Lindsey qua đến năm nay đã có sự trục trặc. O'Neill thấy tình hình kinh tế hiện nay nguy hiểm nên không muốn tiếp tục chính sách giảm thuế, còn Lindsey vẫn quyết tâm tiến mau hơn nữa trong việc giảm thuế coi như chất kích thích duy nhất phục hồi kinh tế.
Nhưng ông Lindsey cũng có một chỗ vụng về khi nói chuyện với giới truyền thông. Hồi mùa thu ông nói cuộc chiến tranh chống Iraq sẽ tổn phí đến 200 tỷ đô la, một ước lượng lớn hơn mọi dự toán trước. Có lẽ ông là một giáo sư và chuyên gia hơn là chính trị gia nên mới đưa ra một lời tuyên bố quá thành thật như vậy giữa lúc Tổng Thống Bush hô hào đánh Iraq. Nhưng ước lượng của ông không phải quá đáng, mà có lẽ còn dưới sự thật. Một ngày trước khi ông Lindsey bị mất chức, Viện Hàn lâm Nghệ thuật và Khoa học ở Cambridge, Mass, công bố kết quả cuộc nghiên cứu, cho biết trong trường hợp tệ hại nhất, chiến tranh Iraq sẽ làm nước Mỹ tổn phí đến 2,000 tỷ đô-la, con số cũng lớn bằng số chi ngân sách cả nước trong năm ngoái. Có lẽ trước những dự phỏng bi quan như vây và tình hình kinh tế không mấy sáng sủa nên Tổng Thống Bush đã quyết định thay tay chèo lái cho con thuyền kinh tế...trước khi quá muộn vì năm 2004 đã gần kề. Ông đã học bài học kinh nghiệm của cha ông, vì kinh tế hiện nay giống như tình hình năm 1990. Năm 1991, sau khi đánh thắng Iraq, Tổng Thống cha George Bush được lòng dân đến mức cao, nhưng kinh tế suy sụp nên ông để ghế Tổng Thống lọt vào tay ông Bill Clinton.
Vậy kinh tế có định hướng lại không" Chắc chắn là không, vì thay người lèo lái chớ không phải quay mũi con thuyền. Chính sách kinh tế của Tổng Thống Bush vẫn xoay quanh cái cột trụ “giảm thuế”, ông không thể nào tách rời nó vì những lời cam kết của ông khi ra tranh cử hồi năm 2000. Ông không thể nào thay đổi cái hướng đó, ít ra cũng cho đến hết năm 2004. Sau khi tranh cử nhiệm kỳ thứ hai vào cuối năm 2004, nếu ông Bush thắng vấn đề lại có thể khác. Việc thay thế hai ông O'Neill và Lindsey cũng có những nguyên nhân thực tiễn hơn. Các giới Bạch Cung và Quốc hội nói chính quyền cần một cặp bài trùng có đường lối đồng bộ với nhau không chút trục trặc, mới có thể cứu nguy kinh tế. Sáng thứ hai có tin nói Tổng Thống Bush đã chọn ông John W. Snow làm Bộ trưởng Tài chính thay thế ông Paul O'Neill. Ông Snow hiện làm Chủ tịch, Tổng giám đốc Tổ hợp CSX, một công ty chuyển vận đường sắt lớn nhất nước Mỹ. Ngoài ra ông Steve Friedman, cựu đồng Chủ tịch Công ty Goldman Sachs, có thể được cử làm Cố vấn kinh tế thay thế ông Lawrence Lindsey.
Gửi ý kiến của bạn
